Het Gedempt Hamerkanaal in Amsterdam Noord is inmiddels een hub van hippe tenten. Aan één industriële kade zit een grote verscheidenheid aan tenten, die tegelijkertijd allemaal dezelfde soort Amsterdammers trekken. Degenen die met liefde in hun hoge laarzen en jorts op hun elektrische fiets springen en het IJ oversteken, om hun portemonnee te trekken voor een goede vrijdagavond uit.

Zonder problemen spendeer je aan het Gedempt Hamerkanaal een goed aantal euro’s. Je hopt van taco’s bij Coba, of een Frans drie-gangenmenu bij de Goudfazant, naar Murmur om te dansen voor de zittende DJ’s. Je kan met een grote groep eten bij Barracuda, waar je vis geserveerd krijgt door een robot en wellicht een shotje van het huis. Of zit je langer dan gepland met een vriendin op het terras van Europizza, waar jullie kwamen voor een snack, maar eindigen met één van hun fantasierijke pizza’s. (Terwijl je misschien toch gewoon een pizza Margherita craved).

Maar tussen Coba en Murmur zit nog een industriële ‘kantine’: vermomd als garage loop je er makkelijk voorbij. Stiekem hoop ik dat het gros van de Amsterdammers dat ook blijft doen. Want ondanks dat the land zich ten midden van populaire eetgelegenheden bevindt, lijkt deze plek een stuk nuchterder te blijven.

The land: rechtstreeks ‘van het land’

De naam ‘the land’ is een rechtstreekse verwijzing naar de werkwijze van Jessie en Elise, oprichters van het pop-up restaurant en de gelijknamige agrarische onderneming. Het land, waarop ze doordeweeks werken, is een perceel van 1300 m² in Zuidoostbeemster. Het voedsel dat ze daarop verbouwen gaat niet naar winkels, maar naar hun eigen diners. Het is de basis voor de maaltijden die ze elke week op donderdag en vrijdag neerzetten, in deze garage aan het Gedempt Hamerkanaal. In ieder geval dit jaar dan, ze hebben op meerdere plekken in de stad gehuisvest.

Terwijl ze wat meer uitleg geven over hun concept groeit mijn bewondering: doordeweeks keihard werken op het land en dan twee avonden per week keihard werken in de keuken. Dan zetten ze hier tientallen(!) driegangenmaaltijden op tafel. Want als ik er op een vrijdagavond zit is het vol, en dat lijkt andere avonden niet anders te zijn.

Het eten is zo puur mogelijk, gefocust op groenten en zonder teveel poespas. Je maakt een reservering voor de avond, maar die is niet tijdgebonden. En je kan zo lang blijven zitten als je wilt. Ook hiermee onderscheiden ze zich van hun buren. En dan ben ik nog niet begonnen over de prijs (dat komt, natuurlijk, nog aan bod).

Een betaalbare kantine

Inmiddels beleven we de hoogtijdagen van het concept ‘betaalbaar uiteten gaan’. Nieuwe cafés en hun eigenaren promoten wekelijkse daghappen, betaalbare drie-gangen menu’s en karaffen wijn van de tap. Bij Bouillon d’Amsterdam prediken ze met het ‘kantine’ gevoel met klassieke Franse comfort gerechten.
Ook ‘the land’ noemt zichzelf een kantine, maar lijkt daar in haar betekenis veel dichterbij te komen: één menu van een voor-, hoofd- en nagerecht en laagdrempelig samenzijn. Je vindt er lange tafels waar je aanschuift; zo kom je te zitten naast mensen die je niet kent. Je hebt de optie om alleen tegen je gezelschap te praten, maar dikwijls mengen de gesprekken zich totdat je bij kaarslicht voorstelt gezamenlijk naar Murmur te gaan. De échte sociale waarde van een kantine.

Drie gangen voor 25 euro

Het voorgerecht van het ‘canteen menu’ was een huisgemaakt focaccia en gegrilde courgette met een knoflookachtige yoghurtsaus. Fris, gezond en zomers: perfect met een klein karafje van hun prosecco - overigens hier ook van de tap. Ze bieden je de optie om een kwart, halve of hele liter van verschillende wijnen bij te bestellen. Die komen in een net zo down to earth koperen schenkkan, geheel passend bij de sfeer van de kantine. Een halve liter kost 13 euro. Gevaarlijk: wij waren snel zo’n drie kannen verder.

Het hoofdgerecht is een Turks geïnspireerd gerecht van Romano bonen: groene platte bonen die komen in een tomatenbouillon. Daarbij komt een bittere groene salade met zachte rijst, ook in een tomatensaus. Dankzij de bijgerechten is het meer dan genoeg, maar als je tóch nog trek hebt, mag je hier gerust vragen om nog een portie van de bijgerechten. Een fijn idee, maar het is in combinatie met het toetje niet nodig.

Op deze warme zomerdag is dat dit keer een bol basilicumijs met een honing ‘tuile’. Zo’n flinterdun koekje waar ik er makkelijk nog drie van op kan. IJsfanaten zijn hier aan het goede adres: de zomer zie ik creatieve ijscombinaties voorbij komen op hun menu. Aankomende week: pruim met citroengras sorbet.

Qua smaken vinden ze het wiel niet opnieuw uit, maar de gerechten zijn steady en belichamen hun concept: geen poespas, veel groenten en een oprecht sociale en betaalbare horecaplek. Een toevoeging in ons (verzadigde) Amsterdamse horeca-landschap.

Het bonnetje

Geheel passend bij hun pop-up concept geen uitgeprinte bon: je betaalt de €25 voor het eten als je de reservering maakt. De drankjes reken je direct af bij het bestellen. Met twee kleine kannetjes wijn en het eten kwamen wij met z’n tweeën uit op een totaal van 76 euro. Dat is 38 euro per persoon. Vergeef me voor die 0,50 over budget, maar ik kan met overtuiging zeggen dat ik van alle betaalbare eetdates nergens zo lang voor dit bedrag heb kunnen tafelen.

Daarom hou ik zo van Berlijn: je kan er een heel weekend in de club staan, daar bijvoorbeeld om 21:00 uitkomen, of om 11:00 ‘s ochtends naar binnen gaan. Maar hetzelfde geldt voor de eetscène: ook hier kan je om 11:00 ‘s ochtends rendang eten, om 22:00 nog een portie manti halen, en om 03:00 vind je nog genoeg tentjes voor een halloumi burger of portie kebab.

Je gevoel voor tijd wordt er flink door elkaar gehusseld, maar dat geeft me tegelijkertijd óók flink het gevoel dat ik Leef. En dan is het ook nog zomer! En dat betekent dat ik ‘s nachts op een deelfiets kan stappen zonder het koud te krijgen, biertjes voor de deur van een Späti kan drinken, pruimen uit een boom kan plukken en kan beslissen buiten op het dakterras te gaan slapen. Berlijn voelt als een speeltuin die op elk tijdstip van de dag tegen me lijkt te willen zeggen: speel, speel, speel. En ja, dat werkte een weekend lang erg aanstekelijk.

Twee wijken, twee werelden

Ik weet niet of je een bar in Berlijn beter kan beoordelen op wat ze schenken… Of op het tafeltje waar je dat drankje vervolgens op neerzet. Ik zie gelijkenissen met Amsterdam: dure cocktails op een houten krukje is bij Bertie niet anders dan bij de Twee Prinsen. Toch lijken vooral robuuste tafels van chroom het straatdecor in Berlijn te domineren. Of je er nou een glas betaalbare prosecco op neerzet bij Spumante in Kreuzberg, of een glas dure Schaumwein van Otto in Prenzlauer Berg. Soms worden de chromen tafels gecombineerd met plastic stoelen, alsof je op het strand zit. Soms worden ze gecombineerd met knalrode design stoelen om toch duidelijk te maken dat het gaat om een wijnbar van niveau. Soms zijn de stoelen óók oncomfortabel van chroom.

Terwijl je in iedere wijk tegen chromen tafels aan loopt, en inmiddels ook tegen natuurwijn, kunnen wijken in Berlijn enorm van elkaar verschillen. Je ziet de sporen van Oost- en West-Berlijn, en hoe wijken zich op verschillende manieren na de val van de Berlijnse Muur hebben ontwikkeld. Zo ook in Kreuzberg en Prenzlauer Berg. Het zijn mijn twee favoriete wijken in Berlijn: beide waren dichtbevolkte arbeiderswijken, maar hebben zich verschillend doorontwikkeld. En dat zie je er ook vandaag nog terug.

10 tips voor Prenzlauer Berg

Als je mijn nieuwsbrief een beetje kent weet je dat ik aanspring als het gaat over nieuwe (veryupte) horecagelegenheden in Amsterdam Oud-West. Het gaat me nauw aan het hart, omdat ik hier opgroeide en zag hoe gentrificatie de horecascène onomkeerbaar veranderde. Berlijn heeft een soortgelijke wijk: Prenzlauer Berg.

Deze wijk was tijdens de DDR een dichtbevolkte arbeiderswijk, en tegelijkertijd was het een plek waar kunstenaars en andere creatievelingen elkaar ontmoetten. In tegenstelling tot Kreuzberg werd deze wijk na 1989 in hoogtempo gerenoveerd. De oude Altbau-panden werden gerenoveerd tot appartementen, en de wijk werd een aantrekkelijke plek voor jonge gezinnen en expats. Het werd het voorbeeld van gentrificatie in Berlijn.

En dat zie je óók hier terug in de horecagelegenheden. In verhouding zie je er meer strak ingerichte koffietentjes en bars met cocktailkaarten waarop je ‘Yusu Basil Spritz’ ziet staan. Toch kan ik mij prima te buiten gaan aan zo’n Spritz en vind je me de volgende dag ook nog met een lichte kater bij zo’n koffietentje. Net zoals dat ik óók nog steeds graag in Amsterdam Oud-West kom.

1. Lass Uns Freunde Bleiben - koffietent én bar

Niets zo fijn als een coole bar waar je terecht kan voor je dagelijkse koffie én wekelijkse cocktail. De zaak is giving vintage: afgeblakerde muren, een oude sigarettenautomaat, een groene suède sofa. Buiten op straat staan opklaptafels van hout zoals je dat ook op je eigen balkon hebt staan. Voor Prenzlauer Bergse begrippen valt het ‘gelikte’ imago hier mee, maar dan wel met een fijne cocktailkaart.

Bestel hier de ‘Orange Spritz’: het drankje waar ik iedere dag van mijn verblijf op terugviel. Het zit tussen een mimosa en Aperol Spritz in: gemaakt met Aperol, sinaasappelsap en limoensap. Ontzettend makkelijk. Ook geweldig om thuis na te maken als je nog een pre-party host voor een festival.

2. Schwarze Pumpe - bar met jazz-muziek op zondag

Deze bar bevindt zich op het randje van Prenzlauer Berg, en dat merk je. Het is een wat ‘rauwere’ bar waar iedereen nonchalant op straat hangt met een biertje. Ze serveren soep van het huis en je kan hier tot diep in de nacht blijven hangen. Precies zo’n plek waar je stopt voor een uurtje, en dan vervolgens nog een paar uur blijft. Zeker als je er op zondag bent: want dan is er jazz.

3. Bertie - een hip restaurant met een Amerikaanse kaart

Chroom! Mid-century design! Oranje wijn! Cocktails met kurkuma! De uitroeptekens hier zijn een mix van enthousiasme en een beetje overdrijven, net zoals Bertie dat ook doet. Bertie is het voorbeeld van een zaak zoals ik die eerder beschreef: een restaurant dat goed inspeelt op de yup die nu in deze wijk leeft en met liefde geld uitgeeft aan haar drankjes. Maar Bertie doet dat goed. En laat ik eerlijk zijn: ook ik heb af en toe zin in een (te) gekke cocktail en een goede, elevated borrelsnack. En dan geef ik liever m’n geld uit bij Bertie. Al is het omdat ze buffalo wings op het menu hebben staan (heb ik een zwak voor). En nog veel andere Amerikaanse snacks, die je niet snel ergens anders in Berlijn vindt. De houten krukjes neem ik voor lief.

4. Lemon Grass Scent - Vietnamese springrolls en betaalbare curry’s

Een tip voor als je in de namiddag bij Bertie bent beland voor cocktails, en beseft dat je ook nog moet eten. (En niet al je geld wilt uitgeven bij Bertie.) Lemon Grass Scent zit een paar meter verderop, en is een goede, veilige optie voor Thais/Vietnamees eten. Je vindt er curry’s voor rond de 12 euro, en dat is gewoon een hele goede prijs. Neem er vooral ook nog een Thom Kha soep bij, één van m’n favorieten. De restjes kan je hier altijd nog meenemen.

5. Social Grapes - wijnbar en winkel

Het vriendinnetje waar ik op bezoek was loodste me deze winkel in. Ze is grafisch ontwerper en kunstenares, en nog niet zo lang geleden heeft ze voor een wijnmerk geweldige labels ontworpen. Terwijl nieuwe wijnmakers zelf meer experimenteren met het wijnmaakproces (denk aan natuurwijnen, wijnen met gisting), kunnen de klassieke (lees: saaie) bijbehorende labels ook over boord. Geen ruimte voor ‘DOCG’ maar wel voor een creatieve tekening. Heerlijk om hier een wijntje te drinken of te kopen, en die mee te nemen naar huis of een park. Voordeel: ze verkopen hier ook gekoelde wijnen.

6. Saveur de Bánh Mì - broodjeszaak

Eigenlijk mag ik deze plek niet meetellen, want het ligt buiten de wijkgrenzen van Prenzlauer Berg. Maar ik kom er al jarenlang heel graag, omdat het perfect is voor een snelle lunch tussen het rondlopen door. Ze maken de keuze heel makkelijk voor je: een vegetarisch Vietnamees broodje, of met vlees. Ze maken het vers en zo proeft het ook. Ook fijn dat je na een broodje echt volzit, en weer doorkan.

7. Gardine - wijnbar, koffie- en lunchzaak

Terug bij: the aesthetics. Aan een rustig gelegen weg, aan de rand van het Park am Wasserturm met de watertoren, zit hier Gardine. Je kan zeggen wat je wilt: ja, het schreeuwt hip Berlijn, en zijn die designstoelen op straat echt nodig? Toch krijg ik direct inspiratie van deze eclectische plek. Het is er knus en ik zou hier op elk tijdstip rond kunnen blijven hangen. Ook hier hebben ze een beperkte kaart voor de lunch: maar zowel het broodje pastrami als de sandwich met verse garnalen, inclusief heel veel limoen zijn een goede optie.

8. Rüyam Gemüse Kebab - kebab (natuurlijk)

Disclaimer: op heel veel plekken in Berlijn kan je terecht voor goede kebab, ik zou zeker niet prediken dat dit de beste is. Want wie ben ik, ga er maar aanstaan om elke kebabzaak in Berlijn te testen. Bij een quick stop voor kebab is denk ik het belangrijkste: ga naar eentje die bij je accommodatie in de buurt zit. Zodat je er om 2 uur ‘s nachts heen kan gaan als je lichaam na wat halve liters de benodigde vetten weer binnenkrijgt. Of dat je er juist brak kan aanschuiven nadat je uit je bed rolt. Rüyam is wel verreweg een van de bekendste. Ik heb niet vaak zoveel Google recensies gezien (45+ duizend). Het brood is vers, de kebab goed gevuld en nog steeds betaalbaar. Als je hier in de buurt bent, is het een goede kebab-stop.

9. Otto - fine-dining restaurant

Otto is de belichaming van Prenzlauer Berg, de ‘café Binnenvisser’ van Berlijn. Net zoals in het Amsterdamse Binnenvisser vind je hier een kleine kaart, die geserveerd wordt in een eveneens kleine setting. En ook hier kan je plaatsnemen aan een tafeltje in de opening van de restaurantmuren, die de grens van binnen en buiten vervaagt. Deel je hier het menu met z’n tweeën (rond de 65 euro per persoon) dan onderga je een rollercoaster aan gerechten. Salades met bloemen, een hele gegrilde vis waarvan de ogen je nog aanstaren en spiesjes van de BBQ. Heel veel BBQ - de smaak van het open vuur komt in meerdere gerechten terug: wat hou ik van die smaak.

Sla het toetje hier koste wat kost niet over, hoe vol je ook zit. Je krijgt een volledig wit dessert op tafel wat niet meteen een lust voor het oog lijkt. Maar: de combinatie van het ijskoude yoghurt ijs en de warme marshmallow werkt zó goed. Voor één avond werd ik een toetjesmens.

10. Luxa - shoarma of falafel (ook om 5 uur ‘s nachts)

Ik liep hier langs en het feit dat je hier zó een falafelwrap uit het raam krijgt verlaagde de drempel om voor een portie falafel te zwichten. En je hoeft hier niet per se take-away te bestellen, je kan ook midden in de nacht nog neerstrijken op één van de banken binnen. Het is wel een hele drukke straat, dus verwacht geen cosy vibe. Maar wie verwacht dat bij een kebabzaak?

In Prenzlauer Berg moet je zijn voor de speciale koffies, cocktails en een goed shared-dining menu. Heb ik daar even genoeg van, dan zoek ik weer de nuchterheid op van Kreuzberg. Hier kom ik voor streetfood uit talloze keukens: Soedanese broodjes, Turkse Gözleme en Manti. Maar ook voor betaalbare prosecco. Voor betalende leden deel ik die hieronder. Plus nog een tip om heel goedkoop naar Berlijn te reizen!

Read more

Een kleine terugblik in beeld:

De recepten!

Het thema van de supper club was ‘Goede Groenten’. Een volledig vegetarisch menu, gevuld met seizoensgroenten. Elke gang werd een andere groente in het zonnetje gezet, met telkens een andere bereidingswijze: een koude maïssoep, een gefrituurde aubergine schnitzel en een taart van doperwten. Het menu laat zien hoeveel je met een groente kunt doen. Seizoensgroenten als een speeltuin, waarbij niets te gek is. Daarnaast ben ik ook erg visueel ingesteld: ik wilde dat de kleuren van het bord afspatten en je ogen al overtuigd raakten van een gerecht voordat je tong dat kon doen.

Hieronder deel ik met jullie alle recepten, en verwijs ik naar de pagina’s waar mijn inspiratie vandaan kwam.

Aperitivo: een kleurrijke groenten pincho

Sommige gerechten beginnen niet met een recept, een ingrediënt, maar juist met een vorm: ik wilde dat het eerste gerecht een spiesje zou zijn dat deed denken aan de Spaanse ‘pincho’. Vaak bestel je dat in Spanje bij de borrel, naast je drankje. Een welkomsnack die snel op tafel komt, maar tegelijkertijd ook een voorproefje is van wat de rest van het diner brengt. Letterlijk: een hapje van verschillende groenten, op verschillende manieren bereid. Groen, geel, oranje op een stokje: kleuren die ook de rest van het etentje nog terug zouden komen. Een soort opwarming voor je zintuigen zal ik maar zeggen.

Ingrediënten (voor 4 stuks)

• 4 gekonfijte kumquats*

• 4 gegrilde gele cherrytomaatjes

• 4 olijven

• 4 blokjes gegrilde halloumi

• 4 plakjes ingelegde wortel**

• Azijn

• Suiker

• Specerijen zoals anijs, venkelzaad, peperkorrels

• Kaneel

• 1 theelepel vanillepasta

• Hot honey of honing en chilivlokken

• 120 ml Grand Marnier of Cointreau

Bereidingswijze

• ** Belangrijkste gebruiksaanwijzing: het inleggen van de wortel deed ik 12 uur van tevoren. Ga voor twee grote wortels - je maakt makkelijk meer dan de 4 plakjes die je voor de spiesjes nodig hebt. Schil in de lengte platte, lange plakken van de wortel. Ik gebruikte een dunschiller, maar dit kan ook met een mandoline of kaasschaaf. Mix 100 ml azijn, twee eetlepels suiker en 100 ml water. Verhit dit een beetje in een pannetje of magnetron, samen met de specerijen naar keuze. Als de suiker is opgelost laat je het mengsel weer afkoelen tot kamertemperatuur. Doe de plakjes wortel erbij, totdat alles ondergedopeld is. Zet in de koelkast tot gebruik.

• * Nog een belangrijke gebruikersaanwijzing: ook de kumquats maakte ik de avond van tevoren. Ik gebruikte daarvoor dit makkelijke recept. Hier kun je eigenlijk niet fout mee gaan.

• Normaal heb ik de neiging om van een blok halloumi plakjes te maken. Hier deed ik dat niet, maar ging ik voor kubusvormige blokjes. Grill ze in een grillpan op hoog vuur met een klein beetje olie, totdat ze bruin zijn.

• De bereidingswijze van de spiesjes is heel simpel: je rijgt van elk ingrediënt eentje op het spiesje. Je kan ook meerdere van hetzelfde doen als je een langer spiesje hebt. (Die van mij waren 15 centimeter, hier gekocht, maar er bestaan tientallen verschillende soorten). Maak ze allemaal precies hetzelfde, of juist niet voor een speelser effect.

Gazpacho van maïs met cantaloupe

Zoals ik eerder al zei - veel van mijn inspiratie voor een gerecht begint niet bij een concreet recept. Het kan een foto op m’n tijdlijn zijn of op m’n Pinterestbord. Soms maakt dat het delen van een kant-en-klaar recept iets minder makkelijk. Zeker bij deze koude soep van maïs kan je spelen met de ‘toppings’ die jij lekker vindt.

Ingrediënten voor 4 personen als klein tussengerecht (of anders voor 2-3)

• Twee maïskolven (koop verse, met blad en al)

• 50 gram boter

• 1 eetlepel tahin

• 50ml (vegan) kookroom

• Halve citroen

• Kombu

• 1 sjalotje

• Peperkorrels

• 100-150 gram cantaloupe meloen blokjes

• zo’n 8-10 gele cherrytomaatjes

• Basilicumolie

• Eetbare bloemen en/of nasturtium blaadjes

Bereidingswijze

• Ontdoe de maïs van haar bladeren en maak schoon. Ik kwam toevallig ook een maïssoep tegen op het Instagram account van de culinaire studio Tabeltop en zag dat zij de bouillon trokken van de maïsstam en bladeren. Ik volgde hun recept voor het maken van de bouillon.

• Vervolgens bakte ik de maïs(korrels) zelf op in boter. Je ziet vanzelf wanneer ze diep geel zijn geworden en op smaak zijn. Doe ze vervolgens in de blender samen met 1 eetlepel tahin, 50ml plantaardige kookroom (kan ook lekker zijn met kokos), sap van een halve citroen, en de bouillon. Let bij de bouillon op dat je niet direct teveel gebruikt: begin met 150-200ml en begin met blenden. Uiteindelijk wil je dat de soep niet te dun wordt, maar kies vooral de consistentie die jij lekker vindt. Blend lang genoeg zodat het een zachte soep wordt.

• Houd je van een dikkere soep dan kan je er voor kiezen de soep niet te zeven, wil je een helemaal fluweelachtige textuur: druk de soep door een zeef.

• Laat de soep afkoelen en serveer eventueel met nog een extra ijsklontje erin zodat ‘ie echt goed koud is.

• Garneer met fijngesneden cantaloupe (ik maak hier echt hele fijne blokjes van), gehalveerde tomaatjes, eetbare bloemen en basilicumolie.

Aubergine schnitzel met saffraanaioli

Of het nou een slim idee was om met 27 graden en volle zon 14 aubergines te frituren… Dat zal ik in het midden laten. Dit recept maken is sowieso wel een heel goed idee. Veruit de meeste mensen vroegen me om dit recept. Jullie vragen, ik draai!

Ingrediënten voor 4 personen

• 4 aubergines

• 2 eieren

• 100 gram panko

• 100 gram meel

• 4 eetlepels mayonaise

• 1 teentje knoflook

• 2 eetlepels crème fraîche of Griekse yoghurt

• 1 gram saffraan (poeder)

• 1 citroen

• komijn

• zeezout (liefste Maldon)

• gerookte paprikapoeder

• olijfolie

• 150 ml zonnebloemolie (in ieder geval flink veel)

Bereidingswijze

• Verwarm je oven op 200-220 graden (licht er een beetje aan of je tijdnood hebt). Prik met een vork gaatjes in de aubergines en vet ze in met olijfolie. Zet in de oven voor 35-45 minuten, afhankelijk van de temperatuur. De aubergines zijn klaar als de schil geblakerd is en de aubergines verschrompeld lijken. De schil gaat eraf, dus het is niet erg als het naar het zwart neigt!

• Maak intussen de saffraanaioli: ik gebruik de snelle versie door kant-en-klare mayonaise te gebruiken, maar die kan je ook zelf maken. Doe de saffraanpoeder met één eetlepel heet water in een kommetje. Op deze manier lost de saffraan op en krijg je zometeen een egale lichtoranje aioli. Doe de mayonaise, knoflook, crème fraîche/of Griekse yoghurt met een eetlepel citroensap in de blender. Voeg dan ook de opgeloste saffraan toe en mix nog even door. Ik gebruik naast mayonaise nog yoghurt of crème fraîche zodat het iets frisser wordt en minder vet dan alleen met mayonaise. Zorg er wel voor dat de saus niet te dun wordt.

• Als de aubergine klaar is haal je deze uit de oven en laat je deze afkoelen op kamertemperatuur. De schil haal je er dan een stuk makkelijker af, en ik heb meerdere malen mijn handen verbrand omdat ik ongeduldig was. Don’t be like me. Haal met je vingers of een vork de schil eraf, het steeltje kan er aanblijven.

• Bereid drie platte schalen/borden voor: één met het meel, een ander met de losgeklopte eieren en een derde met de panko. Dit is voor het knapperige korstje zodat het echt een schnitzel wordt. Door de panko doe ik wat zout en komijnpoeder.

• Prak vervolgens de aubergine plat met een vork, zachtjes zodat je een schnitzelvormige aubergine krijgt. Prak niet te ver door, de aubergine is zacht en moet wel aan het steeltje blijven zitten.

• Verhit een diepe koekenpan met de zonnebloemolie totdat je in ieder geval één centimeter olie hebt over de hele bodem. De olie is heet genoeg als je een stukje panko erin doet en het direct gaat bubbelen en bruin wordt.

• Haal vervolgens de aubergine door het meel (zorg dat het overal met een dun laagje meel bedekt is), dan door de losgeklopte eieren en als laatste door de panko. Gebruik een keukentang om de aubergine vervolgens in de olie te leggen. Frituren is not for the weak: let op met opspattende olie, zet de afzuigkap aan en blijf erbij. Draai om als de korst goudbruin is. Haal de aubergine als ‘ie een krokant korstje heeft eruit, en leg op een bord met keukenpapier. Ik druk het vet er met keukenpapier altijd een beetje uit. Herhaal met de andere aubergines.

• Serveer de aubergine met de saffraan aioli. Doe wat extra Maldonzout over de aubergine, en wat gerookte paprikapoeder over de saffraanaioli. Serveer met een partje citroen.

Tomatensalade met crème fraîche

Eén van de bijgerechten was deze tomatensalade geïnspireerd op een recept van Herrlich Dining. Ik volgde Hannah’s account toen ze nog 20K volgers had, inmiddels zijn het er zo’n tien keer zo veel. Terwijl ze begon met het delen van recepten voor ‘dinner parties’, is Herrlich Dining nu uitgegroeid tot een culinaire studio. Tomaten hangen uit een auto, en ze creëert de meest bijzondere tafelsettings. Helaas deed ze een stuk minder recepten, dus ik scroll vaak nog eindeloos terug op haar pagina naar de begindagen. Zoals naar deze tomatensalade, maar dan met de toevoeging van één van m’n favoriete gamechangers voor bijgerechten en salades: gepofte boekweit.

Ingrediënten voor 4 personen

• 500 gram tomaten: ga voor verschillende soorten, vooral al ze in het seizoen zijn: vleestomaten, gele tomaten, de groene ‘zebra’ tomaten…

• 3 eetlepels crème fraiche

• handje gepofte boekweitkorrels

• handje verse dragon

• bieslookolie

• balsamico

• goede kwaliteit olijfolie

• Maldon zeezout

• evt: scheutje slagroom

Bereidingswijze

• Klop de crème fraïche op met een elektrische mixer. Voeg eventueel een scheutje slagroom toe zodat de crème fraîche iets luchtiger wordt.

• Snijd de tomaten in grove partjes en mix met de olijfolie, Maldonzout, boekweit en dragon blaadjes.

• Presenteer de tomaten met de gemixte ingrediënten op een plat bord, en schep daarnaast een flinke ‘dot’ crème fraîche. Maak een kuiltje in het midden van de crème fraîche en giet daarin de bieslookolie. Je kan deze kopen van het merk Grønn, of zelf maken.

Geroosterde aardappelen met bosui aioli

Soms probeer je iets en dan blijkt het geweldig uit te pakken: dat geldt voor deze bosui aioli. Het is ontzettend makkelijk en het maakt een simpel gerecht als geroosterde aardappelen direct wat spannender. Daarnaast ziet het er ook nog kleurrijk uit door de groene kleur die de bosui afgeeft.

Ingrediënten voor 4 personen

• 600-700 gram krieltjes (de hoeveelheid hangt ook af van wat je er verder naast maakt)

• 5 gram fijngesneden bieslook (een klein handje)

• Maldon zout

• (gerookte) paprikapoeder

• olijfolie

Voor de bosui aioli:

• bosje bosui (4 stengels)

• 4 eetlepels mayonaise

• 1-2 eetlepels Griekse yoghurt

• 1 kleine eetlepel mosterd

• 1 eetlepel citroensap

• 1-2 teentjes knoflook (fijngemaakt)

• peper naar smaak

Bereidingswijze

• Verwarm de oven voor op 200 graden. Maak de krieltjes schoon en zorg dat ze ongeveer allemaal dezelfde maat zijn: ik snijd ze soms doormidden, soms in vieren. Als je kleine krieltjes te pakken hebt kan je er ook voor kiezen ze in z’n geheel in de oven te doen.

• Meng de krieltjes met olijfolie, paprikapoeder en zout, spreid ze uit op een bakplaat en zet in de oven. Waarschijnlijk hebben ze zo’n 40 minuten nodig voordat ze goudbruin zijn. Halverwege kan je ze omscheppen.

• Maak ondertussen de bosui aioli. Snijd de bosui in grove stukken, tot aan het witte deel. Gebruik het meest lichtgroene/witte deel van de bosui niet, om te voorkomen dat de smaak van de aioli te heftig wordt. Meng dan alle ingrediënten voor de bosui aioli in een blender of met de staafmixer. Wordt de aioli aan de dunne kant? Als je de aioli een paar uur in de koelkast zet in een bakje dan wordt het meestal minder vloeibaar, of voeg wat extra bosui toe. Daarnaast kan een dunnere aioli verder geen kwaad: je spreid deze uiteindelijk uit over het bord.

• Als de krieltjes klaar zijn haal je ze uit de oven en besprenkel je ze met nog wat extra Maldon zout.

• Serveer door de aioli uit te smeren over een bord, maak van de krieltjes een torentje in het midden en besprenkel met fijngesneden bieslook.

Doperwtentaart met Parmezaanse kaas custard

Er zijn gerechten die je al heel lang hebt opgeschreven of opgeslagen, maar die je nog nooit hebt gemaakt. In mijn geval zijn dat er heel veel. In dit geval: het valt simpelweg niet op een doordeweekse dag te maken. De bodem, gemaakt van kant-en-klaar bladerdeeg, lijkt niet bewerkelijk, maar tegelijkertijd is hij dat toch wel. Hij moet lang, maar niet te lang uitharden in de oven om ervoor te zorgen dat de custard van doperwten en Parmezaanse kaas er niet in verdwijnt. De custard moet afkoelen en opstijven. En dan natuurlijk de doperwten: nu in het seizoen kon ik niet voor een diepvrieszak gaan. Ik spendeerde de avond voor de supper club met het doppen van tuinerwten. Een zen activiteit voor het slapengaan.

Side note: dit is geen goedkoop recept - je hebt zo’n 1,5-2 kilo ongedopte tuinerwten nodig en die alleen al zijn gauw 15 euro. Het smaakverschil is het dan weer wel waard.

Side note 2: dit is het enige recept dat ik hier niet volledig heb uitgeschreven. Ik volgde het recept van Paris Starn en haar Substack ‘Playing with Food’. Het recept staat achter een betaalmuur dus het voelt simpelweg niet goed om deze hier dan wel te delen. Je kan een gratis week abonnement nemen en het recept bekijken, inclusief video. Dat doet ze dan weer heel feilloos, zeker waar voor je geld.

Een aantal toevoegingen die ik nog heb op haar recept:

• Ga voor extra citroen en munt. Mix dit door de erwten heen voordat je ze op de taart legt.

• Starn kiest ervoor om de hoeveelheden voor de custard te halveren in de optie met de doperwten bovenop. Ik zou voor een kwart minder gaan, uiteindelijk gebruikte ik meer custardvulling dan verwacht.

• Ook wachtte ik langer tot de bodem was afgekoeld voordat ik die met custard vulde. En wachtte ik ook opnieuw tot de custard was opgestijfd voordat ik de doperwten erop legde.

• Gebruik daarnaast een kleine bakvorm (20 tot 22 cm) zodat je de taart wat hoger en stabieler kan maken, dat hielp mij.

Kersensorbet met tahini fudge

Toetjes, en dan vooral taarten, zijn niet mijn favoriete onderdeel van een menu. Misschien komt het omdat ik zelf niet de grootste zoetekauw ben, maar ook in de keuken waag ik me zelden aan het maken van een taart. Het nauwkeurig afmeten van de hoeveelheden suiker, meel en boter is iets waar ik me soms zelfs een beetje aan kan ergeren. Hoogstwaarschijnlijk heeft het te maken met mijn lichtgevoelige ADHD-brein, en daarnaast vind ik het erg vervelend als een taart net te droog uitpakt als je wel netjes het recept hebt gevolgd. In ieder geval: toen ik dit zomerse toetje tegenkwam van de talentvolle Braziliaanse Ixta Belfrage, wist ik dat ik hiervoor wilde gaan. Het frisse ijs werkt geweldig op een warme zomerdag. De warme, kruidige fudge is een goede tegenhanger. Het scheutje rum maakt het allesbehalve saai.

Ingrediënten voor 8 personen

• 600 gram bevroren kersen

• 30 gram arrack, of een andere sterke drank (ik gebruikte rum)

• 30 gram kokosnoot crème, lichtjes opgewarmd tot het vloeibaar is

• evt: handje verse kersen, gehalveerd

Tahini fudgesaus:

• 20 gram tahini

• 20 gram ahornsiroop

• 1 eetlepel limoensap

• 1 theelepel vanillebonenpasta

• ¼ theelepel fijn zeezout

Bereidingswijze

• Doe de kersen, sterke drank naar keuze en kokosnoot crème in een keukenmachine of blender en mix ze tot een zo glad mogelijk mengsel. Doe het mengsel in een bakje en zet het 4-5 uur in de vriezer, tot het zacht maar nog wel schepbaar is. Je kan het ook prima van tevoren maken: maar als het mengsel helemaal bevroren is, moet je het voor het serveren zo’n 20 minuten in de koelkast ontdooien. Dan is het weer schepbaar.

• Doe alle ingrediënten voor de tahini saus in een middelgrote kom, en klop het geheel langzaam totdat alles is vermengd tot een dikke saus. Voeg langzaam maximaal 30g heet water toe, terwijl je blijft kloppen, tot je een gladde, dikke en gietbare consistentie krijgt.

• Serveer 1 à 2 bolletjes sorbetijs per persoon en giet de fudgesaus er met een lepel overheen. Je kan het eventueel nog garneren met 2 halve kersen per persoon.

Hopelijk kunnen jullie op deze manier ook (na)genieten van deze gerechten! En wie weet tot binnenkort aan mijn tafel, er komt hoogstwaarschijnlijk nog een nazomer editie.

Liefs! xx

UPDATE: inmiddels is deze editie volgeboekt. Ik houd jullie op de hoogte over een volgende!

We zitten goed geolied in de zomer. Mijn Instagram vult zich met capribroeken, natuurwijn, Marineterrein en tactisch genomen foto’s van ontblote bovenlijven op het strand. Ik sjok rond in mijn eigen gevaarlijke bermudadriehoek: het zwembad van Mercatorplaza, mijn tuin en de Jan van Galenstraat voor een Turkse pizza. Toen het 36 graden was vertelde mijn telefoon me de volgende schrikwekkende informatie: zo’n 500 meter gelopen, zo’n 5 uur schermtijd per dag. Ondertussen worden er genoeg ijsjes verslonden: raketjes op het werk, pistache-Magnums in m’n vriezer, basilicumijs van Miuz en geduldig wachten in de rij bij Massimo voor hazelnotenijs. Aan de soft serve trend doe ik nog niet mee.

Toch zorgt de luie, lome, warme staat van zijn niet voor minder levenslust: aan het zwembad dagdroom ik over een volgend artikel. De beste ideeën voor werk komen tijdens mijn lange (nu koude) douchesessies. Ik trap me in het zweet op m’n racefiets terwijl Raye uithaalt in m’n oortjes. Ik ben blij de zweterige Rocycle-lesjes even achter me te kunnen laten. In het gras krabbel ik in een notitieblokje ideeën over een volgende supper club in m’n tuin. In diezelfde tuin hang ik mijn naar rookstinkende kleding uit na het uitgaan, als de ochtend begint en de vogels al ontwaken. Mijn buurman heeft een nieuwe parkiet, die je eigenlijk 24 uur per dag hoort. Mijn moeder vroet in de aarde van mijn tuin. Zij zorgt ervoor dat, terwijl de zomer broeit, de bloemen gestaag doorgroeien en bloeien. Ik lig, spring, barbecue en drink het liefste de hele dag door in mijn tuin.

25 juli: een zomerse supper club

En dat wil ik graag ook met jullie doen: op zaterdag 25 juli, midden in de zomer, organiseer ik een nieuwe supper club. Verwacht een intiem gezelschap, een lange tafel, midden in mijn tuin. Ik open de deuren van m’n huis in de Baarsjes en zet met heel veel passie en plezier vijf gangen op tafel. In deze editie staan seizoensgroenten centraal: verwacht botertorens met radijs, ingelegde bloemkool, een zoete, gele gazpacho, doperwtentaart, gefrituurde aubergine en steenfruitijs. Ik verklap al veel, dan delen jullie vanaf nu mijn voorpret.

De belangrijke details: de supper club is op 25 juli overdag, vanaf 13:00. Zongarantie en een hele fijne dagactiviteit. De locatie is in de Baarsjes, Amsterdam, adres volgt na bevestiging van je plek. Er is een beperkt aantal plekken, dus meld je vooral snel aan via het formulier hieronder. Kosten: 35 euro. Ik wil het graag betaalbaar houden, maar ook dat het mijn kosten voor het diner dekt! Er zal een optie zijn voor een glaasje goede wijn (of twee), tegen een kleine toeslag.

Meld je hier aan!

P.S. Mocht je door Substack moeilijk in dit formulier komen kan je me ook altijd via Instagram of Substack een berichtje sturen!

Inmiddels zitten ze al meer dan een jaar op de Czaar Peterstraat: Counter. Het is opgericht door een ondernemende familie, die het grotendeels samen runt. Een jong stel staat aan de voorkant van de zaak, haar ouders zie je zelfverzekerd door de open keuken manoeuvreren. Zij werken al jaren in de catering business.
Doordat de Czaar Peterstraat het afgelopen jaar veranderde in een zandbak, plus het feit dat Counter op Google te vinden is als ‘delicatessenwinkel’, duurde het even voor ik ze ontdekte. Hun eigen omschrijving op Instagram is een stuk meer accuraat: “deli + natural wine bar”. Een droomcombinatie. Een andere droomcombinatie: vegan + betaalbaar. Ook dat vind je hier.

Een complete lunch voor een tientje

Het is een regenachtige dag in november als ik mezelf trakteer op “een dagje Amsterdam en alleen maar doen waar ik zelf zin in heb”. Ik zit net tussen twee banen in en heb een weekje vrij. Ik fiets voor de lunch richting oost. Een stuk van Amsterdam waar ik minder vaak kom omdat mijn huis zich nou eenmaal in west bevindt. Counter prijkt al een tijdje op mijn Google Maps-lijst, onder andere omdat ze een lunch voor een tientje aanbieden. Een tientje klinkt misschien niet waanzinnig goedkoop, maar tegenwoordig betaal je bij een doorsnee bagelzaak ook al snel tien euro. Hier krijg je er een broodje of quiche + soep + cake voor. Dat verandert de zaak.

Ik sta voor de counter - een speelse verwijzing naar de naam - om mijn lunchcombinatie uit te kiezen. Alles is vegan, maar dat betekent niet dat je hier met een broodje hummus opgezadeld zit. Ik kies voor een broodje met gemarineerde tofu, een kom pompoensoep en de courgette cake. Die is geweldig. Ik snap meteen waarom dat hun handelsmerk is. Hij is grotendeels gemaakt van geraspte courgette, maar tegelijkertijd heerlijk klef. Ik klap mijn laptop open aan een van de landelijke houten tafels, die de minimalistische ruimte een stuk warmer maken. Net zoals de funky leren bank en de natuurwijnflessen aan de muur.

Een betaalbare vegan weekmaaltijd

De wijnflessen zijn niet alleen ter decoratie: in het weekend kan je hier ook in de avond eten, én natuurwijn drinken. Ook die maaltijden pakken ze heel betaalbaar aan: elke week hebben ze een ‘family meal’ voor 12 euro. Opnieuw altijd vegan.
Die maaltijd weten ze telkens goed te promoten: iedere week posten ze op Instagram een preview van de maaltijd, en dat ziet er elke week esthetisch uit. Opgebroken straat, of niet:

Ik kon daarom niet lang wachten om een keer terug te gaan voor een avondbezoek aan Counter. Samen met drie vrienden stond ik in april op de stoep, en was de Czaar Peterstraat nog steeds opgebroken. Welkom in Amsterdam.

Deze week serveerden ze een gerecht met geroosterde prei, superzachte courgette, kappertjes en een lichtgroene saus waar ik direct meer van wilde. Het duurde even voordat ik begreep hoe de saus zo zacht en vol kon smaken: avocado. Met verse dille en geroosterde pinda’s bovenop was het plaatje compleet.

We bestelden er twee extra porties brood bij, waarvoor je een kleine toeslag betaalt. Maar daar krijg je ook een ruim mandje + badje met olijfolie en zeezout voor terug. Zonder het extra brood was het gerecht niet genoeg geweest, moet ik bekennen. Voor de grote eters zou ik altijd wat extra brood bestellen.
Ook als toetje serveerden ze opnieuw de courgette cake, die ik hier eerder at voor lunch. Aangezien deze cake de afgelopen maanden een apart stukje van m’n hersenen in beslag had genomen, was die keuze heel snel gemaakt.

Aan de counter - daar is ‘ie weer - proefden we verschillende soorten wijn. Om uiteindelijk met twee flessen terug te komen naar onze tafel. En dat maakte het etentje hier meer aan de prijs: voor een fles wijn betaal je snel 40 euro. Uiteindelijk oversteeg onze drankrekening daarom wat we kwijt waren aan het eten. Of balanceerden de twee elkaar juist dan uit? In ieder geval betaalden we hier 36 euro per persoon: een optelsom van een hele betaalbare weekmaaltijd, en toch wat glazen natuurwijn.

In ieder geval is dit een heerlijke plek voor een betaalbare en gezonde maaltijd. Omring jezelf met jonge Amsterdammers en goede, wat duurdere wijn. Als je hier aan één van de lange tafels gaat zitten is dit denk ik ook een hele fijne plek om nieuwe mensen te leren kennen. Dat kan ook tijdens één van hun thema-avonden: zoals hun Christmas Roast. Daarnaast breiden ze in de zomer ook hun zaak uit naar buiten: verspreid over de stoep vind je tafels. En kan je genieten van het feit dat deze straat (voor nu) nog steeds opgebroken, en daardoor ook heerlijk rustig, is.

Het is tegen 18:00 op onze eerste reisdag als we besluiten een scherpe afslag naar rechts te maken. Aan het einde van die weg zien we in de verte een pub liggen. We zijn eigenlijk nog een uur verwijderd van camperplaats voor de nacht. Doorrijden? Het feit dat er nog geen Guinness-schuimsnor op onze lippen brandt wint. De pub ligt vrij tussen de heuvels en zonder er moeite voor te hoeven doen ziet hij er idyllisch uit.

Ieren zijn gastvrij en zodra we een plekje aan de bar hebben bemachtigd begint de pubeigenaar een praatje. Het is altijd een aangename verrassing, want Ierse pubs kunnen er van buiten potdicht uitzien. Ze hebben vaak een zware houten deur die je met een beetje extra kracht open moet trekken, en luiken met gordijntjes voor de ramen. Zelden brandt er licht, en zelden kennen ze een terras of uithangbord. Ze doen weinig om je naar binnen te lokken, maar dat is ook niet nodig. De pub is voor Ieren een vaste ontmoetingsplaats, die op elke dag van de week druk bezocht wordt.

Na het korte praatje met de pubeigenaar raken we aan de praat met een stel dat een weekendje op pad is. We vertellen hen over de Wild Atlantic Way waaraan we net zijn begonnen. Ze vertellen ons achteloos dat ze die niet kennen. Amsterdam daarentegen kennen ze wel. Goed zelfs: we wisselen nummers uit, omdat ze ons graag tijdens een toekomstige ADE-editie willen zien.
Daarna richten ze hun ogen weer op het scherm voor hen: daar is een Gaelic football-wedstrijd bezig. Twee teams vallen elkaar ruig aan op het veld terwijl ze de bal proberen te bemachtigen. Spelers mogen de bal vasthouden en er mee stuiteren, maar zodra een speler dat te lang doet gaat de bal naar de andere partij. Het lijkt kenmerken te hebben van zowel voetbal als rugby. Turend naar het scherm proberen we het spel te volgen, aan de harde stemmen om ons heen maken we op dat het een belangrijke wedstrijd is. We kijken hem niet af: als onze pint leeg is stappen we op. We excuseren ons met de mededeling dat we nog door moeten om een slaapplek te vinden. De eigenaar biedt ons aan dat we altijd op zijn terrein mogen parkeren als we niets vinden. Gastvrij zijn is voor Ieren net zo vanzelfsprekend als het drinken van een pint. Voor ons zijn beide dingen verfrissend.

Mijn 40 favoriete adressen

Het fijne aan Ierland is dat je je kunt laten verrassen door wat er op je pad komt. De natuur is er overal mooi én het is nog niet kapotgemaakt door het toerisme. Je vindt er ruige pubs, het land lijkt en dikke huid te hebben ontwikkeld tegen eet- en lifestyle trends. Ze zijn trots op hun eigen cultuur, maar het komt ook omdat Instagram en TikTok Ierland nog niet in de smiezen lijken te hebben. Influencers hebben nog niet hun sausje over het land kunnen gieten. Heel fijn vind ik dat, houden zo.

Twee dingen die ik aanraad bij het plannen:

1. Ga op ontdekkingstocht: hoewel je misschien een route hebt uitgestippeld tijdens je vakantie of reis - leg geen, of zo min mogelijk, restaurants vast. Ik ben echt pro-plannen en stippel het liefste elk detail uit, maar hier zou dat een groot deel van de charme van Ierland wegnemen. Wees onbevangen, een pub is een pub.

2. Probeer zoveel mogelijk van de hoofdwegen af te rijden: dat betekent dat de wegen nog smaller worden, met hier en daar een gat of hobbel. Maar het brengt je ook het dichtste bij de kust. Scheur over de schiereilanden aan de westkust, ook als dat veel extra tijd kost. Tijd doorbrengen in de auto was echt een onderdeel van onze reis, zie het niet als een opgave.

Dat daargelaten: ik zou mezelf niet zijn als ik dan tóch niet mijn favoriete adressen en tips met jullie zou delen. Er zitten wat eetplekken en pubs tussen, maar krijg het niet benauwd als je deze overslaat. Zoals ik al zei: een pub is een pub. Veel tips kun je makkelijk inpassen in je reis. Zoals de beste soft serve-franchaise die je door heel Ireland vindt. De beste lokale Ierse producten. Waar je moet uitstappen om even naar het puntje van een klif te lopen zonder bosjes toeristen. Het zijn plekken waar mijn hart een sprongetje van maakte en waar ik als eerste aan terugdenk.

Deze 40(!) plekken en tips deel ik met betalende abonnees. Zoals mijn favoriete uitzichtpunt voor de mooiste kliffen (een stuk indrukwekkender dan Moher). Mijn favoriete soft serve en non-alcoholische drankje. De mooiste wandelroutes en lokale Ierse dorpen. Ik heb nog een geldige kortingscode mocht je nog geen betalend lid zijn. Liefs!

Get 25% off for 1 year

Hier is ‘ie dan: de tiplijst

Ik heb de lijst geordend per Ierse county - op volgorde van noord naar zuid. Wij reden vanaf Belfast een rondje tegen de klok in. Ik zou je vooral ook laten leiden door het weer, maar ook weer niet te veel. In deze eerdere Substack vind je de route en overnachtingsplaatsen.

• Glenveagh National Park - dit park in het noordwestelijke deel van Ierland is een oase van rust. We slenterden twee uur langs het meer tussen de gele bloemen en de bomen met vervlochten stammen. Je kunt hier naar het kasteel lopen, dat is open tot 17:00.

• R251 langs Mount Errigal - één van de weinige wegen waarvan ik zou zeggen dat je van de kust af moet wijken. Hier rijd je op strak asfalt dwars door een deel van Ierland dat niét groen is, maar waar er nog sneeuw langs de weg ligt in mei. We zeggen tegen elkaar dat het even voelt als een roadtrip door de VS. Stop als je de besneeuwde Mount Errigal ziet liggen.

Read more

We aten onze eerste campermaaltijd: bonen met tomatensaus uit blik, vegetarische worstjes, rijst en champignons. Het lijkt op de avondvariant van een ‘Irish breakfast’ [dat niet veel verschilt van een English breakfast, maar laat dat ze hier niet horen]. Toen het pikdonker was geworden ging ik nog één keer de camper uit. Ik plaste nog een laatste keer, gehurkt in mijn clogs en pyjamashirt, in het gras. Iets wat ik de rest van de week zal blijven doen.
Op datzelfde moment kwam er een auto aangescheurd met daarin twee jonge jongens. Ze sjeezden over de parkeerplaats, maar verdwenen weer net zo snel uit het zicht als dat ze gekomen waren. Ze laten een ‘donut’ op het asfalt achter. Driften met je auto schijnt hier een hippe hobby te zijn.

In bed hoor ik dat driftgeluid nog een aantal keer terugkomen, tussen het geblaak van schapen en het suizen van de wind die verder opsteekt. Het nadeel van kamperen dicht bij de kust is dat de ijzige wind duidelijk aanwezig is. Ierland is een van de winderigste landen van Europa. De wind zorgt ervoor dat ik het steeds kouder krijg, en ik me tegen m’n reispartner aanwurm. Ook de camper lijkt er last van te hebben: hij schudt en suist lichtjes. Ik krijg de onrealistische, maar toch onaangename gedachte dat we zometeen wel eens zouden kunnen omkukelen.

Na in totaal acht nachten in de camper te hebben geslapen, eten we voor de laatste keer Kellogg’s met melk als ontbijt. We zitten nu net boven Dublin. Op onze campingstoeltjes in de ochtendzon moet ik drie keer slikken, omdat het camper-leven behaaglijk aan me vast lijkt te kleven. Slapen in een camper voelt net als een pint of Guinness: het is even wennen, wordt steeds lekkerder, en uiteindelijk na een week weet je niet beter. We hebben het ons heel snel eigen gemaakt.

Wildkamperen langs the Wild Atlantic Way

Ondanks dat we elke dag onderweg waren, vonden we ook rust in de kleine rituelen: m’n reispartner greep elke avond naar de gordijnen, om die strategisch voor onze ramen te hangen. Ik probeerde zo goed als het kan af te wassen met een teiltje koud water. In datzelfde teiltje heb ik ook een aantal keer m’n haren gewassen. We koken alsof we de koning te rijk zijn: ons gasstel werkt goed en we wagen ons aan een stuk Wagyu, dat we bij een boer kopen in de buurt van de bekende Cliffs of Moher. We maken broodjes met Ierse pickle relish, kaas en ham. We klappen onze stoeltjes uit waar we maar willen, wanneer we waar willen.

De camper gaf ons de vrijheid heel veel van Ierland te zien en deel uit te maken van de ongerepte natuur. We reden bijna de gehele Wild Atlantic Way: die staat langs de weg aangegeven als een blauw vierkant bordje met golven erop. Het is een hobbelige route (de wegen in Ierland zijn slecht) en we moesten met onze camper vaak ruimte maken voor tegenliggers.
In tegenstelling tot de meeste mensen reden we de route van noord naar zuid. Dat was rustiger, en kregen we ook steeds meer zonuren. Een cadeautje als je in een camper leeft. Het landschap wisselde zich af van grillige kliffen naar zachte, groene heuvels en kleurrijke dorpen zoals Kinsale. Telkens weer verrast door de kustlijn, die niet alleen in het noorden spectaculair is, maar ook rondom de Skellig-eilanden en de rest van het westelijke district Kerry. Telkens kampeerden we op een ander schiereiland. Op de uiterste puntjes van zo’n plek, zoals op het nog onbekende Achill Island waren de kustlijnen vaak het meest dramatisch: het is het omrijden meer dan waard.

Waar we ook waren, overal vind je pubs. Hoe rustig of klein een dorp in Ierland ook is: in de pubs is het druk. We hadden één regel, dat waar we ook waren, vóór etenstijd stopten we eerst voor een pint in een pub. Het bood ons fijne houvast tijdens onze (lange) reisdagen.
Door die tussenstops leerden we de culturele kant van Ierland steeds beter kennen. We hadden geweldige gesprekken, terwijl ik hard m’n best deed om aan weer een nieuw Iers accent te wennen. Ik bleef me verbazen over de nationalistische tierelantijntjes aan de volbehangen muren. En genoot van de knusse zithoekjes die passend ‘snugs’ heten. Soms trokken we ons daar terug als we niet op de eerste rij bij de live-muziek of Gaelic Football wilden zitten. Ieren zijn luid, zeker als het om hun sportwedstrijden gaat, en al helemaal na een flink aantal halve liters bier. Maar ze zijn vooral gastvrij: we leerden bijna elke dag nieuwe mensen kennen. In Galway dronken we met een vader en zijn zoon, die samen een weekend weg waren, tot sluitingstijd Guinness. Vlak na twaalven werden we vriendelijk verzocht de pub te verlaten. Ieren houden van vroeg pieken - en dat betekent ook om oud-Nederlandse tijden eten en de pub in. Zes uur later strompelden we terug naar onze camper, die we strategisch bij een stadsbos in de buurt hadden gezet.

Hieronder staat mijn lijst met (wild)kampeerplekken in Ierland. De lijst staat in de volgorde van onze route. Onze vijfde nacht was op de bijzonderste plek: geweldig uitzicht op de kliffen van de westkust. Het was vooral bijzonder omdat we dat uitzicht voor onszelf hadden. In tegenstelling tot de toeristische Cliffs of Moher. Hier mocht niemand na sluitingstijd meer komen, behalve campers(!). Als je betalend lid bent van m’n nieuwsbrief kan je ook dat plekje zien!

De beste camperplaatsen in Ierland

Sidenote: voor wie zich afvraagt of wildkamperen in Ierland is toegestaan… Het is niet legaal, maar wordt wel gedoogd. Veel Ieren gaan met hun camper op pad, we hebben ons altijd heel veilig gevoeld en geen enkele keer overlast ervaren.

1. Silver Strand - we haalden onze camper op in de buurt van Belfast en reden door het Glenveagh National Park naar de westkust. We hadden nog geen stukje kust gezien totdat we bij dit rustige baaitje genaamd ‘Silver Strand’ aankwamen. Het had die dag nog geregend, maar de zonsondergang wist net onder de laatste wolken door te komen. De laatste kilometers bestonden uit wilde kliffen aan onze rechterkant, en wijdes met schapen aan de linkerkant. Het voelde alsof ik Ierland kon vangen in precies dit plaatje.

2. Keem Beach - waarbij Silver Strand iets idyllisch had, is Keem Beach meer grotesk. De weg erheen wordt spannender door laaghangende mist en een slingerende weg naar het meest noord-westelijke puntje van Ierland. De route gaat voorbij Keel Beach, waar de meeste mensen stoppen om te zwemmen of te overnachten. Bij Keem Beach vind je ook een aantal campers, maar ze vallen weg in de uitgestrekte baai. Ik kan me voorstellen dat het hier in de zomer druk is met dagjesmensen, maar begin mei is het hier rustig. In stilte zitten we allemaal voor onze campers, onze ogen turend naar de zee waar zojuist de eerste Reuzenhaai is gespot. Het is de op een na grootste levende vis, die aan het begin van de zomer zijn vin laat zien aan de westkust van Ierland.

3. Rosshill Park Woods, Galway - hier moet je niét zijn als je voor een wijds uitzicht komt. Maar dat gezegd hebbende… Als je in Ierland bent moet je tenminste één keer tot sluitingstijd in een Ierse pub doorbrengen. Dat wordt een probleem als je met een camper bent, en niet met halve liters Guiness’ nog de weg op kan. Galway staat bekend om haar (rondtrekkende) muzikanten en inmiddels ook een stad vol studenten die de pubs levend houden. Op deze parkeerplaats van dit park sta je uit het zicht, dicht tegen het groen en dichtbij de stad. Aan de overkant van de straat begint een villawijk, dat gaf ons een veilig gevoel.

4. Ballybrack, Dingle - na een dag vol highlights met heel veel mensen: The Burren, Cliffs of Moher en Dingle, waren we op zoek naar een plek met heel weinig mensen. We vonden deze parkeerplek in de bergen, op maar een kwartiertje rijden van Dingle, aan de voet van Mount Brandon. De parkeerplaats is het startpunt van een wandeling die deze berg op gaat, maar in de avonduren is er niemand. Daarnaast is het op de route van the Seahead Drive - een prachtig slingerend rondje over het schiereiland.

Read more

De winter heeft plaats gemaakt voor zonovergoten dagen die bevestigen: nu is het lente. Én na tien jaar heeft de oude Schijf van Vijf plaats gemaakt voor een gloednieuwe. Dus ik dacht: tijd voor een nieuwe editie van mijn betaalbare boodschappenlijst. Met dit keer, om in het thema van ‘vijf’ te blijven, een budget van 50 euro.

Geloof me: vijf dagen koken met 50 euro is niet makkelijk, laat staan vanzelfsprekend. Terwijl budget dining buiten de deur een opmars maakt, en loud budgeting laat zien dat we ons kasboekje niet geheim hoeven te houden, zie ik dat er weinig aandacht is voor betaalbaar én aantrekkelijk thuis koken. Laten we dat eens veranderen.

Deze Substack staat vol met Indiase Parak Paneer, een courgette-artisjok bonenstoof, Surinaamse bakkeljauw en een snelle maar geweldige zoete aardappelsalade. Ik geef budget koken wat van haar charme terug, evenals de nieuwe Schijf van Vijf.
Mijn eetdagboek van afgelopen week vind je hieronder, inclusief m’n bonnetjes, de recepten en m’n meal prep-shortlist.

De nieuwe Schijf van Vijf

Vraag me niet waarom ik zo enthousiast wordt van de nieuwe Schijf van Vijf, want ik heb er geen antwoord op. Maar toen ik dit NRC artikel las, met ook een geweldige illustratie, kwam er een walm van nostalgie over me heen. Terug naar de tijd waar m’n moeder me als kind kennis liet maken met het Voedingscentrum (evenals het Nibud), in een poging om me te laten zien dat overheidsinstituties je kunnen helpen om goed voor jezelf te zorgen.

Veel jongvolwassenen zullen tegenwoordig geen serieuze blik meer werpen op vernieuwde Schijf-adviezen. Ze hebben immers toegang tot talloze adviezen via sociale media. Het Voedingscentrum heeft plaatsgemaakt voor foodfluencers. Zij vertellen je elke dag wat je kan eten, hoe ze hun eigen mueslimix maken en hun beste recept voor gemarineerde kip. Waarom zou je nog een blik werpen op dit ouderwetse concept?

Say less: ik hoú van de geschiedenis en de ontwikkeling ervan. De Schijf van Vijf is het tastbare voorbeeld van hoe onze kijk op voeding door de jaren heen is veranderd, hoe maatschappelijke thema’s als armoede, oorlog en klimaatverandering doorsijpelen in wat er in jouw boodschappenmandje beland. In de eerste Schijf van Vijf uit 1953 (zie hieronder de prachtige illustratie) nemen blokken boter en kannen melk nog veel ruimte in. Het advies was: kaas én vlees of vis. Vleesvervangers bestonden nog niet. Veel vlees consumeren was een trend die juist in de jaren ‘60 en ‘70 nog verder groeide. Inmiddels is de laatste jaren een ommezwaai bezig naar meer plantaardig eten. Met een ster-rol voor peulvruchten en noten. Over de comeback van bonen schreef ik een paar weken geleden een Substack.

Nog één reden waarom ik fan ben van de Schijf van Vijf: het concept discrimineert niet. Het is een kleurrijke, maar ook vage illustratie van hoe je evenwichtig kunt eten. Het schrijft je niet voor hoe je dat precies moet invullen en je kan je eigen keuzes maken. Ik heb het Voedingscentrum of de Schijf van Vijf niet nódig om gezond te eten, maar het stimuleert wel tot nadenken. Elk persoon die hierdoor gemotiveerd raakt om twee keer na te denken over wat ze eten, is wat mij betreft winst. (En sowieso denk je dan waarschijnlijk nét iets meer na dan als je één op één de producten of het dieet van een influencer overneemt, dat lijkt me ook geen puik plan).

De boodschappenlijst

Met 50 euro maak ik voor 5 dagen ontbijt, lunch en avondeten. Meestal gebruik ik ook producten uit mijn voorraadkast of vriezer, maar deze keer heb ik geprobeerd écht alleen van deze boodschappenlijst te koken. Hieronder staan de bonnetjes en zie je wat ik allemaal kocht. Je kan inzoomen als je benieuwd bent naar de hele ingrediëntenlijst!

Sidenote 1: ik ga altijd naar de Dirk van den Broek, gewoonweg omdat deze om de hoek zit. Een aantal andere dingen kocht ik bij de kruidenier en Jumbo (bijvoorbeeld de Paneer en de bevroren mango die op was bij de Dirk).
Sidenote 2: hoewel ik alleen heb gekookt met deze boodschappenlijst, zijn er een een aantal vetten en kruiden die ik standaard in huis heb. Dat zijn: mayonaise, ongezouten boter en rijstolie en olijfolie. De andere standaardproducten in mijn keuken die je nodig hebt: (zee)zout, peper, azijn, suiker, komijn, kardamom, curry madras kruiden, venkelzaad, fenegriekzaad, paprikapoeder, knoflook en cashewnoten.
Sidenote 3: sinds kort ben ik ook op de zuurdesemtrein gesprongen. Dat betekent dat ik veel brood in de vriezer heb liggen en ik dit vaak voor ontbijt of lunch eet. Ik heb dus geen brood gekocht. Je hebt wel brood nodig voor deze receptenlijst, dus koop bijvoorbeeld vezelrijke broodjes van de supermarkt of een brood van de bakker.
Sidenote 4: snacks not included. Ik eet hiernaast ook nog genoeg snacks tussendoor: fruit, snoep, noten, in het weekend een frietje. Maar met deze drie maaltijden per dag op basis van mijn versie van de Schijf van Vijf heb je wel een hele goede basis.

De meal prep

Wederom een overzicht van een aantal dingen die ik van te voren maakte. Hoeft niet, maar is wel fijn. Zodat ik er de rest van de week makkelijk bij zou kunnen en ik sneller klaar zou zijn na een lange dag.

• Bakkeljauw: als je naar de toko gaat dan ben je of team broodje Bakkeljauw, of je bent dat niet. Ik behoor tot de eerste groep. Bakkeljauw wordt gemaakt van gedroogde en gezouten kabeljauw. Nog niet zo lang geleden ontdekte ik dat ze bij mijn supermarkt dit ook verkopen, het voordeel: door de conserveringswijze kan je het heel lang in je keukenkast bewaren. Als je het bereid moet je eerst het zout eraf spoelen en daarna zo’n 10–15 minuten verder uitkoken. Anders is het echt te zout. Scroll je verder naar beneden, dan vind je een makkelijk recept.

• Mangochutney: ik maakte opnieuw deze mangochutney die ik bewaar om toe te voegen aan kant-en-klare naturel hummus. Het verschil met een hummus van de markt is verwaarloosbaar.

• Ingelegde wortel: ik eet zelden wortel, terwijl het een hele gezonde groente is. Door deze in dunne plakjes in zuur te leggen krijgen ze een frisse kick. Je kan het makkelijk toevoegen aan een salade, of bijvoorbeeld een broodje bakkeljauw. Ik maak het door twee eetlepels suiker op te lossen in 100 ml rijstazijn en hier nog 50ml water aan toe te voegen. Voeg kruiden toe zoals peperkorrels en dillezaad. Doe dit samen met de fijngesneden wortel in een bakje dat je goed kan afsluiten in de koelkast.

De weekplanning: 5 dagen met 50 euro

Ik werkte vijf ontbijt, lunch en dinerrecepten uit en bekeek vaak op de dag zelf waar ik zin in had en hoe ik uitkwam met de tijd. Daarnaast at ik tussendoor nog genoeg snacks, extra fruit, crackers en af en toe iets van de toko, bakker of snackbar. Balans!

Ontbijt

• 2x Skyr yoghurt, muesli & mango

Ik ben geen sterke ontbijtganger, dus hier is nog ruimte voor groei. Het gebeurt vaak dat ik alleen met een banaan de deur uit ren. Toch is het ontbijt belangrijk om je spijsvertering op gang te brengen en je eerste voedingsstoffen van de dag binnen te krijgen. Niet spannend, wel een goed ontbijt: yoghurt, muesli en mango.

• Zuurdesembrood met spinazie-dille omelet

Een geweldige vorm van een omelet met meer vitaminen is deze versie met spinazie. Je blancheert kort de spinazie en doet deze in een blender met wat chilivlokken en olie tot het een gifgroene, egale saus wordt. Klop twee eieren los en voeg hier een beetje melk of vegetarische kookroom aan toe, en ook het spinaziemengsel. Het geheim is om er ook nog een klein scheutje spa rood aan toe te voegen (klinkt gek, maar daar wordt de omelet nog luchtiger van). Bak de omelet in een kleine koekenpan en strooi er een flinke hand dille overheen.

• Zuurdesembrood met hummus en mango chutney

Ik koop vaak de goedkoopste naturel hummus uit de supermarkt, maar die meng ik met deze mango chutney. Sneetje brood in de broodrooster en klaar.

• Gelaagde smoothie van aardbei, banaan en mango

Dit is een ontbijtsmoothie die ik ‘gestolen’ heb van de Bagels & Beans, waar ik een blauwe maandag heb gewerkt op m’n vijftiende. Het is een laagjes smoothie waarbij je steeds een laagje yoghurt afwisselt met fijngepureerd fruit. Je krijgt direct vitaminen binnen en je begint gezond je dag.

Lunch

• Zoete aardappelsalade met palmkool, tomaat, ingelegde wortel, parmezaanse kaas vlokken, dille en een gekookt eitje

Ik hou van salades die ontstaan doordat je gewoon even je koelkast leeg wil maken. Als je zoete aardappel in de pan bakt met zout en paprikapoeder is het binnen 20 minuten klaar. De zoete aardappel zorgt voor een fijne aardse smaak en een goede basis (ik koop nu ook vaak de Zuid-Amerikaanse, paarse variant die nootachtiger is van smaak). Op dit moment is palmkool in het seizoen, wat ik ook een geweldige groente vind voor een makkelijke salade. Hier voeg ik ingelegde wortel aan toe en een gekookt eitje. Voeg eventueel nog wat yoghurt en mayonaise toe als dressing.
*Omdat palmkool, in tegenstelling tot sla, lang goed blijft kan je hier goed een grotere portie van maken. Later in de week at ik dit nog een keer als avondeten.

• Broodje bakkeljauw met ingelegde komkommer en wortel

Als je naar m’n bonnetjes kijkt en je ziet opeens het bonnetje met een los pistoletje erop staan: dat is voor dit broodje. Er gaat niets boven een broodje bakkeljauw op een pistoletje. Ik gebruik dit basisrecept voor bakkeljauw, maar voeg daar naast verse tomaten ook een half blik gepelde tomaten aan toe, zodat het een egalere saus wordt. Je kan dit goed van te voren maken en een deel bewaren voor de lunch. Garneer met extra peper, zure komkommer en ingelegde wortel.

• Zuurdesemtosti met kaas, en een sidesalad met palmkool, komkommer en wortel

Niets boven een klassieke tosti met kaas, roomboter en wat zeezout. Omdat ik mijn brood zelf maak weet ik dat er nog niet zoveel zout inzit, dus die paar extra vlokken kan het brood best gebruiken. Volgens de Schijf van Vijf zou je beter voor brood met meer vezels kunnen gaan, dus mocht je op je vezels willen letten houd hier dan rekening mee.
* Sowieso blijf ik een zwak voor kaas houden, dus de 20 gram per dag van het Voedingscentrum neem ik (helaas) ook met een korreltje zout.

• Kikkererwten met parmezaanse kaas, en een sidesalad met palmkool, komkommer en wortel

Een makkelijke bereiding van kikkererwten: bak ze op mét wat van hun vocht, samen met een halve ui, olijfolie, knoflook, zout, een scheutje kookroom, Parmezaanse kaas en paprikakruiden. Maak dezelfde sidesalad als voor bij de tosti. Ik plukte ook daslook in het Amsterdamse Bos (hoera, ook in het seizoen!). Het is een fijne fijne toevoeging voor een salade en zorgt voor een beetje extra pit.

• Mangohummus spread met kikkererwten en Paratha

Paratha is Indiaas platbrood dat uit flinterdunne laagjes bestaat. Je kan het in het diepvriesvak van de grotere supermarkten vinden en droog twee minuten opbakken in een pan. Het is een fijne, en makkelijke oplossing voor bij een curry of zoals hier bij een voedzame dip met kikkererwten. Ik bakte de kikkererwten droog met wat gerookte paprika, en serveerde dit met de mangohummus.

5x diner

• 2x Palak Paneer: een Indiase spinaziecurry

De curry zet je binnen 30 minuten op tafel, maar je hebt er wel wat kruiden voor nodig, zoals Garam Masala, fenegriekzaad en koriander- en komijnpoeder. Ook heb ik altijd genoeg noten in huis, voor dit recept heb je een handje cashewnoten nodig. Ik gebruikte dit recept als basis, maar ik voegde meer (gepelde)tomaten toe en een flinke scheut water om meer saus te creëren. Als je een egale saus wil krijgen kan ik je ook aanraden kort de tomatensaus te pureren voordat je de spinaziesaus erbij doet. Voor de paneer (kaas) heb je twee opties: voeg ze zoals het recept beschrijft direct toe aan de saus, of bak deze apart op zoals je zou doen bij halloumi. Als je minder kaas wil eten: je kan ook prima tofu gebruiken in plaats van paneer.
*Je kan van dit recept makkelijk twee keer eten. Serveer met rijst of Parantha, of allebei.

• Bowl met bakkeljauw, gegrilde sperziebonen, ingelegde wortel en een gekookt eitje

Hier gebruik je de bakkeljauw in een soort pokébowl vorm: witte rijst, bakkeljauw, ingelegde wortel en gegrilde sperziebonen. Ik deelde eerder al in een nieuwsbrief over bonen ook een Sichuan recept met sperziebonen. Je kan dat recept gebruiken, maar ook simpelweg gedopte sperziebonen met olie en zout een kwartiertje onder de grill doen.

• Zoete aardappelsalade met palmkool, tomaat, ingelegde wortel, parmezaanse kaas vlokken, dille en een gekookt eitje

Dit is hetzelfde recept als ik eerder al voor lunch at. Je kan het goed eerder klaarmaken en meenemen als lunch naar werk.

• Cannellinibonen met courgette en artisjok

Voor dit gerecht gebruikte ik een simpelere versie van het bonengerecht dat ook in deze nieuwsbrief staat. Ik gebruikte gekookte cannellinibonen uit pak en artisjok uit blik. Het is een makkelijk eenpansgerecht dat je samen met knoflook, laurier en ui, bouillon op smaak brengt. Ik liet de pesto achterwege, maar voegde voor het serveren nog wat dille en kookroom toe.

Hopelijk kunnen jullie hier wat mee, en laat je vooral niet gek maken dat je met weinig niet ook heel veel kan. Liefs van mij!

Het duurde niet lang voordat de nieuwe eigenaren van café De Druif en eetcafé De Reiger nog een nieuwe zaak openden. Dit keer: Eetcafé Van Beeren in de Nieuwmarktbuurt. De groep eigenaren, allemaal mannelijke begin- en midden-dertigers, weet inmiddels wat ze doen: ze toveren een geliefde bruine kroeg om tot een nog geliefder eetcafé.

Bij eetcafé De Reiger kwam ik in de week van de opening drinken, eten, en ook dansen (zoals dat gaat bij een opening). Ik kon niet anders dan nu ook direct langs te gaan bij Van Beeren. Ze zitten nog in hun ‘soft opening’-fase, vertelde medeoprichter Jasper Gottlieb ons, maar ook hier kan ik binnenkort weer komen dansen voor hun openingsfeest.

Betaalbare eetcafés zijn booming

Ik schreef er al een aantal keer over: we snakken naar betaalbaar uiteten kunnen gaan. Daarnaast is er behoefte, na alle hippe, tot in de punten gestileerde zaken, aan authenticiteit en gezelligheid. Kortom: het bruine eetcafé is in opmars.
En dat is duidelijk te zien bij Van Beeren: het eetcafé is pas een paar weken in handen van de nieuwe eigenaren en het zit op een donderdagavond bomvol met dertigers. Ik groet drie mensen die ik ken, mijn vriend later op de avond nog twee anderen. Op een koude avond in maart lijken jonge Amsterdammers behoefte te hebben aan ruim ingeschonken glazen wijn, frietjes en gerechten met allemaal een comfortsaus.

Het interieur lijkt op dat van De Reiger: donkerhouten tafeltjes dicht op elkaar, papieren tafelkleden in dezelfde zachte crèmekleur. Ook is er een lange bar en een aantal hoge tafeltjes om aan te zitten als je te laat bent voor een tafel. Ook aan de buitenkant zijn een aantal details van De Reiger terug te herkennen: de sierlijke letters op de ruit en het omgedraaide Amstelbord. Dat laatste is een stukje geschiedenis dat ze van eetcafé De Reiger hebben meegenomen. Toen de jonge horecaondernemers De Reiger overnamen hing dat Amstelbord al op z’n kop. Dat kwam doordat de vorige eigenaar bonje had gekregen met Heineken. De nieuwe eigenaren hebben aan Heineken toestemming gevraagd om het bord bij de overname zo te laten hangen. Nu hebben ze bij café Van Beeren expres het bord omgedraaid. (Of Heineken hier nog wat over gaat zeggen, moeten ze nog bezien).

Steak met een geweldige ansjovissaus

De kaart is anders dan bij De Reiger: hier vormt België niet de grootste inspiratiebron, maar de Franse keuken. Je vindt er geen stamppot op de kaart, maar Escabeche, Brochettes van lam of paddenstoelen.
Ze experimenteren nog volop met de kaart tijdens deze soft opening en dus staat nog niets vast. Met het handgeschreven menu kunnen ze nog alle kanten op, en draagt tegelijkertijd bij aan de ‘no-nonsense’ vibe van het café. Papieren kaart, papieren tafelkleed. Ruime porties jus in plaats van dressings die met een pipetje bedachtzaam zijn aangebracht. Het lijkt niemand iets te boeien. Zolang de steak maar goed is - en dat is ‘ie. Ik ben zelfs verrast door de ansjovisdressing: vis en vlees combineren voelt dikwijls als vloeken in de kerk, maar hier haalt het ziltige van de ansjovis de smaak van de steak geweldig goed op. Geen Maldon zeezoutvlokken, maar een boterige ansjovissaus. Ik ben groot fan.
Plus: frietjes en sla krijg je er bij (bij de betaalbare, populaire en net geopende zaak Bouillon d’Amsterdam bestel je dat apart extra).

De snacks op de kaart zijn bekende klassiekers uit de Franse keuken, maar gaan een stapje verder dan de bitterbal en de kaasstengel die je vindt op de meeste terrassen. We eten Calamaresringen vooraf, die hier goed gefrituurd worden in een dun laagje beslag. We delen de chocolademousse aan de bar na afloop. Qua eten kan je hier goed onder de 37,50 euro blijven voor drie gangen. Met de drank is het een ander verhaal: in tegenstelling tot eetcafé De Reiger bestel je hier geen wijn van de tap, maar geven ze je een uitgebreide en goede wijnkaart. Lekker, maar ook heel verleidelijk: we zwichten voor een fles Duitse Riesling die de prijs van het eten overstijgt.

En dat is natuurlijk wat een goede kroeg ook direct doet: de intieme sfeer, de aanstekelijke gezelligheid, de sociale interacties… Ze zorgen ervoor dat je nét wat langer blijft hangen dan je van plan was. En toch nét wat meer drinkt dan je van tevoren had bedacht. Althans, ik.

P.S. Hun openingsfeest is aankomende vrijdag 10 april. Het ultieme voorbeeld van hoe jongvolwassenen snakken naar hippe, betaalbare eetcafés in de Randstad. Een extra ode aan betaalbaar, pretentieloos eten buiten de deur. Maar dan wél met DJ’s, natuurlijk.

Als een blik bonen in m’n supermarktmandje belandde, diende het vaak als toevoeging bij een gerecht: extra bonen bij een Mexicaanse bowl of bonen om een soep goed te binden. Nog vaker liet ik ze links liggen, als ik eerlijk ben. Zelden schotelde ik bonen eetgasten voor. Toen ik vorig jaar een supper club organiseerde en ik voor meer dan zestien mensen kookte, besloot ik ook een bonengerecht te maken. Mijn supper clubs zijn vegetarisch en betaalbaar, maar bestaan óók uit gerechten die je thuis niet snel op tafel zet. Ik experimenteerde een tijd lang met cannellinibonen, en wilde ze graag wat meer sexappeal geven. Dit was het resultaat:

Een pleidooi van mij waarom bonen geweldig zijn lijkt inmiddels niet meer nodig te zijn, sociale media heeft het werk voor mij gedaan: dankzij ‘fibermaxxing’ zijn vezels weer sexy, en staan bonen in de spotlights. Fibermaxxing betekent letterlijk het maximaal innemen van vezels. Ik ben kritisch op het feit dat voedseltrends zich op sociale media snel opvolgen (doe mij gewoon nog steeds de schijf van vijf). Maar tegelijkertijd ben ik een stuk blijer met een trend rondom vezels dan bijvoorbeeld die rondom proteïne. Na jarenlang eiwitshakes, proteïnerepen en poeders keren we terug naar iets veel simpelers. Onbewerkte, plantaardige producten: bonen.

Daarnaast een belangrijke sidenote: terwijl we zelden bewerkte proteïneproducten nodig hebben om aan genoeg eiwitten te komen, hebben we vaak wel een blinde vlek voor vezels. Het advies is om dagelijks zo'n 30 gram vezels te eten, terwijl er gemiddeld slechts 21 gram wordt gehaald.

Bonen passen één op één bij mijn Substack: we hebben het over een héél betaalbaar product, duurzaam, plantaardig, basic, maar je kan er geweldig creatief mee zijn. Dus bij deze: een ode aan bonen.

Mijn favoriete recepten met bonen

Als je houdt van experimenteren in de keuken, dan zijn bonen een geweldig startpunt. Ze zijn een geweldige, neutrale basis waar je alle kanten mee op kan. Ik ken geen keuken die niet met bonen werkt, en zo zijn deze drie recepten ook geïnspireerd op de Chinese, Spaanse en Italiaanse keuken. Je vindt genoeg recepten online, maar als je zelf meer wil uit proberen achter het fornuis dan zijn bonen naar mijn idee een geweldige uitvalsbasis. Week ze een nachtje van te voren, experimenteer met de fijne boullion die je daar aan over houdt. Blend ze voor een zachte saus of soep. Probeer iets nieuws met sperziebonen die je misschien normaal alleen maar kort kookte. Voeg andere seizoensgroenten toe en kruiden. Bonen zijn zó een fijn canvas.

Sichuan gebakken sperziebonen (Gan Bian Si Ji Dou)

Ik steek het hier niet onder stoelen of banken hoe erg ik van de Sichuanese keuken houd. De Sichuanpeper is afkomstig uit de zuidwestelijke regio van China en vind je daarbuiten bijna niet terug. Ik schreef eerder al een Substack over Sichuan Territory voor mijn serie met betaalbare eetdates. Het is één van mijn lievelingsplekken in Amsterdam en hun fried green beans is een van mijn favoriete gerechten. Het gerecht is simpel: bestaande uit een bord vol sperziebonen. Maar met een aromatische mix van ingrediënten die ze naar een hoger niveau tillen. Kenmerkend zijn de Sichuan peperkorrels en het gefermenteerde mosterdblad. Ik zou dit elke dag kunnen eten. En omdat ik bedacht dat ik dit elke dag zou kunnen eten, besloot ik steeds vaker thuis na te maken.

Volgens een minder traditioneel recept kwam ik erachter dat je die perfecte geblakerde sperziebonen ook krijgt door de bonen 10 minuten onder de grill te doen. Dan hoef je ze niet te frituren, dat scheelt je een hoop olie en een vervelende frituurlucht.

Ingrediënten (voor vier personen als bijgerecht)

Voor de sperziebonen:

• neutrale olie

• 500 gram sperziebonen

• zout

De Sichuan dressing:

• een eetlepel Sichuan peperkorrels

• twee eetlepels neutrale olie

• zo’n 6 gedroogde chili’s (zaadjes verwijderd als je niet van veel pittigheid houdt)

• 4 à 5 fijngeperste knoflookteentjes*

• een eetlepel verse, geraspte gember*

• drie stelen bosui (gebruik het donkerste groen niet)

• 2 à 3 eetlepels ingelegd mosterdblad

• Klein scheutje sojasaus naar smaak

• eventueel: theelepel suiker

* als je nog minder tijd hebt of een knoflookteentje of stuk gember mist, dan vind ik deze potjes van de toko heel handig om in huis te hebben: gemberpuree (is ook direct wat zoeter dus dan hoef je geen suiker toe te voegen) en knoflookpuree.

Bereidingswijze

• Begin met het snijden van de ingrediënten voor de Sichuan dressing. Pers de knoflook, rasp de gember, snijd de chili’s in grove stukken. Doe de Sichuan peperkorrels in een vijzel en maal fijn (maar niet te fijn, een paar grove stukken zijn prima).

• Verhit een bakpan met een ruime scheut olie en begin met fruiten van de chili’s en Sechuan peper. Op die manier komt de smaak goed vrij. Voeg dan de knoflook en gember toe.

• Snijd ondertussen de bosui fijn, en ook het mosterdblad. Voeg beiden toe aan de pan en draai het vuur laag. Het hoeft maar zo’n 5 minuten op het vuur te staan.

• Zet je oven aan op de hoogste grill stand. Was en dop de sperziebonen en meng ze met een eetlepel olie en wat zout. Spreid ze uit op een bakpapier en zet ze in de oven voor 10-15 minuten, afhankelijk van je ovenstand. Draai ze halverwege even om. Ze zijn klaar als ze mooi ‘geblistered’ zijn, zoals hier:

• Voeg aan de dressing in de pan nog een beetje sojasaus en suiker toe zodat het iets meer een saus wordt. Dit is niet per se nodig, maar ik vind het nog lekkerder als het iets meer gebonden is.

• Als de sperziebonen klaar zijn, doe ze in een kom en voeg hier de dressing aan toe. Serveer met rijst en een eitje.

Nduja boterbonen met palmkool en gegrilde paprika

Toen ik een tijdje op Sardinië woonde raakte ik verknocht aan een pizza zaak aan de rand van ons dorp. Het zat langs de doorlopende weg en vaak genoeg stopten er motorclubs voor een snelle hap. Het tentje lijkt niet bijzonder, maar op de kaart staan talloze pizza’s en combinaties die ik nog nooit eerder had gehad. Mijn favoriet werd direct: een pizza met nduja, zachte paprika en gekarameliseerde ui.
Toen ik laatst in de supermarkt een weekactie met nduja zag, bracht dit potje me direct terug naar die momenten in de Sardijnse pizzaria. Ik ben een intuïtieve kok, dus ik sloeg een paar potjes in.

Ik besloot te experimenteren met nduja en bonen. Er bestaan zeker al recepten met deze combinatie, en ik gebruikte dit recept van Serving Dumplings als basis. Maar ik miste hier de zoetigheid van de paprika en ui die ik zo goed vond werken op de pizza’s die ik kende. Ik miste wat groen die het geheel minder zwaar zou maken. Inmiddels zitten we ook al in de lente, dus probeer ik niet meer all out op de aardse smaken te gaan. Uiteindelijk werd het dit recept.
(P.S. als je vegetarisch bent dan kan je de nduja ook achterwege laten, maar ik zou die dan vervangen door zongedroogde tomatenpuree of rode pesto).

Ingrediënten (voor vier personen)

• 2 rode uien, in fijne ringen

• 3 teentjes knoflook

• 1 rode paprika, in dunne plakjes

• 800gram boterbonen (uitgelekt)

• 1 citroen (rasp en sap)

• scheutje rode wijn azijn

• 2 eetlepels suiker

• 3 theelepels nduja

• 1 eetlepel tomatenpuree

• 1 eetlepel ajvar (paprikapuree)

• 250ml kip- of groentebouillon

• 50 ml kookroom

• 70ml tomatenpassata (een goed merk zoals Mutti maakt een groot verschil)

• optioneel: palmkool, blad van zo’n 7 stengels

• 15 gram peterselie

• een handvol panko

• parmezaanse kaas naar smaak

• Italiaanse kruiden

• Chilivlokken (naar smaak)

Bereidingswijze

• Begin met het karameliseren van de ui en de paprika: snijd beiden in dunne ringen. Verhit een scheut olie in een bak- of braadpan en voeg eerst de paprika toe, na ongeveer 5 minuten ook de ui. Paprika duurt er aardig lang over voordat deze zacht wordt, omdat eerst het vocht moet verdampen. Voeg de rode wijnazijn toe en de suiker. Laat het ongeveer 15 minuten op laag vuur staan totdat alles gekarameliseerd is. Zet de ui-paprika dan apart in een bakje.

• De nduja-passata: verhit een diepe braad- of koekenpan dan opnieuw, met opnieuw een klein beetje olie. Voeg als eerste de nduja toe, als je nduja verhit komt de olie, en daarmee ook de smaak vrij. Het maakt een wereld van verschil. Voeg daarna ook de knoflook, chilivlokken, Italiaanse kruiden, tomatenpuree en ajvar toe. Je krijgt een dieprood, geweldig mengsel.

• Voeg hier nu de uitgelekte bonen aan toe en zorg dat ze allemaal een laagje van de rode saus krijgen. Voeg dan de andere vloeibare ingrediënten toe: de kookroom, passata, en hete bouillon.

• Terwijl de saus iets indikt, snijd je de palmkoolbladeren in reepjes. Voeg die toe aan de saus, samen met wat citroensap en eventueel nog wat peper. Laat het geheel nog zo’n 5 minuten pruttelen met de deksel erop.

• Terwijl dit staat te pruttelen maak je een crunchy garnering: bak de panko lichtbruin in een kleine koekenpan. Voeg hier de citroenrasp aan toe van één citroen. Draai het vuur uit en mix de citroenpanko, met geraspte parmezaanse kaas en fijngesneden peterselie.

• Serveer de bonenstoof met de broodkruim garnering.

Bonen in een miso-citroensaus met groene pesto

Met cannellinibonen heb ik eindeloos veel combinaties gemaakt. Het was de boon die ik gebruikte voor mijn supper club gerecht met miso, venkel en dille. Van die bouillon ben ik nooit meer afgeweken: miso, citroen (met schil) en boter. Een bijna heilige combinatie. Niet voor niets zat een makkelijke versie hiervan ook in een eerdere Substack. Ik heb eigenlijk altijd een grote zak van deze bonen ergens verstopt in een keukenla: het blijft oneindig lang goed, het is nóg betaalbaarder en de smaak tijdens het koken van de bonen zorgt voor een hele fijne bouillon.

Deze versie is met courgette, artichok en een freestyle pesto: gebruik alle verse groene kruiden die je nog in je koelkastje hebt liggen. Fijn met pijnboompitten, maar een goedkopere variant noten werkt ook heel goed.

Sidenote: als je gedroogde cannellinibonen gebruikt zorg dan dat je ze een avond van te voren al in een grote kom weekt. Voeg koud water toe tot ongeveer 3 cm boven de bonen.

Ingrediënten (voor vier personen)

• 700 à 800g cannellinibonen (staat gelijk aan ongeveer twee blikken)

• een verse rode chilipeper (zaadjes verwijderd)

• 1 ½ courgette

• 2 sjalotjes

• 2 teentjes knoflook

• 1 blik artichokharten

• 2 eetlepels misopasta

• kippen- of groentebouillon

• verse basilicum

Pesto (maak gerust je eigen mix van kruiden)

• 15gram dille

• 15gram peterselie

• 15gram basilicum

• handvol geroosterde pijnboompitten

• scheut olijfolie

• sap van een citroen

• parmezaanse kaas

• zout

• peper

Optioneel als je de gedroogde bonen gebruikt:

• een aantal takjes rozemarijn

• drie laurierblaadjes

• 4 teentjes knoflook

Bereidingswijze

• Als je gedroogde bonen de nacht ervoor hebt laten weken: giet ze af en doe de ze in een gietijzerenpan. Voeg hier de bouillon aan toe tot de bonen onder water staan, de hele teentjes knoflook, laurierblaadjes en rozemarijn. Zet in de oven voor ruim een uur, of op laag vuur tot de ze eetgaar zijn. Doe dit van te voren, want de rest is een stuk sneller klaar. (Als je bonen uit blik gebruikt dan kan je deze stap overslaan).

• Snijd de courgette in dunne plakken (ik gebruik altijd een mandoline). Bak deze tot ze goudkleurig zijn in een pan met olijfolie. Waarschijnlijk past dit niet in één keer in je pan, dus hier moet je een beetje geduld voor hebben. Zet de gebakken courgette apart in een kom.

• Begin dan met het aanfruiten van de fijngehakte sjalotjes en fijngesneden rode chilipeper. Je kan hier prima dezelfde pan voor gebruiken, maar het is fijn als het wel een diepe koekenpan of braadpan is. Voeg wat zout toe, en daarna kunnen ook twee fijngeperste knoflookteentjes erbij. Snijd de artichok grof en voeg ook toe.

• Klop de miso tot een zachte saus met wat kokend water, en voeg hier ook de citroen bij. Voeg toe aan de ui met artichjok.

• Als je de bonen zelf hebt gekookt en ze gaar zijn: prak de knoflookteentjes er doorheen en voeg de twee pannen samen. Als je bonen uit blik hebt gebruikt: voeg de uitgelekte bonen toe aan de ui met miso. Voeg dan de bouillon toe. In beide gevallen: zorg dat je nu één pan hebt, met nog genoeg bouillon over. Draai het vuur uit of erg laag.

• Maak ondertussen de pesto in de blender. Voeg als eerste de kruiden toe samen met de olie en citroen. Ik voeg vaak de noten of pijnboompitten wat later toe, evenals de Parmezaanse kaas, zodat je nog een fijne grove structuur over houdt.

• Schep de bonen met bouillon op, garneer met de gegrilde courgette, de pesto en verse basilicum.

Ik heb al deze gerechten in grote porties gemaakt: de groene sperziebonen kunnen eigenlijk goed met elk rijstgerecht. De andere bonen kunnen ook geweldig goed de vriezer in. Kook ze!

P.S. Bijna 1000 van jullie die mijn Substacks lezen! 1,5 jaar verder, en nog steeds verknocht aan het schrijven. Wil je me extra supporten dan kan je ook betaald abonnee worden, dan krijg je nog meer dikke vette betaalbare tips (en heb je het ook zo weer terugverdiend zullen we maar zeggen)

Subscribe now

Wijn en vinyl: een goed huwelijk

Het is niet de enige zaak in Marseille met goed werkende combinaties: je hebt er koffiezaken gecombineerd met boekenwinkels, zoals Mostera Concept Store. Het esthetische Silk is een lunchroom met selectief gecureerde vintagekleding, hangend aan op en neer schommelende kledingrekken. In een net zo stijlvol gecureerde pasruimte trok ik daar een donkergroene jurk met glitters aan. Ik, allerminst een jurkenpersoon, wist eigenlijk al dat ik de jurk nooit aan zou gaan doen. Tegelijkertijd schoot het door mijn hoofd dat de jurk goed van pas zou komen op een aankomende bruiloft. Omgeven door het chique interieur van de paskamer, het geroezemoes van het café op de achtergrond, kon ik me voorstellen hoe ik er op die bruiloft bij zou staan. Net zoals dat een wijntje van La cave à Vinyle heel goed zou passen bij het luisteren naar een oude vinylplaat.

Beide zaken zijn voorbeelden van goed doordachte en welgevoelde combinaties. Omdat het niet statisch of geforceerd was, irriteerde ik me tijdens het passen van de jurk niet aan het geroezemoes uit het café. Ook waren er geen priemende ogen van verkoopsters. Ik voelde me daarom juist ontspannen, en nam de tijd om op m’n dooie gemak door de kledingrekken te gaan. Ik draaide net zo lang voor de spiegel rondjes totdat ik een weloverwogen beslissing had gemaakt. Na afloop gingen we zitten voor een stuk cake en een koffie. Wanneer een zaak dit goed aanpakt voelt de combinatie van elementen zoals kleding en koffie, wijn en vinyl, als een goed gebalanceerd huwelijk. Ze vullen elkaar aan, met genoeg aandacht en ruimte voor beiden.

Multi-sensory design

Vanuit psychologisch en commercieel oogpunt zijn deze commerciële zaken, gecombineerd met informele third spaces, een slim concept. En dan bedoel ik niet een koffietent waar na sluitingstijd een tentoonstelling plaatsvindt. Nee, een plek waar tegelijkertijd meerdere dingen gebeuren. Terwijl je door een platenzaak loopt met soothing 70’s muziek en loungestoelen uit dezelfde tijd, krijg je een voorproefje van hoe jij er vanavond met een glas rood óók bij zou kunnen zitten. Ik was direct een stap dichterbij het kopen van een fles.
Het heeft waarschijnlijk een beetje hetzelfde effect als een Hema of Kruidvat: je komt er voor het één, en gaat naar huis met het ander. Je kwam voor de koffie, maar loopt ‘opeens’ met een tweedehands leren jas de deur uit. Alsof het je gewoon overkomen is.

Tegelijkertijd lijken we ook als bezoekers steeds meer behoefte te hebben aan dit soort plekken. Een zaak die je zintuigen prikkelt: waar tegelijkertijd je smaakpupillen, ogen en oren aan het werk worden gezet. Een plek die volmaakt past in het ritme van onze dagelijkse routine. We zijn eraan gewend meerdere dingen tegelijk te doen: onszelf vervoeren, koffie drinken en scrollen. Sapjes halen in de sportschool voordat we gaan douchen en naar onze volgende afspraak hollen. Een plek waar we door spullen heen kunnen spitten, cafeïne binnenkrijgen en ondertussen gestimuleerd worden met een fijn interieur en goede muziek misstaat daar niet. Waarom hebben we in Amsterdam niet allang meer van dit soort zaken?

Multifunctionele ruimtes dragen bij aan het cosmopolische, levendige gehalte dat een grote stad vaak al heeft. Er is een naam voor: multi-sensory design. Bij deze vorm van design staat het uitdenken van de omgevingselementen centraal om voor een ‘holistische ervaring’ voor klanten te zorgen. Zintuigen die geprikkeld worden door verschillende materialen, stoffen en kleuren. Amsterdam kent een aantal cafés die hier al op inspelen:

• Kikiboba - een Taiwanees café en concept store die bewust gebruikt maakt van het psychologische effect van “Bouba-Kiki” dat ervan uitgaat dat je zintuigen ronde vormen associëren met zachtheid, en scherpe, hoekige vormen met hardheid. De strakke tafel met boeken is complementair aan de scherpe smaak van koffie. De zachte zitzakken passen dan weer hun wheelcake, een soort poffertje.

• Nook Amsterdam - als je hier over de drempel stapt bevind je je in een soort greige interieur dat past bij ongeveer elke standaardkoffietent. Maar Nook speelt met dat idee: het verkoopt namelijk ook Argentijnse wijnen. En als je de trap afdaalt naar de kelder bevind je je opeens in een felblauw Yves Klein-interieur. Zo krachtig als de wijnen zelf.

  

• Carmen - het op en top voorbeeld van een multifunctioneel pand in Amsterdam. Je komt het grachtenpand binnen en je bevindt je direct tussen designer kleding en hun eigen merchandise. Ga je via de smalle trap omhoog dan kom je bij de lunchruimte, waar menig ‘guestchef’ in het weekend komt koken. Ook kan je vanuit hier spieken naar de andere kant van het pand - waar mensen aan het ontbijt zitten die hier een nacht hebben geslapen. Ja, want Carmen doet ook dienst als hotel met twee exclusieve kamers, vanaf 370 euro per nacht. Carmen is inmiddels een begrip, en laat zien dat de ‘Amsterdamse yup’ bij uitstek van dit soort plekken houdt.

Lopen deze cafés in Amsterdam voorop? Niet voor niets zeggen veel sociologen dat multifunctionele ruimtes bijdragen aan de kwaliteit van leven in dichtbevolkte steden - die vaak snel blijven doorgroeien. Het biedt een oplossing voor bestuurders die dealen met een complexe puzzel: veel mensen met veel en verschillende behoeften, zo min mogelijk interventie én toch zorgen dat iedereen fijn leeft. Het idee van menig stedenbouwkundig ontwerper - zo ook dat van mijn vriend - is dat “als de omgevingselementen goed zijn uitgedacht ze sociale cohesie, gemeenschapsidentiteit en vernieuwing kunnen bevorderen”. Dat geldt voor een buurt, maar ook voor een winkelruimte.

Hypothetische situaties en bouwkundige obstakels

Ook vanuit praktisch oogpunt zit er heil in meer multifunctionele ruimtes, lijkt me. De huur van een winkel in een populaire straat zoals de Haarlemmerdijk of Utrechtsestraat kan al gauw oplopen tot € 4.000 per maand. Ik schrik van m’n eigen huur - maar van dit soort bedragen zou ik als eigenaar ook wakker liggen. Dus wat als je bij vintagezaak J’adore Vintage op de Haarlemmerstraat ook de wijnen van Calisto, dat ernaast zit, zou kunnen proeven en kopen? Of je een paar meter verderop bij Sabbatical Vintage de pastel de nata’s zou kunnen eten van Mister Nata?
Ik schiet met hagel, maar in andere steden zoals Marseille en San Francisco is dit heel normaal. Het ‘laundromat’ café is daar al lang een begrip: je laat je was rustig twee uur draaien terwijl je in het café je laptop openklapt. Ik woonde in San Francisco in de buurt van een tattoo-koffiezaak, dat tegelijkertijd ook een kunstgalerie was. Ze noemen het een ‘win-win’ voor zowel de zaak als de consument.

Om mezelf - en misschien jullie nu ook - weer met beide benen op de grond te zetten: Amsterdam zou Amsterdam niet zijn zonder strenge omgevingsregels. Horeca in een winkel mag maximaal 20% van de ruimte beslaan en je mag er geen alcohol schenken. Andersom, gelden ook weer regels: handel in een horeca-zaak waar alcohol wordt verkocht mag ook niet.

In Amsterdam zal een wijntje in een vintagezaak er misschien niet snel komen, maar ik blijf dit soort plekken met alle liefde ontdekken en als ik er één vind, hebben ze er meteen een vaste klant bij. Zoals bijvoorbeeld buurtcentrum MidWest in de Baarsjes: hier schrijf ik veel, en lang. Midwest is een co-working space in een oude gymzaal dat ondertussen ook dienst doet als café. Er gebeurd van alles: terwijl ik aan het tikken was kwam er een groep lunchen die pauze hadden van een naaicursus in de andere zaal. Ook waren ze bezig met de voorbereidingen voor het communitydiner dat ze op vrijdag hebben. Het liep er vol, en ondertussen weer leeg. In één ruk schreef ik dit artikel daar. Ik ben het schoolvoorbeeld van iemand die goed functioneert in een ruimte waarin ze constant geprikkeld wordt.

P.S. De fles wijn kocht ik uiteindelijk wel, de jurk niet. De bruiloft is volgende week, ik zal het moeten doen met wat ik in m’n kast heb hangen.

Op verzoek van meerdere van jullie, een nieuwe editie van mijn betaalbare boodschappenlijst. In deze nieuwsbrief deel ik mijn supermarktbonnetje van afgelopen week en deel ik wat ik deze week kookte.

Wat ik eet in een week

Mijn eerdere Substack hierover, een zomereditie, is één van mijn best gelezen nieuwsbrieven, terwijl ik juist lang dacht dat het niemand zou boeien. Dat we het liefste lezen over speciale kruiden, of naar esthetische plaatjes kijken van mooie desserts. Of wekelijks eigen zuurdesembrood en bouillon maken (ik zou dat eigenlijk wel willen).

Ik put zelf heel veel inspiratie uit wat ik online tegenkom, maar soms is het toch niet zo toegankelijk. En trekt mijn hoofd dat doordeweeks even niet. Al helemaal niet als ik maandagavond overprikkeld in de supermarkt sta. (Met mij dus velen van jullie.) Ondertussen heb ik ook al vaker geschreven over dat improviseren met wat je nog in huis hebt ook wel genormaliseerd mag worden.

De woorden die ik in de eerste editie schreef kan ik hier klakkeloos overnemen: “ik denk dat iedereen iets aan dit betaalbare weekmenu kan hebben, of je nou gevoelig bent voor dure eettrends, minder te besteden hebt of je geld liever uitgeeft aan andere dingen. In ieder geval hopelijk een stukje bewustwording”.

Daarnaast geldt ook nog hetzelfde enthousiasme van mijn kant:

Ik ben heel enthousiast over het uitwerken, uitvoeren en samenstellen van deze nieuwsbrief. Het voelt vaak een beetje als een guilty pleasure om een kijkje te krijgen in iemands leven op detailniveau, of het nou gaat om een dagvlog of een huistour. Dit keer een kijkje in mijn keuken en koelkast.

De boodschappenlijst

Met 70 euro kan ik in één week 5x ontbijt, lunch en avondeten maken. Het avondeten is eigenlijk telkens voor twee personen: per persoon is dat dus nog goedkoper dan deze 70 euro.
Je kunt hier de boodschappenlijst terugvinden. Of gebruik de bonnetjes hieronder om te zien wat alles kostte. Sidenote: een aantal dingen van het boodschappenlijstje had ik nog in huis en staan daarom niet op het bonnetje, daardoor was ik 60 euro kwijt. Producten die ik al in huis had: eieren, cashewnoten, tacokruiden, ansjovis, brood, panko, ui, chipotle en pasta. Als je dit er nog bij zou kopen kom je dus op ongeveer 70 euro uit.

In mijn voorraadkast staan standaard: olijfolie, goede (kippen)bouillon, boter, (zee)zout, peper, Sriracha, witte wijnazijn, ingelegde Turkse groene pepers, en mosterd. Daarnaast heb ik ook altijd suiker, honing en crispy chili olie in huis.

70 euro aan boodschappen budget

Wederom een overzicht waar ik deze week ontzettend veel zin in had en ik direct na het boodschappen doen op zondag maakte. Zodat ik er de rest van de week makkelijk bij zou kunnen en ik sneller klaar zou zijn na een lange dag.

• een romige pompoensaus. Het is een echte alleskunner. Ik maak deze saus al de hele winter, omdat hij supergoed werkt voor een pasta of soep, en hij zo de vriezer in kan.

• Sinds mijn bezoek aan Duitsland waar ik in de Duitse supermarkt tientallen soorten jam aantrof, ging er een wereld voor mij open. Rabarberjam, citroenjam, je vond er van alles. Sinds stoofperen nog heel even in de schappen liggen denk ik na over een zelfgemaakte stoofperenjam. Ik gebruikte dit recept.

• Het enige dat ik romantiseer aan ziek zijn of regenachtige dagen is dat je de tijd hebt om uren een stoofgerecht op het vuur te laten staan. Toen ik begin oktober ziek was maakte ik dit stoofvleesgerecht van Amijé van der Laan voor het eerst. Influencer of niet, ze maakt makkelijke Aziatische recepten die ik herhaaldelijk opsla. Rundstoofvlees met chipotle is ook echt een alleskunner: zij gebruikt het voor taco’s, maar het is ook lekker met aardappelpuree of in een Mexicaanse bowl met zoete aardappel.

• Vorige winter was ik geobsedeerd door een soep van bleekselderij en wortel. Die heeft me een paar keer gered van de griep denk ik. Het is ongelofelijk simpel, maar als je er een kleine vorm pasta aan toevoegt, zoals Tumbetti Regatti, dan wordt het direct een goede comfortmaaltijd.

• Ik zag eerder al deze vegetarische merguez worstjes in de schappen liggen en wilde weer eens iets maken met een vleesvervanger, zoals bijvoorbeeld zulke worstjes. De laatste tijd gebruik ik weinig vleesvervangers, moet ik bekennen. Liever kook ik met alleen groenten en bonen, óf met goed vlees of vis.

De bovenste vier van deze gerechten: de pompoensaus, bleekselderijsoep, stoofperenjam en rundstoofvlees kan je makkelijk allemaal van te voren maken op een moment dat je tijd hebt. Dan ben je héél snel klaar met de gerechten hieronder. Ik deed dat vorige week op zondag.

De weekplanning - 5 dagen

Ik maakte een planning voor vijf dagen. Dan kijk ik gedurende de week een beetje hoe het loopt: soms bezoek, soms een bezoekje aan de snackbar. In ieder geval kom ik hiermee de week goed door, met een beetje voorbereiden op zondag.

5x ontbijt

• 2x havermout, met banaan en mango

Nu de dagen nog steeds (erg) koud zijn, eet ik meestal havermout voor ontbijt. Ik weet dat het een heel onsexy ontbijt is voor veel mensen, maar het vult zó goed. Daarnaast kom ik hier goed het begin van de dag door als ik ook in de ochtend sport. Ik koop vaak deze fijne havermoutvlokken en mix die met havermoutmelk. Echt elk merk werkt prima, je hoeft geen Oatly te kopen. Twee minuten in de magnetron en het is klaar.

• stoofperen jam met ongezouten boter, zuurdesembrood en een gekookt eitje

Spreekt eigenlijk voor zich, maar de stoofperenjam die ik aan het begin van de week maakte eet ik met een stuk brood en ei. Ik heb denk ik meer zilveren eihouders dan dat ik daadwerkelijk ooit nodig zou hebben (zie foto hieronder).

• 1x labneh met stoofperenjam en crispy havermout

Een deel van mijn Griekse yoghurt gebruik ik vaak om Labneh van te maken. Heel makkelijk: je doet de Griekse yoghurt in een theedoek en hangt het in een vergiet. Dit zet je in de koelkast met een bakje eronder. Zo laat je het uitlekken totdat je een dikke versie van de yoghurt krijgt. Mix dit met een snuf zout en gebruik het voor ontbijt of voor een dip met brood.
*P.S. Ik had geen muesli in huis dus bakte ik wat havermoutvlokken op in een klein koekenpannetje met olie en honing. Werkt prima, en je kan er ook kruiden aan toevoegen als je daarvan houdt!

• Brood met tomatencompote met ei

Ik had nog wat tomaatjes over voor de pompoensaus dus sneed ik deze doormidden en bakte ik ze op halfhoog vuur. Voeg wat witte wijn, suiker, venkelzaad, komijn en peper en zout toe. Laat zo lang pruttelen als je wil tordat het een jam-achtige structuur heeft. Eet dit met goed brood en ei: ik ging dit keer voor zachte scrambled eggs, die ik vaak maak met net een beetje teveel Franse zoute boter.

5x lunch

• Een ‘dikke’ bouillon met boterbonen citroen, miso en venkel

Dit recept is één van mijn snelste keuken hacks geworden en daarmee eigenlijk ook een beetje een life-hack. Het begon met het volgen van een recept, maar welke dat was weet ik niet meer. Ondertussen maak ik een eigen versie, elke keer weer net een beetje anders.

In het kort:
Ik bak boter in een steelpan totdat ‘ie gesmolten is maar niet bruin. Daar doe ik knoflook en dunne schijfjes citroen bij (van een halve citroen, gewoon met schil). Daar gaat nog ongeveer een ruime theelepel misopasta bij, verse zwarte peper en het sap van de andere helft van de citroen. Laat dit even opstaan zodat de citroen haar bitterheid verliest. Bak dan de boterbonen mee (je kan ook cannellinibonen gebruiken) en voeg parmezaanse kaas toe. Voeg dan een half kopje havermelk en een kopje kippenbouillon toe (ik ben fan van deze van Itsu, maar zelf maken is natuurlijk goedkoper en nog lekkerder). Op het laatste moment doe je daar de spinazie en dun geraspte venkel bij (ik gebruik een mandoline). Dit eet ik meestal met verse buffelmozzarella, voor het avondeten probeerde ik het ook eens met vegetarische worstjes.

• Groene sperziebonen salade van Ottolenghi

Ode aan Ottolenghi, dat hij ook op zijn eigen website heel veel recepten heeft staan die openbaar zijn. Dikke tip om daar af en toe tussendoor te scrollen als je geen inspiratie hebt. Deze salade vind ik geweldig omdat je hem heel goed een dag van te voren kan maken, en hij dan nog steeds goed is. Daarnaast is hij nóg lekkerder als je hem lauwwarm eet, en dat is extra fijn in de winter.

• Wortel bleekselderijsoep

Dit is het recept waardoor je het gevoel krijgt in één keer alle vitaminen voor de dag binnen te hebben. In de winter heb ik deze drang namelijk wekelijks. Ik eet dan graag deze makkelijke soep, die het allerlekkerste is als je hem lang in de blender doet, zodat hij heel egaal en zacht wordt. (Ik ben óf team egale soepen, óf team maaltijdsoepen maar geen groot fan van de versie daartussenin, sorry). Eet er brood bij, of doe er een kleine pastasoort doorheen.

• Pompoensoep

Nog een soep in het rijtje, het is immers winter en we kampen ook allemaal met het probleem dat we iets willen dat mee kan naar werk, of snel klaar is. Daarvoor is deze soep een redmiddel: het is een restje van de pompoensaus die ik maakte voor een pasta deze week (en eigenlijk elke week deze winter). Het recept daarvoor vind je hieronder, en heb ik inmiddels een hele winter op kunnen broeden. Voor de soep zorg ik dat ik wat minder chilivlokken toevoeg en de saus van te voren verder aanleng met bouillon en wat extra kookroom.

• Parelcouscous-koelkast cleanse: venkel, tomaat, peterselie, citroen, dille, mozzarella

Eén van mijn favoriete lunches zijn zelfgemaakte pasta of kikkererwtensalades waarbij ik allerlei dingen in mijn koelkast opmaak. Zo’n versie stond ook al in een eerdere versie van deze nieuwsbrief met broccoli. Ik hou niet van eten weggooien, maar ik hou er óók niet van om de hele week bezig te zijn met ‘zorgen dat ik geen eten weg hoef te gooien’. Vandaar deze ultieme koelkast cleanse: een uitkomst en altijd lekker. Ik kookte wat extra kleine pasta (zoals parelcouscous of Tumbetti Regatti) en mixte daar allerlei restjes doorheen. Mijn favoriete dressing voor dit soort salades: honing, mosterd, citroen en olijfolie.

5x avond:

• Een ‘dikke’ bouillon met bonen, miso, venkel (en dit keer vegetarische worstjes)

De uitgebreide versie van dit recept staat al hierboven bij ‘lunch’, maar je kan dit ook erg goed als avondeten maken. Door de bonen vult het genoeg en ik vond het een goede gelegenheid om de Merguez worstjes van Gourmet die mijn aandacht hadden getrokken uit te testen.

• Taco’s met stoofvlees met tomatensalsa, avocado en crème fraîche

Hoewel het er door deze nieuwsbrief aardig op begint te lijken dat ik een goede meal prepper ben, ben ik dat allesbehalve. Ik vind het lastig om goede diepvriesrecepten te vinden waarvan de textuur goed blijft en je er ook niet te snel op uitgekeken raakt. Eén staple in mijn vriezer is deze winter chipotle stoofvlees geworden. Ik volgde dit recept, en met mij duizenden anderen zag ik. Het fijne aan het recept: het vlees staat lang op het vuur (of in de oven) maar je hoeft er weinig naar om te kijken. De volgende dag is ‘ie nog lekkerder.

Het stoofvlees is geweldig op taco’s: bak maïstortilla’s in ruime olie aan beide kanten als je ‘m knapperig wil (maar niet te hard). Qua toppings wissel ik: ingelegde rode ui, of een salsa van fijngesneden tomaten, sjalotjes, zout en peterselie. Eigenlijk altijd met avocado, crème fraîche, limoen en jalapeño pepers.

• Stoofvlees met zoete aardappel en gekarameliseerde ui

Als je het stoofvlees uit bovenstaand recept al hebt gemaakt dan heb je hier al helemaal weinig werk aan. Vul een ovenschaal met grove plakken zoete aardappel en plakjes rode ui. Besprenkel met genoeg olie en wat zout, en zet ongeveer een half uurtje in de oven. De ui en zoete aardappel mag goed karameliseren en een knapperig randje krijgen. Eet met het stoofvlees, crème fraîche en bieslook. (Ik warm een portie van het stoofvlees vaak alleen even op in de magnetron of pannetje, in de oven heb je meer kans dat het uitdroogt.)

• Groene sperziebonen salade van Ottolenghi

Hetzelfde verhaal als voor lunch: deze salade kan namelijk ook heel goed als avondeten omdat je ‘m lauw serveert en hij door de linzen ook genoeg vult. Ik maakte twee porties: één keer voor het avondeten, en de volgende dag voor lunch. Je kan er ook voor kiezen er bijvoorbeeld nog halloumi of kip aan toe te voegen, maar ik vind het niet nodig.
P.S. Je kan ook andere noten gebruiken, ik deed er hieronder bijvoorbeeld hazelnoten door:

• Wortel bleekselderijsoep met orzo

Zoals duidelijk wordt uit deze nieuwsbrief: ik ben fan van elke vorm van kleine pasta. Het is makkelijk toe te voegen aan salades of een soep als je extra koolhydraten wilt. Het is dezelfde soep als die bij de lunch staat: je kan er ook nog crème fraîche of buffetmozzarella aan toevoegen.

• Pompoen pasta met ansjoviscrumble

Deze pompoen pasta met ansjovis is mijn lichtpuntje van deze winter. Pompoen speelde sowieso de hoofdrol in mijn herfst-en wintercreaties dit jaar. Dit pasta recept wilde ik al een tijdje delen, omdat ik er menige van mijn gasten blij mee heb kunnen maken, en de saus heel goed in te vriezen is. Extra crumble kan je in een bakje ook een paar dagen bewaren. Als je dat allebei hebt gedaan betekent dit dat je dit gerecht binnen 15 minuten op tafel kan toveren.

Voor vier porties van de pompoensaus: snijd een halve pompoen in reepjes en besprenkel deze met paprikapoeder, chilivlokken, olijfolie en zout. Zet voor zo’n veertig minuten in de oven. In een koekenpan fruit je een ui, twee teentjes knoflook en een handvol doormidden gesneden cherrytomaatjes. Een tip: voeg ook een eetlepel harissa toe en wat rozenwater. Als je dat niet hebt, hou het dan bij chilivlokken. Voeg een eetlepel tomatenpuree toe en gedroogde of verse tijm. Laat dit op zacht vuur staan tot de tomaatjes zacht zijn.

Maak ondertussen de ansjoviscrumble (geweldig, nieuw, elitair woord van mij): doe zo’n vijf ansjovisfilets in een klein koekenpannetje met wat van de olie. Roer met een spatel totdat de ansjovis uit elkaar valt. Doe er dan een flinke hand Panko bij. Bak totdat deze bruin is geworden, haal dan van het vuur.

Als de pompoen zacht is gaan zowel de pompoen als de tomatenmix in de blender. Blend tot het een egale saus is. Voeg dan nog wat kookroom toe, wat pastawater en indien nodig nog wat extra water. Roer door de gekookte pasta en serveer met de ansjoviscrumble.

Deze nieuwsbrief is een klein boekwerk geworden, maar tegelijkertijd een handig eetdagboek vol met recepten en kant-en-klare boodschappenlijst. Om maar te laten zien dat het niet elke week té gek hoeft. Je tovert er alsnog genoeg lekkers mee op tafel. Hopelijk biedt het wat inspiratie!

Mijn idee voor deze Substack was om jullie de beste Andalusië-tips voor te schotelen, waar het Spaanse stadje Álora deel van uitmaakt. Mijn moeder zit hier twee maanden en ik was van plan om haar brein leeg te plukken met wandeltips, tapas-aanbevelingen en pittoreske dorpjes. Maar mijn hoofd heeft daar (even) geen zin in. Ik hou van het delen van goede vakantietips, maar mijn vakantiegevoel komt dit keer langzaam op gang. Mijn nieuwsgierigheid om nieuwe plekken en adressen te ontdekken laat nog op zich wachten.

Openhartig stukje, ingewikkelde vakantiegevoelens

Meestal ontwikkelt een vakantiegevoel zich gestaag. Hoe langer je ergens blijft, hoe meer je went aan dagen zonder werk, de zon, en uit eten gaan. In het begin is het nog onwennig: een nieuw, soms hard bed. Rusteloze benen en een rusteloos hoofd. Die laatste weet nog niet wat het met alle vrije tijd aan moet. Aan het einde van de week heb je dat gevoel vaak weten te omarmen. Het moment dat je terug naar huis gaat, is meestal het moment dat je er ‘net lekker in zit’.

Deze vakantie gaat net even anders: als een soort eb en vloed komt mijn vakantiegevoel, en verdwijnt het weer. Net zo onvoorspelbaar als het weer. Op de eerste dag schijnt de zon krachtig, en omarm ik haar als een warme deken. Een fijn contrast met het eerste koude Estrella biertje op het terras. Een dag later heb ik dat gevoel opnieuw als onze portie ‘Pulpo à la Gallega’ op tafel wordt neergezet. Mijn lievelingseten.
Maar dat gevoel ben ik een paar uur later kwijt als de donkere wolken boven ons huis langs trekken, de koude stenen muren van het Spaanse huis op me af lijken te komen en ik eigenlijk nergens zin in heb. Ik geniet van de rust, maar niet van het niets doen. Wederom kom ik erachter hoe goed ik gedij in drukte om me heen, in plannen en getetter. Nu lijkt de stilte vooral mij op te zoeken, en ik haar liever niet.

Ik probeer die stilte alsnog te omarmen met schrijven en lezen. Ik lees uit Olifantenpaardjes en Gunk, en voel me verbonden met beide hoofdpersonages. Ze voelen zich beiden eenzaam, zonder dat ze ook echt alleen zijn. Ze maken zich druk om hun relaties; hun verhouding tot familie en geliefdes, die daar vervolgens weinig weet van lijken te hebben. Ook mijn hoofd zit deels nog thuis, en maakt zich druk om dingen die er hier weinig toedoen. Een deel van ‘de schuld’ wijd ik ook aan de regen: die wijs ik als boeman aan voor het feit dat we meerdere dagdelen verplicht binnenzitten.

Spanje rekent af met haar zonnige imago

Spanje kampt ieder jaar meer en meer met hevige regenval en overstromingen. Dit jaar is dat niet anders. Een aantal weken geleden trad de oever, die hier door het dal loopt buiten, haar oevers. De overstroming zorgde voor een ernstig ongeluk met de hogesnelheidstrein met tientallen doden. Opnieuw staan ze hier op scherp. In het verleden was de lokale Spaanse overheid nalatig met het waarschuwen van haar bevolking tijdens slecht weer. Scherp op mijn netvlies staat de enorme overstromingsramp in Valencia, in het najaar van 2024. Ik werkte toen nog bij de NOS, en zie de modderstromen en opgestapelde auto’s nog voor me. Inwoners waren woedend op de lokale autoriteiten. Dat gebeurt ze nu niet nog een keer: aan de lopende band krijgt m’n moeder sms’jes met weerwaarschuwingen. Je kan het beste binnen blijven, niet de weg op gaan.

Ik jaag elke zonnestraal na. Als ze even om de hoek komt kijken tijdens onze lunch in een visrestaurant loop ik naar buiten om tegen het streepje zon op de muur aan te gaan staan. We rijden op een lichtbewolkte namiddag naar het nabijgelegen dorp, waarvan we weten dat de zon zich daar op de hoek van het terras vaak wel laat zien. De terrasjes in Álora liggen op het oosten, waardoor daar alleen in de ochtend zon is, tot onbegrip van mijn moeder. We plannen zo goed en kwaad als het kan om de buien heen. En lopen uiteindelijk de Camino del Rey in de motregen. Op de laatste dag lopen we in een mistige, met modderpoelen omgeven Torcal de Antequera: één natuurpark met opvallende rotsformaties in Andalusië. Het vakantiegevoel komt en gaat, net als de zon.

Ik probeer me aan te passen aan de energie van het dorp: tussen twee en vijf uur ‘s middags is alles dicht. Op de meest willekeurige dagen zijn bepaalde winkels in de week gesloten. De gemiddelde leeftijd in Álora schat ik rond de zeventig, en ik neem me voor om deze week zoveel mogelijk hun voorbeeld te volgen. Inwoners laten op hun sloffen hun hond uit, en staan in hun badkamerjas in de deuropening met elkaar te praten. Ik spendeer evengoed extra lang m’n ochtenden in m’n pyjama. En voeg me bij hun op terrasjes voor een koffie, of in de namiddag voor een biertje.
Ik ben lief voor mezelf: ik ga naar de kapper (volgens mij heb ik dit nog nooit in het buitenland gedaan). Ik beweeg veel, maar sport weinig. En eet nog meer pulpo à la Gallega, dat helpt flink.

Dit is allesbehalve een treurige Substack trouwens: ik ben blij dat ik tijd met m’n moeder kan spenderen en in mijn lievelingsland ben. We kletsen over hoe ze in Andalusië mijn vader heeft leren kennen, we bingen het nieuwe seizoen van The Handmaid’s Tale en plannen stiekem al onze volgende vakantie: wandelen in de Dolomieten.
Daarnaast voel ik hier, zelfs op regenachtige dagen, waarom ik zo van de Spaanse cultuur houd. We eten vis eten aan een bar op de markt, en omgeven ons tussen te hard pratende mannen op het terras, die je het gevoel geven dat je ook om twee uur ‘s middags al een biertje kan gaan drinken. De zachte heuvels en rotsachtige bergen van Andalusië, de witte dorpen met kleine steile straatjes en de Spaanse taal die ook bij mij langzaam weer naar boven komt. De regio is nu ook nu nog in haar winterslaap, maar wordt in de lente springlevend. Jullie onthouden van een mooie maand mei in Andalusië wil ik absoluut niet.

15 tips voor Andalusië

Eenmaal thuis ben ik er dan toch voor gaan zitten, en heb ik voor jullie mijn favorieten uitgetikt. Daarom hieronder een paar hele fijne tips voor de regio, weer of geen weer.*

*Mijn tiplijst bevat geen tips voor bekende steden in Andalusië zoals Sevilla, Granada en Córdoba. Hoewel ik hier wel ben geweest is dit al weer een tijdje terug. Daarnaast staan er al heel veel tips op het wereldwijde web. Hier wat persoonlijke tips die je (hopelijk) nog niet bent tegengekomen.

• Álora - het Spaanse dorp waar ik een week doorbracht is een geweldige uitvalsbasis als je de Spaanse terrasjes en levendigheid mee wil krijgen, maar niet in de stad wil zitten. Daarnaast is het goed te bereiken zonder auto. Je kan op Málaga vliegen en vanaf daar de trein nemen. De lokale trein stopt hier bij een aantal dorpjes en zo bereik je na een half uur het station van Álora. Idem dito kan je vanuit hier ook naar de stranden rondom Málaga met de trein.

• Helados Lauri - een ijszaak in Málaga waar ik verknocht raakte aan milkshakes. De zaak bestaat al bijna 75 jaar en de inrichting lijkt sindsdien niet veranderd te zijn. Ze zijn gespecialiseerd in verse seizoensgebonden ijsjes en milkshakes. Nog een specialiteit is hun horchatas: een melkachtig drankje gemaakt van tijgernoten.

• El Chorro - het dorpje voor bergbeklimmers, maar waaruit ook veel dagwandelingen te starten zijn. Als je van wandelen houdt dan moet je een dagje uittrekken voor de bergen rondom El Chorro, het Ardales Natuurpark.

• Ronda - het befaamde (en ook toeristische) Ronda hoort in dit lijstje omdat de rotsachtige kloof, inclusief brug en groene bergen een mysterieus tafereel bieden. Althans, als je er bent met mist en regen zoals bij mij het geval was. Maar ook in hartje zomer is het er vast prachtig, en kan je een rondwandeling maken langs de oude stadsmuur.

Read more

Twee weken terug ging ik door een sneeuwstorm naar diep Amsterdam-Noord om te eten bij Sichuan Territory. Zoals de naam al zegt, kent het restaurant een Sichuanese keuken uit het zuidwesten van China.
Als je weet dat je een gevoelstemperatuur van -8 aankunt omdat je zo verheugd op het eten, dan weet je dat het een plekje verdient in dit rijtje.

Eating meets clubbing

Sichuan Territory, dat huist in club ‘Garage Noord’, is geen nieuw restaurant. Eerder zaten ze tijdelijk in Sexyland, en ze zijn het zusje van het beter bekende Sichuan restaurant op de Wallen. Maar als je voor een meer ‘eclectische urban’-sfeer wilt gaan, moet je hier zijn (een andere omschrijving dekt de lading niet). Vrijdagavond, Amaretto sour, roodachtig licht - zelfs als je niet uitgaat voelt het hier alsof je tóch op stap bent geweest.

Ik ben ontzettend fan van restaurants die zich in nachtclubs verschuilen. Een anders leegstaande ruimte wordt optimaal benut, en geeft pop-ups de ruimte om te experimenteren. Daarnaast ben ik fan van het idee dat er na een etentje nog een volledige nacht op je wacht, als je wilt. In ieder geval kun je flirten met het idee. We gingen niet uit, maar bleven wel tot het moment dat we vriendelijk verzocht werden om onze drankjes in de serre op te drinken. In de zaal werden de stoelen opgestapeld en was de DJ bezig zijn AUX-kabel aan te sluiten. Toen we de deur uitliepen verschenen de eerste mensen in de rij bij de bouncer.

Het eten bij Sichuan Territory

De kaart bij Sichuan Territory is beperkter dan bij haar zusje op de Wallen. Meestal is bij Chinese eethuizen de kaart (bijna) oneindig aan nummers met gerechten. Hier vind je een kleinere selectie terug: deels hun bekende Sichuan gerechten, maar ook andere dingen die het andere filiaal niet kent, zoals hun BBQ-gerechten.

Het enige gerecht dat ik dit keer miste, is hun mapo tofu. Dit traditionele comfortgerecht met gehakt en silk tofu bestelde ik bij hun pop-up in het voormalige Sexyland altijd graag. Ik gok dat ze het menu af en toe veranderen, maar dat geeft je ook de mogelijkheid vaker terug te komen.

Er zijn ook een paar klassiekers die ik keer op keer bestel, met stipt op nummer één: de fried green beans. De groene bonen worden gebakken met rode chili’s en yacai, een ingemaakte mosterdkool. De groente van de mosterdplantfamilie wordt veel gebruikt in de Sichuanese keuken. Het zorgt voor pittigheid en geeft extra aroma, en wordt daarom veel gebruikt in groentegerechten.

Tintelende Szechuan peper

De Chinese keuken kenmerkt zich door haar vleesgerechten, met ongeveer als nationaal symbool: Peking eend. Maar bij Sichuan is dat anders: er zijn genoeg groentegerechten die de show hier stelen. Nog een paar van mijn favorieten zijn: de Yuxiang eggplant, boterzachte aubergine in een sticky, zoetpittige saus. En ook de komkommersalade is een favoriet.

Die laatste heb je - althans ik - ook nodig: er zitten een aantal héle pittige gerechten tussen. Velen worden gekenmerkt door de Szechuan peper: een zwarte peperkorrel die voor een pittigheid zorgt die je voelt tintelen op je tong. Als je dit nog niet kent en van pittig eten houdt: er gaat een wereld voor je open. Ik heb ook altijd Szechuan pepers in huis, die kun je bijvoorbeeld vermalen in een vijzel en gebruiken voor een sausje bij dumplings samen met sojasaus.

We bestelden dit keer ook de geroosterde eend, die in een bouillon met taugé in een grote kom op tafel verscheen. Je krijgt er een schuimspaan bij en dat is niet voor niets: de Szechuan bouillon is extreem pittig. In een opwelling dacht ik daar nog een aantal lepels van over mijn rijst te doen. Volg mijn voorbeeld niet: dat is echt too much spice. Toch ben ik fan van het gerecht, want de eend is knapperig en mals, en niet te pittig. Hoe dat kan? De bediening vertelde me dat ze de kookende, en extreem pittige bouillon op het laatste moment over de eend met taugé heen gieten. Daardoor absobeert de eend een stuk minder van de pittigheid dan als dit zou worden meegekookt.

Ook bestelden we de sizzling popcorn chicken, gefrituurde stukjes kip met pistachenoten en chili, die zich kenmerkt door deze Szechuan peper (vandaar de naam). Het is sizzling en crispy, maar naar mij iets te veel vet door de frituur.

Kom met velen

Szechuan Territory is een restaurant waar je veel kan proeven, mits je met meerdere mensen komt eten. Op deze manier kan je het ook betaalbaar houden. De gerechten zijn gemiddeld tussen de 17-23 euro en groot genoeg om goed te kunnen delen. Daar zijn ze ook echt op ingesteld: je bestelt niet gauw één gerecht voor jezelf (al zou ik dat met de groene boontjes best goed kunnen).

Ik zou zeggen dat je voor vier personen bijvoorbeeld een portie dumplings kan delen en twee BBQ skewers gerechten (dan krijg je er vier in totaal). Als je dan nog drie à vier gerechten bestelt, met extra witte rijst, heb je meer dan genoeg. Op deze manier kan je, met een paar drankjes, nog onder de 37,50 euro blijven. Zodra je zwicht voor een goede cocktail en besluit nog langer de nacht in te dansen dan wordt het waarschijnlijk wat duurder. Maar dat is het (vaak) ook meer dan waard.

Liefs! xx

P.S. Als jullie een tip hebben voor een betaalbaar én goed restaurant, laat het me dan vooral weten.

De afgelopen dagen bevond ik me af en toe in de realiteit: voor een wandeling door het park, of een extra journaaluitzending over de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro. Van allebei kreeg ik de rillingen. Dus dook ik weer in Stranger Things of een roman, en cocoonde ik nog even verder op de bank.

Mijn escapisme kenmerkte zich ook door een obsessieve scroll op het internet naar Airbnbs, Griekse eilanden en wandelroutes door de Dolomieten. Hoewel mijn energielevel laag was, wist ik toch driftig het internet af te speuren om een volgend weekendje weg te plannen. Voor ik het wist stonden er tien tabbladen open en zat ik diep in een analyse tussen de Ionische eilanden en de Cycladen.

Een korte zelfanalyse: de eerste dagen van het nieuwe jaar, die weinig verschillen van de laatste dagen van het oude jaar, ga ik op zoek naar enige vorm van nieuwigheid. De houvast van een aankomende reis biedt een uitweg om iets te hebben om naar uit te kijken. En dat is nog net iets behaaglijker dan me terug te wanen in de dagelijkse realiteit.

Vakantie-voornemen voor het nieuwe jaar

Daarnaast brengt een nieuw jaar, ook weer heel veel mogelijkheden: ik heb 28 vakantiedagen om over dit jaar te verdelen, en er ligt nog veel open. Droomscenario: het liefste zit ik weer twee maanden op Sardinië of werk ik als freelancer vanaf een dakterras van een te gekke Airbnb. Helaas ben ik niet zó losgezongen van de realiteit, en weet ik dat zoiets nu even niet in de boeken geschreven staat. Gebonden aan een (geweldige) baan zal ik me de meeste dagen van het jaar op kantoor melden. Net zoals de meesten van jullie.

Maar dat betekent niet dat er weinig mogelijk is. Dus als jouw vakantieplannen ook nog in de kinderschoenen staan: laten we dat samen omarmen. En laten we extra genieten van korte momenten weg, zonder de wereld over te hoeven vliegen. Want als er iets is dat ik mee wil nemen uit het afgelopen jaar: m’n geweldige aantal weekendjes weg. Wederom ben ik erachter gekomen dat je voor een uitgerust gevoel geen Transavia-toestel hoeft te pakken, of 14 uur in de auto hoeft te zitten.

In mijn vorige Substack blikte ik terug op mijn lievelingsrecepten en mijn eetgewoonten van 2025. Een korte samenvatting: ik belandde veel vaker spontaan bij een eethuis, dan dat ik reserveerde voor een chic restaurant. Voor mijn vakanties gold hetzelfde: ik stapte zo’n negen keer in de auto (of op de fiets) voor een weekendje weg. Ik vloog één keer. Het was een jaar vol laagdrempeligheid en low-key beslissingen.

Los van het duurzaamheid-pleidooi om minder te vliegen heb ik ontdekt dat ik voor dat ‘rustgevende vakantiegevoel’ niet zo ver weg hoef. De succesformule van nieuwe dingen ontdekken, proeven, meemaken én uitrusten, kan ook op een paar uur afstand van huis. Een aantal weken vakantie vieren blijft een fijn gegeven… Maar dat je daar niet áltijd veel vakantiedagen aan kwijt bent, vind ik een verademing. Tegelijkertijd opent deze ‘mindset’ ook veel deuren, en verlaagt het heel wat drempels om op pad te gaan.

Een fijne off-grid Airbnb lijst

Als ik je bij deze overtuigd heb om alvast een weekendje weg te gaan, help ik je met alle liefde ook in deze Substack op weg met het plannen ervan. Want ja, meer korte vakanties = vaker plannen. Laat dat nou net een hobby van mij zijn, maar ook als je even op gang moet komen: hieronder deel ik een hele fijne lijst met adressen.

De meeste adressen liggen in de natuur, zodat je ook in een korte tijd echt even kan uitrusten. Er is altijd genoeg te zien. Ook zijn de meeste adresjes in deze lijst in het buitenland, maar allemaal op een paar uur reizen met de trein of auto. Dat maakt het ook echt haalbaar voor een lang weekend weg (lees: vier dagen). Bijna alle huisjes heb ik zelf bezocht, en degene die ik niet bezocht heb, heb ik wél vakkundig onderzocht.

Het eerste adres op deze lijst is tevens de Airbnb waar ik afgelopen Kerst een paar dagen doorbracht, en zit nog vers in m’n geheugen. Een boshut net over de grens in Duitsland. Het lag verstopt tussen de hoge bomen, in de omgeving van de Krickenbecker Seen. Je had het rijk voor je alleen, zonder directe buren. Het houten exterieur smolt samen met alle houten elementen binnen in het huisje. Houten balken, meubels en een geweldige houtkachel… Het was een klein stilleven.

Het was er comfortabel warm, zelfs in December. Het gebrek aan internet zorgde ervoor dat we iedere ochtend naar jazz uit de CD-speler luisterden, en ’s avonds de keuze hadden uit tien DVD’s.

Dit adresje en ook de andere Airbnb’s in deze lijst zijn daarnaast ook betaalbaar (voor Nederlandse begrippen). Niets zo vervelend als lekker gemaakt worden met esthetische inrichting en uitzichten en dat er vervolgens een héél hoog prijskaartje aan hangt. Ik zie dit op TikTok en Instagram (te) vaak gebeuren. Voor geen enkele van deze Airbnb’s betaalde ik meer dan 100 euro per nacht.

Read more

Maar veel leuker vind ik het om onze eigen favorieten en hoogtepunten te delen. Iets wat ik dit jaar veel terugzie komen op Substack. Nog voor de Instagram carousels beginnen, vullen longreads over de beste gerechten (Tomek Moss) en de beste kookboeken (Mara Grimm) mijn scherm. En ja, het werkt: wie wil nou niet weten welk boek Mara op één heeft gezet (plus ook meteen een goed kerstcadeau). Geïnspireerd door onder andere deze journalisten heb ik ook een poging gedaan om terug te blikken.

Mocht je willen kan je deze nieuwsbrief ook doorsturen naar vrienden of familie! Dat vinden zij hopelijk leuk, en help je mij ook mee. Hoe meer zielen hier, hoe meer vreugd.

Share Afford Amsterdam

Mijn eetgewoonten van 2025

Het was een jaar waarin ik minder vaak uiteten ging. Althans, er vonden minder vaak ik-pak-uit-diners plaats. De lijst aan fine dining restaurants in mijn notities werd korter, de lijst aan betaalbare eetcafés beduidend langer. Dat heeft alles te maken met mijn Substack-serie Mijn betaalbare eetdate, en mijn verlangen om betaalbaar uiteten te kunnen gaan. Ik heb ruimte gecreërd voor de eettentjes die al dertig jaar verborgen zaten in de stad. En me minder laten leiden door het gepolijste online mediabeeld van net geopende restaurants.

Daarnaas plande ik minder etentjes, en at ik vaker spontaan buiten de deur. Als het regent een klein phở-tentje inrennen, waar de stoom de ramen beslaat, heeft voor mij iets magisch. Niet in de avonduren neerstrijken in een populaire wijnbar, maar juist in de ochtend, hoort daar ook bij. Dan zie ik hoe een café nog aan het opstarten is, heb ik het rijk voor me alleen, met een krant en goede tosti.

Ik wil het liefst alle horecaondernemers kunnen steunen, die in een verzadigd Amsterdam vechten voor onze portemonnee. Maar dit jaar haalde ik extra veel voldoening uit het eten van comfortfood bij kleine familiezaken. En gaf ik jonge horecatijgers van mijn leeftijd een extra steuntje in de rug, zoals bijvoorbeeld bij September, V12 en de Kleine Bes.

Daarnaast kookte ik dit jaar heel veel thuis: vooral veel comfortgerechten en veel Italiaans. Na drie maanden op Sardinië kon ik pasta moeilijk loslaten en nodigde ik nog vaker dan anders mensen bij mij thuis uit. Op Sardinië leerde ik veel over slow food, maakte ik tien verschillende soorten tomatensaus, en trainde ik m’n geduld bij het maken van deeg met enkel een wijnfles als deegroller.

Veel elementen van de etentjes op ons terras in Sardinië heb ik mee naar huis genomen. Ik liet steeds vaker luxe ingrediënten achterwege, en kreeg een sterke herwaardering voor simpliciteit. En dan weer voor de complexiteit daarvan. Ik had kortstondige obsessies met bijvoorbeeld pompoen, probeerde talloze compotes om uiteindelijk toch weer terug uit te komen bij deze mangochutney. Ik probeerde gerechten uit keukens waar ik stilletjes van durf toe te geven dat ik er eigenlijk weinig over wist: zoals Maleisische aubergine en hemelse Iraakse rijstrecepten. Het meeste kookte ik uit Boustany van Sami Tamimi.

Ik werd nog steeds geen meal prepper, maar ik zette wel steeds vaker een grote portie stoof of saus op het vuur, die daarna grotendeels de vriezer in kon. Een zaterdag of zondag niet van huis weg kunnen omdat je oven of gasfornuis aanstaat bracht een nieuw soort van rust. (Evenals een heerlijke geur door m’n huis).

Dus hieronder een ode aan mijn favoriete comfort gerechten. Sommigen geïnspireerd op gerechten die ik in een restaurant at, velen uit kookboeken geplukt, en een enkeling zelf samengesteld.

Top 10 comfort gerechten (voor thuis & met Kerst)

Sidenote: ik heb het mezelf niet aangedaan om de gerechten ook nog eens te rangschikken binnen deze top 10, want dat vond ik een onmogelijke taak. Daarnaast ben je misschien op zoek naar nog een spannend bijgerecht voor Kerst, of eerder een goede stoof, en ze zijn allemaal heel geschikt. Ik zou het liefste een tafel volzetten met dit alles.

1. Oyakodon: moeder en kind (Ottolenghi)

Dit gerecht maakte ik afgelopen januari voor het eerst tijdens mijn verjaardagsdiner in Zeeland. Ik maakte het daarna vaker, en ook afgelopen september nog in een huisje in Duitsland. Het is zo’n gerecht wat extra fijn is als het buiten koud is. En je makkelijk voor veel mensen kan maken.

Je zet een braadpan op het vuur en daar gaat eigenlijk alles in. Het gerecht komt uit Ottolenghi’s Comfort en is een goed voorbeeld hoe Ottolenghi een meer Aziatische weg in is geslagen, met veel Japanse invloeden. Laat dat nou net mijn lievelingskeuken zijn. De kip suddert in sake en mirin, wat een hele nieuwe dimensie aan het gerecht geeft, dan een klassieke stoof. Zorg dat je de vochtverhoudingen goed hebt, zodat het een beetje sticky wordt en niet te waterig is.

2. Papardelle met een ragu van eend

Om nog in de stoofsferen te blijven, en tegelijkertijd langzaam de Italiaanse keuken te introduceren: deze papardelle van eend is echt een favoriet van mij. Het gerecht komt niet uit een kookboek, maar is een recept van not-so-very-original BBC GoodFood. Laten we eerlijk zijn: naast Mob is dat gewoon een hele fijne online encyclopedie met veel goede recepten.

Het is een Venetaanse ragu en ik moet zeggen: de keuken van Venetië heeft me in een lichte houdgreep sinds ik vorige maand bij Piattini at. (Ga daar heen.)
De Venetiaanse keuken staat bekend om een plattelandskeuken, met robuuste producten en aardse smaken. Meer vlees dan vis, en veel polenta en paddenstoelen. Perfect voor winterse gerechten en met Kerst. Dus als je op zoek bent naar goede kerstgerechten: dit is een zoekterm die je perfect kan gebruiken.

3. Pasta e fagioli

Ik werd herinnerd aan dit gerecht toen ik van de week bij café De Linden een warm bord Ribollita bestelde. Het is één van mijn favoriete cafés om op een doordeweekse dag heen te gaan om te lezen of een vette tosti met zeezout te eten. Dit keer hadden ze een seizoensspecial: Toscaanse Ribollita.

Ribollita is een lichte tomaten stew die heel goed voor lunch werkt, maar ik hou ook van een andere Italiaanse variant: ‘pasta e fagioli’. Hier worden niet alleen bonen (vaak kikkererwten) gebruikt maar ook een kleine pastasoort. Het zijn als het ware pastaparels en heten acini di pepe. Het doet je denken aan parelcouscous, maar trap niet in deze dure benaming van supermarkten. Deze pastagraan kan je ook gewoon bij een Italiaanse, of ook vaak Turkse, zaak vinden in kilozakken. Veel goedkoper.

Bij Officina at ik al zo’n twee jaar geleden een variant van dit gerecht dat me omverblies. Sindsdien heb ik een eigen variant ervan bedacht die ik heel vaak maak. Het recept: je begint met een flinke scheut goede olijfolie, waar je gekneusde knoflook, verse tijm en rode chili naar smaak bij doet. Voeg een halve, erg fijngehakte wortel toe, en een fijngehakt sjalotje. Doe er de pasta bij, en fruit die ook licht aan. Voeg dan een blik (goede) gepelde tomaten toe, kikkererwten naar verhouding, een half kopje water of Kombu, kimchi en fijngehakte palmkool (ik gebruik vaak twee à drie bladeren ongeveer). Laat dit opstaan tot de pasta gaar is. Wil je het als maaltijd serveren? Dan doe ik er vaak nog een gepocheerd ei bij, maar het kan ook prima met alleen lekker veel Parmezaanse kaas.

4. Pompoenravioli met roze peper

Ik blijf nog even in Italië hangen, want er is geen pasta die ik zo vaak heb gemaakt als een pompoenravioli. En oefening baart kunst, dus inmiddels kan ik zeggen dat ik een getrainde raviolimaker ben. Hoewel ik deze herfst voor het eerst echt full force gebruik heb gemaakt van het pompoenseizoen, maak ik wel al jarenlang pompoenravioli. In Sardinië had ik extra veel tijd om dit recept nog veel vaker te maken, en heb ik alle noten en kruiden inmiddels getest.

Mijn favoriet is met een vulling van pompoen, cashewnoten, verse tijm, sinaasappelrasp, een beetje citroen en chilivlokken. Ik voeg ook wat crème fraîche toe. Laat de cashewnoten kort weken en hak ze daarna fijn, dan blenden ze beter met de pompoen. Mijn tip voor de saus: kies boter over olijfolie, en probeer eens water- of tuinkers in plaats van salie. Mijn favoriete garneertip: roze peper.

5. Fenegriekbroodjes (Sami Tamimi)

Ik zei het eerder al: er is geen kookboek waar ik vaker uit heb gekookt dit jaar dan Boustany. Ik schreef eerder al een nieuwsbrief over Boustany, een kleine ode aan dit kookboek. Sinds ik vorige maand bij NRC ben begonnen en niet meer elke dag bezig ben met buitenlandnieuws (lees: de oorlog in Gaza) kan ik deze periode ook steeds beter een plekje geven. Als redacteur voor het NOS journaal werd ik dagelijks geconfronteerd met heftige, ongefilterde beelden. Omdat het een groot deel van m’n werk was zette ik vaak m’n verstand op nul, en verwerkte ik dit (te) weinig. Nu ook teruglezend en denkend, was koken uit Boustany een deel van mijn manier om hier mee om te gaan. In de keuken bezig zijn met m’n handen kon m’n hoofd even tot rust komen.

Hoewel ik veel recepten kan aanraden waren Tamimi’s fenegriekbroodjes een favoriet. ‘Kerst en comfort’ staat niet alleen voor goede avondmaaltijden: aan een goede kerstbrunch hecht ik net zoveel waarde. Deze fenegriekbroodjes met kurkuma mogen daarorm niet ontbreken. Ook werd ik door van SpiceFirst herinnert aan hoéveel kruiden er zijn, en hoe een kruid een gerecht kan dragen. Fenegriek is zo’n kruid dat ik maar weinig gebruikte, maar hier heel goed tot z’n recht komt. Net zoals kurkuma.

6. Aubergine met mangosaus (Ixta Belfrage)

Om nog even bij SpiceFirst te blijven: samen met organiseerde zij afgelopen weekend de eerste editie van een kookboekenclub waar ik bij mocht aanschuiven. We namen allemaal een gerecht mee uit het waanzinnige kookboek Fusão van Ixta Belfrage. Alleen al vanwege de prachtige foto’s moet je dit boek in huis halen. Ixta laat zien hoe veelzijdig de Braziliaanse keuken is: cassave, okra, guave, het komt allemaal voorbij. Veel kruidige recepten, veel piment.

Tijdens deze lunch konden we in één keer veel gerechten uit het boek proeven en was het (letterlijk) een voorproefje van wat je te wachten staat als je Fusão openslaat. Voor deze middag maakte ik een bijgerecht van pittige aubergine in een zinderende, warme mangosaus en limoen-kokosyoghurt. Het is een prachtig, kleurrijk gerecht waarvan ik zeker weet dat het een eye-catcher is op elke Kersttafel. En daarom verdient ‘ie een plek in dit rijtje.

7. Aardpeer met yoghurt en sumakuien

Als je nog op zoek bent naar een aperitief of kleine bite, dan tip ik je dit makkelijke gerecht met aardpeer. Ik at het een paar keer bij mijn favoriete café in Berlijn: café Pilz. Maar het is ook heel makkelijk zelf te maken.

Maak de aardperen goed schoon en snijd ze in de lengte door het midden. Besprenkel ze met olie en leg ze samen met knoflook en kruiden naar keuze in de oven. Leg ze eerst plat met de schil naar boven, en draai ze daarna om. Zorg dat de oven minstens op 200 graden staat. Zet vlak voordat ze gaar zijn de oven even op de grill of ‘crisp’ stand zodat ze een knapperig randje krijgen. Besprenkel met wat kaneel, serveer met labneh of Griekse yoghurt, ingemaakte rode uien met sumak en verse oregano.

8. Aardpeersoep met peer

Dit is eigenlijk geen recept voor in mijn top 10 van dit jaar, want ik ken het al veel langer. (Bewijs dat ik geen ster ben in het creëren van een top 10.) Maar goed, het is wél een fantastisch tussengerecht om met Kerst te maken. En daarom staat ‘ie welverdiend in deze lijst.

Een vriendin maakte deze soep ooit voor een kerstdiner met vrienden en sindsdien maak ik hem elke kerst wel een keer. Een ware kerstspecial dus. Het is een recept van Great British Chefs en het is volledig vegan. Houd het recept aan, maar kies ervoor om de Jerusalem artichokes licht te schillen, en lang in de blender te houden zodat je echt een zachte, egale soep krijgt. Een goede toevoeging zijn gefrituurde knoflookplakjes. En je kan walnotenolie afwisselen met chili-olie.

9. Spruitjes met knolselderijpuree

Dat spruitjes het goed doen met Kerst is niks nieuws. De combinatie met balsamico kende ik ook al, maar bij de Zingende Zwaan at ik een paar weken geleden een steengoede variant. Deze spruitjes met een balsamicoglaze hadden héél lang in de oven hadden gezeten. Ik moest goed kijken of het niet gewoon zwart was, maar dat was het nét niet. De spruitjes waren knapperig, de knolselderijpuree zacht. Zoet en kruidig door de basilicumolie.

Dit kan je thuis goed namaken door simpelweg een bestaand recept voor knolselderijpuree op te zoeken. Zorg wel dat ‘ie heel zacht wordt (lees: veel boter en meer melk). De spruitjes kregen meerdere keren een laagje balsamicocrème. Als je tijd hebt maak dan ook dunne plakjes knolselderij die je frituurt. Serveer deze als chips bovenop. Besprinkel de spruitjes met zeezout en citroenrasp.

10. Kabeljauw met drie varianten van pastinaak

Net zoals het recept hierboven maak je voor dit gerecht een groentencrème, dit keer van pastinaak. Voor mij zijn groentecrèmes een typisch kerstding en maken ze, vaak ongezonde kerstdiners, net een tikje gezonder. (Dit is ook volledig afhankelijk van de hoeveelheid boter die erin gaat.) Maak voor dit gerecht niet teveel crème, je hebt er maar twee of drie eetlepels van nodig. Laat de kabeljauw de aandacht opeisen.

Dit gerecht at ik bij een pop-up van R. de Rosa en hoewel het gerecht een tikje warmer geserveerd mocht worden, vond ik het een prachtig bord.

Als je het na wil maken: marineer de kabeljauw dan in een zoutpekel. Door de pekel behoudt de kabeljauw zijn smaak en vocht, en droogt ‘ie dus niet uit. Een zoutpekel maak je makkelijk zelf en het is echt de moeite waard. Bak de kabeljauwfilets daarna alleen in olijfolie, op laag vuur. Je wilt dat de vis heel zacht blijft en hij mag van binnen zelfs een beetje ‘rauwig’ ogen (misschien heb ik nog meer een hekel aan doorbakken vis dan doorbakken vlees…). De pastinaak maak je op drie manieren: een pastinaakcrème, fijngesneden blokjes die je kort kookt (nog beter is stomen), en dunne reepjes die je frituurt. Maak de kruidenolie van bijvoorbeeld bieslook en basilicum. Besprenkel de vis met nog wat citroen en Maldon zeezout.

Nu staan er in deze lijst eigenlijk geen zoete toetjes of andere desserts. Dat heeft twee redenen: 1) ik ben geen groot toetjesmens en bewaar hier weinig ruimte voor als ik uiteten ga. Daardoor heb ik te weinig ervaring om er eentje in deze lijst neer te kunnen zetten. 2) mijn best toetje van dit jaar was dit pistache ijs, dat ik maakte voor een supper club zonder ijsmachine. Het verdient een plekje in deze lijst, maar is met de koude dagen misschien niet waar je op hoopt.

Ik heb zo’n tien kerstdiners op de planning staan (bear with me), dus begin volgend jaar kan ik hier uitvoerig uit de doeken doen welk recept me omver heeft geblazen. Speaking of: dit is de laatste nieuwsbrief van dit jaar. Ik wens jullie een hele fijne Kerst en alvast een gelukkig nieuw jaar. Dat mijn Substack dit jaar zo heeft mogen groeien, en dat ik steeds meer gezichten achter de volg-buttons heb leren kennen, is één van mijn persoonlijke hoogtepunten.

Veel liefs!

Dat ik horecazaken in Amsterdam Oud-West vaak (en kritisch) fileer heeft een reden. Ik ben er opgegroeid en er openen heel vaak nieuwe zaken. De zaak die hier plaats voor maken, en hun deuren sluiten, ken ik vaak goed. Zo zat op de plek van de net geopende wijnbar Vita Lente, eerst pizzeria Piom Bino. Voor zo’n veertig jaar.

De Jan Pieter Heijestraat is ondertussen al zo’n tien jaar het domein van rijke randstedelingen en expats. En steeds meer horecaondernemers of franchises openen met deze kennis in hun achterhoofd horecazaken. Ik schreef hier al vaker over en het is absoluut geen nieuwe trend. Toch deed het een beetje pijn toen Piom Bino waar ik mijn hele jeugd pizza haalde was verdwenen. Op de plek waar ik talloze keren een pizza vegetariana met ansjovis bestelde kan je nu voor dezelfde prijs een vermouth drinken. Niks ten nadele van Vita Lente, want het zit hier altijd bomvol, maar het zijn kleine stukjes jeugdsentiment die begraven raken.

Café wilhelmina [met een kleine letter w]

Hierdoor was ik ook benieuwd geraakt naar café wilhelmina, vlakbij het WG-terrein. Meer dan twintig jaar was dit een betaalbare lunchroom, maar sinds kort is het overgenomen door de horeca-ondernemers achter Binnenvisser. M’n nieuwsgierigheid was groot, aangezien ik in m’n laatste restaurant-review al schreef over de groei van Amsterdamse ‘horeca-families’. En dan bedoel ik niet de bekende 3WO-groep, maar ook horecaondernemers die telkens een ander soort zaak openen. Juist allemaal met een eigen look and feel.

Als je op de website van Binnenvisser kijkt zie je met trots een lijstje staan van hun zaken: cornerstore, twee prinsen, bakkerij louf, calisto, cosmo tacos, cafe de linden, en nu dus ook ‘café wilhelmina’. [Note: als je goed oplet allemaal zonder hoofdletter, de huisstijl is in detail doorgevoerd].

Het zijn zaken die het stuk voor stuk goed doen binnen hun categorie. Het zijn cafés die elke dertiger op hun shortlist heeft staan als koffie of datenight-optie. En dat lijkt me precies wat je als horeca-eigenaar wil. Zo wisten ze ook mij aan hun te binden: ik heb vaak genoeg om 18:00 voor de deur van Binnenvisser gestaan om een plekje te bemachtigen. En ook bij café De Linden kom ik overdag graag om met m’n laptop te zitten en een tosti met zeezout te eten. Met café Wilhelmina treedt de Binnenvisser-familie nu ook toe tot de eetcafé-scène.

Café Wilhelmina is inmiddels een paar maanden open en van wat ik lees, hoor en zie, loopt het goed. Ze hebben ruime openingstijden: om 08:30 kan je er terecht voor een bak koffie, om 23:00 nog steeds voor een drankje. De naam Wilhelmina hebben de Binnenvisser-eigenaren behouden, maar het interieur heeft een transformatie ondergaan. Ze hebben nauwgezet het bruine-eetcafé-meets-wijnbar-concept doorgevoerd. Een concept dat nog steeds aan populariteit in Amsterdam lijkt te winnen. Je vindt er donker hout, warm licht, art-deco hanglampen boven de bar, evenals een roestvrij stalen bar en decoraties. Hoewel het misschien niet origineel meer is, werkt het wel. Het café is uitnodigend en aan ons verstopte tafeltje achterin zou ik uren kunnen zitten.

Aan de wijn hangt een prijskaartje

Aangezien ik hier op Substack ook een beetje een criticaster mag zijn: de wijnkaart somt een waslijst aan wijnen op, maar ze zijn stuk voor stuk erg aan de prijs. Wilhelmina weet qua dinerkaart goed in te zetten op de moderne versie van het eetcafé, maar aan betaalbare huiswijnen uitbreekt het. Ik ben fan van wijnen waar je niet alle details van hoeft te weten, maar die wel gewoon lekker wegdrinken. Zodat je ook daadwerkelijk lekker lang aan tafel blijft zitten. Er is één witte wijn en rode wijn per glas van €6,50, maar als je een fles wil bestellen ben je minimaal 50 euro kwijt. Een bedrag waar je hier ook met z’n tweeën van kan eten. Dat is voor mij een beetje uit balans.

Ik vogel uit dat Wilhelmina twee dingen tegelijk wil zijn: een betaalbaar eetcafé en een verfijnde wijnbar. Hier kunnen de eigenaren nog wat leren van een andere ‘horeca-familie’: namelijk van eetcafé de Reiger. De Reiger biedt betaalbare glazen en karaffen wijn ‘van de tap’ aan. Voor een half karaf betaal je €12,-, voor een glas €4,-. Wilhelmina komt nu nog weg met de dure wijnen, omdat ze qua vibe ook voor wijnbar door kunnen gaan. Maar wat zou ik dit een fijne toevoeging vinden. Mijn vriend en ik houden het dit keer bij een biertje, een cider en een mousserende wijn.

Boter, boter, boter kip

Die drankjes passen trouwens goed bij onze beide hoofdgerechten: de halve kip met botersaus, sla en friet. Heel fijn: de hoofdgerechten komen standaard met friet en sla. Voor €25,50 vind ik dat schappelijk, zeker omdat je hierna ook écht vol zit. En dat is voornamelijk te danken aan de botersaus. Die krijg je er in een klassieke zilveren sauskom bij, en staat zo prominent op je bord dat je er eigenlijk niet omheen kan. Hoewel ik weet dat dit één en al vet is, kan ik het niet laten om toch telkens weer een stukje door de saus te halen. Zo ontzettend lekker. De kip zelf is dat ook. Net zoals de dunne frietjes en sla. Een klassiek gerecht dat ze hier heel goed neerzetten.

Ze hebben een beperkte en klassieke eetkaart: borrelhapjes zoals ossenworst en kaasblokjes, qua hoofdgerechten moet je denken aan mosselen met beurre blanc en rib-eye. Ik kom nog een keer terug voor de mosselen, maar ook een grote kans dat ik dan tóch weer de halve kip bestel.

Voor het dessert hadden we geen plek meer, maar de karamel sundae met macadamia noten klinkt heerlijk. Ook een hele gezellige plek om deze winter gewoon ‘s avonds laat naar binnen te duiken voor een toetje en een glas wijn. En dat is geen origineel idee van mij: het zat de hele avond bomvol, óók nog met mensen die buiten onder de luifel zaten terwijl het ondertussen gevoelstemperatuur 0 is.

We waren precies 75 euro kwijt (€37,50 per persoon) met de eervolle vermelding dat we ons glas met bubbels van het huis kregen. Ik denk omdat ze ons af en toe vergaten te bedienen (ons knusse hoekje was tegelijkertijd ook een dode hoek). Maar het zou ook het vriendelijke gebaar van de ober kunnen zijn. Hij werkte hier naast z’n studie, maar leek geen onbekende in het horecavak. (Bij deze een shout-out.)

Zoals een modern eetcafé meets wijnbar betaamt kregen we de rekening hier niet op een papiertje te zien, maar op een tablet. Een pepermuntje visten we uit een glazen kom. Voor het eten kom ik hier zeker nog een keer terug, maar dan in combinatie met een bruine kroeg, voor de iets betaalbare nazit.

Nog een aantal eetcafés…

Voor m’n gevoel groeit het aantal moderne eetcafés in Amsterdam exponentieel. Een aantal (relatief) nieuwe eetcafés waar ik graag neerstrijk staan hieronder in een lijstje. Ze zijn niet ter vervanging van de tientallen oude klassiekers (die ik ook graag blijf steunen, ook al zit de rook nog in de muren). Maar deze zaken zijn een fijne aanwinst voor een goed avg’tje (aardappel, vlees, groenten) en een goede huiswijn.

Read more

Een paar weken geleden rende ik de marathon van Amsterdam. Het was een week vol wedstrijdzenuwen, obsessief carbloaden en punctuele voorbereidingen. De dag zelf was eentje vol gezweet, gelach en über-extase: het moment dat je onder luid gejuich het Olympisch Stadion in rent.
Nog geen week later was het tijd voor een ander groot Amsterdams evenement dat de stad op z’n kop zette: ADE. Mijn lichaam was nog amper hersteld van de marathon en ik had een slaapgebrek door twee nachtdiensten bij de NOS. Daarbij stilstaan deed ik niet: Club Mate voor de nodige cafeïne, oordoppen in en gaan. Een week later veranderde ik van baan. Zoiets brengt ook altijd veel stress met zich mee, en gaat gepaard met afscheidsborrels en geproost.

De afgelopen weken waren een kwestie van door blijven gaan: mezelf van hoogtepunt naar hoogtepunt slepen. En daarbij ook steeds mijn grenzen verleggen. Nog een tandje langer op de dansvloer, nog een tandje langer hardlopen.
En zo gaat het ook vaak in mijn keuken: spannende recepten uitproberen, een lijst aan opgeslagen Reels. Ondertussen een talkshow op de achtergrond, zo hard dat ik Eva’s stem nog opvang boven het geloei van de afzuigkap. Tegelijkertijd speelt mijn telefoon op het aanrechtblad al voor de derde keer dezelfde TikTok af. Nina Parker (Londense chef) vertelt me hoe ik de perfecte aubergine-steak kan maken.

Het is een voorbeeld hoe de tijd tussen mijn hoogtepunten van de afgelopen weken (de marathon en ADE) zich vult met bijna net zo veel prikkels. Activiteiten zoals koken, lezen en hardlopen zijn niet langer veilig. Na een dopaminepiek ga ik steeds minder vaak terug naar dat dopamine-dal. De ‘saaie’ doordeweekse dagen, en het vooruitzicht daarvan, zijn onwennig. Dus: de dagelijkse handelingen in die dagen, zoals koken, krijgen ook een dopamine-sausje. Intussen lijkt mijn brein beter te zijn in het opvangen van duizenden prikkels, dan om te gaan met leegte.

Koken als ultiem voorbeeld. Achtergrondgeluid, een loeiende telefoon en bijna áltijd een nieuw element of recept dat ik wil uittesten. Een doodnormale handeling wordt opeens ook grensverleggend.

focused letters

You can't Love Yourself while scrolling

Ahhh, freedom…

Read more

a year ago · 9 likes · Abbi Dogan

Een troostrijke gedachte is dat ik niet de enige dopaminejunkie ben, en met mij heel veel mensen het zelfde leven leiden. (Ik zie nu voor me hoe we allemaal als van die krioelende mieren door de stad haasten, door de supermarkt, etcetera). Hoge doelen stellen doen we allemaal: die marathon, maandenlange sabbaticals, memorabele verjaardagsfeestjes. Maar we jagen dopamine ook na in ons dagelijks leven. Sterker nog: in grote steden lijken we dat dopamine-leven nog altijd te romantiseren. En dat (onbedoeld) ook bij elkaar aan te wakkeren. Zelden bestaat een gepland etentje alleen nog maar uit dat etentje. Er wordt hyper-niche wijn ingekocht en bar-dancing locaties doorgestuurd via DM voor erna.

Nog even over dat koken…

Ik zit een beetje in een spagaat: koken is mijn lievelingshobby en ik romantiseer het enorm. Met je geliefde koken met een glas wijn, koken voor vrienden die je huis vullen met gezelligheid, over een boerenmarkt slenteren met verse producten op zondagmiddag. Maar vaak gaat koken er anders aan toe. Terwijl vroeger ons dopamine-reward system vooral geprikkeld werd door junk food (korte termijn) of finedining etentjes, gebeurt dit nu ook veel meer thuis, in onze eigen keuken. Bij uitstek is koken een bezigheid die je kan veranderen in een ‘novel activity’. Een handeling waar je jezelf in uitdaagt, iets nieuws uittest en waarvan je kan leren. Het resultaat is een dopamine boost.

Dopamine kan zorgen voor een positief effect: extra motivatie, focus, meer creativiteit en ‘positive stress’: leren omgaan met uitdagingen in plaats van deze te zien als obstakels.

Alleen ik merkte dat het ook heel uitputtend was: een nieuw recept, een handig Tiktokfilmpje, nieuwe toppings en kruiden… Vooral na een volle dag met werk en sporten.

Verandering gaat niet over één nacht ijs en ik koester ook dat ik graag veel tijd in de keuken doorbreng. Maar ik ben ook gaan nadenken over hoe ik mijn dopaminelevel weer een beetje in balans kon brengen. Ik wilde weer wat vaker gewoon ‘koken’.
Geen recept, geen Nina Parker, geen last minute bezoek aan de toko voor mini-paksoi of Thaise basilicum. “Koken als ontspanning, in plaats van inspanning”, zoiets.

Dit lange verhaal heeft mijn Substack gehaald om te laten zien hoe dagelijkse dingen ook weer wat meer dagelijkse dingen kunnen worden. Die best een beetje saai mogen zijn. Zorgen voor vertraging in plaats van versnelling.

Drie dingen die me daarbij hielpen:

• De kunst van het weglaten – gerechten op foto’s en video’s hebben vaak veel opsmuk, wat wat we zien als ‘normaal’ sterk beïnvloedt. Je hoeft echt geen shiso-bladeren in huis te hebben, of zelfgemaakte ontbijttaartjes.

• Niet meer koken met een recept of alleen met een recept uit een kookboek. Niet meer dat geluid van een telefoon op het aanrechtblad dat non-stop een filmpje afspeelt.

• Ik gaf vaker toe aan mijn gevoel van weerstand als ik geen zin had om boodschappen te doen. Gewoon een pasta met restjes. Ik werd daar eigenlijk creatiever van.

Detox dopamine boodschappenlijst

Dit werd voor mij een fijne 25-producten boodschappenlijst*. Als je deze producten in huis hebt kan je alle kanten op. Alles blijft tot 14 dagen goed (op de kazen na alles nog langer). Je hoeft dan niet meer voor boodschappen de deur uit (extra fijn in de winter). En het maakt niet uit of je wel of niet gepland had thuis te eten. Koken zonder recept kan met deze lijst heel goed en alles is binnen een half uur te maken.

• tomatenblokjes

• pasta

• pompoen

• avocado

• gnocchi

• mozzarella

• blik ansjovis

• panko

• dumplings

• (soba) noodles

• rode currypaste

• eieren

• wraps of pita’s

• geraspte kaas

• vegetarisch gehakt (soms heb ik nog draadjesvlees ingevroren)

• zwarte bonen

• plantaardige melk

• (vegetarische) kookroom

• kappertjes

• pesto

• tomaten

• paksoi

• diepvries garnalen

• bosui

• basilicum

Het snelste recept is misschien wel deze ramen met paksoi en dumplings. Ik mix dan wat miso met plantaardige melk, en giet daar de bouillon met noodles en paksoi bij. Een zak dumplings moet je eigenlijk altijd in je vriezer hebben liggen vind ik. Bosui, sesamzaadjes en crispy chili-olie. Met ramen kan je het heel gek maken, maar dat hoeft absoluut niet.

Nog iets dat ik al weken lang eet: pasta of gnocchi met pompoensaus. Het is pompoentijd en het is erg makkelijk om een voorraadje saus aan te leggen, die je ook kan invriezen. Pompoenblokjes met paprikapoeder, zout en chilivlokken bakken of in de oven, samen met ui en knoflook. Daarna doe je bouillon in de pan erbij (soms voeg ik ook nog wat tomatenblokjes of puree toe) en laat je het zacht worden. Mix het dan tot een gladde saus met een staafmixer, en voeg nog wat kookroom toe. Je kan hier heel veel kanten mee op: met ansjovis, mozzarella en basilicum, een verse pesto…

Andere dingen die je met deze lijst kan maken:

• Curry soep met garnalen, dumplings, paksoi en platbrood

• Taco’s met gehakt, bonen, kaas en avocado.
  Een variant zijn de Quesadilla’s die ik nog constant als late snack maak.

• Pasta Arrabbiata, voeg er als je wil nog garnalen aan toe.

• Italiaanse salade met van alles en nog wat: kappertjes, ansjovis, balsamico.

Ik zet verder geen bereidingswijze erbij, want ik geloof dat je deze gerechten heel makkelijk eigen kan maken. En dan behoed ik ons allebei voor wéér op je telefoon moeten kijken voor een recept. Behalve dan van dat fijne pompoengerecht. Een sidedish dat ik vorige herfst bedacht, en sindsdien heel vaak maak. Dat recept staat hier.

*Standaard heb ik in huis: knoflook puree en gember puree, miso, citroensap, sesamzaad, chilivlokken, honing, boter, ui, knoflook zeezout, goede olijfolie en balsamico.

Nu ben ik weer opgeladen en heb ik ook weer energie om binnenkort wél veel nieuwe dingen uit te proberen in de keuken. Niet te gek, maar met mate. Dan maak ik een tweede editie van ‘mijn betaalbare boodschappenlijst’, waar ik heel veel leuke reacties op kreeg.

Liefs en sterkte met deze kou! Dat je maar veel, en knus, binnen mag zitten <3

Als je uit eten gaat bij een nieuwe tent in Amsterdam is de kans groot dat er een bekende culinaire ondernemer, kok of zelfs influencer achter schuil gaat. Restaurants lijken steeds minder vaak familiezaken te zijn - als in: opgericht door mensen die hetzelfde bloed delen. Wél zijn het steeds vaker zakelijke ‘familie’-ondernemingen. Zonder dat jij het misschien weet, is het nieuwe bruine eetcafé, de wijnbar of bakker in jouw buurt onderdeel van een bestaande ‘familie’. De heren van Binnenvisser hebben inmiddels zeven zaken en openden recent Café Wilhelmina in Oud-West. De horeca-ondernemers achter Entrepot en De Druif startten het afgelopen jaar twee nieuwe tenten: het succesvolle eetcafé De Reiger, maar ook het chiquere Sandberg in het Stedelijk Museum. Elke nieuwe opening heeft een eigen concept. Zien dat ze ‘familie’ zijn (zoals bij franchises) doe je niet.

Deze horecatijgers weten beter dan wie dan ook hoe ze een horecaonderneming moeten starten. Maar ik mis een échte familie achter het fornuis. Of ieder geval dat authentieke gevoel dat daarbij komt kijken: een zaak openen vanuit passie, in plaats van een uitgedacht plan. Een plek waar liefde voor het eten en de bijbehorende cultuur de drijfveren zijn, en niet om in te spelen op de voelbare trends van onze stad.

Piattini ⭐⭐⭐⭐⭐

Bij het Italiaanse restaurant Piattini in de Marathonbuurt krijg je dat onbezonnen, passievolle gevoel juist wél. Piattini is opgericht en wordt gerund door een jong stel uit Venetië. Maicol staat in de keuken, Giulia doet alles aan de voorkant. En dat doet ze met zo’n aanstekelijke energie dat het mij ook direct enthousiast maakt, zonder dat ik nog maar één hap heb gegeten. Ze is loslippig, in de positieve zin van het woord, en vertelt ons direct meer over het menu en waarom er zoveel glutenvrije opties zijn. Het is één van de redenen dat we hier eten, want mijn beste vriendin eet geen gluten. Hoewel de Italiaanse keuken op dat gebied misschien een opgave lijkt, vertelt Giulia ons dat veel van hun Italiaanse vrienden ook geen gluten verdragen. Het was voor haar de reden om veel glutenvrije opties op de kaart te zetten. Ik moet om d’r lachen en eerlijk: ik wil eigenlijk ook in haar vriendengroep zitten. (Dat gevoel kreeg ik in ieder geval!)

Nog een reden waarom ik direct enthousiast werd van Piattini is de inrichting. Het is een kleine zaak met maar acht tafels, maar het is er eclectisch en cool. Er is een zilveren bar, net zoals een deel van de muren en deuren. De roze-paarse verlichting geeft de plek een space age gevoel. En haast iets sexy’s. Terwijl veel restaurants inzetten op donker hout, warm licht en sommigen daar nog clichématige, rood geblokte tafelkleden aan toevoegen (zoals Nonna), lijkt Piattini juist de andere kant op te gaan. Verfrissend, vind ik.

Ook met hun kaart kiezen Giulia en Maicol niet voor de traditionele Italiaanse keuken: geen pizza’s of pasta Carbonara, maar Italiaanse seizoensgerechten op het menu. Allemaal gebaseerd op hun thuisbasis, Veneto. En dat betekent zachte en aardse smaken. De Venetaanse keuken is een rustieke keuken die speelt met wild, polenta en paddenstoelen. Dat vind je ook op hun kaart terug: ons voorgerecht is gegrilde polenta met een mousse van kabeljauw. We krijgen twee stuks die we delen, maar het voelt als een volwaardig voorgerecht. De grillsmaak van de polenta en het ziltige van de vis zorgt voor een spannende smaakcombinatie. Onze oranjewijn, die zacht en niet téveel gist bevat, past er goed bij.

Ik zou zo ook de andere voorgerechten willen bestellen: pompoen in een ajo blanco met koffie klinkt waanzinnig. Rundertong taco’s ook. De kaart is net zo spannend als het interieur. Na een lange werkweek krijg ik hier aan het begin van de vrijdagavond direct veel energie van.

Als hoofdgerecht hebben we de Bigoli ragu: een klassieker uit de Venetiaanse keuken, die gemaakt wordt met stevige, ronde pasta slierten. Het gerecht is misschien minder spannend, maar comfort biedt het wel. Het andere gerecht is hun zelfgemaakte gnocci van pompoen en een kruidige Cavolo neropesto. Ik ben verbaasd door de combinatie van verse producten, ruime porties en de betaalbaarheid. Alle hoofdgerechten kosten rond de €16 à 17 euro. Ter vergelijking, dat is momenteel goedkoper dan de Spaghetteria. Giulia beaamt dat dit een ander punt is dat ze heel belangrijk vinden: niet meegaan in de belachelijke horecaprijzen in Amsterdam, maar zorgen dat uiteten gaan toegankelijk blijft. Of je nou met vrienden of familie komt, als net-werkende of student. Ik vertel haar over mijn concept om betaalbare eetadresjes in de stad te vinden, en dat ik me aansluit bij hun missie.

Door de grote porties slaan we de desserts deze keer over, maar ik kon het niet laten er nog wel even naar te spieken. Als mijn maag het had toegelaten was ik voor de Hojicha taart gegaan. Met een cake van geroosterde thee en een kaki-jam laten ze zien óók invloeden van buiten Venetië te gebruiken. En zelfs in hun desserts seizoensproducten mee te nemen. Ik hou zo ontzettend veel van kaki, maar kom het zelden in restaurants tegen. Daarvoor ga ik snel nog een keertje voor terug.

Speaking of: reserveer hier op tijd! Een stel dat per ongeluk voor de verkeerde dag had gereserveerd moest teleurgesteld afdruipen. Door het beperkte aantal plaatsen is er weinig ruimte voor walk-ins. Ze werken met twee tijdsloten en wij hadden een vroeg tijdslot geboekt. Toen onze opvolgers binnenkwamen, werden we tactisch naar een reservetafeltje verplaatst voor onze laatste slok wijn. Slim, dat ze dat tafeltje achter de hand houden. Toen ook ons tweede glas wijn leeg was vroegen we om de rekening. Die viel heel erg mee: met €75,- kwam dit precies uit op €37,50 per persoon. Een betaalbare, en steengoede, spannende Italiaanse eetdate is het dus zeker.

Nog een tip: volg ze op Instagram want ze organiseren regelmatig speciale avonden met gastchefs. Zoals op 23 november een Veneto x Japan editie(!) en op 7 december een ‘Landscape cuisine’ avond, met een plantaardig menu.

Voor betalende abonnees deel ik hieronder nog drie andere fijne Italiaanse plekken in Amsterdam. Van mijn lievelingstraiteur van de afgelopen 10 jaar en voor de beste Napolitaanse pizza.

Read more

Maar dat even daargelaten: ik ben pompoen elk jaar een beetje meer aan het ontdekken! Geen tijdsdruk - want zo’n pompoen in je koelkast blijft heel erg lang goed. En je kan er eindeloos veel kanten mee op.

Dus waagde ik me vorig jaar rond deze tijd aan een nieuw pompoengerecht voor een supper club in restaurant Vesp. Het was een avond met twee shifts, meer dan zestig mensen en ik wilde een betaalbaar driegangenmenu samenstellen. Het werd een Italiaans geïnspireerd menu maar groenten mochten niet onderdoen voor de pasta. Ik wilde een bijgerecht op tafel zetten vol kleur, comfort én dat ik goed van tevoren kon voorbereiden. Het werd deze pompoen met kappertjes pesto en Parmezaan.

Het was een toevalstreffer die ik op de dag zelf improviseerde. Bij toeval, want ik had eindeloos veel recepten met pompoen opgeslagen. Maar elk recept voelde te zwaar of te ingewikkeld. Voor deze avond, waar ik voor veel mensen moest koken, waren het geen realistische recepten. Uiteindelijk kwam ik op een pesto waar kappertjes aan toe waren gevoegd - en dacht ik dat dit een perfecte tegenhanger kon zijn voor het aardse van pompoen. Hoewel ik een jaar geleden de hype van hot honey nog had gemist, was dit wel precies wat ik gebruikte om wat zoetigheid en spice aan de pompoen toe te voegen. Als laatste kaas: alles kan - denk aan Burrata of Parmezaan.

Het recept

Hieronder vind je het recept als bijgerecht voor ongeveer drie personen, maar het kan ook goed als lunchgerecht met wat brood voor twee personen. Eigenlijk kan je alle soorten pompoen gebruiken, maar ik zou gaan voor een zoetige, nootachtige pompoensoort zoals de Delica pompoen of Hokkaido (die oranje weet je wel).

Ingrediënten:

• ½ pompoen (gebruik de andere helft voor een pompoensoep of saus, of voor een andere dag, pompoen blijft in de koelkast langer dan een week goed).

• olijfolie of druivenpitolie

• 1 handje pompoenpitten

• 1 à 2 theelepels chilivlokken

• 3 eetlepels vloeibare honing

• zeezoutvlokken (naar smaak)

• paprikapoeder

• eventueel: burrata

• extra: waterkers of andere tuinkruiden

*Voor de pesto:

• 30 gram basilicum

• handje geroosterde pijnboompitten

• olijfolie

• zout (naar smaak)

• Parmezaanse kaas

• halve citroen

• twee eetlepels kappertjes

*Je kan ook prima een kant-en-klare (goede!) pesto gebruiken en dan zelf alleen nog de kappertjes toevoegen. Extra verse basilicum toevoegen vind ik zelf altijd van toegevoegde waarde.

Bereidingswijze:

• verwarm je oven op 200 graden. Heb je geen oven, dan kun je ook prima een goede bakpan gebruiken. Mijn oven is al twee weken kapot en ik maakte dit laatst gewoon in een pan.

• halveer de pompoen en snijd de helft die je gaat gebruiken in schijven. Leg deze op bakpapier op een bakplaat. Besprenkel de schijven met olijfolie en bestrooi de pompoen met een klein beetje zout en paprikapoeder. Zet in de oven voor in totaal 30 minuten.
  In het geval je de pompoen schijven gaat bakken, zorg eerst dat de olie goed voorverwarmd is in de pan voordat je pompoen schijven in de pan doet. Doe er dan een deksel op en zet het op middelhoog vuur.

• maak de pesto: mix alle ingrediënten voor de pesto met een staafmixer of in een blender. Als je de pesto zelf maakt: voeg als laatste de pijnboompitten en kappertjes toe, dan behoud je een beetje de knapperige textuur van de pitjes. Als je kant-en-klare pesto gebruikt hoef je alleen de kappertjes toe te voegen.

• maak de hot honey: mix de chilivlokken met de honing en eventueel nog wat olijfolie.

• haal de pompoen na 15 minuten even uit de oven, keer de partjes om en bestrijk ze met de chili-honing. Als je de pompoen in een pan aan het bakken bent doe je eigenlijk hetzelfde: smeer ze aan beide kanten in met de chili-honing en keer ze om. Laat nu de deksel van de pan en zet het vuur iets hoger zodat de pompoen knapperig wordt aan de buitenkant.

• als je oven een grill- of crunchstand hebt: zet deze na afloop van de baktijd nog voor een paar minuten aan om de pompoen nog net iets knapperiger te krijgen (ik heb aan 3 minuten genoeg). Soms is dit helemaal niet nodig, oordeel vooral zelf.

• pof de pompoenpitten een paar minuten in een droge bakpan.

• serveer de pompoen op een schaal of bord, mocht je nog wat van de chilihoning over hebben kan je naar smaak er nog wat overheen doen, hetzelfde geldt voor zout. Serveer met de kappertjespesto en de pompoenpitten. Kies voor extra Parmezaanse vlokken of Burrata. Voel je je extra funky dan kan je ook nog verse tuinkruiden zoals waterkers vlak voor serveren over de pompoen doen.