ካድሬነት ሦስት ነገር ይፈልጋል። ፐብሊኩን መዋሸት፣ ራስን መዋሸት ወይም ለልክነት ግድ ማጣት።

የመንግስት አገልጋይ ካድሬ፣ ፐብሊኩን መዋሸት የሥራው አካል አድርጎ የሚቀበል ነው። በግል ቢያወሩት ያው “ለመኖር ብዬ” የሚል አይነት ነው። ፐርፎርመር ናቸው። የሚሉትን ባያምኑም፣ ያላመኑበትን ለማሳመን የሚጥሩ ተቀጣሪ ደላሎች ናቸው። “ሸቀል ሸቀል አድርጊ ልምጣ” የሚሉ አይነት ናቸው። የሚሰሩትን ያውቃሉ።

ሁለተኞቹ፣ ህሊናቸውን ለመከላከል ወይ የመንግስታቸውን አቋም ስለሚያምኑበት ራሳቸውን እየዋሹ የሚዘልቁ ናቸው። በየትኛውም አውድ ውስጥ ልክ ነን ብለው የሚከራከሩ ናቸው። የሚሰሩትን አያውቁምና... የሚባልላቸው አይነት ናቸው።

ትኩረቴ ግን ሶስተኞቹ ናቸው።

ሦስተኞቹ ልክ ሆኑ ልክ አልሆኑ አያሳስበቸውም። ካድሬነትን የሚቀርቡት መካኒካል ከሆነ የሥራ አንግል ነው። “ለምን እንዲህ አይነት ነገር ታደርጋላችሁ? ወይ ትላላችሁ?” የሚል የሞራል ጥያቄ አይጥማቸውም። ስለሰው ባህሪ ብዙ የሚገልጡት አላቸው። የፍራንዝ ካፍካ The trial ላይ K የተባለውን ገፀ ባህሪ በቁጥጥር ስር ውለሃል ብለው ቤቱ የመጡት ሰዎች እኚህ አይነቶቹ ናቸው።

ለK እንዲህ ይሉታል፣

“እኛ ይታሰር ስለተባልክበት ኬዝ ምን አናውቅም። ... ግን እርግጠኞች ነን። የምናገለግላቸው ባለስልጣናት እንዲህ አይነት እስር ከማዘዛቸው በፊት ለምን እስሩ እንደሚገባህ በቂ መረጃ እንዳላቸው። ያ ጥርጥር የሌለው ጉዳይ ነው።”

“I am just doing what I am told” የሚሉ አይነት ናቸው። የEichman አይነት ሰዎች ናቸው። ብዙ ጥፋት እያጠፉ እኔ የታዘዝኩትን ከመስራት ውጪ ምንም አላደረኩም የሚሉ ናቸው። በሚልግራም ኤክስፐርመንት ውስጥ ያሉ፣ ሰዎችን በኤሌክትሪክ ሾክ እያደረጉ ምንም የማይመስላቸው ሰዎች ናቸው። ፓርቲው ያውቃል የሚሉ። እኔ ጉዳይ አስፈፃሚ ብቻ ነኝ ብለው የሚያምኑ። በሰራችሁት ስራ ጥፋት ተከሰተ ሲሏቸው የሚገረሙ፣ ህሊናቸውን outsource ያደረጉ ሰዎች ናቸው። አይጠይቁም። መጠየቅም(ጠብቆ) አይወዱም።

ከነሱ የተሻለ በፀጋዬ ተውኔት ውስጥ የዳምባል ገራፊ የተሻለ ኮንቪክሽን አለው። “እኔ በተረት ጅራፍ የተገረፍኩ ነኝ...” ብሎ የራሱን ፖለቲካል ፖዚሽን ይረዳል።

እነዚህ ግን የጭካኔ መካኒክስ ሀገር ላይ ሲወድቅ ኦፕሬተሮች ናቸው። ድርጊታቸውን ብሎን እንደመፍታት፣ ግድያን ዝገት እንደማፅዳት ነው የሚያዩት። በደርግ ሰዓት ወጣቶች ተገድለው በአንድ ጉድጋድ ሲቀበሩ፣ እጃቸው ላይ ያለ ሰዓት ፈትተው ከጉድጓፍ አስጨምረዋቸዋል። ኢህአፓ ውስጥ ሆነው ግደሉ የተባሉትን ገድለዋል። ድርጅቱ አይሳሳትም ብለው ብዙ ስህተት ቅም ሳይላቸው ፈፅመዋል። ዛሬ ድረስ ልክ ነበርን ብለው ይከራከራሉ። ዛሬ ወጣቶችን የሚያፍሱ፣ ተጠርጥረዋል የተባሉትን የሚገድሉ፣ በክልላቸው ወጣቶች ከተረሸኑ በኋላ “ሰላምና ደህነትን ለማስጠበቅ ከምንሰራቸው ስራዎች መካከል...” ብለው የሚናገሩ፣ ማታ ቤት ሲገቡ ያለምንም መደናቀፍ ከቤተሰባቸው የሚቀላቀሉ፣ ልጆቻቸውን የሚያቅፉ “ኖርማል” ሰዎች ናቸው።

የሚሰሩት ስለሚሰራው ነገር(ስለሚያመጣው ውጤት ግድ የላቸውም)። ዋናው ነገር ሥራው መሰራቱ ነው።

እኚህ ሰዎች ካድሬዎች ብቻ አይደሉም።

ጥበቃ ሆነው የትልልቅ መስራያ ቤቶች በር ላይ አሉ። ፖሊስ ሆነው ጓዳናዎች ላይ ይገኛሉ። የቢሮ ኃላፊ፣ ዲን፣ ዳይሬክተር ሆነው ይመጣሉ። ማታ ሰው አስገድለው ጠዋት ቤተክርስትያን ይስማሉ። ጠዋት ልጃቸውን ትምህርት ቤት አድርሰው ከሰዓት የሌላ ሰው ልጅ አጥንት ይሰብራሉ።

Hana Arent Eichmannን አይታ Banality of violence የሚል ሃሳቧን ያመጣችው ይሄን ባህሪ ታዝባ ነው። Eichmann ብዙ ሰዎች እንዲገደሉ ምክንያት ከሆነ በኋላ ፍርድ ላይ ሲቀርብ፣ “እኔ ሥራዬን ከመስራት ውጪ ምንም ያደርኩት ነገር የለም” ነው ያለው።

እኚህ ሰዎች ካድሬዎች ብቻ ባይሆኑም፣ ካድሬነት ይሄንን ባህሪ አብዝቶ የሚሸልም የስራ መስክ ነው። ትሁት ሁሉ ሊመስሉ ይችላሉ። “እኔ እኮ ባግዝሽ ደስ ይለኛል፣ አሰራሩ ሆኖብኝ ነው” በሚል የቢሮክራሲ ተገን ሚስጥራዊ የጭካኔ ደስታ የሚያፈልቁ ለስላሳ አንባገነኖች ናቸው። ደንቡ ጣኦታቸው፣ አዋጁ አምላካቸው ነው። ሥርዓቱ ይወዳቸዋል። የተባሉትን ከመፈፀም ውጭ ጥያቄ አያበዙም። ለአሰራሩ ታማኝ ናቸው።

“ደንቡ እና አሰራሩ” ሲሉ፣ ከአሰራሩ ተከራከር እኔን አትጨቅጭቀኝ ማለታቸው ይመስላል። ቀላል የምትመስል ጥፋት ከራሳቸው የምታባርር detachment መፍጠሪያ ቃል ናት። አስፈሪነታቸው እዚህ ላይ ነው። መንግስታዊ በደል ለዚህ ሁሉ ጊዜ እንዴት ቀጠለ ብለው ሲጠይቁ የሚያገኟቸው መልሶች ናቸው። They are the footsoldiers of state violence. The ontology of dictatorship ምንድነው ስንል የምናገኛቸው ፍቺዎች ናቸው።

ሰዎች ድንገት ጎዳና ላይ ተገደሉ የሚል ዜና ስሰማ፣ ታፍሰው ተሰወሩ ሲባል፣ በአቃቂ ሁኔታ ተደብድቡ ዜና ሲሆን ከዜናው አሰቃቂነት ጋር ፈፃሚዎቹን/አስፈፃሚዎቹን አስባለሁ። ዜናው በወጣ ጠዋት የሚያዘወትሩበት ቤት ቁርሳቸውን እየበሉ፣ ቡና እየጠጡ ከሰው እየተጨዋውቱ ይሆናል። “እንዴት ተኝተው ያድራሉ?” የሚል ጥያቄ አይመጣልኝ። The chilling side of it is they might have a better sleep pattern than most of us.

“We are creatures of consequences” የሚል አባባል አለ። እዚህ ጥግ ላይ ያ የለም። They do and they don’t care about the consequence. Anything that happens has got nothing to do with them but the system in place.

ከሆነ ጊዜ በፊት የሆኑ ፖሊሶች የያዟቸውን ሰዎች በዱላ ሲደበድቡ፣ ያለርህራሄ ሲረግጡ የሚያሳይ ቪድዮ ሶሻል ሚዲያ ላይ ወጣ። አንድ ወዳጄ አንዴ እንዲህ አለ፣ “እኔን የሚገርመኝ ከነዚህ ጋር አንድ እድር ያለው፣ አንድ ማህበር የሚሳተፈው ነው። ሕዝቡ ማግለል አለበት”።

ታሪክና የእለት ኑሯችንን ላየ፣ ሕዝቡ መሃል እንዲህ አይነት መገለል ይደርስባቸዋል ብሎ ማሰብ ከንቱ ምኞት ይመስለኛል። እርግጥ ነው እኚህ ሰዎች ጎረቤቶቻሽን ናቸው። የእድራችን አባል፣ የእቁባችን ተሳታፊ ናቸው። ግን በጭካኔ የምንደነግጠውን ያህል፣ የጨካኞችን ቦታ አንገመግምም። እኔን ጥያቄ የሚሆንብኝ ጥፋቱ የማይታየውን ሰው ምን ያደርጉታል የሚለው ነው እና በጥፋት የሚደነግጥ ግን ጥፋተኞችን የሚያቅፍ ሕዝብስ እራሱን ከጥፋት እንዴት ያድናል የሚሉት ናቸው።

**

በልጆች ጉዳይ የብዙ ዲያስፖራ ቁጭት፣ ልጆችን እንደሀገር ቤት መምታት አለመቻሉ መሆኑን ስሰማ ይደንቀኛል።

"ሀገር ቤትማ ማን አለብሽ እናቴ፣ እንደፈለግሽ ቆንጥጠሽ፣ ገርፈሽ ታሳድጊያለሽ" እየተባባሉ ምራቅ ይውጣሉ።

"ገና ይሄን ሀገር ሳይለምዱ፣ እዛ ወስዶ ማሳደግ ነው" ይላል ሌላኛው።

ምንም ምክንያት ልጅን ለመምታት በቂ ነው ብዬ አላምንም። እንዲያውም ሆነ ልጆች የሚመቱበት አብዛኛው ምክንያት ተራ እና ቀላል ነው።

"ጮህክ ነው"

"አትንኪ የተባልሽውን እቃ ነቃሽ"

"አትሂድ ያልኩህ ቦታ ሄድኩ"

"አዋቂ እያወራ ረበሽሽ" አይነት ናቸው። ከዛ ተመትተዉ ሲያለቅሱ፣ አለቀሳችሁ ተብለው ይመታሉ።

ልጆችን መቅጣት የpower ጉዳይ ነው። በዙሪያችን ብዙ የሚያበሳጩን interactions ይኖራሉ። ጓደኛህ ሊያበግንህ ይችላል። ታላቅ እህትሽ በንዴት ልታተክንሽ ትችላች። ጎረቤት ናላ ሊያዞር ይችላል። ግን አትመቷቸውም። መልሰው ሊመቷችሁ ወይ ፍርድ ቤት ሊያንከራቷችሁ ይችላሉ። ልጆችን የምንመታበት የመጀመሪያው ምክንያት መልሰው ምንም ሊያደርጉን አይችሉም ብለን በማመናችን ነው። We are just exercising our power over them.

ሁለተኛው ምክንያት ልጆችን እንደሙሉ ሰው ካለማየት የሚመጣ ነው። ለብዙ ሰው ልጆች "የእገሌ ልጅ" የሚያስብሉ ብራንድ ናቸው። ብራንድህን ደግሞ ፕሮቴክት ማድረግ አለብህ። የልጅ መበላሸት፣ የብራንድ መበላሸት ነው። ይሄኔ ልጅን መምታት ብራንድን የመካለከል ሙከራ ይሆናል።

በቅርብ ካንድ ጓደኛዬ ጋር ስናወራ፣ mini me የሚሉት ነገር ይረብሸኛል አለች። ይሄም ልጆችን የኛ extension እንጂ የራሳቸው independence, agency and ፍላጎት ያላቸው ሰዎች አድርገን ያለማሰባችን ምክንያት ይመስለኛል። ለብዙ ወላጅ ልጆች የፍላጎት ማስፈፀሚያ ናቸው። ትምህርታቸውን እንመርጣለን፣ ሕልማቸውን ዲክቴት እናደርጋለን... የራሳችንን ህልም በነሱ ውስጥ ለመኖር እንፈልጋለን (ባንድ ሕይወት ሁለቴ የመኖር ሙከራ) ከዛ ህልም ከጎደሉ ዱላ ይከተላል። የዱላው ዓላማ የልጆችን ፍላጎት ከወላጆች ፍላጎት ስር ማንበርከክ ነው። ዱላው ልጆችን እንደሙሉ ሰው አስቦ፣ ይሄውልሽ ይሄ እንዲህ ነው ይሄ ደግሞ... መባባልን ይዘጋል። ዱላ ያልደረሰበትን የተረትና የቃል ጅራፍ ይከተለዋል።

"የማይመቱት ልጅ.." እንላለን።

"ለልጅ ከሳቁለት..." ብለን እናክላለን።

"ልጅ ምን ቢሮጥ..." ብለን የራስ ጥረት እንቀጫለን።

አዕምሯቸው መዝግቦ እንደሚያስቀር አናስብም። ብናስብም እንረሳለን። ትንንሽ ኢንተራክሽኖች ኑሯቸውን እንደሚቀርፅ ቁብ አንሰጥም። በዱላ ልምምድ፣ ቅጣት ለሌለው ነገር ምላሽ እንዳይሰጡ እያሰለጠንናቸው እንደሆነ አናስብም።

bell hooks ''All about love" በሚለው መፅሐፏ "When parents start disciplining children by using punishment, this becomes the pattern children responds to" ትላለች። ዱላ አጉል ስልጠና ነው።

ፍቅር እና ዱላን ቀላቅለን ኮንፊውስ እያደረግናቸው እንደሆነ፣ ሲያድጉ ዱላን የፍቅር መግለጫ አድርገው እንዲያፀድቁ እየገፋናቸው እንደሆነ አንመዝንም። ልጆች ናቸው። ምን ያውቃሉ። ሲያልፍ ይረሱታል!

ሦስተኛው ልጆችን የመምቻው ውሸት "ለልጄ" ብዬ የሚለው ነው። ይሄ "ስለምድሽ ነው የምመታሽ" የሚል የአቢዉዚቭ ባል ሎጂክ አይነት ነው። ፍቅር ራሱን በዱላ አይገልፅም። ልግለፅ ካለም ከጥንሱሱ ፍቅር አልነበረም።

ለልጆቹ ያሰበ ወላጅ ዲስፒሊን ያስተምራል እንጂ ዱላ አያነሳም። ዱላ ከባዱን የቤት ስራ ያለመስራት ስንፍና ነው። ልጆችን የምንመታው ለልጆቹ ሳይሆን ለራሳችን ስለምናስብ ነው። ከልጆቹ well being በላይ የእገሌ ልጅ እኮ የሚባለው ብራንድ ስለሚያሳስበን ነው። የኛ ንፅረተ ዓለም ከነሱ ካልተገራ ንፅረተ ዓለም ይበልጣን ብለን ስለምናምን ነው። rigours ከሆነው ከልጆች ጋር የማውራት፣ ፓተርን የማስለመድ፣ ነጋቸውን በጥንቃቄ ከማሰብ ዱላ ስለሚቀል ነው። በዋናነት ትምህርታችንም እሱ ስለሆነ ነው።

*ግርፊያ ሁለት ነው*

እዚህ ጋር አንድ ነገር ልበል። ስለዱላ/ግርፊያ ሳወራ ግርፊያ አካላዊ ብቻ ነው እያልኩ አይደለም። ልጆችን ከዱላ ባላነሰ የሚሰብሩ የቃል ግርፊያዎች አሉ። አዕምሮ ዊርድ ነገር ነው። ምንን እንዴት መዝግቦ እንደሚያስቀምጥ አናውቅም። ልጆች እንደትንንሽ አምላክ ከሚያዪዋቸው ወላጆች የሚወጣ ቃል ዓለማቸውን ይቀርሳል።

አንዳንድ ወላጆች ልጆቻቸውን በሰው ፊት ማሳነስን እንደማረሚያ ያዩታል።

"አለ እንጂ የእኔው ልጅ..." አይነት ንግግሮች።

"ለምንም የማይጠቅም ከንቱ"...

"አንቺስ ባትፈጠሪ ይሻል ነበር"

"ማፈሪያ"...

እኚህ ንግግሮች ወላጆች ለልጆቻቸው ፍቅራቸውን በቋንቋ መግለፅ ካለመቻላቸው ጋር ሲደመሩ በልጆች አይምሮ የሆነ ሽንቁር ይፈጥራሉ።

በቅርብ ካንድ ጓደኛዬ ጋር ስናወራ፣ "አባቴ አንድም ቀን እወድሃለሁ" ብሎኝ አያውቅም አለ። "እንደሱ ላለመሆን ከልጄ ጋር ሳዋራ በደንብ ነው ስሜቴን የምገልፅላት። ደጋግሜ የኔ ነብስ ነገር ውድድ ነው የማደርግሽ ነው የምላት። እንዴት ደስ እንደሚላት" ከልጁ ጋር ያለው ንግግር ደስ የሚል መሆኑ እንዳለ ሆኖ ካባቱ ያልሰማውን ፍቅር እስከዛሬ እንደጉድለት አዝሎ እንደሚዞር ልብ በሉ። ባልጠይቀውም በርግጠኝት አባቱ በተያዩ አጋጣሚዎች ሰድቦት እንደሚያውቅ ጥርጥር አልነበረኝም።

የዱላ አለመኖር ብቻ ልጆችን ምርጥ ልጅ ያደርጋቸዋል እያልኩ አይደለም። ፍቅር መኖር አለበት። ኮሚኒኬሽን። ዲሲፒሊን፣ ፓተርን ያስፈልጋሉ። እኚህ በበቂ ወይ ጨርሶ ከሌሉን የምንሸራተትበት የቅርቡ አማራጭ ነው ግርፊያ።

**ትራውማን ማሳደር**

የልጀነት ትራውማ ኮርነር ላይ ተቀምጦ መገለጫ ቀኑን ይጠብቃል እንጂ የትም አይሄድም።

Gabor mate ትራውማ ነገሩ ሳይሆን ነገሩ የሚተወዉ ጠባሳ ነው ይላል። ጠባሳው የሚሰራው በልጅነት ነው። የረሳነው የመሰለን ነገር አዕምሯችን ውስጥ ተቀምጦ ይቆያል። I am okay ብለን ያሰብነው ላንሆን እንችላለን ይላል በmyth of normal መፅሐፉ።

**

አያቴን እወደው ነበር። አጎቶቼ በውርስ የተጣሉ ዘመን፣ አንድ አጎቴን "እሱም እኮ ለናንተ ብሎ ነው የሚለፋው። እንዲህ ለውርስ ስትጣሉ ያዝናል" ብዬ አያቴን ወክዬ ስከራከር፣

"ልጅ እያለን እንዴት ያሰቃየን እንደነበር አንተ አታውቅም። ሲቀጣን ምንም ሀዘኔታ አልነበረውም" አለኝ።

እኔ አያቴን የማስታውስበት መንገድ እና እሱ አባቱን የሚያስታውስበት መንገድ እንደሚለያዩ ገባኝ።

አባቴ እኮ ባጣና መቶኛል ብሎ በሀዘን የነገረኝ ጓደኛዬን አስታውሳለሁ።

በተልካሻ ምክንያት ለምን እዚህ ሄድክ ተብዬ የተመታሁባቸውን ጊዜያት አስታውሳለሁ። ካደኩ በኋላ ወላጆቼን በዚህ በዚህ ምክንያት እኮ ትመቱን ነበር ስላቸው "እኛ ኧረ በጭራሽ" አሉ። እንዳልረሱት ባውቅም መለስ ብለው ሲያዩት ሊረሱት የሚፈልጉት ጥፋት እንደሆነ ስለገባኝ ዝም ብዬ አለፍኩ። ትንሽም ቢሆን ዘመናቸው ከዘመናችን ይለያል። ልጆችን ላለምታት አንዱ ምክንያት ግን ይሄ ነው። ነገ ከነገ ወዲያ ልጆችን አለመምታት mainstream እውቀት ይሆናል። ዱላ ነውር ይሆናል። ትውስታ ወደኋላ የሚሰራ ነገር ነውና ልጆች ወላጆቻቸውን ወደኋላ የሚወቅሱበት ምክንያት ይሆናል (If it is not already the case).

ወላጅነት አንድ ጎኑ ደብዳቢነት ሲሆን፣ በስጋ ውስጥ የሚላወስ ትራውማን ይተዋል። የArundathi Roy ግለታሪክ "Mother marry comes to me" ጥሩ ማሳያ ነው ለዚህ። የቻርልስ ቡካውስኪን Ham on rye ያነበበ ሰው (Basically የራሱን ታሪክ ነው የፃፈው) የዱላ እና የስሜት ግርፊያ ውጤቱ nasty personalityን መፍጠር እንደሆነ በቀላሉ ያያል። Love is an ex-countryን ያነበበ፣ በዱላ ያደገች ልጅ ዱላን የፍቅር መገለጫ አድርጋ እንድታስበው፣ abusive ትዳር ውስጥ ዱላውን ችላ እንድትቆይ ምክንያት እንደሚሆን ይረዳል። አባት ስለምወድሽ ነው እያለ ሲመታት ያደገች ልጅ፣ ባሏ ከመታት በኋላ "እኔንም አትፍረጂብኝ ስለምወድሽ እኮ ነው" ማለቱን ብታምን ይፈረድባታል?

በብዙ ምግብ መካከል

አንዲቱን ቢከለከል

እሷኑ አንክቶ በላ፣

ከእግዜር ጋር ፍቅራቸው ላላ።

እኔ፣

በብዙ ምግብ መካከል፣

አንዲት ጉርሻ ተነፍጌ፣

በማይላላ የጠኔ እጅ፣

እስክቃትት ተጠፍንጌ

ሞተልህ ሲሉኝ ለምን?

አዳነህ ሲሉኝ የማላምን

ገነት ቀረበች ሲሉኝ የማለምን!

ወ

ዘ

ተ…

አዳም፣

ሴቶች በሌሉበት አንዲቱን ወደደ፣

እኔ፣

በሴት ጎርፍ መሃል፣ ላያት ተሰደደ ለሚያረግድ ዳሌ፣ ሺ ጊዜ አረገደ።

አዳም፣

ዐይቶ ልቡ እንዳይሸፍት፣

ያለችው አንድ ነበረች

የኔ አንዲት ልብ ግን፣

ከእልፍ መሃል ተነከረች፣

አንድ ምረጪ ለሚል ቃሉ፣

ዐይን አዋጅ ሆነባት ሁሉ

—

እዛ ወዲያ ማዶ፣

የእግዜር ስፍር ቃል

“ያየ አመነዘረ” ፣ሲል ህጉን ያረቃል፣

እኔ እዚህ ማዶ፣

እልቤ መሃል ላይ ሺዋን አፀድቃለሁ

ከ”ሺ”ዋ ወድቃለሁ።

እዛጋ ሰባኪው፣

ተሰቅሎ አዳነህ ብለው ይነግሩኛል፣

ከመዳኔ በላይ ህመሜ ጣፍጦኛል።

—

እግዜር፣

አንዲት ጉርሻ ነስቶ

ሺ ሴት አሰልፎ

መዓት ህግ ፅፎ፣

“ጠብቀው” ይለኛል!

የመታመሜን ጫፍ የወደደው ልቤ፣

“ሊያድንህ “ ከሚል ቃል፣

ዘውትር ያጣላኛል።

እግዜር:-

የሚሰጥ ነስቶ

የሚከለከልን አብዝቶ ከሰጠኝ፣

መከልከል ስላቅ ነው፣ ምናለ ቢተወኝ?

አንዳች ምግብ ነስቶኝ

ሺ ሴት አሰለፈ

“ብላ” የሚልና፣

“አታመንዝር” የሚል

አስቂኝ ቃል ፃፈ።

የሚበላ ያለው፣ የሱ ስጋ ወ ደም

ለነብስ እንደሁ እንጂ

ለሆድ አልወረደም፣

አትይ፣ አታመንዝር ያለው ትዕዛዝ ቃሉ፣

“አትችለውን አድርግ” ይመስላል መሃሉ

ይህን ሁሉ አስቦ፣ ልቤ ይጠይቀኛል

ላልድን መሰቀሉ ምን ያደርግልኛል?

_

እኔ፣

ጥፋት ፍሬ በላህ ሲሉኝ የማልተፋው

ጠዋት አግኝተኸኝ ማታ የምጠፋው

የመሳቴን መጠን በደቂቃ ቅንጣት ሳልደክም የማሰፋው

አብዝቶ የሚያሻኝ እኔ ሆኜ እያለሁ፣ መስቀል ላይ መዋልህ

ለኔ ጊዜ ምነው፣ አይሰማም ቃልህ?

_

እንዲያው ለመሆኑ፣ ያ ስሱ ያንተ አዳም፣

አድማ በታኝ ያውቃል?

የፌደራል ዱላ ምን እንደሆን ያውቃል?

ከተከለከለ አንድ ፍሬ በቀር

ጉልበተኛ ረሀብ እመንገድ እሚጥል

የበረታ ጥማት ትናጋ ሚያቃጥል?

ያውቃል ወይ ያንተ አዳም እስቲ ምላሽ ቀጥል?

ሀገረ ፍልስጤም፣ የሚጣለው እሳት

አይደለም ውጤቱ ደርሶታል ትኩሳት?

የታቀፈችው ልጅ በክንዷ እንደ ሞተ

በውርጭ መሀል ላይ እንደተራቆተ

ልጁ በልብ ህመም እንደደከመበት

ለልማት ተብሎ ህይወቱ የሆነ የቀለሰው ጎጆ እንደፈረሰበት

ያለ ህመም ታሟል?

ታሟል ያ ያንተ አዳም፣ የቤትህ ባለሟል?

,

የጣልክበት እምነት ሺ ጊዜ ቢሰበር

ይህን የኛን ዘመን፣ በረሳኸው መጠን ዘንግተኸው ነበር?

«ያድንሃለው» ቃል ማልደህ የገባህለት

ህዝብ ማለት ምንጣፍ አድርጎ 'ሚረዳ መሪ ነበረበት?

እልፍ ሺ ሰው ሲራብ፣ ሲረግፍ እንደቅጠል

በጦርነት እሳት ገር ህፃን ሲቃጠል

አይቶ ተመልክቶ፣ ምንም ያለመቻል ፀፀት እየቀጣው

ስንት ጊዜ ይሆን፣ ባለ ቃልህ አዳም ከዐይኑ እንባ የወጣው?! ,

ዜናው ሁሉ ስቃይ፣ ዜናው ሁሉ ህመም የሆነበት ዘመን

የሆነበት ዓለም

አይቷል ያንተ አዳም?

_

ፍልስፍና አይሻም፣ ተመስጦ ምናኔ

«ተሰቅዬ አዳንኩህ» የሚለው ያንተ ቃል ያጥራል ለዘመኔ

ለፍርድ እመጣለሁ ብለህ የምትነግረን አትውረድ አትልፋ፣

እኛው ጨርሰናል ሁሉን ባንተ ፈርደን

«ወይ ውረድ፣ ወይ

ፍረድ» ስንል የነበረው ፈሊጥ ተቀይሮ

በሌለህብት ፍርድ ተሰጥቷል ዘንድሮ!

ግን ሃሳብ ቀይረህ፣ ለመስማት ከወደድክ

ይህንን ቃል ውሰድ፣

የሰው ስቃይ ማጥፋት ከሆነ ምኞትህ

የትእዛዝ ተማፅኖ እንካልን ከቤትህ!

«አዳኝ ነህ» ለማለት ዘውትር እንድንበቃ

ለታመመው ዘመን ከመስቀል ዋል በቃ

ለአንድ ሰው ተውና ለዘመን ተሰቀል፣

ፈፅሞ ማይሻር፣ «ጌታዬ አዳኝ ነው» የሚል ወርቃማ ቃል

ልቤ መሃል ይብቀል

እንደው ግን በባዶ፣

ጆሮ በነሳኸው በረሳኸው ዓለም

«ኑ ልቅጣችሁ» ብትል የሚስማማ የለም።

«ሳታችሁ፣ጠፋችሁ…» ብለህ በመመዝገብ ተውና መበቀል

እውነት አዳኝ ከሆንክ፣ ለዚህ ህሙም ዘመን ና ወርደህ ተሰቀል!

የሰው ልጅ ታሪክ የኩረጃ ነው። ባህል ማለት ሰዎች አንድን ነገር እየተኮራረጁ ለረጅም ጊዜ ሲያደርጉት ማለት ነው። ፋሽን አንድን ተግባር ወይ አልባስ ብዘዎች ባንድ ወቅት ሲኮራረጁት ነው።

እንደ ሰው ዲፋይን የምንደረገው፣ ለራሳችን ብያኔ የምንሰጠው በኩረጃ ጣራ ስር ነው። የተሟላ ሕይወት ኖረ የሚባል ሰው፣ "የተሟሉ" የሚባሉ መለኪያዎችን ጥንንቅ አድርጎ የቀዳ ነው። ለዛ ነው የብዙዎቻችን ሕይወት የሚመሳሰለው።

ብዙ ሰው ስለሆነ ነገር ሲያወራ "እኔ ግን እንዲህ አላምንም" ይላል። የዘወትር ጥያቄዬ "አንተ ነህ አካባቢህ እንደዛ የማያምነው?" ነው። ከ10ሩ 9.8ቱ ጊዜ እንደዛ የማያምነው አካባቢው ነው።

ልጅ ሆነን፣ ሴቶች ሙሽርነት ወንዶች ወይ ገንዘብ የማይሰጥ ባልነት አሊያም ብር ያለው ውሽማነትን በዕቃቃ ጨዋታ እንለማመዳለን። ይህቺ ከትልልቆች የቀዳናት ናት። ትንንሽ ህፃናት "ንፁህ በሚመስል" የልጅነት ጨዋታ ውስጥ ሙሽርነትን ይሰለጥናሉ። ሲያድጉ ከዛ በላይ ዓለም፣ ካላገቡ ደግሞ ከዚያ በላይ መጉደል የለም። ሠይፉ ፋንታሁን ሴት እንግዳ በጋበዘ ቁጥር፣ "አግብተሻል?" እያለ የሚጠይቀው ከዛ የእቃቃ መንፈስ ስላልወጣ፣ ወይም የአዋቂዎችም ሕይወት ትልቅ የኩረጃ ጨዋታ ስለሆነ ሊሆን ይችላል።

ዙሪያችን በዲስኮር ምንጭ የተሞላ ነው። በልጅነት ተረት ያገኘናል። እንደ ዋና ገፀባህሪያቱ እንድንሆን ይነገረናል። ግብረ ገብም ይሁን ታዛዥነት ከዛ እንቀዳለን። ዙሪያችንን በቋሚነት እንሰልላለን። Belong ለማድረግ፣ likable ለመሆን። ከእኩዮች፣ ከጎረቤት፣ ከእናት እና አባት ገፅታ፣ ከቁጣቸው እና ከፈገግታቸው እንዴት አይነት ልጅ ብንሆን እንደሚፈልጉ እንቀዳለን። የሃይማኖት ቤቶች ይቀበሉናል። ከቁርዓን ወይ ከባይብል የምንቀዳቸውን ካራክተሮች እየነገሩ፣ "ከሆኑ አይቀር እንደዚህ" ብለው ያስመኙናል። የእዮብ ትዕግስት ይኑራችሁ ተብለን የተሰበክን ሰሞን፣ እንደ እዮብ ታጋሽ ለመሆን እንጥራለን። ሬድዮው፣ ቲቪው፣ ትምህርት ቤቱ፣ ጋዜጣው፣ መፅሐፍቱ፣ ድራማ እና ሲኒማው ሕይወት እንዲህ ናት እያለ ያስቀዳናል። አሁን ደግሞ ሶሻል ሚዲያው አለ - የመኮራረጅ ፐርፎርማንስ farm land. ስታንዳርዳችን፣ ባያዛችን፣ መውደድ እና ጥላቻችን፣ ንፅረተ ዓለማችን በነዚህ ሁሉ ትራንዛክሽኖች ውስጥ ይቀዳል። እነዚህም የዲስኮርስ ምንጮች ከማህበረሰቡ የቀዱትን የሚደግሙ ስለሆኑ ሪቮልሽነሪ ሃሳብ ወይም ለየት ያለ እይታ ገበያ ላይ ብዙ የለም። "እኔ" ብለን የምናውጀው... ከእኛ ብዙ አይርቅም። ኩረጃ belong የምናደርግበት የአባልነት ካርድ ነው - እንደ እድር መታወቂያ። አልፈልግም ተብሎ ዝም ብሎ አይወረወርን። "የማነህ ፀጉረ ልውጥ?" ያስብላል።

ለዛ ነው የትዳር አረዳዳችን የሚመሳሰለው። ለዛ ነው የቤተሰቦቻችንን ሃይማኖት የምንከተለው or rather ሃይማኖተኛ የሆንነው፣ ለሪሌሽን ሺፕ፣ ለሴክሽዋሊቲ፣ ለሀገር ያለን አረዳድ የተመሳሰለው።

ይሄንን ነው Louis Althussier On ideology በሚል መፅሐፉ interpellation የሚለው። ኢንተርፓሌሽን የዘውትር ፖሊስነት እንደማለት ነው ይላል አልቱሰር። "Hey, you there!" እያለ መስመር ያስገባል። ለወጥ ማለት አይቻልም። የዚህ ዓላማ ሰዎችን ከindividualነት ወደ subject መመልመል ነው ይላል። አካባቢያቸውን ያልመሰሉ ይኮረኮማሉ።

"ምነው ለየት ልበል አለች?" ይባላል። multitude of being አይታሰብም። ሁሉም በባይነሪ የተቆለፈ ነው። በኩረጃ ዓለም ሁሉ ነገር የተደነገገ ነው። የምናስበው እና የምንሆነው ዲክቴት ይደረጋል። ፍቅረኞች ለጋብቻ ሲጠያየቁ የሚንበረከከው ወንዱ ነው (ሴቷ ትንበርከክ ሳይሆን፣ መንበርከኩ የቅጂ ቅጂ፣ ተግባሩም ጀንደርድ ነው)። እንኳን የምናደርገው ዴት የምናደርገው ሰው የግል ምርጫ አይደለም።

The right to sex የሚል አሪፍ መፅሐፏ ላይ፣ Amia Srinivasan Whom we sleep is political ትላለች።

"Sex, which we think of as the most private of acts, is in reality a public thing. The roles we play, the emotions we feel, who gives, who takes... the rule for all this was set long before we entered the world" ትላለች። ይሄን አሳቧን ትሬቨር ኖሃ ላይ የቀረበ አንድ ስለ ዴቲንግ አፖች ጥናት ያደረገ ሰው የተናገረው በደንብ ይገልጠዋል። The least date የሚያገኙት ጥቁር ሴቶች እና ኤቪያ ወንዶች ናቸው አለ እንግዳው። ለምን? ምክንያቱም ምርጫችን ፖለቲካል ስለሆነ። ማን desirable ነው፣ ማን sexual prowess አለው ተብሎ ይታሰባል፣ ማን ያምራል፣ ማን አያምርም ተብሎ ይታሰባል ወዘተ የሚለውን ከአካባቢያችን እንኮርጃለን። የቀዳነውን እናደርጋለን። የግል ምርጫ ያልነው የማህበረሰብ አዝማሚያ ይሆናል።ይሄንን ባያዝ ፖርኖግራፊ እና ሶሻል ሚዲያ በየቀኑ ያመርቱታል። BBC destroying a white blonde ምናምን አይነት ታይትል ነጭ ሴቶች ስለጥቁር ወንዶች፣ ጥቁር ወንዶች ስለ ነጭ ሴቶች ያላቸው ፋብራኬትድ ዲሳየር እያተመ ይበትናል። Knowledge is situated እንድትል Nira Yuval-Davis.

አንዲት ሴት ስለፈገች፣ በሌላ ሴት አውቶማቲካሊ interested አትሆንም። የኮረጀችው ያንን አይደለም። ብትሆንም፣ "Hey, you there!" የሚላት ብዙ የሰፊው mechanism of control ወታደር አለ። "እንዴት ከእንደዚህ አይነት ወንድ ጋር" የሚላት አለ። ያን የሚያስብለው የልጁ class ሊሆን ይችላል። ወይ ቁመት፣ ወይ ...

በቅርቡ አንድ የምናውቀው ልጅ ነጭ ገርል ፍሬንድ ጠበሰ፣ ልጅቷ አካል ጉዳተኛ ናት።

አንዱ፣ "ምን ሆኖ ነው አካል ጉዳተኛ የጠበሰው?" እየሳቀ፣ "ይቅር ይበለኝ ግን..." ሲል

ሌላው፣ "ቢያንስ ነጭ ናት" የሚል ምልልስ ሲያደርጉ ሰምቻለሁ። እዚሁ ውስጥ ableism and racism አሉ። While her disability makes her undesirable, her whitness makes her desirable.

ኩረጃ survival advantage የምናገኝባት መስኮት ነች። አካባቢው ያልኮረጀ ወይ የተወገዘ ይሆናል፣ ወይ እንደ እብድ ይታያል። ከዚህ እሻላለሁ የሚል ማንኛውም ሰው ወይ የማያምንበትፐርፎርም ማድረግ አለበት አሊያም በቂ የሚባል ነገር መኮረጅ አለበት። እዚህ የቅጂ መብት ስለሌለ የቻሉትን ያህል መቅዳት ይቻላል። ቢጠፋ ቢጠፋ authenticity ነው - ቀድሞም ካለ :)

ዛሬ ኩረጃ እንደ fast food በገፍ የሚመረት ነው። ኢንተርኔቱ ሁሉ፣ "To be considered cool, do this" በሚል ትዕዛዝ የተሞላ ነው። በፊት ከፊልም አክተሮች እና ከመፅሐፍ ካራክተሮች የምንኮርጀው አሁን ከሶሻል ሚዲያ ኢንፍሉዌንሰሮች እንኮርጃለን። Those who don't mimic will be left out. አንዱ ያደረገውን ሌላው ከፍ አድርጎ ለማድረግ ይሞክራል - ሕይወት የኩረጃ gamification ውስጥ ገብቷል። ሽምግልና ተለውጧል፣ ውበት ተለውጧል፣ ስኬት ተለውጧል፣ እውቀት ተለውጧል። "ስፖርት ለጤንነት" የሚለው ተቀይሮ፣ "ስፖርት ለinstagram" ወደሚል የተሸጋገረ ይመስላል። ከሕይወት ክፍላችን እንደ Snapshot ወስደን የምንለጥፋቸው ፎቶዎች፣ የምናጋራቸው ቪድዮች የተመሳሰሉ ናቸው። Cultural production ከምን ጊዜም በላይ ፈጣን ነው። አንዱን የባህል ጭራ ሳይዙት ተለውጦ ሌላ ፎርም ይይዛል። Instant coffee እየጠጣን፣ Instant ባህል ኮንሲውም እያደረግን... እንዘልቃለን! Oh authentic where is thy address እያልን ...

አንዱ ሰሞኑን እንዲህ መሰል ነገር ፅፎ አየሁ።

"የሴችን እኩልነት፣ መብት እደግፋለሁ። ግን ፀረ ፌሚኒስት ነኝ።"

ከባድ ትግል ነው አልኩ። ስለፌሚኒዝም ምን ብለው እንደነገሩት አላውቅም። ግን የብዙውን ሰው አቋም ያሳያል። ልጅቷን እወዳታለሁ ግን ስሟን አልወደውም አይነት ነገር ነው። ስሟን ካልቀየረች አብረን አንሆንም ይሁን፣ በስሟ ምክንያት አብረን መሆን አንችልም ግልፅ አይደለም።

የሚገርመኝ ነገር አለ። ጤነኛ ሆኖ የሴትን ልጅ ጥቃት የሚደግፍ ሰው ያለ አይመስለኝም። የሴት ልጅ መደፈር ዜና ሲሆን ብዙ ሰው ይቆጣል። ከዛ ከወር በኋላ ደሞ እኚያው ሰዎች "ፌሚኒዝም አያስፈልግም" ይላሉ። Dude, how are you not making the connection? ያስብላል።

ጭራሽ የሚያስቅ ሰው አለ። አንዳንድ ዲያስፖራዎችን እሰማለሁ ለምሳሌ። "ምንም የማታውቅ የገጠር ሴት ነው አግብቼ ማምጣት የምፈልገው?" Wow እላለሁ። ምን አይነት ጥልቅ የመቆጣጠር ስሜት፣ ምን አይነት insecurity ሲኖር ነው እንዲህ የሚያስበለው ብዬ አስባለሁ። ሲያስቡት የቅኝ ገዢ ሜንታሊቲ ሁላ ይመስላል። "Unoccupied land" መቆጣጠር እንደሚስብ ቅኝ ገዢ። "ምንም ያልተማረች ሴት ነው" ማግባት የምፈልገው የሚልም አለ። ቀላሉን ያድርግልህ ብለህ ታልፋለህ።

¤¤

ነጠላ ፌሚኒዝም የለም

ብዙ አይነት የፌሚኒስት ንቅንቃኔዎች አሉ። ብዙ አይነት ጭቆና ስላለ። አንዳንዱ የፌሚኒዝም ትግል በራሱ ከፌሚኒዝም ሃሳብ ጋር የሚጣላ ነው። ለምሳሌ Liberal feminism. ሊብራል ፌሚኒዝም የሆኑ ሴቶች ስልጣን ሲያገኙ እና ጥሩ የኢኮኖሚ ቦታዎችን ሲዪዙ፣ የሴቶች ጥያቄ ይፈታል ብሎ የሚያስብ ነው።

ስለሁሉም ሴቶች ሳይሆን ስለጥቂት ሴቶች የሚጨነቅ ነው። Power ላይ የወጣች ሴት ግን ብዙ ጊዜ ጨቋኝ የሆነ system አባል ከመሆኗ ባለፈ የሴቶችን ጥያቄ ትፈታለች ብሎ ማሰብ የዋህነት ነው። የኢኮኖሚ ጥያቄዋን ስትፈታ ብዙ ነገሩን ልትረሳው ትችላለች። She is no more a subaltern እንድትል Spivak. ያላቸውን ስልጣን ለለውጥ የሚጠቀሙበት የሉም እያልኩ አይደለም። ብዙ ጊዜ የዳቦ ጥያቄውን የመለሰ ሰው የintersectionality ጥያቄን እንደሚረሳ ታሪክ ምስክር ነው።

"A feminism that seeks power instead of questioning it does not care about Justice" ትላለች ወጣቷ አክቲቪስት እና ፀሐፊ Lola Olufemi.

ብዙ ጊዜ እንደምሳሌ የምጠቅሰው ቢሌኔ ስዩምን ነው። ቢሌኔ ስዩም ፌሚኒስት ነበረች። አሁንም እንደዛ ትል ይሆናል። ቤተመንግስት ከገባች በኋላ የሰራቸው ስራ እንግሊዘኛ የሚያቅተውን የአብይ መንግስት ጥሩ እንግሊዘኛ ማናገር እንጂ ለሴቶች የሚፈይድ ይሄ ነው የሚባል ስራ የሰራች አይመስለኝም። እንደውም የSymbolic violence አካል በመሆን ብዙ ሴቶችን የሚበድል ስርዓት enable አደረገች ቢባል ነው።

¤¤

ፌሚኒዝም እንደማንኛውም ትግል ነው። ቅዱስ ትግል አይደለም። በዋናነት ግን ነጠላ አይደለም። ከላይ እንዳልኩት ሊብራል ፌሚኒዝም አይመቸኝም ለምሳሌ። ስልጣን ላይ እና በኢኮኖሚ እላይ የመውጣት ፕሪቪሌጅ ላላቸው ሴቶች ሊበጅ ይችላል። ለፍትህ ጥያቄ መልሱ market እና ስልጣን አይነት ነው። ደሃ እና ስልጣን ደጅ የማይደርሱ መደበኛ ሴቶች እኩል መብት አይገባቸውም የሚልም ይመስላል። ሁሉም ሰው Regardless of people's economic and political position ነው የተሻለ የመኖሪያ ሁኔታ የሚያስፈልገው ብሎ አይጀምርም።

የትኛውም ትግል ላይ የማይመች መልክ አለው። እንደ Justice ፕሮጀክት ካየነው ግን ፍትህ በዚህ መልኩ ይመጣል፣ በደል በዚያ በኩል ይቆማል ነው እንጂ የሚባለው ኖ የፍትህ ጥያቄ አይመቸኝም አይባልም በጅምላው። እዚህ ውስጥ መዓት ነገር። አካላዊ ጥቃት አለ። ቃላዊ ጥቃት አለ። ሴት እንዲህ አታደርግም እና አትሆንም የሚል ክልከላ አለ። የትኛው ነው ያልተመቸህ?

ፌሚኒዝምን ለመቃወም፣ ፍፁም ሕዝብ ነን፣ ጥንቅቅ ብለን ያለቅን ነን ብሎ ማሰብ የሚያስፈልግ ይመስለኛል። ሴት ልጆቻችን ያለፍርሃት የምናሳድግበት፣ ስለ እህቶቻችን የማንሳቀቅበት፣ የምናውቃቸውም ሆነ የማናውቃቸው ሴቶች በምቾት የሚኖሩበት ሀገር መሆን አለበት። እውነታው ያ አይደለም። ስለዚህ በደፈናው ፌሚኒዝም አይመቸኝም ከየት ይመጣል? — ድፍን ያለ ፓትሪያርኪ ከመሆን ውጪ።

¤¤¤

Patriarchy አንድ ወንድና አንዲት ሴት ምንም ሳዪዙ ወደዚህች ምድር ቢመጡም ከመጀመሪያው ቀን ጀምሮ ወንድ ልጅ "አንድ አለው" ብሎ የሚጀምር ስሌት ነው። ወንዱ ገልቱም ይሁን ከንቱ ወንድ ስለሆነ ብቻ "የቤት ራስ ነው" ብሎ የሚጀምር ስሁት ንግግር ነው። ራስ ምታት ሊሆን መቻሉ ጉዳዩ አይደለም። ቤት የሁለት ሰዎች ፕሮጀክት ነው። ድርሻም ሃምሳ ሃምሳ። ቤል ሁክስ እንደምትለው ትክክለኛ ደስታ የሚገኘው በእኩልነት እንጂ በመበላለጥ አይደለም። በመበላለጥ ውስጥ ያለው ብዝበዛ ነው።

መነሻው የት ነው?

በመጀሪያ ቃል ነበረ እንዲሉ ከበደል በፊት discourse አለ። ሴት ልጅ እንዲህ ናት እንዲያ ናት የሚል። ይህ ብየና relational ነው። ወንድን ጠንካራ ለማለት ሴት ደካማ/ስሱ ናት ይላሉ። ወንድን አዘጋጅ ነው ለማለት ሴትን ተቀባይ ትባለች። ወንድን አክቲቭ ነው ለማለት ሴት ፓሲቭ እንድትሆን ይነገራታል። ነጭነት እራሱን ከጥቁር ወይ ከሌላ ethnic group ጋር እያነፃፀረ እኔ እንዲህ ነኝ፣ እንዲያ ነኝ እንደሚለው ሁሉ (The ጥቁር and ነጭ construction also says a lot) ወንድነትም ራሱን ከሴትነት ጋር እያነፀረ እንዲህ ነኝ እንዲያ ነኝ ይላል። ይሄ ችግር ላይኖረው ይችላል። አላማው ግን Power ን Weld ማድረግ ነው። ሌላውን ኮንስታንትሊ ከኔ ያንሳል ብሎ የመንገር።

ወንድነት የpower metaphor ነው። ፓወሩ በማንም ላይ አይደለም - በሴቷ ላይ ነው። ያ ፓወር ኤክሰርሳይስ ከመደረጉ በፊት ብዙዎች ያንን እንዲቀበሉ የሚያደርግ ዲስኮርስ ያስፈልጋል። ዲስኮርሱ በትምህርት ቤት፣ በሚዲያ፣ በትምህርት ተቋማት በኩል ይመጣል። ልዝናና ብለው የምታየው ሲኒማ፣ የምትከታተለው የቲቪ ፕሮግራም፣ የምታነቢው ድርሰት የሴት እና የወንድ ቦታ ይሄ ነው ብሎ ነግሮሽ ያልፋል። በየአውዱ ይደጋገማል። ያ ዕውቀት ይሆናል - የማይጠየቅ፣ ሲጠየቅም የሚያስቆጣ። Louis Althuser ይሆንን ነው Interpellation የሚለው።

¤¤

የወንዶች የበላይነት ለማስጠበቅ/ላለመስነካት የሚጣሉ መከራከሪያዎችን ትክ ብሎ ላያቸው አስቂኞች ናቸው።

"ወንዶች ፊዚካሊ ጠንካራ ናቸው "

የመጀሪያዉ እና ደጋግሞ የሚሰማው፣ ወንዲች በአካል የበለጠ ጠንካራ ናቸው የሚለው ነው። So? Does that make women less human? Does that give you a certificate to dominate on every field? አዛውንቶች ከወጣቶች በአቅም ያንሳሉ። ያነሰ መብት ይኑራቸው ይባላል? አይበልጡም፣ ከኛ ያንሳሉ ሲባል ይሰማል? በተመሳሳይ ሕፃናት ከአዋቂዎች ያነሰ ነው ጉልበታቸው። በአቅም ማነሳቸው አቅም አለን የሚሉ በዳዮች እንዳይበድሏቸው ከፍ ያለ መብት እና ጥበቃ እንዲደረግላቸው ምክንያት ይሆናል እንጂ መብታቸውን አያስገፍፍም።

"ብዙ የሚያስጨንቁን ጉዳዮች አሉ"

ይሄ አሁን የሚያሳስብ ጉዳይ ሆኖ ነው ይባላል። ማን የሚያሳስቡ ጉዳዮችን ቅደም ተከተል የያዘ ሜኑ እንዳደለ አላውቅም። 50% በላይ ስለሆነ ፖፕሌሽን ማውራት እንዴት የማያሳስብ እንደሆነም አይገባኝም። ከዛ በጣም የሚያስጨንቁን ሀገራዊ ጉዳዮች ላይ ላባችን ጠብ እስኪል ጊዜ ስናጠፋ የምንውልም ነው የሚመስለው። ምናልባት ይሄን የሚሉት ሰዎች የእናታቸውን ሽሮ እየላጡ ቲክ ቶክ ላይ ጌም ሲጫወቱ የሚውሉ ሊሆኑ ይችላሉ። አሁን ስንት የሚያሳስብ ነገር እያለ፣ ቲክቶክ ላይ ጌም ሲጫወቱ መዋል ቅድሚያ የሚሰጠው ነገር ሆኖ ነው? 😀

"የሴጣን ነው፣ ተመሳሳይ ፆታ ጋብቻን ለማስፋፋት"

ይሄ ሃሳብ ሲያቅት የሚሰነዘር የተንኮል ጨዋታ ነው። አላማው ማስጠላት ነው። ሰው የሚፈራውን ነገር አንስቶ አያ ጅቦ መጣልህ የማለት የቆየ ልምድ ነው። በእውነቱ የመብት ጥያቄን የሚያነሳ የሴጣን ክንፍ ከመጣም ጥሩ ነው :)

"የምዕራባውያን ባህል ሊያመጡብን..."

ፌሚኒዝም የምዕራባውያን ነው፣ የእኛ ባህል ሌላ ነው ወዘተ ይባላል። የአኗኗር ስታየሉን ለሚያይ ሰው እንደ ምዕራቡ ዓለም ለመኖር የማይሞክር፣ ወደ ምዕራቡ ዓለም ለመሄድ የማያስብ ያለ አይመስልም። The west is no more a geographical place ይላል Stuart Hall. ከዛ ኢትዮጵያዊ የመብት ጥያቄስ ምን ይመስላል? ሰርጉ፣ ህንፃው፣ ትምህርቱ፣ ፖለቲካዊ ተቋማቱ ሁለ ነገራቸው ምዕራባዊ ነው። ግን አይታዩንም። የሴቶች መብት ጥያቄ ሲጠየቅ ብቻ የምዕራባውያንን ባህል ሊያመጡብን... :) ማነህ ፍቅሩ፣ መጀመሪያ የምዕራባዊያን ባህል የት ቀርቶ አምጪ ይፈልጋል?

የዴሞክራሲያዊ መብት፣ ምርጫ ወዘተ የሚባሉትን መብቶች ለምን የምዕራባዊያን ብለን አንቃውምም በዚህ ከጀመርን አይቀር?

ዋናው የተያዘው ነገር እስከዘለቀ ድረስ powerን ማስቀጠል ስለሆነ ነው። መንግስት በሕዝቡ፣ ባለስልጣን በተርታው ሰው፣ ሃብታም በደሃው፣ ወንድ በሴት ላይ ፓወር አላቸው። ያንን ማጣት አይፈልጉም - ግድ ካልሆነ በስተቀር።

ሚሼል ፎኮ፣ የፓወር መኖሩ አንድ መገለጫ ሬዚስታንስ መኖሩ ነው ይላል። ስለዚህ በሬዚስታንስ አትገረሙ!

ፊልሙ ላይ አንድ የሚገርም ሲን(የቆየ ፉቴጅ) አለ። አንዲት ጂም ውስጥ የምትሰራ ነጭ ሴት እየታየች እንዲህ የሚል ፅሁፍ ይነበባል፤ "Changin the world is complex. But you can at least change your body."

በካፒታሊስት / ኒዎሊብራል ዓለም ዛሬ ትልቁ ሜሴጅ ያ ነው - "ራስህን/ ራስሽን መለወጥ ትችያለሽ... ከዛ ውጪ ያለውን መቀየር ስለሚከብድ አርፋችሁ ተቀመጡ"። ከባቢያችሁ ለኑሮ ላያመች፣ ሀገራችሁ ሊከፋ፣ ሁኔታዎች ላይጥሙ ይችላሉ - ግን ራሳችሁን ማዳን ትችላላችሁ ነው። ሁሉ በዚያ chaos ውስጥ የራሱን እድል ለመጨበጥ ይባክናል። ይህ Self help ተብሎ ሊመጣ ይችላል ወይም hustle ማድረግ ተብሎ ሊሞካሽ ይችላል - ዋናው ነጥብ systematic የሆኑ ኮሌክትቭ ችግሮችን እንዳታይ መከልከል ነው።

ፖለቲከኞች ትልቁ የተሳካላቸው ነገር የሰዎችን ልምድ ኢንዲቪጅዋላይዝድ ማድረግ እና ትብብርን የማይታሰብ፣ ሩቅ ማድረግ መቻላቸው ነው - atomization!

የጋራ ፖለቲካዊ ተግባር ሞት የጀመረው ከ1970ዎቹ ወዲህ በመጣ የተጋነነ የግለሰብነት ስሜት ነው ይላል Curtis.

የፍፁም ግለሰባዊነት ስሜት አንዱ መስፋፊያ ሰፈር ሶሻል ሚዲያ ነው። ሁሉም የግል አካውንት አለው። በመራር የፖለቲካ እውነቶች ላይ ሚም ከመስራት፣ ቀልድ ከመለጠፍ፣ የቲክቶክ ቪድዮ ከማዘጋጀት ያለፈ ትልቅ ኮሌክቲቭ ተግባር አድራሻው ይሸረሻል። ሰዎች በሚያገኙት ተከታይና ላይክ ኦብሰስድ ይሆናሉ። ከሁነቱ በላይ ማን የተሻለ ተሳለቀ፣ ማን ጥሩ የሶሻል ሚዲያ ፓንች ሰነዘረ የሚለው ትኩረት ይኖረዋል። ሁሉም ያንን ለማድረግ ይሞክራል። "በዚህ ጉዳይ ላይ ምነው ዝም አልሽ ብላችሁኛል..." ብለው በጉዳዩ ላይ ሃሳብ ካልሰጡ የሆነ ነገር የጎደለ የሚመስላቸውም ሰዎችን ማየት እንግዳ አይደለም። “ሶሻል ሚዲያውን ለሚመሩት ኮርፖሬት ድርጅቶች ከኪቦርድ ጀርባ እራሳቸውን እንደግለሰብ አስበው ሲተጋተጉ የሚውሉት ሰዎች፣ እራሳቸውን እንደ ግለሰብ ያያሉ እንጂ ግለሰብ አይደሉም” ይላል Curtis። በብዙ ሺ የሚመስሏቸው ሰዎች ያሏቸውና predictable pattern ያላቸው የብዙ ሰዎች ስብስብ አካል ናቸው።

በርግጥ ሶሻል ሚዲያ ወደመሬት የመውረድ አጋጣሚም አለው። ያ ግን አሁን አሁን ብዙ ቦታ እየጠፋ ይመስለኛል። Ironic Solidarity በሚል መፅሐፏ Lilli Chouliaraki አብዛኛውን አክቲቪዝም Slactivism ስትል ትጠራዋለች። low cost and low risk ያለበት አክቲቪዝም። በኢትዮጵያ ውስጥ አንድ ወቅት ይታይ የነበረው አክቲቪዝም ራሱ ደህና ሰንብት የተባለ ይመስላል። አሁን ማንም ምንም ማድረግ አይችልም የሚለው ስሜት የበለጠ ስለሰፈነ - አይቶ ማለፍ ወይ የግል ብስጭት የግል ግድግዳ ላይ ለጥፎ እንደትልቅ ኮንትሪቢውሽን ይታሰባል። ለመጨረሻ ጊዜ የማስታውሰው ሶሻልሚዲያ ካምፔየን ሕዝቤ ኖ ሞር እና ኢትዮጵያ ፕሪቬይዬል ብሎ ያደረገውን ነው። ትልቁን የቫዮለንስ ባለቤት መንግስትን ጓደኛዬ ነው፣ ጠባቂዬ ነው ብሎ ካምፔይን አደረገ። አሁን በመንግስት ያለቅሳል። ግፋ ግፋ ብለው አብረው ካበለሻሹ በኋላ፣ " አሁንማ ነገር ተበላሸ" ማለት እንግዳ ነገር አይደለም።

ኢትዮጵያ ውስጥ ብዙ hypernormalised የሆኑ ነገሮች አሉ።

ኢኮኖሚው ደቆ ሊያበሳጭ - ሊያነጫንጭ ይችላል። የፖለቲካው ሙሰኝነት መረን ለቆ በአደባባይ ሊታይ፣ ሊሰማ ይችላል። በደል ትንሽ እንኳን የማይሸፈን የየቀን ተግባር ሊሆን ይችላል። ቀውስ ከዜና የማይሸሽ፣ የአንዱ ሀዘን አወራርደው ሳይጨርሱ ሌላ የሚደረብበት ዓይነት ሊሆን ይችላል። ግን ማንም ምንም ማድረግ አይችልም ተብሎ ይታመናል - ወይም እንዲታመን ተደርጓል። አማራጭ የለም ይባላል።

ሰዎች ያለበቂ ማስጠንቀቂያ ቤታቸው ይፈርሳል፣ ኑሯቸው ይበተናል። ማንም ምንም ማድረግ አይችልም። እገታ ይፈፀማል፣ ታጋቾችን ማስለቀቂያ ገንዘብ በመንግስት ባንኮች ይዘዋወራል - ማንም ምንም ማድረግ አይችልም። ፍትሕ በየኩርባው ይሰበራል - ማንም ምንም ማድረግ አይችልም።

አነስተኛ ሰርቪስ ለመስጠት የሕዝብ ተቋማት ሰዎች ገንዘብ ካልከፈላችሁኝ አልሰራም ይላሉ - ማንም ምንም ማድረግ አይችልም።

ከሁሉ ነገር በላይ ደግሞ እንደቫዮለንስ ሀይፐር ኖርማላይዝድ የሆነ ነገር ያለ አይመስለኝም። ከልጅነት ይጀምራል- ከሰፈር። ከ"የማይመቱት ልጅ ሲቆጡት ያለቅሳል" ጀምሮ

"ሰው ግደሉ ሰው ግደሉ፣ ሰው መግደል ይበጃል

ሰው ያልገደለ ሰው ሲሄድ ያንጎላጃል" እስከሚል ቀፋፊ ቃል ግጥም ድረስ ይሄዳል።

ወላጅ ልጆች ላይ፣ ወንድ ሴት ላይ፣ ባል ሚስቱ ላይ፣ ባለስልጣን ተርታው ሰው ላይ፣ ዳኛ ፍትሕ ፈላጊው ላይ፣ ፖሊስ ለፍቶ አዳሪው ላይ ቫዮለንስን ያሰለጥናል። ቫዩለንስ ሀይፐርኖርማላይዝድ ነው። ፕሮፌሰር መስፍን በአንድ መፅሐፋቸው፣ "ጨቋኝን እንጂ ጭቆናን አንጠላም" ያሉትን በሚገባ ያስታውሳል። የቫዮለንስ ሀይፐርኖርማላይዝድ መሆን ሌሎች ፖለቲካዊ ጥፋቶችን ትንሽ ያደርጋቸዋል። የሰውነት መርከስ፣ የሕይወት ዋጋ ማጣት የባሰም አለ የሚል የበደል ሰርክልን፣ "በዚህ ባለፈ" የሚል የመታገስ ትከሻን ይሰራል።

አንድ ሰው መንገድ ላይ በፖሊስ ተደብደቦ ብናይ፣ "ኧረ እንደውም ተርፈሃል እነዚህ እኮ ክፉዎች ናቸው" ነው የምንለው። ቫዮለንስ ሀይፐርኖርማላይዝድ ስለሆነ ከዛም በላይ የማድረግ ስልጣን እንዳላቸው እናውቃለን። ሊከሰት የሚችል ነገር ነው። ራስህን አድን እንጂ ያንን መደበኛ ያደረገውን ሲስተም ተባብረህ መጠየፍ፣ አይይ ማለት አይቻልም። አንድ ሁለት ነገር ሶሻል ሚዲያ ላይ ስለጉዳዩ ከለጠፍክ እሰየው - እሱንስ ማን አየበት።

እዚህ እንግሊዝ ሀገር አንዳንድ ኢትዮጵያውያን የሚሉትን እሰማለሁ። "እዚህ ሀገር ፖሊስ የለም" ይላሉ። ስላልተማታ። አጥንት ስላልሰበረ። ፖሊሶች "ምን ፈለግሽ? ምን ፈለክ?" ስለሚባሉ። የፖሊስ ጉልበተኝነት በጣም ኖርማላይዝድ ስለሆነ ሌላ ዓይነት ሪያሊቲ ለአዕምሯችን ይከብደናል።

የኛ ሀይፐርኖርማላይዜሽን ትንሽ ለየት የሚል የሚመስለው ኮሌክቲቭ ኤለመንት ያለው ስለሚመስል ነው - ብሔሮች አሉ። ግን ብሔሮቹም በደልን፣ ቫዮለንስን የሚረዱት ኢንዲቪጅዋላይዝድ ሲያደርጉት ነው። እንደበደል የሚቆጠረው በራስ ብሔር ላይ የደረሰ ጉዳት ነው። ሌላው ላይ የደረሰ ሲመስል ዝም ይባላል። ሶልዳሪቲ የማይታሰብ ነው። ብሔሮች እራሳቸውን እንደግለሰብ፣ የሚደርስባቸውን በደልም እንደ "subjective experience" ነው የሚያዩት። ሁሉም ለየራሱ ይጨነቅ አይነት ያልተፃፈ ሕግ አለ። ቫዮለንስ ሲስተሚክ አድርጎ መረዳት ስለሌ እንደ ነጠላ ኤክስፒሪያንስ ይታያል። "ካልተነካን ምን አነካካን" ብለው ይቀመጣሉ። ትብብርን ፈፅሞ በማያስችል፣ በጥርጣሬ በሚያተያይ እና የጎንዮሽ በሚያጎነታትል ፖለቲካ ውስጥም ከዚህ የተለየ መጠበቅም የዋህነት ይሆናል / ይመስላል።

እየዘረዘሩ ብዙ መዝለቅ ይቻላል። ማለቂያ የለውም። በግለሰብ ከደረሱ አንስቶ ቡድን ላይ እስከደረሱ... እየደረሱ ስላሉ ብዙ ቫዮለንሶች እንሰማለን። ለአንድ ሰሞን ጉድ ይባላል። ሀይፐርኖርማላይዜሽን ስካንዳል ወይም ትልቅ አጀንዳ የሚሆን ኢንሲደንት ይወዳል። ትርፉም ከዛ ነው። እነዚህ "ወይ ጉድ" የሚያስብሉ ክሰተቶች ሲደጋገሙ ኖርማል ይሆናሉ። መደንገጥ እያነሰ ሲሄድ ኮሌክቲቭ ፖለቲካ አክሽንም የበልጥ እየራቀ ይሄዳል። የሚያስደነግጡ በደሎች ሲደጋሙ፣ "ኢትዮጵያ ውስጥ ያላየነው እንጂ ያልተፈፀመ በደል የለም" በሚል ነገ ከነገ ወዲያ ለሚሰሙ የከፉ በደሎች ራስን አለስልሶ የመጠበቅ ዝግጅት ይደረጋል። ከዛ ያታክታል፣ ያደክማል የሚሉ ቃሎች ይከተላሉ። "ማንም ምንም ማድረግ አይችልም" የማይነቀንቁት ሀቅ እየሆነ ይስፋፋል።

ይሄን ፅሁፍ ስጀምረው መነሻ እንጂ መድረሻ አልነበረኝም። ስለዚህ ናፍቄ ልውጣ። ቫዮለንስን ከስረመሰረቱ መጠየፍ የሚቻልበት ጊዜ እንዲመጣ እናፍቃለሁ!