<script data-pm-proxy="intercept"></script><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Avez-vous voté pour ça?]]></title><description><![CDATA[La politique est trop importante pour qu'on la laisse aux politiciens]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2Z59!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F06486cbf-5745-4047-b51f-28671ba5ba81_691x691.png</url><title>Avez-vous voté pour ça?</title><link>https://avezvousvotepourca.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Tue, 01 Sep 2026 19:41:08 GMT</lastBuildDate><atom:link href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Patrick Déry]]></copyright><language><![CDATA[fr]]></language><webMaster><![CDATA[avezvousvotepourca@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[avezvousvotepourca@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Patrick Déry]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Patrick Déry]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[avezvousvotepourca@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[avezvousvotepourca@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Patrick Déry]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[Décision Québec 2026 - Jour 5]]></title><description><![CDATA[D&#233;taxer les biens usag&#233;s, la m&#233;decine priv&#233;e et le &#171; bon gars &#187; du PQ.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-5</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-5</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Tue, 01 Sep 2026 01:18:46 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/40d9c31c-3d0f-4bcf-a6c1-d632c9fea714_1520x800.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png" width="1456" height="973" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:973,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:340372,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213638220?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Q3rv!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F495e634b-9dc2-4ba9-ad80-e40ed2edc2bf_1456x973.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Nouveau sondage, nouvelles annonces, nouvelles erreurs factuelles, et un candidat-boulet continue de charmer avec ses d&#233;clarations pass&#233;es!</p><p>Mais avant, un mot sur le calendrier &#233;lectoral.</p><h4><strong>Les m&#233;dias, &#201;lections Qu&#233;bec et le calendrier &#233;lectoral</strong></h4><p>Les lecteurs &#224; l&#8217;&#339;il aiguis&#233; auront not&#233; une diff&#233;rence entre la num&#233;rotation du calendrier &#233;lectoral par les grands m&#233;dias et celle que j&#8217;utilise.</p><p>Pour ma part, je m&#8217;en suis tenu &#224; la d&#233;finition de la <em><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-0">Loi sur les &#233;lections</a></em>, qui pr&#233;cise que la campagne commence le lendemain de la signature du d&#233;cret d&#233;clenchant les &#233;lections. C&#8217;est aussi ce que pr&#233;cise le Directeur g&#233;n&#233;ral des &#233;lections (ou &#201;lections Qu&#233;bec) <a href="https://www.electionsquebec.qc.ca/comprendre/comprendre-la-democratie-et-les-elections/grandes-etapes-dune-periode-electorale/?utm_source=chatgpt.com">sur son site web</a>.</p><p>Jeudi le 27 ao&#251;t, jour de signature du d&#233;cret &#233;lectoral, &#233;tait donc le jour 0. Vendredi le jour 1, samedi le jour 2, et dimanche le jour 3.</p><p>Mais les m&#233;dias ont tous fait commencer la campagne jeudi. Ce qui fait que pour eux, dimanche &#233;tait le jour 4, et non le jour 3.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg" width="869" height="710" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:710,&quot;width&quot;:869,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!geLj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c7d178d-bd2a-4c76-9354-dc9e4745f34e_869x710.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Le d&#233;tail peut sembler anodin, mais la <em>Loi sur les &#233;lections</em> pr&#233;voit aussi que la p&#233;riode &#233;lectorale, qui se termine le jour du vote, dure un maximum de 39 jours (ce que la plupart des m&#233;dias ont correctement not&#233;). Or, si on fait commencer la campagne le 27 ao&#251;t, le 5 octobre devient le 40<sup>e</sup> jour de campagne, ce qui irait au-del&#224; de ce que permet la loi.</p><p>Pour compliquer la patente, le Directeur g&#233;n&#233;ral des &#233;lections a <a href="https://www.electionsquebec.qc.ca/actualites/cest-parti-les-elections-provinciales-auront-lieu-le-5-octobre-2026/">lui-m&#234;me not&#233; le 27 ao&#251;t</a> dans un communiqu&#233; que &#171;<span>&#8201;</span>la p&#233;riode &#233;lectorale commence aujourd&#8217;hui<span>&#8201;</span>&#187;, contredisant ainsi sa propre loi.</p><p>Mais il arrive parfois qu&#8217;on ait tort, m&#234;me quand on a raison.</p><p>M&#234;me si la campagne ne peut pas durer plus de 39 jours, j&#8217;ai chang&#233; ma num&#233;rotation. Ne cherchez pas le jour 4 dans mon calendrier, il n&#8217;aura jamais eu lieu. On saute au jour 5, pour faire comme tout le monde.</p><p>Et bonne campagne de 40 jours!</p><h4><strong>Les annonces de dimanche</strong></h4><p>Dimanche, jour 3 devenu maintenant jour 4, j&#8217;ai pris cong&#233;. Il y a eu quelques annonces importantes que je r&#233;sume rapidement :</p><blockquote><p><span>&#183; </span>La CAQ veut <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1005092/christine-frechette-fera-promesses-totalisant-9-7-milliards">&#233;quilibrer le budget et ne baissera pas les imp&#244;ts</a></p><p><span>&#183; </span>Le Parti qu&#233;b&#233;cois s&#8217;est engag&#233; &#224; &#171;<span>&#8201;</span><a href="https://pq.org/nouvelles/le-parti-quebecois-sengage-a-renverser-le-declin-du-francais/">renverser le d&#233;clin du fran&#231;ais<span>&#8201;</span></a>&#187;</p><p><span>&#183; </span>Le Parti lib&#233;ral veut <a href="https://www.lapresse.ca/elections-quebecoises/2026-08-30/logements-pour-aines/milliard-promet-de-plafonner-les-hausses-de-loyer-dans-les-rpa.php">plafonner les hausses de loyer des r&#233;sidences pour a&#238;n&#233;s</a></p><p><span>&#183; </span>La Parti conservateur souhaite abolir la TVQ <a href="https://www.tvanouvelles.ca/2026/08/30/une-taxe--regressive---eric-duhaime-veut-detaxer-les-produits-usages">sur les biens usag&#233;s</a></p><p><span>&#183; </span>Qu&#233;bec solidaire veut que le gouvernement <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1005110/quebec-solidaire-veut-plafonner-loyers-construire-25-000-logements-sociaux">co-investisse avec les premiers acheteurs d&#8217;une propri&#233;t&#233;</a> (hein!?!!)</p></blockquote><p>(Je n&#8217;ai pas le temps d&#8217;en parler ce soir, mais mettez-vous un rappel de lire <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/le-francais-est-il-en-declin-au-quebec">ceci sur le &#171;<span>&#8201;</span>d&#233;clin<span>&#8201;</span>&#187; du fran&#231;ais</a>, je vous garantis que &#231;a vaut la peine.)</p><h4><strong>Les annonces de lundi</strong></h4><blockquote><p><span>&#183; </span>La CAQ promet <a href="https://coalitionavenirquebec.org/fr/blog/2026/08/31/lequipe-frechette-accelerera-lacces-aux-soins-pour-reduire-les-listes-dattente/?">plus de soins au priv&#233;, pay&#233;s par l&#8217;&#201;tat</a></p><p><span>&#183; </span>Le Parti qu&#233;b&#233;cois souhaite <a href="https://pq.org/nouvelles/un-gouvernement-du-parti-quebecois-lancera-un-grand-menage-dans-la-bureaucratie-afin-de-recentrer-letat-sur-ses-missions-fondamentales/">couper dans la fonction publique</a></p><p><span>&#183; </span>Le Parti lib&#233;ral planifie construire <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1005260/plq-engage-regler-penurie-logements">100<span>&#8201;</span>000 logements de plus par ann&#233;e</a></p><p><span>&#183; </span>Le Parti conservateur veut <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2279138/gaz-schiste-eric-duhaime-elections">exploiter le gaz de schiste</a></p><p><span>&#183; </span>Qu&#233;bec solidaire budg&#232;te <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1005335/qs-veut-faire-chuter-moitie-decrochage-scolaire">340 millions $ contre le d&#233;crochage scolaire</a></p></blockquote><p>Je ne peux pas parler de tout &#231;a, on va &#234;tre encore ici demain matin.</p><p>Mais j&#8217;aimerais parler des biens usag&#233;s, parce que presque tout le monde est pour. Et du priv&#233; en sant&#233;, parce que beaucoup de Qu&#233;b&#233;cois sont contre. Et aussi d&#8217;un candidat &#171;<span>&#8201;</span>lib&#233;ral p&#233;quiste<span>&#8201;</span>&#187;, une esp&#232;ce rare. Et de la promesse mal barr&#233;e sur le logement des lib&#233;raux.</p><p>Ok, on part &#231;a!</p><h4><strong>D&#233;taxer les biens usag&#233;s</strong></h4><p>Samedi, <em>Le Journal de Montr&#233;al</em> publie un sondage sur des promesses actuelles ou potentielles. La <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-2">plus populaire</a> est celle de d&#233;taxer les biens usag&#233;s. &#199;a tombe bien pour le PCQ, qui propose justement &#231;a.</p><p>Selon le PCQ, la mesure ferait &#233;pargner en moyenne 867 $ par ann&#233;e&#8230; sur cinq ans. Donc 173 $ par an. (Avez-vous remarqu&#233; comment les partis ont tous tendance &#224; allonger leurs promesses mon&#233;taires sur 4 ou 5 ans, pour grossir leurs chiffres?)</p><p>Le PCQ parle des <a href="https://conservateur.quebec/blog/ressources/abolir-la-tvq-sur-les-biens-usages-867-de-plus-dans-les-poches-dun-menage-moyen/">v&#234;tements usag&#233;s pour les jeunes familles</a>, mais je ne connais personne qui ach&#232;te 1730 $ de v&#234;tements usag&#233;s par an (le taux de la TVQ est tout juste en dessous de 10 %).</p><p>&#199;a toucherait d&#8217;autres biens plus dispendieux, notamment les voitures. &#192; un prix de vente de 20<span>&#8201;</span>000 $, 30<span>&#8201;</span>000 $, m&#234;me plus de 40<span>&#8201;</span>000 $ dans le cas de voitures r&#233;centes, hybrides ou &#233;lectriques, on parle de plusieurs milliers de dollars potentiels en TVQ &#233;conomis&#233;e. Et on s&#8217;&#233;loigne soudainement de la &#171;<span>&#8201;</span>moyenne<span>&#8201;</span>&#187; et de la famille modeste &#224; la recherche de v&#234;tements usag&#233;s.</p><p>Je comprends qu&#8217;on voudrait tous payer moins d&#8217;imp&#244;t. Mais trois choses.</p><p>Un, la TVQ n&#8217;est pas une taxe sur un bien ou autre en particulier, mais une taxe &#224; la consommation. Tu consommes plus, tu es plus tax&#233;. Tu consommes moins, tu es moins tax&#233;. En termes de politiques publiques, c&#8217;est g&#233;n&#233;ralement plus juste et plus &#233;quitable que de taxer le travail, par exemple.</p><p>Deux, m&#234;me si certaines hausses de prix nous enragent, la r&#233;alit&#233; demeure que le pouvoir d&#8217;achat des classes moyennes et sup&#233;rieures s&#8217;est g&#233;n&#233;ralement am&#233;lior&#233; depuis 2019, et en particulier pour les couples avec et sans enfants.</p><p>Les prix ont augment&#233;. Mais nos salaires ont augment&#233; davantage, ce qui fait qu&#8217;on est plus riches au net, comme le montre <a href="https://cffp.recherche.usherbrooke.ca/wp-content/uploads/2026/06/r_2026-11_Pouvoir-achat_VF-1.pdf">cette &#233;tude d&#233;taill&#233;e de la Chaire en fiscalit&#233; et en finances publiques</a> (avec mes salutations &#224; Suzie St-Cerny et Luc Godbout).</p><p>Si on ne regarde que depuis 2022, notre pouvoir d&#8217;achat est davantage stagnant, mais on n&#8217;est g&#233;n&#233;ralement pas plus pauvres. Je dis &#171;<span>&#8201;</span>g&#233;n&#233;ralement<span>&#8201;</span>&#187;, parce que ce n&#8217;est pas le cas pour certaines cat&#233;gories de m&#233;nage, notamment des a&#238;n&#233;s moins favoris&#233;s, qui ont vu leur pouvoir d&#8217;achat r&#233;el diminuer. Certains se sont m&#234;me appauvris depuis 2019.</p><p>Si on veut aider ces personnes, ainsi que les familles &#224; revenus modestes, continuons &#224; taxer les biens usag&#233;s, et versons cette partie du produit de la taxe &#224; ceux qui en ont vraiment besoin.</p><h4><strong>Pour en finir avec la m&#233;decine priv&#233;e</strong></h4><p>La CAQ fait demi-tour et veut <a href="https://www.lapresse.ca/elections-quebecoises/2026-08-31/prive-en-sante/la-caq-change-de-cap.php">permettre &#224; nouveau</a> aux m&#233;decins de se promener entre le public et le priv&#233;.</p><p>En principe, je n&#8217;ai pas de probl&#232;me avec &#231;a. En Europe, des fournisseurs de soins publics, priv&#233;s &#224; but non lucratif et priv&#233;s &#224; but lucratif coexistent sous le m&#234;me parapluie d&#8217;une couverture universelle. Le patient peut ensuite aller o&#249; il veut sans se ruiner, puisque le financement public suit le patient (ou l&#8217;assurance collective, selon les syst&#232;mes).</p><p>Le probl&#232;me au Qu&#233;bec, c&#8217;est que les soins au priv&#233; ne sont pas n&#233;cessairement couverts par l&#8217;assurance-maladie. Parfois oui, mais parfois non, selon des crit&#232;res qui ne sont pas n&#233;cessairement logiques et qui font en sorte que vous pourrez finir par d&#233;bourser 15<span>&#8201;</span>000 $ pour vous faire op&#233;rer &#224; une &#233;paule, et sinon vous en passer.</p><p>Le probl&#232;me s&#8217;est &#233;tendu &#224; la m&#233;decine de famille, ce qui fait qu&#8217;en 2026, pr&#232;s de 550 omnipraticiens, soit 5 % d&#8217;entre eux, ou 1 sur 20, pratiquent hors du syst&#232;me public. C&#8217;est &#233;norme pour un syst&#232;me en p&#233;nurie permanente de m&#233;decins.</p><p>Christine Fr&#233;chette promet aussi qu&#8217;un patient soit dirig&#233; marginalement plus vite vers le priv&#233;, avec la couverture publique. Au lieu d&#8217;avoir &#224; souffrir pendant 9 &#224; 12 mois, <a href="https://www.lapresse.ca/elections-quebecoises/2026-08-31/prive-en-sante/la-caq-change-de-cap.php">&#231;a va &#234;tre 6 &#224; 9 mois</a>. Dites &#231;a &#224; un Fran&#231;ais ou un Allemand, et ils vous prennent en piti&#233;.</p><p>Madame Fr&#233;chette veut &#233;galement augmenter le nombre d&#8217;examens d&#8217;imagerie offerts au priv&#233; et b&#233;n&#233;ficiant de la couverture publique.</p><p>J&#8217;ai une proposition pour Mme Fr&#233;chette et pour les autres partis, qui est &#224; la fois simple, structurante, &#233;quitable et tourn&#233;e vers l&#8217;avant : peut-on cesser le maudit niaisage, tarifer les soins comme &#224; peu pr&#232;s partout en Europe, et offrir une couverture compl&#232;te au patient, sans &#233;gard au fournisseur, qu&#8217;il puisse se faire soigner quand il en a besoin?</p><h4><strong>Le chiffre du jour : 100<span>&#8201;</span>000</strong></h4><p>C&#8217;est le nombre de nouveaux logements que le chef du Parti lib&#233;ral, Charles Milliard, souhaite voir sortir de terre chaque ann&#233;e. Le PLQ s&#8217;engage m&#234;me &#224; <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1005260/plq-engage-regler-penurie-logements">&#171;<span>&#8201;</span>r&#233;gler<span>&#8201;</span>&#187; la p&#233;nurie de logement</a>s.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp" width="1456" height="709" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/eef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:709,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:105966,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213638220?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1dQc!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feef1adca-a3ab-42d7-afdd-001b5e54eefb_1456x709.webp 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Il y a juste un probl&#232;me : ce n&#8217;est pas possible.</p><p>Depuis 40 ans, le Qu&#233;bec n&#8217;a <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2279285/verif-logements-habitation-milliard-plq-schl-">jamais construit plus de 68<span>&#8201;</span>000 logements dans une ann&#233;e</a>. La Soci&#233;t&#233; canadienne d&#8217;hypoth&#232;que et de logement estime qu&#8217;une moyenne annuelle de 72<span>&#8201;</span>000 est atteignable. Le PLQ souhaite en construire 40 % de plus&#8230;</p><p>La raison principale est la p&#233;nurie de travailleurs de la construction. Selon la Commission de la construction du Qu&#233;bec, le Qu&#233;bec aurait besoin de 17<span>&#8201;</span>000 nouveaux travailleurs chaque ann&#233;e.</p><p>Si j&#8217;&#233;tais M. Milliard, je m&#8217;assurerais que le chiffrement de ses promesses vienne de son &#233;quipe de recherche, et non de son &#233;quipe de communication.</p><p><em>Note : dans une version pr&#233;c&#233;dente de ce texte, je mentionnais qu&#8217;il ne s&#8217;&#233;tait jamais construit plus de 68 000 logements dans une m&#234;me ann&#233;e au Qu&#233;bec. En r&#233;alit&#233;, c&#8217;est arriv&#233; deux fois depuis 1955. La derni&#232;re fois, c&#8217;&#233;tait en 1987, quand 74 000 logements ont &#233;t&#233; mis en chantier. Merci &#224; F&#233;lix de m&#8217;avoir rappel&#233; &#224; l&#8217;ordre!</em></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png" width="1456" height="709" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:709,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cFuZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fcf3c7c-04bb-4832-a100-17bff023d5f9_1483x722.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Image Le Devoir</figcaption></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Vous aimez ce que vous lisez? Vous revenez souvent? Consid&#233;rez l&#8217;abonnement!</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><h4><strong>La CAQ comme opposition officielle?</strong></h4><p>Ne riez pas. La CAQ &#233;tait morte en d&#233;but d&#8217;ann&#233;e. Elle est en train de ressusciter, un peu par d&#233;faut.</p><p>Encore r&#233;cemment, Paul St-Pierre Plamondon &#233;tait per&#231;u comme le meilleur candidat pour &#234;tre premier ministre. Mais le plus comp&#233;tent est aussi devenu le plus imbuvable aux yeux de bien des Qu&#233;b&#233;cois.</p><p>Pendant que la maison des relations canado-am&#233;ricaines br&#251;lait, le chef du PQ a d&#233;cid&#233; de bl&#226;mer les pompiers &#224; Ottawa et Qu&#233;bec pour ce qui nous arrive, et tent&#233; d&#8217;en r&#233;colter un maximum de capital politique, au lieu de prendre un seau et donner un coup de main. Les Qu&#233;b&#233;cois ont pris des notes.</p><p>La premi&#232;re ministre, elle, garde le cap et continue de faire ce qu&#8217;elle peut. Les propositions de la CAQ ne sont pas toutes souhaitables ou enthousiasmantes, mais elles ne sont fondamentalement pas pires que celles de ses concurrents.</p><p>Quant au Parti lib&#233;ral, il n&#8217;a pas encore r&#233;ussi &#224; expliquer pourquoi les Qu&#233;b&#233;cois devraient voter pour lui, ni ce qui le diff&#233;rencie fondamentalement de la CAQ.</p><p>Quant au Parti conservateur et &#224; Qu&#233;bec solidaire, ils restent encore trop cantonn&#233;s dans les marges pour &#234;tre des pr&#233;tendants s&#233;rieux.</p><p>Dans l&#8217;agr&#233;gateur et le simulateur de Qc125, &#231;a donne ceci :</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png" width="1366" height="620" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:620,&quot;width&quot;:1366,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EoUu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F498c32af-be5c-4e3a-ad8b-d828666c7b10_1366x620.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Source : Qc125.com</figcaption></figure></div><p>La CAQ n&#8217;est plus qu&#8217;&#224; trois si&#232;ges du PLQ, avec un intervalle beaucoup plus large. On le voit aussi dans les quatre derni&#232;res projections de Qc125.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png" width="1173" height="763" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:763,&quot;width&quot;:1173,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Es0D!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9644977c-2804-4f29-9d7f-323e0b497b56_1173x763.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Source : Qc125.com</figcaption></figure></div><p>Encore quelques points de moins et le PLQ pourrait &#234;tre rel&#233;gu&#233; au rang de tiers parti, du jamais vu.</p><p>Il reste encore plus d&#8217;un mois &#224; la campagne. Je ne suis pas certain que ce soit une bonne chose pour le Parti lib&#233;ral.</p><h4><strong>&#192; voile et &#224; vapeur</strong></h4><p>C&#8217;&#233;tait dimanche, mais on ne peut pas laisser passer &#231;a.</p><p>Le candidat du Parti lib&#233;ral dans Charlevoix, Michel Bureau, a candidement admis qu&#8217;il avait peu de chances d&#8217;&#234;tre &#233;lu. Jusque l&#224;, &#231;a peut aller, mais disons que ce n&#8217;est pas comme &#231;a qu&#8217;on va chercher des votes.</p><p>M. Bureau se d&#233;finit aussi comme un &#171;<span>&#8201;</span>lib&#233;ral p&#233;quiste<span>&#8201;</span>&#187; et dit n&#8217;avoir vot&#233; qu&#8217;une seule fois pour le PLQ, en 2022. Politiquement &#224; voile et &#224; vapeur, il est <a href="https://www.tvanouvelles.ca/2026/08/30/je-suis-un-liberal-pequiste-un-candidat-du-plq-affiche-sa-proximite-avec-le-pq">&#233;galement &#224; l&#8217;aise que le prochain gouvernement soit lib&#233;ral ou p&#233;quiste</a>, en autant que ce ne soit pas la CAQ.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png" width="940" height="940" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:940,&quot;width&quot;:940,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9rkx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd0c686df-2bab-419f-8d65-48a63595af22_940x940.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>M. Bureau dit aussi du candidat p&#233;quiste dans Charlevoix, Fran&#231;ois Gari&#233;py, qu&#8217;il pourrait &#234;tre &#171;<span>&#8201;</span>un tr&#232;s bon d&#233;put&#233;<span>&#8201;</span>&#187; pour sa r&#233;gion.</p><p>Ce qui, tout en souhaitant la meilleure des chances &#224; M. Bureau, nous permet de parler &#224; nouveau de M. Gari&#233;py.</p><h4><strong>Le &#171;<span>&#8201;</span>bon gars<span>&#8201;</span>&#187; du Parti qu&#233;b&#233;cois</strong></h4><p><span>Le candidat du Parti qu&#233;b&#233;cois et ex-animateur &#224; Radio X, Fran&#231;ois Gari&#233;py, s&#8217;&#233;tait d&#233;j&#224; illustr&#233; par ses </span><a href="https://www.985fm.ca/audio/796628/francois-gariepy-et-genevieve-pettersen-rattrapes-par-le-passe"><span>propos sexistes, misogynes et orduriers</span></a><span>, ainsi que pour avoir </span><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-0"><span>utilis&#233; le terme &#171;&#8201;squaw&#8201;&#187;</span></a><span> pour d&#233;signer les femmes autochtones.</span></p><p><span>Aujourd&#8217;hui, on apprend que, pas plus tard que cet &#233;t&#233;, M. Gari&#233;py faisait &#233;talage en ondes de ses fantasmes de jeune adulte, notamment &#224; l&#8217;&#233;gard d&#8217;Anne-Marie Withenshaw, qu&#8217;il appelait &#171;&#8201;</span><a href="https://www.journaldemontreal.com/2026/08/31/propos-du-candidat-pequiste-francois-gariepy-degoutant---lequipe-danne-marie-whitenshaw"><span>Anne-Marie Withenchatte&#8201;</span></a><span>&#187;.</span></p><p><span>&#128556;</span></p><p><span>Plus t&#244;t dans la journ&#233;e, on avait appris que M. Gari&#233;py estimait que les artistes financi&#232;rement pr&#233;caires n&#8217;ont &#171;&#8201;</span><a href="http://journaldemontreal.com/2026/08/31/artistes-en-difficulte-financiere--pas-une-vraie-job-selon-le-candidat-pequiste-francois-gariepy"><span>pas une vraie job&#8201;</span></a><span>&#187;.</span></p><p><span>Le chef du Parti qu&#233;b&#233;cois, Paul St-Pierre Plamondon, qui a aussi d&#233;j&#224; </span><a href="https://www.journaldequebec.com/2025/12/03/pspp-denonce-la-vacuite-intellectuelle-du-milieu-culturel-quebecois-apres-la-nomination-de-marc-miller"><span>plant&#233; publiquement les artistes</span></a><span>, continue de d&#233;fendre son candidat, qu&#8217;il qualifie de &#171;&#8201;</span><a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1005275/francois-gariepy-est-tellement-bon-gars-dit-pspp"><span>bon gars</span></a><span> &#187;.</span></p><p><span>Si vous avez l&#8217;impression que les standards ont baiss&#233;, vous n&#8217;&#234;tes pas seul.</span></p><p><span>La bonne nouvelle est que M. Gari&#233;py a travaill&#233; pendant plusieurs ann&#233;es &#224; Radio X, et qu&#8217;il reste encore plus d&#8217;un mois de campagne pour rep&#234;cher ses plus belles perles.</span></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EFH0!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb79a5bdb-926e-4ed3-ba21-b7ec81d014d8_1500x844.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Photo Parti qu&#233;b&#233;cois</figcaption></figure></div><h4><strong>-30-</strong></h4><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p><p><em>Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Décision Québec 2026 - Jour 2]]></title><description><![CDATA[Les priorit&#233;s des sondeurs, une baisse du prix de l&#8217;essence mal chiffr&#233;e, et l&#8217;immigration fait un retour.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-2</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-2</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sun, 30 Aug 2026 01:37:31 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/26339e1f-99eb-4366-b0ed-317c720702fa_1520x800.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png" width="1456" height="1048" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1048,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:368424,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213348088?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Uoqm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd10f769e-917d-434e-ace9-0f7989264329_1456x1048.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Le hockey de mon fils a recommenc&#233; aujourd&#8217;hui, ce qui m&#8217;a oblig&#233; &#224; commencer ma journ&#233;e et &#224; livrer un peu trop tard. Je vais reprendre mon souffle dimanche. :-)</p><p>Voici ce qui a capt&#233; mon attention, en quatre temps. Bonne lecture!</p><h4>Les (mauvaises) priorit&#233;s des sondeurs</h4><p>Quelles sont vos promesses pr&#233;f&#233;r&#233;es? Samedi, un <a href="https://www.journaldequebec.com/2026/08/29/voici-leurs-promesses-preferees-les-quebecois-veulent-surtout-de-laide-pour-leur-portefeuille">sondage dans mon journal pr&#233;f&#233;r&#233;</a> (j&#8217;ai un journal pr&#233;f&#233;r&#233;, un journal favori et un journal ch&#233;ri, pour ne pas faire de chicane) mesurait l&#8217;appui des Qu&#233;b&#233;cois &#224; &#171;<span>&#8201;</span>29 id&#233;es d&#8217;engagements &#233;lectoraux, certaines ayant d&#233;j&#224; &#233;t&#233; formul&#233;es par des partis politiques, d&#8217;autres pas encore [sic]<span>&#8201;</span>&#187;.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif" width="1400" height="3447" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:3447,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:89660,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/avif&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213348088?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jcu_!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4559e23f-3480-41c7-baac-baa0ec7187e7_1400x3447.avif 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Source : Le Journal de Montr&#233;al</figcaption></figure></div><p>Outre que certaines de ces promesses n&#8217;en sont m&#234;me pas de l&#8217;aveu du m&#233;dia qui publie le sondage, je vois trois probl&#232;mes.</p><p>Le <strong>premier probl&#232;me</strong> est qu&#8217;on n&#8217;a pas besoin d&#8217;un sondage pour savoir que &#231;a va toujours &#234;tre populaire de payer moins de taxes ou d&#8217;imp&#244;t, et toujours impopulaire de demander des efforts ou des sacrifices.</p><p>Ainsi, sans surprise, 77 % des Qu&#233;b&#233;cois sont d&#8217;accord pour abolir la TVQ sur les produits usag&#233;s.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg" width="1400" height="343" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:343,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8nJ7!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2224adad-cbc7-44a9-a2dd-798376712b7b_1400x343.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>Mais le sondeur ne demande pas par quoi ces revenus seront remplac&#233;s ni quelles coupes seront effectu&#233;es pour compenser. (J&#8217;en profite pour rappeler que la demande de services publics est croissante. Et, donc, que les d&#233;penses publiques vont continuer d&#8217;augmenter.)</p><p>Le <strong>second probl&#232;me </strong>est que ce n&#8217;est pas parce qu&#8217;une politique est souhait&#233;e qu&#8217;elle est souhaitable.</p><p>Par exemple, 74 % d&#8217;entre nous souhaitent la mise en place d&#8217;un contr&#244;le gouvernemental de la hausse des loyers.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg" width="1400" height="104" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:104,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0oem!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9799f837-5470-4233-8e1d-70ad6b62be84_1400x104.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>D&#8217;abord, c&#8217;est d&#233;j&#224; le cas sauf pour les logements de moins de cinq ans, ce qui signifie que l&#8217;immense majorit&#233; des loyers sont r&#233;glement&#233;s. Ensuite, les &#233;conomistes se tuent &#224; r&#233;p&#233;ter que le contr&#244;le des loyers entra&#238;ne toutes sortes d&#8217;effets pervers qui finissent par r&#233;duire l&#8217;offre et la qualit&#233; des logements, ce &#224; quoi on assiste depuis des ann&#233;es au Qu&#233;bec.</p><p>&#199;a serait plus efficace de favoriser une hausse de l&#8217;offre de logement (en r&#233;duisant les co&#251;ts de construction et en simplifiant la r&#233;glementation), et de b&#226;tir du logement social (<a href="https://www.lapresse.ca/actualites/2021-10-13/la-presse-en-autriche/logement-social-les-lecons-de-vienne.php">comme &#224; Vienne</a>, o&#249; 60 % de la population habite des habitations hors march&#233;). Mais c&#8217;est trop long et trop compliqu&#233; pour une question de sondage.</p><p>Comme le logement est dans les nouvelles, le sondage demande si les gens sont d&#8217;accord pour qu&#8217;on donne de l&#8217;argent &#224; ceux qui ach&#232;tent une maison pour la premi&#232;re fois. C&#8217;est oui &#224; 71 %.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg" width="1400" height="105" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:105,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Wxm!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0d0ce60-e3b5-4ded-a1cc-385f18bda79d_1400x105.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>C&#8217;est ce qu&#8217;on a fait ces derni&#232;res ann&#233;es, et &#231;a n&#8217;a fait que faire monter les prix &#224; la marge, ce qui est attendu quand on hausse la demande, mais pas l&#8217;offre. Mais le sondeur n&#8217;est pas l&#224; pour donner un cours d&#8217;&#233;conomie. Le sondeur ne demande pas non plus d&#8217;o&#249; viendrait cet argent ni si ceux qui r&#233;pondent oui seraient d&#8217;accord pour augmenter leurs imp&#244;ts pour financer des bonifications du CELIAPP, du RAP ou d&#8217;autres m&#233;canismes qui profitent g&#233;n&#233;ralement &#224; ceux qui ont d&#233;j&#224; les moyens d&#8217;acheter une maison.</p><p>Le sondage montre aussi que les deux tiers des Qu&#233;b&#233;cois (67 %) sont contre l&#8217;abaissement &#224; 18 ans de l&#8217;&#226;ge l&#233;gal pour l&#8217;achat de cannabis.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg" width="1400" height="108" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:108,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AOMg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd671104f-a737-4658-a913-e58f4c6e0e2c_1400x108.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>C&#8217;est le r&#233;flexe d&#8217;une population vieillissante, mais il est erron&#233;. Le Qu&#233;bec est la seule province o&#249; l&#8217;&#226;ge l&#233;gal est de 21 ans. Partout ailleurs, c&#8217;est 19 ans, et 18 ans en Alberta. En maintenant l&#8217;&#226;ge &#224; 21 ans, on envoie de jeunes adultes acheter dans le march&#233; gris sur internet, ou carr&#233;ment vers le crime organis&#233;. Ils consomment quand m&#234;me, mais ils s&#8217;approvisionnent de fa&#231;on moins s&#233;curitaire. C&#8217;est niaiseux, et on peut remercier Fran&#231;ois Legault pour &#231;a. C&#8217;est aussi trop long pour une question de sondage.</p><p>Bref, le sondeur nous montre qu&#8217;une politique inefficace et qu&#8217;une autre, nuisible, sont populaires, et qu&#8217;une politique qui serait b&#233;n&#233;fique ne l&#8217;est pas. &#199;a ne nous avance pas beaucoup.</p><p>Le <strong>troisi&#232;me probl&#232;me</strong> est que c&#8217;est le sondeur qui d&#233;cide ce qui est important et ce qui ne l&#8217;est pas.</p><p>&#199;a r&#233;duit la politique &#224; un concours populiste o&#249; les politiciens doivent avant tout dire ce qui va plaire, et malheur &#224; celui ou celle qui aura la lucidit&#233; de rappeler qu&#8217;on est en train de s&#8217;enfoncer &#224; plusieurs &#233;gards (sant&#233;, soins aux a&#238;n&#233;s, infrastructures, d&#233;mographie, et j&#8217;arr&#234;te ici pour ne pas g&#226;cher votre fin de semaine).</p><p>Par exemple, le Qu&#233;bec maintient depuis des ann&#233;es le pire taux de d&#233;crochage au pays. Je ne vois pourtant aucune question portant sur l&#8217;importance de hausser la diplomation au secondaire.</p><p>Le nombre de Qu&#233;b&#233;cois &#226;g&#233;s de 75 ans et plus va augmenter d&#8217;environ 40 % d&#8217;ici 2034. Je ne vois pourtant aucune question sur l&#8217;urgence d&#8217;augmenter l&#8217;offre de soins &#224; domicile et de soins tout court.</p><p>Le d&#233;ficit d&#8217;entretien des infrastructures b&#226;ties (routes, ponts, &#233;coles, h&#244;pitaux) additionn&#233; &#224; celui des infrastructures d&#8217;eau fr&#244;le les 100 milliards $, et augmente chaque ann&#233;e. Je ne vois pourtant aucune question demandant si on est d&#8217;accord pour s&#8217;occuper de &#231;a au plus crisse, avant que le Qu&#233;bec ne craque de partout.</p><p>La politique ne devrait pas se r&#233;sumer &#224; la gouvernance par sondage. Parce que diriger, c&#8217;est parfois dire des choses difficiles, en pointant la destination et les sacrifices difficiles, mais parfois n&#233;cessaires.</p><p>Les sondeurs ne comprennent pas &#231;a.</p><h4><strong>Vaut mieux des mauvais chiffres que pas de chiffres pantoute</strong></h4><p>Le Parti conservateur du Qu&#233;bec promet de <a href="https://www.noovo.info/nouvelles/politique/elections-quebec/article/le-pcq-promet-de-baisser-le-prix-a-la-pompe/">retirer le Qu&#233;bec du march&#233; du carbone</a>, ce qui ferait baisser le prix du litre d&#8217;essence d&#8217;environ 10,7 cents.</p><p>Selon le PCQ, cette mesure <a href="https://www.noovo.info/nouvelles/politique/elections-quebec/article/le-pcq-promet-de-baisser-le-prix-a-la-pompe/">ferait &#233;pargner au m&#233;nage moyen environ 1350 $</a>&#8230; sur cinq ans. Donc, 270 $ par an. C&#8217;est d&#233;j&#224; plus modeste. (J&#8217;en profite pour rappeler un principe de base en journalisme : on ne devrait jamais recracher un chiffre politique. C&#8217;est ce que les politiciens veulent.)</p><p>La consommation d&#8217;essence moyenne d&#8217;une voiture au Qu&#233;bec est de 1007 litres par an, soit 12<span>&#8201;</span>435 km &#224; raison de 8,1 litres pour 100 km. <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/ce-prix-de-lessence-qui-nous-rend">J&#8217;en parle ici</a>.</p><p>Il y a environ <a href="https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/fr/tv.action?pid=1710015901">4 millions de m&#233;nages</a> au Qu&#233;bec, et <a href="https://saaq.gouv.qc.ca/blob/saaq/documents/publications/statistiques-saaq-1978-2024.pdf?">5 millions de voitures et camions l&#233;gers</a>. &#199;a fait 1,25 voiture par m&#233;nage, plus ou moins. Donc, environ 1250 litres d&#8217;essence par an, puisque la voiture moyenne au Qu&#233;bec br&#251;le 1000 litres d&#8217;essence par ann&#233;e.</p><p>Si on &#233;conomise 10 cents pour chaque litre, combien va-t-on &#233;conomiser pour 1250 litres? Cent vingt-cinq dollars par ann&#233;e, en moyenne.</p><p>(Je ne sais pas o&#249; les conservateurs prennent leurs chiffres, mais je parie que c&#8217;est au m&#234;me endroit que leurs <a href="https://www.985fm.ca/audio/797908/une-candidate-du-pcq-aux-propos-anti-vaccins-elle-a-des-idees-hors-consensus">candidats</a> <a href="https://www.journaldequebec.com/2026/08/26/eric-duhaime-recrute-encore-un-candidat-conservateur-aux-declarations-controversees-sur-les-reseaux-sociaux">complotistes</a> prennent leurs informations sur les vaccins.)</p><p>Il y aurait beaucoup de choses &#224; dire sur l&#8217;utilisation des sommes pr&#233;lev&#233;es par le gouvernement du Qu&#233;bec en vertu du march&#233; du carbone, qui ont financ&#233; toutes sortes de projets qui ont donn&#233; peu de r&#233;sultats du point de vue climatique, ou qui &#233;taient tr&#232;s co&#251;teux en regard des r&#233;sultats obtenus.</p><p>Mais, bazouelle, quand le chef d&#8217;un parti qui a d&#233;j&#224; expliqu&#233; qu&#8217;il valait mieux avoir &#171;<span>&#8201;</span>de la mauvaise information que pas d&#8217;information pantoute<span>&#8201;</span>&#187; nous balance des chiffres, peut-on au moins v&#233;rifier ce qu&#8217;il dit avant de le relayer?</p><p>Ce n&#8217;est d&#8217;ailleurs probablement pas fini, parce que le Parti qu&#233;b&#233;cois avait aussi promis avant la campagne qu&#8217;il annoncerait une baisse du prix de l&#8217;essence en utilisant des &#171; <a href="https://pq.org/nouvelles/un-gouvernement-du-parti-quebecois-diminuera-le-prix-de-lessence/">leviers fiscaux </a>&#187;.</p><p>C&#8217;est profitable politiquement, parce qu&#8217;on a tendance &#224; perdre toute rationalit&#233; quand il est question du prix &#224; la pompe.</p><p>Pourtant, le prix r&#233;el de l&#8217;essence <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/ce-prix-de-lessence-qui-nous-rend">est le m&#234;me depuis 20 ans</a>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg" width="1319" height="676" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:676,&quot;width&quot;:1319,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PA3Z!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77459a11-9eda-49d5-af05-e6bfae507885_1319x676.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Vous aimez ce que vous lisez? Vous revenez souvent? Consid&#233;rez l&#8217;abonnement!</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><h4><strong>Des candidats aux convictions changeantes</strong></h4><p>Caroline Simard, une ancienne d&#233;put&#233;e lib&#233;rale sous Philippe Couillard, a d&#233;cid&#233; de <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2278879/duhaime-conservateur-charlevoix-caroline">se pr&#233;senter sous la banni&#232;re du Parti conservateur</a> d&#8217;&#201;ric Duhaime. D&#8217;autres, comme <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2259718/ange-claude-bigilimana-pcq-plq">Ange Claude Bigilimana</a>, font le chemin inverse. Dans Vimont, le candidat lib&#233;ral, Louis Ialenti est un ancien candidat conservateur au f&#233;d&#233;ral.</p><p>Je suis convaincu que la d&#233;cision de Mme Simard de prendre le virage <s>semi-complotiste</s> conservateur n&#8217;a rien &#224; voir avec les <a href="https://qc125.com/1023f.htm">projections dans Charlevoix</a>, qui donnent 8 % au PLQ et 24 % et une chance raisonnable de succ&#232;s au PCQ.</p><p>C&#8217;est encore mieux pour le candidat dans Vimont, une ancienne forteresse lib&#233;rale, o&#249; les projections placent le PLQ <a href="https://qc125.com/1124f.htm">en premi&#232;re place</a>. Dans Terrebonne, le PLQ et M. Bigilimana <a href="https://qc125.com/1115f.htm">n&#8217;ont aucune chance</a>, mais &#231;a ne semble pas d&#233;ranger ce dernier. J&#8217;imagine que les candidatures ne pleuvaient pas au PLQ&#8230;.</p><p>Pour revenir &#224; Mme Simard, elle se justifie en disant que &#171;<span>&#8201;</span>seuls les fous ne changent pas d&#8217;id&#233;e, comme on dirait, alors &#231;a me rassure!<span>&#8201;</span>&#187;.</p><p>Au risque d&#8217;inqui&#233;ter Mme Simard, je connais des fous qui changent d&#8217;id&#233;e tout le temps. L&#8217;un d&#8217;eux est m&#234;me pr&#233;sident des &#201;tats-Unis.</p><h4><strong>PSPP ram&#232;ne l&#8217;&#233;pouvantail immigratoire</strong></h4><p>Le Parti qu&#233;b&#233;cois promet une diminution &#171;<span>&#8201;</span>significative<span>&#8201;</span>&#187; de l&#8217;immigration, &#233;voquant une &#171;<span>&#8201;</span><a href="https://pq.org/nouvelles/le-parti-quebecois-promet-une-baisse-significative-des-seuils-dimmigration/">perte de contr&#244;le totale de notre syst&#232;me d&#8217;immigration<span>&#8201;</span></a>&#187;.</p><p>C&#8217;&#233;tait peut-&#234;tre vrai il y a quelques ann&#233;es, mais &#231;a ne l&#8217;est plus, notamment parce que le gouvernement caquiste et Ottawa ont tous deux resserr&#233; les crit&#232;res d&#8217;immigration, quitte &#224; le faire de fa&#231;on b&#234;te, cruelle et contreproductive du point de vue de l&#8217;int&#233;r&#234;t du Qu&#233;bec, par exemple en exposant &#224; l&#8217;expulsion des familles pleinement int&#233;gr&#233;es, francophones &#8211; et parfois m&#234;me <a href="https://www.journaldequebec.com/2026/08/04/sans-statut-et-sans-salaire-une-famille-de-levis-pourrait-devoir-retourner-en-france">fran&#231;aises</a> &#8211;, et de travailleurs &#339;uvrant dans des domaines o&#249; nos besoins sont criants.</p><p>Les chiffres sont sans &#233;quivoque. Depuis le sommet de 569<span>&#8201;</span>000 atteint &#224; la fin de 2024, le nombre d&#8217;immigrants temporaires pr&#233;sents sur le territoire du Qu&#233;bec est pass&#233; &#224; 492<span>&#8201;</span>000 &#224; l&#8217;&#233;t&#233; 2026, soit une baisse d&#8217;environ 77<span>&#8201;</span>000.</p><p>Il n&#8217;y a plus de &#171;<span>&#8201;</span>perte de contr&#244;le<span>&#8201;</span>&#187;. C&#8217;est objectivement faux. Mais &#231;a reste payant &#233;lectoralement de le pr&#233;tendre.</p><p>PSPP promet donc, s&#8217;il est &#233;lu, de ramener le nombre de travailleurs temporaires et d&#8217;&#233;tudiants &#233;trangers entre 200<span>&#8201;</span>000 et 250<span>&#8201;</span>000 d&#8217;ici quatre ans, &#171;<span>&#8201;</span>tout en prot&#233;geant des secteurs comme l&#8217;agriculture, le manufacturier, certains secteurs r&#233;gionaux et les services directs &#224; la population, notamment la sant&#233;<span>&#8201;</span>&#187;.</p><p>Autrement dit, on va r&#233;duire l&#8217;immigration, sauf o&#249; elle est utile. Bonne chance!</p><p>Le chef du Parti qu&#233;b&#233;cois promet aussi de ramener l&#8217;immigration permanente &#224; 35<span>&#8201;</span>000 par ann&#233;e. (La cible actuelle est de 45<span>&#8201;</span>000.)</p><p>De un, 35<span>&#8201;</span>000, 45 000 ou 55<span>&#8201;</span>000, &#231;a fera peu de diff&#233;rence, dans la mesure o&#249; l&#8217;immigration permanente vise essentiellement des gens d&#233;j&#224; pr&#233;sents sur notre territoire.</p><p>De deux, PSPP appuie sa politique sur les recommandations de l&#8217;&#233;conomiste &#233;m&#233;rite Pierre Fortin, qui a en effet d&#233;j&#224; mis en garde contre une immigration trop nombreuse et trop soudaine.</p><p>Sauf que Pierre Fortin lui-m&#234;me recommande de maintenir les seuils d&#8217;immigration permanente <a href="https://www.lapresse.ca/dialogue/chroniques/2024-02-13/a-bien-y-penser/l-immigration-l-economie-et-le-seuil-des-35-000-immigrants-du-pq.php">entre 50<span>&#8201;</span>000 et 60<span>&#8201;</span>000</a>.</p><p>++++++</p><p>C&#8217;est cong&#233;, on se revoit lundi!</p><h4>-30-</h4><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p><p><em>Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Décision Québec 2026 - Jour 1]]></title><description><![CDATA[Un sondage en forme de bombe, le karma de PSPP, et quand &#201;ric Duhaime se prend pour Obama.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-1</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-1</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 29 Aug 2026 00:56:50 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png" width="1456" height="973" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:973,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:340119,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213225316?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HfEx!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2b9638ba-805e-4f0f-a8c7-2376a8d765e5_1456x973.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h4>Jour 1, et deuxi&#232;me livraison de mon journal de campagne (le premier num&#233;ro <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-0">est ici</a>).</h4><p>J&#8217;ai fait plus long que pr&#233;vu, mais je n&#8217;ai pas eu le courage de couper et de vous enlever des bonbons, alors voici.</p><h4><strong>Un sondage en forme de bombe</strong></h4><p>La grosse nouvelle du jour, <a href="https://www.lapresse.ca/elections-quebecoises/2026-08-28/sondage-synopsis-la-presse/surprise-la-caq-et-le-pq-au-coude-a-coude.php">c&#8217;est ce sondage</a> mettant le PQ et la CAQ nez-&#224;-nez statistiquement, 28 % pour le premier, 27 % pour la deuxi&#232;me et le PLQ plut&#244;t loin &#224; 20 %.</p><p>Quand on entre ces donn&#233;es dans le <a href="https://qc125.com/sim.htm">simulateur &#233;lectoral</a> de Qc125, &#231;a donne ceci :</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Peut &#234;tre une image de texte : &#171;&nbsp;Si les &#233;lections avaient lieu aujourd'hui... Vendredi, 28 ao&#251;t 2026 42 37 31 28 28% % 27% 27 % 9 20 20% % 8 10 10% % 14 14% % Donn&#233;es sondage Synopsis et Donn&#233;essondageSynopsisetQc125 Qc125 Graphique Avezvousvotepour.ca&nbsp;&#187;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Peut &#234;tre une image de texte : &#171;&nbsp;Si les &#233;lections avaient lieu aujourd'hui... Vendredi, 28 ao&#251;t 2026 42 37 31 28 28% % 27% 27 % 9 20 20% % 8 10 10% % 14 14% % Donn&#233;es sondage Synopsis et Donn&#233;essondageSynopsisetQc125 Qc125 Graphique Avezvousvotepour.ca&nbsp;&#187;" title="Peut &#234;tre une image de texte : &#171;&nbsp;Si les &#233;lections avaient lieu aujourd'hui... Vendredi, 28 ao&#251;t 2026 42 37 31 28 28% % 27% 27 % 9 20 20% % 8 10 10% % 14 14% % Donn&#233;es sondage Synopsis et Donn&#233;essondageSynopsisetQc125 Qc125 Graphique Avezvousvotepour.ca&nbsp;&#187;" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Drj!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0cd8f46c-5f85-4b2b-ace9-b0fc33b5d91b_1536x1024.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Tout d&#8217;un coup, le PQ est renvoy&#233; &#224; plus de 20 si&#232;ges d&#8217;une majorit&#233;, la CAQ est &#224; 5 si&#232;ges de pouvoir former un gouvernement, et le PLQ perd son statut d&#8217;opposition officielle. C&#8217;est &#224; la fois un sc&#233;nario impossible &#224; envisager il y a seulement quelques semaines et une configuration politique sans pr&#233;c&#233;dent dans l&#8217;histoire politique puisque, depuis 160 ans, le PLQ a toujours &#233;t&#233; au gouvernement ou constitu&#233; l&#8217;opposition officielle.</p><p>Des questions ont &#233;t&#233; soulev&#233;es quant &#224; la l&#233;gitimit&#233; du sondage Synopsis. Il n&#8217;y a rien &#224; dire. L&#8217;&#233;chantillonnage est d&#8217;un peu plus de 1000 personnes, ce qui assure g&#233;n&#233;ralement une bonne fiabilit&#233; pour un sondage national.</p><p>Un <a href="https://leger360.com/fr/intentions-de-vote-au-quebec-lelection-demeure-ouverte/">sondage L&#233;ger</a> paru il y a quelques jours donnait seulement 23 % &#224; la CAQ, et 30 % au PQ.</p><p>Le sondage l&#233;ger a &#233;t&#233; r&#233;alis&#233; entre le 21 et le 24 ao&#251;t. Celui de Synopsis, entre le 24 et le 26 ao&#251;t. L&#8217;actualit&#233; bouge vite, c&#8217;est possible qu&#8217;il y ait eu un glissement rapide de trois ou quatre points au cours des derniers jours. Le reste s&#8217;explique par la marge d&#8217;erreur.</p><p>Personnellement, je pense qu&#8217;il y a un probl&#232;me plus structurel qui est en train de rattraper PSPP. Voir le point suivant.</p><h4><strong>Le karma de PSPP</strong></h4><p><strong>Le 20 Janvier 2025</strong>, la Maison-Blanche signait le d&#233;cret mettant en vigueur l&#8217;<em><a href="https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/01/america-first-trade-policy/">America First Trade Policy</a></em>. Le m&#234;me jour, Donald Trump mena&#231;ait le Canada de <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2134079/trump-tarifs-douaniers-soulagement-prudent-canada">tarifs de 25 %</a>.</p><p>Deux jours plus tard, Paul St-Pierre Plamondon, chef du Parti qu&#233;b&#233;cois et favori pour &#234;tre le prochain premier ministre, <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2134660/parti-quebecois-donald-trump-frontiere">donnait raison &#224; Donald Trump</a>. &#171; On a &#233;t&#233; de mauvais voisins &#187;. (&#8230;) &#171; On doit commencer par le constat que ce qu&#8217;il y a dans [le d&#233;cret pr&#233;sidentiel], c&#8217;est vrai. &#187;</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png" width="1007" height="670" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:670,&quot;width&quot;:1007,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Dc5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7945aa45-fc1b-4622-853a-1ad481137aaa_1007x670.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>&#199;a ne l&#8217;&#233;tait pas. Le gouvernement am&#233;ricain, de fa&#231;on tr&#232;s grossi&#232;re et &#233;vidente, avait besoin d&#8217;un pr&#233;texte pour nous imposer des tarifs. Il a trouv&#233; les migrants et le fentanyl. En r&#233;alit&#233;, les migrants et la drogue entrent presque uniquement par le Mexique, et que ce qui arrive du Canada est l&#8217;&#233;quivalent d&#8217;une dose hom&#233;opathique. <a href="https://www.ledevoir.com/opinion/idees/824771/idees-quand-francois-legault-pspp-font-jeu-donald-trump">J&#8217;en parle ici</a>.</p><p>Mais il semblait plus important pour PSPP de jeter le bl&#226;me sur le Canada et de mal faire para&#238;tre Ottawa que de reconna&#238;tre l&#8217;&#233;vidence, &#224; savoir que les &#201;tats-Unis cherchaient un pr&#233;texte pour imposer des tarifs.</p><p>Le discours anti-Ottawa et subliminalement pro-Trump s&#8217;est poursuivi.</p><p><strong>En novembre 2025</strong>, PSPP soutenait que les <a href="https://www.journaldequebec.com/2025/11/06/economie-et-defense--lavenir-dun-quebec-independant-lie-aux-e-u-malgre-trump-dit-pspp">int&#233;r&#234;ts militaires d&#8217;un Qu&#233;bec ind&#233;pendant seraient align&#233;s sur ceux des &#201;tats-Unis</a>. Ah oui? Va-t-on laisser tomber nos alli&#233;s de longue date, courtiser des dictateurs et m&#233;priser le droit international?</p><p><strong>En janvier dernier</strong>, lors du congr&#232;s national de son parti, le chef du PQ a compar&#233; la f&#233;d&#233;ration canadienne &#224; l&#8217;Inde coloniale, l&#8217;Afrique du Sud sous l&#8217;apartheid et l&#8217;ex-URSS. <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/pspp-carney-gandhi-mandela-et-les">Je vous jure</a>.</p><p><strong>Plus tard cette ann&#233;e</strong>, PSPP a saut&#233; une coche en parlant du projet de TGV comme du &#171; <a href="https://www.lapresse.ca/actualites/politique/2026-06-09/tgv-quebec-toronto/le-pq-rejette-le-train-de-l-unite-canadienne.php">train de l&#8217;unit&#233; canadienne </a>&#187;.</p><p><strong>Il y a quelques jours</strong>, le chef du PQ <a href="https://www.facebook.com/pspp.quebec/posts/pfbid0nJ7T3jvL6JK8iwgbQkNLu7uHp9orUF1hypZoWZRAqZ9xKq7hRyqXcdWYce4JKPnYl">s&#8217;est pay&#233; une (autre) longue critique</a> contre le gouvernement de Christine Fr&#233;chette, comme si la CAQ &#233;tait responsable du fait qu&#8217;un fou furieux entour&#233; d&#8217;autres fous furieux occupe la Maison-Blanche. Il existe un nombre abondant de raisons de critiquer la CAQ, mais pas celle-l&#224;.</p><p>Le post Facebook &#233;tait orn&#233; d&#8217;un drapeau du Qu&#233;bec et des &#201;tats-Unis, comme si le Canada &#233;tait un obstacle &#224; la bonne entente, comme si un Qu&#233;bec ind&#233;pendant ferait mieux sans Ottawa. (On s&#8217;entend, on serait bouff&#233;s tout rond.)</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png" width="690" height="640" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/eb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:640,&quot;width&quot;:690,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AJJ6!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Feb8c7fb2-9de3-451b-b599-cbc4ffd11170_690x640.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Bref, c&#8217;est toujours la faute d&#8217;Ottawa ou de Qu&#233;bec, jamais celle des &#201;tats-Unis. &#192; la longue, ce discours hargneux, aigri et hyper-partisan finit par donner l&#8217;impression que le PQ souhaite avant tout que &#231;a aille mal.</p><p>On peut facilement imaginer Jacques Parizeau, un homme d&#8217;&#201;tat, traverser la chambre pour offrir son appui &#224; Christine Fr&#233;chette; il l&#8217;avait fait &#224; l&#8217;&#233;poque, en allant serrer la main de Robert Bourassa apr&#232;s l&#8217;&#233;chec de Meech. &#171; Mon premier ministre &#187;, avait dit M. Parizeau, &#233;mu.</p><p>PSPP n&#8217;est manifestement pas fait de la m&#234;me &#233;toffe. Des souverainistes commencent &#224; le noter.</p><h4><strong>Quand Duhaime se prend pour Obama</strong></h4><p>En 2014, dans une <a href="https://www.journaldemontreal.com/2014/01/30/radiox-montreal--karim-ouellet-denonce-des-propos-sur-la-communaute-noire-tenus-par-eric-duhaime?utm_source=chatgpt.com">tirade passablement raciste</a> soutenant que &#171; les Noirs ont peu de h&#233;ros &#187;, et que &#171; &#231;a finit souvent que c&#8217;est des z&#233;ros &#187; (ouvre un livre, mis&#232;re&#8230;), &#201;ric Duhaime disait que Barack Obama &#233;tait le &#171; pire pr&#233;sident de l&#8217;histoire des &#201;tats-Unis et c&#8217;est de &#231;a dont on va se rappeler &#187;.</p><p>Aujourd&#8217;hui, Duhaime n&#8217;a aucun probl&#232;me &#224; s&#8217;approprier l&#8217;image d&#8217;Obama pendant la campagne pr&#233;sidentielle de 2008.</p><p>&#199;a prend du front tout le tour de la t&#234;te, mais &#201;ric Duhaime n&#8217;en a jamais manqu&#233;. &#199;a aide aussi de ne pas avoir de principes.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg" width="946" height="724" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:724,&quot;width&quot;:946,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:192597,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213225316?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7c1Q!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F79fe3374-950b-4b52-a1af-0ed7694d0622_946x724.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Le post Facebook, viral aupr&#232;s de partisans conservateurs qui ne semblent pas noter l&#8217;ironie supr&#234;me, est <a href="https://www.facebook.com/photo?fbid=1657163939107372&amp;set=a.417004983123280">ici</a>.</p><h4><strong>Le chiffre du jour : 11 166 $</strong></h4><p>C&#8217;est la baisse d&#8217;imp&#244;t moyenne promise pour chaque m&#233;nage <a href="https://conservateur.quebec/blog/ressources/recompenser-le-travail-avec-des-baisses-dimpots-historiques-11-166-par-menage-moyen/">par le Parti conservateur du Qu&#233;bec</a>, au total d&#8217;environ 6 milliards $ par an. C&#8217;est possible. C&#8217;est possible aussi qu&#8217;on ait des probl&#232;mes &#224; financer les &#233;coles et les h&#244;pitaux tout en rattrapant le d&#233;ficit d&#8217;infrastructures de 100 milliards $, mais qu&#8217;est-ce que j&#8217;y connais.</p><h4><strong>Les mots du jour : &#171; d&#233;fr&#233;chettiser &#187; et &#171; d&#233;fitzgibonniser &#187;</strong></h4><p>Ce sont les mots employ&#233;s par PSPP pour justifier <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2278522/parti-quebecois-northvolt-abolition-fde?">la baisse d&#8217;imp&#244;t des entreprises de pr&#232;s de 20 % d&#8217;ici quatre ans</a>, qui serait financ&#233;e notamment en abolissant le Fonds de d&#233;veloppement &#233;conomique, celui qui nous a fait perdre des centaines de millions dans Northvolt.</p><p>Je suis d&#8217;accord. Si les subventions directes aux entreprises fonctionnaient, le Qu&#233;bec, qui est la province qui subventionne le plus, serait le moteur &#233;conomique du pays.</p><p>Investissons plut&#244;t dans notre capital humain. Le Qu&#233;bec est encore la province o&#249; le taux de d&#233;crochage est le plus &#233;lev&#233; au pays. Qui en parle?</p><h4><strong>La citation du jour</strong></h4><p><strong><a href="https://www.lapresse.ca/elections-quebecoises/2026-08-28/interventionnisme-economique/critiquee-frechette-promet-des-mesures-de-prudence.php">&#171; Il faut garder l&#8217;interventionnisme &#233;conomique &#187;</a></strong></p><p>- Christine Fr&#233;chette, qui n&#8217;a pas encore compris le message</p><h4><strong>La photo du jour : &#171; Avan&#231;ons?... &#187;</strong></h4><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg" width="720" height="960" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:960,&quot;width&quot;:720,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Peut &#234;tre une image de texte : &#171;&nbsp;ARR&#202;T L'Assomption Avan&#231;ons avec Pettersen Genevi&#232;ve&nbsp;&#187;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Peut &#234;tre une image de texte : &#171;&nbsp;ARR&#202;T L'Assomption Avan&#231;ons avec Pettersen Genevi&#232;ve&nbsp;&#187;" title="Peut &#234;tre une image de texte : &#171;&nbsp;ARR&#202;T L'Assomption Avan&#231;ons avec Pettersen Genevi&#232;ve&nbsp;&#187;" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WPg8!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5043050f-f5c1-455a-92c3-c4ae8e541417_720x960.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Via <a href="https://www.facebook.com/daniel.hervieux.37/posts/pfbid0YHG6qHRnEjiVvodMcwCfcwHsVhSmkfMnvSPfM4wfRtqj7Q1U86i9hrdsKbzznoPSl">Facebook</a>.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Vous aimez ce que vous lisez ici ou vous y revenez souvent? Consid&#233;rez l&#8217;abonnement!</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><h4><strong>Un petit pas pour le RQAP</strong></h4><p><strong>La CAQ annonce une <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1004795/christine-frechette-propose-ajustements-regime-quebecois-assurance-parentale">bonification du R&#233;gime qu&#233;b&#233;cois d&#8217;assurance parentale</a></strong>, notamment en faisant passer de cinq &#224; sept semaines le cong&#233; de paternit&#233; exclusif, en allongeant la p&#233;riode pendant lesquelles des prestations peuvent &#234;tre vers&#233;es &#224; cinq ans, plut&#244;t que 18 mois (sans par ailleurs toucher le total des prestations), et en permettant de transf&#233;rer &#224; des proches ou des grands-parents jusqu&#8217;&#224; quatre semaines de prestations. Bref, &#231;a ajoute de la souplesse au r&#233;gime et c&#8217;est difficile d&#8217;&#234;tre contre.</p><p>De mon point de vue de nerd de politiques publiques, c&#8217;est le genre de chose qui est <a href="https://policyoptions.irpp.org/fr/2024/10/conge-parental-quebec-suede/">demand&#233; depuis des ann&#233;es</a>, que l&#8217;on sait qui existe ailleurs, qui chemine &#224; pas de tortue dans les minist&#232;res et les cabinets politiques. En somme, on ne devrait pas attendre une campagne &#233;lectorale pour faire ce genre d&#8217;annonce qui rel&#232;ve de l&#8217;am&#233;lioration continue et de la simple intendance. Parce qu&#8217;on est en 2026.</p><p><a href="https://policyoptions.irpp.org/fr/2024/10/conge-parental-quebec-suede/">En Su&#232;de, on offre 240 jours de cong&#233; &#224; chaque conjoint</a>, pour un total de 480 jours. Treize semaines sont r&#233;serv&#233;es pour le p&#232;re, et jusqu&#8217;&#224; 300 jours de cong&#233; parental peuvent &#234;tre transf&#233;r&#233;s &#224; des proches. &#199;a, c&#8217;est de la souplesse!</p><p>La Su&#232;de a aussi des moyens que le Qu&#233;bec n&#8217;a pas, avec un PIB par habitant sup&#233;rieur d&#8217;environ 35 % au n&#244;tre, &#224; parit&#233; de pouvoir d&#8217;achat. C&#8217;est plus facile d&#8217;&#234;tre sociod&#233;mocrate quand on est riche.</p><h4><strong>Pet, R&#233;p&#232;te et le PLQ</strong></h4><p>Le PLQ promet une <a href="https://plq.org/diversifier-nos-marches-une-necessite-strategique-face-aux-tensions-commerciales-avec-les-etats-unis/">aide substantielle aux entreprises touch&#233;es par les tarifs am&#233;ricains</a>. &#199;a va de soi. Le probl&#232;me pour le PLQ est que la CAQ, qui forme pr&#233;sentement le gouvernement, avait d&#233;j&#224; cr&#233;&#233; un programme d&#8217;aide, qu&#8217;elle <a href="https://www.lesaffaires.com/mon-entreprise/entrepreneuriat-et-pme/guerre-commerciale-le-gouvernement-du-quebec-assouplit-un-programme-daide-aux-pme/">vient de rendre plus accessible</a>.</p><p>Donc, le PLQ n&#8217;ajoute rien. Peut-&#234;tre que l&#8217;aide du PLQ est marginalement meilleure. Peut-&#234;tre pas. C&#8217;est difficile &#224; dire, parce que l&#8217;annonce du PLQ n&#8217;est pas ventil&#233;e, et que le total de l&#8217;aide qui pourrait &#234;tre vers&#233;e par la CAQ est inconnu.</p><p>Dans le cadre des annonces de la campagne, &#231;a n&#8217;a pas d&#8217;importance. Les gens ne regardent pas les virgules, mais ce qui diff&#233;rencie l&#8217;offre politique d&#8217;un parti ou d&#8217;un autre.</p><p>De ce point de vue, c&#8217;est un &#233;chec total pour le PLQ, qui affichait r&#233;cemment sur sa page d&#8217;accueil qu&#8217;il &#233;tait &#171; <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/les-principes-du-parti-liberal-du-4d8">R&#233;gionaliste. Nationaliste. F&#233;d&#233;raliste. </a>&#187;, et dont le chef s&#8217;active chaque fois qu&#8217;il peut pour dire qu&#8217;il est <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2278174/promesses-plq-quebec-capitale-nationale">pour le 3<sup>e</sup> lien &#224; Qu&#233;bec</a>.</p><p>Un parti r&#233;gionaliste, nationaliste, f&#233;d&#233;raliste et pour les autoroutes, &#231;a existe d&#233;j&#224;, et &#231;a s&#8217;appelle la CAQ.</p><p>Le PLQ a moins un probl&#232;me d&#8217;image qu&#8217;un probl&#232;me d&#8217;imagination.</p><h4><strong>La campagne vue des &#201;tats-Unis</strong></h4><p><span>&#8220;My opponent is named Donald Trump,&#8221; Coalition Avenir Qu&#233;bec Leader Christine Fr&#233;chette said as campaigning began for the Oct. 5 vote to choose Quebec&#8217;s National Assembly, the provincial legislature. &#8220;He&#8217;s the real adversary.&#8221;</span></p><p><span>(&#8230;)</span></p><p><span>&#8220;I&#8217;m asking for a mandate to move forward through a storm,&#8221; she said.</span></p><p><span>- Via </span><a href="https://apnews.com/article/quebec-election-trump-canada-1616459c119d88549b9be8068601aea3"><span>Associated Press</span></a><span>.</span></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png" width="805" height="793" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:793,&quot;width&quot;:805,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yt6a!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F98ca8fa8-5feb-455a-aeb3-d61347c20594_805x793.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h4>-30-</h4><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p><p><em>Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Décision Québec 2026 - Jour 0]]></title><description><![CDATA[C&#8217;est parti!]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-0</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/decision-quebec-2026-jour-0</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Fri, 28 Aug 2026 00:10:56 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9be1f2ee-8d20-4461-9df5-9444cde93ffe_1727x909.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png" width="1456" height="973" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:973,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:137949,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213074179?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jZDC!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5de3ce1e-9e05-4b36-a6c1-31e3764af1a1_1456x973.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Les premi&#232;res pancartes ont pouss&#233; un peu partout pendant la nuit. Nous sommes au jour 0 de la campagne &#233;lectorale 2026.</p><p>La premi&#232;re ministre a sign&#233; le d&#233;cret d&#233;clenchant les &#233;lections. La lieutenante-gouverneure a obtemp&#233;r&#233;, et le Qu&#233;bec est maintenant officiellement en p&#233;riode &#233;lectorale.</p><p>Ou, plut&#244;t, il le sera vendredi. La <em><a href="https://www.legisquebec.gouv.qc.ca/fr/document/lc/e-3.3?utm_source=chatgpt.com">Loi &#233;lectorale</a></em> pr&#233;voit que &#171; la p&#233;riode &#233;lectorale commence le lendemain du jour de la prise du d&#233;cret ordonnant la tenue d&#8217;une &#233;lection et se termine le jour du scrutin &#224; l&#8217;heure de fermeture des bureaux de vote &#187;.</p><p>Donc, officiellement, la campagne commence demain. Aujourd&#8217;hui, c&#8217;est le jour z&#233;ro.</p><p>La campagne durera 39 jours, soit le maximum permis par la loi. Le minimum est de 33 jours. La plus longue campagne a dur&#233; 76 jours; c&#8217;&#233;tait en 1892. La plus courte campagne a dur&#233; 21 jours; c&#8217;&#233;tait en 1904.</p><p>Je me suis donn&#233; le d&#233;fi, tout au long de ces 39 jours de campagne de vous en pr&#233;senter quotidiennement un journal en d&#233;but de soir&#233;e. (Sauf le dimanche. Faut bien s&#8217;a&#233;rer de temps en temps!)</p><p>Puisque la couverture m&#233;diatique sera abondante, je ne vous assommerai pas avec une savante dissertation de 3000 mots. Plut&#244;t, vous aurez droit &#224; une courte analyse suivie de rubriques comme le chiffre du jour, la citation du jour, et quelques surprises qui pourront changer d&#8217;une journ&#233;e &#224; l&#8217;autre.</p><p>Je ne vous promets pas que &#231;a sera la seule chose que vous devrez lire de toute la campagne, mais je vais faire mon gros possible pour que &#231;a devienne une lecture d&#8217;impact, dynamique et &#224; valeur ajout&#233;e.</p><p>Alors allons-y!</p><p>++++++++</p><h4><strong>Les forces en pr&#233;sence</strong></h4><p>&#192; la dissolution de l&#8217;Assembl&#233;e nationale, la CAQ domine outrageusement la l&#233;gislature. Fait notable, 9 &#233;lus ont rejoint le camp des ind&#233;pendants, la plupart apr&#232;s avoir quitt&#233; la CAQ. C&#8217;est plus que le caucus du PQ, et presque autant que Qu&#233;bec solidaire.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDJg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25f6e207-4139-40cb-959e-6955b5014c98_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h4><strong>Si les &#233;lections avaient lieu demain&#8230;</strong></h4><p>Le dernier sondage <a href="https://documents.leger360.com/hubfs/%C3%89tudes%20M%C3%A9diatiques/%C3%89tudes%20M%C3%A9diatiques%20-%202026/8.%20%C3%89tudes%20m%C3%A9diatiques%20Ao%C3%BBt%202026/Grand%20sondage%20r%C3%A9gional%20L%C3%A9ger%20-%20juin%20%C3%A0%20ao%C3%BBt%202026.pdf">L&#233;ger</a> donne le PQ favori (30 %). Le PLQ et la CAQ sont &#224; &#233;galit&#233; (23 %), suivis du Parti conservateur (16 %) et de Qu&#233;bec solidaire (7 %).</p><p>&#199;a semble serr&#233;. &#199;a ne l&#8217;est pas.</p><p>Si les &#233;lections avaient lieu demain, le mod&#232;le de Qc125 donne le Parti qu&#233;b&#233;cois largement gagnant en si&#232;ges, &#224; deux transfuges ambitieux d&#8217;une majorit&#233;.</p><p>C&#8217;est si vite arriv&#233;, parlez-en &#224; Pierre Poilievre&#8230;</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZOKl!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d143daa-f191-46d7-95fe-a893a82395e1_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h4><strong>Les pancartes</strong></h4><p>Les premi&#232;res affiches sont pos&#233;es. Celles du Parti qu&#233;b&#233;cois, du Parti conservateur et de Qu&#233;bec solidaire sont plut&#244;t standard, quoique les affichent de QS &#233;voquent vaguement les ann&#233;es 80, mais rien qui sorte de l&#8217;ordinaire.</p><p>La CAQ, elle, a d&#233;cid&#233; de faire regarder ses candidats vers la droite (ou leur gauche), du moins sur les affiches individuelles.</p><p>Sur les affiches en compagnie de la cheffe, les caquistes regardent droit devant.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg" width="1320" height="990" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:990,&quot;width&quot;:1320,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nX5e!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2f38f094-a1c9-4af5-9e68-800e17d05d62_1320x990.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>&#199;a m&#8217;a saut&#233; aux yeux parce qu&#8217;en photo, un principe veut qu&#8217;un regard attire le regard. C&#8217;est la raison pour laquelle les photos de pr&#233;sentation sont g&#233;n&#233;ralement prises de face, et particuli&#232;rement les portraits &#233;lectoraux.</p><p>Ce qui frappe surtout, c&#8217;est que la CAQ se trouve ainsi &#224; utiliser deux photos diff&#233;rentes pour chacun de ses 127 candidats (lorsque l&#8217;&#233;quipe sera compl&#232;te), avec ce que &#231;a implique en budget additionnel pour la prise de photos, le traitement et la s&#233;lection, ainsi que la logistique d&#8217;impression.</p><p>J&#8217;imagine que ce n&#8217;est pas un probl&#232;me pour la CAQ, qui continue de se faire <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/le-tresor-electoral-de-la-caq">arroser de millions via le financement public des partis politiques</a>.</p><p>Du c&#244;t&#233; du PLQ, on a fait le choix de montrer les candidats devant des enfants qui courent dans la rue.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic" width="1456" height="1092" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1092,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:4075340,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/213074179?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RgSz!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07b1d998-63ab-48cb-98f6-565955cc462e_5712x4284.heic 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Je ne sais pas pour vous, mais j&#8217;ai pass&#233; beaucoup de temps ces derni&#232;res ann&#233;es &#224; demander &#224; mes enfants pr&#233;cis&#233;ment l&#8217;inverse.</p><h4><strong>&#171; Avan&#231;ons &#187;. Vraiment?&#8230;</strong></h4><p>Le syst&#232;me de sant&#233; n&#8217;arrive pas &#224; nous soigner. Les &#233;coles manquent chroniquement de profs et soutien. Notre b&#226;ti public tombe en ruine. Les finances publiques sont dans le rouge. Sur tous ces indicateurs fondamentaux, le Qu&#233;bec est dans une situation pire qu&#8217;il y a huit ans, gracieuset&#233; du gouvernement sortant.</p><p>On comprend qu&#8217;un slogan de campagne peut difficilement &#234;tre &#171; pardon &#187;, mais personne &#224; la CAQ n&#8217;avait mieux qu&#8217; &#171; Avan&#231;ons &#187;?</p><p>&#199;a fait un peu penser &#224; ce politicien qui dit un jour : &#171; Nous sommes au bord du pr&#233;cipice, faisons un pas en avant &#187;.</p><h4><strong>Le chiffre du jour : 8</strong></h4><p>&#201;tienne Pineau Saindon, qui devait se pr&#233;senter dans Rimouski, a &#233;t&#233; expuls&#233; de la campagne lib&#233;rale en raison d&#8217;un &#171; comportement inacceptable &#187; dont on ne conna&#238;t pas la nature pour l&#8217;instant.</p><p>Il s&#8217;agit d&#8217;un huiti&#232;me d&#233;sistement volontaire ou forc&#233; dans les troupes lib&#233;rales&#8230; et la campagne ne commence officiellement que demain!</p><h4><strong>Le mot du jour : &#171; squaw &#187;</strong></h4><p>Le candidat de &#171; <a href="https://pq.org/nouvelles/francois-gariepy-se-porte-candidat-du-parti-quebecois-dans-la-circonscription-de-charlevoix-cote-de-beaupre/">droite &#233;conomique </a>&#187; du Parti qu&#233;b&#233;cois, Fran&#231;ois Gari&#233;py, avait d&#233;j&#224; fait parler de lui pour ses <a href="https://www.985fm.ca/audio/796628/francois-gariepy-et-genevieve-pettersen-rattrapes-par-le-passe">propos sexistes, misogynes et orduriers</a>. Maintenant, on pourra ajouter des propos racistes, puisqu&#8217;il a d&#251; s&#8217;excuser d&#8217;avoir <a href="https://www.lapresse.ca/elections-quebecoises/2026-08-27/mot-squaw-utilise-par-un-candidat-pequiste/incompatible-pour-batir-une-relation-de-confiance-dit-le-chef-de-l-apnql.php">utilis&#233; le mot &#171; squaw &#187; pour d&#233;signer des femmes autochtones</a> en 2022. Le chef du PQ, Paul St-Pierre Plamondon, a minimis&#233; l&#8217;affaire en disant que &#171; <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1004591/pq-encaisse-coups-premier-jour-campagne">ce n&#8217;est pas une d&#233;claration r&#233;cente</a> &#187;. C&#8217;est s&#251;r que si on compte en ann&#233;es de chien, &#231;a fait 28 ans.</p><p>Bref, un candidat de choix pour le poste de ministre responsable des Relations avec les Premi&#232;res Nations.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Vous aimez ce que vous lisez ici ou vous y revenez souvent? Consid&#233;rez l&#8217;abonnement!</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><h4><strong>La campagne, vue des &#201;tats-Unis</strong></h4><p><span>&#171; Quebec will hold an election on October 5, with polls showing that the next government &#8204;is likely to be formed by separatists who &#8204;want independence for the predominantly French-speaking Canadian province &#8212; but not while U.S. President &#8203;Donald Trump is in office. &#187;</span></p><p><span>Via </span><a href="https://sg.news.yahoo.com/quebec-hold-oct-5-election-153615177.html"><span>Reuters</span></a></p><h4><strong>En fran&#231;ais!</strong></h4><p>&#171; Il y a ce parti souverainiste qui se pr&#233;sente et qui est en t&#234;te au Qu&#233;bec et donc Mark Carney a orchestr&#233; une man&#339;uvre pour tenter de les emp&#234;cher de l&#8217;emporter &#187;</p><p>- <a href="https://www.lapresse.ca/actualites/politique/2026-08-27/guerre-commerciale/lutnick-accuse-carney-de-vouloir-empecher-l-election-du-parti-quebecois.php">Howard Lutnick</a>, secr&#233;taire au Commerce des &#201;tats-Unis, r&#233;it&#233;rant que la protection du fran&#231;ais n&#8217;&#233;tait pas un enjeu lors de l&#8217;achoppement des n&#233;gociations avec le gouvernement f&#233;d&#233;ral. Le gars avait aussi dit qu&#8217;il avait <a href="https://www.pbs.org/newshour/politics/who-is-howard-lutnick-and-whats-his-connection-to-jeffrey-epstein">rompu ses liens avec Jeffrey Epstein</a>.</p><h4><strong>Il y a quatre ans</strong></h4><p>Les intentions de vote le 27 ao&#251;t 2022, selon un <a href="https://www.journaldequebec.com/2022/08/27/sondage-les-intentions-de-vote-au-lancement-de-la-campagne?utm_source=chatgpt.com">sondage L&#233;ger</a>. Les &#233;lections allaient &#234;tre d&#233;clench&#233;es le lendemain :</p><blockquote><p><span>&#183; </span>CAQ : 42 %</p><p><span>&#183; </span>PLQ : 17 %</p><p><span>&#183; </span>QS : 15 %</p><p><span>&#183; </span>PCQ : 14 %</p><p><span>&#183; </span>PQ : 9 %</p></blockquote><p>Le r&#233;sultat le 3 octobre :</p><blockquote><p><span>&#183; </span>CAQ : 41 % (-1)</p><p><span>&#183; </span>PLQ : 14 % (-3)</p><p><span>&#183; </span>QS : 15 % (=)</p><p><span>&#183; </span>PCQ : 13 % (-1)</p><p><span>&#183; </span>PQ : 15 % (+6)</p></blockquote><p>En somme, &#224; part pour les gains du Parti qu&#233;b&#233;cois, le Jell-O &#233;tait pratiquement pris d&#232;s le d&#233;part.</p><p><strong>Une demande, en terminant</strong></p><p>Pourrait-on svp cesser de dire que le Parti qu&#233;b&#233;cois &#171; <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/1004591/pq-encaisse-coups-premier-jour-campagne">tr&#244;ne </a>&#187; ou &#171; <a href="https://www.ledevoir.com/opinion/lettres/1002341/vers-gouvernement-minoritaire">caracole </a>&#187; au sommet des sondages? Je suis conscient qu&#8217;il s&#8217;agit d&#8217;expression consacr&#233;es, mais elles ont plus de sens &#224; 50 %, ou &#224; la limite 42-44 %, quand le deuxi&#232;me parti est loin dans le r&#233;troviseur.</p><p>Le PQ est en t&#234;te, mais &#224; 30 % d&#8217;intentions de vote, on a d&#233;j&#224; vu un &#171; tr&#244;ne &#187; plus &#233;lev&#233;. Le fait que &#231;a puisse engendrer une majorit&#233; parlementaire est une autre histoire.</p><p>PS. Si la CAQ ou le PLQ devait passer devant &#224; 30 %, ils ne &#171; caracoleront &#187; pas plus.</p><p>+++++++</p><p>&#199;a compl&#232;te pour le &#171; jour z&#233;ro &#187;. La vraie campagne commence demain.</p><h4>-30-</h4><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p><p><em>Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Où sont les fédéralistes?]]></title><description><![CDATA[&#202;tre f&#233;d&#233;raliste est-il devenu une source de honte m&#233;diatique?]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/ou-sont-les-federalistes</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/ou-sont-les-federalistes</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Tue, 11 Aug 2026 10:30:38 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png" width="1456" height="728" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:728,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1164890,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/210701020?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!v3fY!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6a5beb26-b4b9-476b-8585-39020e5a7f89_1774x887.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English text <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/where-are-the-federalists">available here</a>.)</em></p><p><strong>S&#8217;il y avait un r&#233;f&#233;rendum demain, <a href="https://www.qc125.ca/p/pallas-data-le-pq-en-tete-mais-la">les deux tiers des Qu&#233;b&#233;cois voteraient Non</a>. Un extraterrestre pourrait conclure le contraire en regardant ce que les m&#233;dias francophones nous servent chaque jour.</strong></p><p>Quand vous ouvrez le journal &#224; la recherche d&#8217;opinions tranch&#233;es sur la possibilit&#233; que le Qu&#233;bec devienne un pays, que trouvez-vous?</p><p>Qu&#233;becor, qui contr&#244;le un gros morceau de la presse &#233;crite, est en mission. Officiellement, <em>Le Journal de Montr&#233;al </em>(ou de Qu&#233;bec) n&#8217;a pas de ligne &#233;ditoriale. Concr&#232;tement, les meilleures tribunes sont presque toutes offertes &#224; des souverainistes, et m&#234;me &#224; une certaine forme de propagandisme d&#233;complex&#233; (oui, Mathieu, je parle de toi).</p><p>Au <em>Devoir</em>, o&#249; les chroniqueurs acceptent encore le processus de r&#233;vision des faits, on ne peut pas parler de propagande, mais la tendance est assez claire, qu&#8217;il s&#8217;agisse des prises de position du comit&#233; &#233;ditorial ou des chroniqueurs-phares. Sans avoir le m&#234;me impact aupr&#232;s du grand public que les journaux de Qu&#233;becor, le journal fond&#233; par Henri Bourassa conserve le titre de journal intellectuel de r&#233;f&#233;rence au Qu&#233;bec. Quand Pierre-Karl P&#233;ladeau prend le temps d&#8217;&#233;crire, c&#8217;est g&#233;n&#233;ralement dans <em>Le Devoir</em>.</p><p>&#192; une autre &#233;poque, <em>La Presse</em> affichait une position f&#233;d&#233;raliste assum&#233;e. Bien que les pages de la section D&#233;bats &#233;taient ouvertes &#224; toutes les id&#233;es &#8212; et je peux le certifier pour les avoir dirig&#233;es pendant deux ans &#8212;, ses textes &#171;<span>&#8201;</span>maison<span>&#8201;</span>&#187; (Pratte, Dubuc, Gagnon) faisaient la promotion du f&#233;d&#233;ralisme, qui &#233;tait aussi la position du propri&#233;taire du journal.</p><p>Aujourd&#8217;hui, seule l&#8217;&#233;ditorialiste-en-chef St&#233;phanie Grammond porte encore le flambeau. Les autres donneurs d&#8217;opinion de <em>La Presse</em> ont gonfl&#233; le rang de ses chroniqueurs, qui ne se prononcent que rarement sur la question nationale. Quand ils le font, c&#8217;est indirectement, par exemple en &#233;valuant <a href="https://www.lapresse.ca/affaires/27-milliards/notre-deficit-envers-ottawa-atteint-un-sommet/2026-03-27/le-quebec-a-un-deficit-de-27-milliards-avec-le-federal.php">les co&#251;ts de l&#8217;ind&#233;pendance du Qu&#233;bec</a>. Il n&#8217;y a plus vraiment de d&#233;fense active du f&#233;d&#233;ralisme.</p><p>Ce n&#8217;est pas &#233;tranger au changement de structure de <em>La Presse</em>, devenu un OBNL en 2018. Et ce n&#8217;est pas un secret que la ligne &#233;ditoriale de <em>La Presse</em> n&#8217;&#233;tait pas formidablement populaire &#224; l&#8217;int&#233;rieur de la salle de r&#233;daction.</p><p>Les journaux-satellites de <em>La Presse</em> pendant l&#8217;&#232;re Gesca ont aussi abandonn&#233; leur all&#233;geance f&#233;d&#233;raliste quand leur structure corporative a chang&#233; : <em>Le Soleil</em> (Qu&#233;bec), <em>Le Droit</em> (Ottawa-Gatineau), <em>Le Nouvelliste</em> (Trois-Rivi&#232;res), <em>La Tribune</em> (Sherbrooke), <em>Le Quotidien</em> (Saguenay) et <em>La Voix de l&#8217;Est</em> (Granby). Aujourd&#8217;hui, leurs chroniqueurs se prononcent rarement, voire jamais, sur la question nationale.</p><p><em>The Gazette</em> reste tr&#232;s fermement f&#233;d&#233;raliste, mais demeure inexistante dans l&#8217;espace m&#233;diatique francophone.</p><p>&#192; la t&#233;l&#233; et &#224; la radio, c&#8217;est nettement moins orient&#233;, quoi que Qu&#233;becor s&#8217;active depuis quelques ann&#233;es avec sa station QUB, qui penche du m&#234;me c&#244;t&#233; que les journaux de l&#8217;Empire.</p><p>Tout &#231;a pour dire que, si on tentait de faire deux &#233;quipes de hockey avec les chroniqueurs politis&#233;s, il manquerait de chandails rouges, et les bleus flanqueraient toute une racl&#233;e &#224; leurs adversaires.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Vous aimez ce que vous lisez ici ou vous y revenez souvent? Consid&#233;rez l&#8217;abonnement!</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>C&#8217;est quand m&#234;me singulier que, d&#8217;un c&#244;t&#233;, il y ait toute une arm&#233;e pour faire la promotion de la souverainet&#233;, qui re&#231;oit l&#8217;adh&#233;sion du tiers des Qu&#233;b&#233;cois; tandis que la d&#233;fense du f&#233;d&#233;ralisme, nettement majoritaire, est anecdotique ou abord&#233;e &#224; reculons.</p><p>Pourtant, &#224; moins de consid&#233;rer tous les Qu&#233;b&#233;cois f&#233;d&#233;ralistes comme des demeur&#233;s, des tra&#238;tres <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/pspp-carney-gandhi-mandela-et-les">ou des colonis&#233;s incapables de penser par eux-m&#234;mes</a>, il ne manque pas d&#8217;arguments pour appuyer le maintien du Qu&#233;bec au sein du Canada. Au sens o&#249; : on peut &#234;tre d&#8217;accord pour reconna&#238;tre l&#8217;existence de cet argumentaire sans pour autant y adh&#233;rer.</p><p>Sur des plateformes comme X, Facebook, Bluesky, et m&#234;me LinkedIn, &#231;a discute ferme des deux c&#244;t&#233;s de l&#8217;option nationale. Pourquoi le point de vue f&#233;d&#233;raliste n&#8217;est-il &#224; peu pr&#232;s jamais d&#233;fendu par les faiseurs d&#8217;opinions dans nos m&#233;dias?</p><p>Les commentateurs f&#233;d&#233;ralistes sont-ils g&#234;n&#233;s de le montrer?</p><p>J&#8217;ai travaill&#233; dans plusieurs salles de r&#233;daction. Au fil des discussions quotidiennes entre coll&#232;gues, je n&#8217;en ai pas vu beaucoup s&#8217;afficher du c&#244;t&#233; de l&#8217;appartenance &#224; la f&#233;d&#233;ration ni manifester un br&#251;lant d&#233;sir d&#8217;&#233;crire sur le sujet, ne serait-ce que pour faire contrepoids aux arguments des ind&#233;pendantistes. (Sauf &#224; l&#8217;&#233;ditorial, &#224; <em>La Presse</em>.)</p><p>L&#8217;appui &#224; la souverainet&#233; est g&#233;n&#233;ralement plus affectif, et peut-&#234;tre vu comme plus noble. Tandis que vouloir demeurer dans le Canada est per&#231;u comme une position surtout rationnelle et pragmatique. Et, disons-le, un peu plate.</p><p>C&#8217;est un peu caricatural et grossier, mais ce n&#8217;est tout &#224; fait faux. D&#8217;un c&#244;t&#233;, la Conqu&#234;te, la survivance, l&#8217;&#233;mancipation jusqu&#8217;&#224; son d&#233;nouement ultime. De l&#8217;autre, la prise de notre place au sein d&#8217;un r&#233;gime qui nous a &#233;t&#233; impos&#233;, la lente progression &#224; travers les irritants r&#233;p&#233;t&#233;s, la responsabilit&#233; financi&#232;re, le confort, les pantoufles.</p><p>La passion un peu p&#233;rilleuse d&#8217;un c&#244;t&#233;, de l&#8217;autre le mariage de raison.</p><p>Les acteurs, aussi. D&#8217;un c&#244;t&#233;, L&#233;vesque, Parizeau, Bouchard. De l&#8217;autre, Trudeau (p&#232;re), Chr&#233;tien, Charest.</p><p>Avec lesquels iriez-vous prendre une bi&#232;re?</p><p>Et les &#233;pisodes plus r&#233;cents. Oublions la Conqu&#234;te, partons seulement du XXe si&#232;cle : la conscription, encore la conscription, les mesures de guerre, la nuit des longs couteaux, Meech, Charlottetown, les commandites, la Loi sur la clart&#233;.</p><p>Disons seulement que le r&#233;cit symbolique n&#8217;avantage pas trop le f&#233;d&#233;ralisme.</p><p>+++++++</p><p>Au fil du temps, on a fini par oublier qu&#8217;&#234;tre f&#233;d&#233;raliste, ce n&#8217;est pas n&#233;cessairement trouver formidable tout ce qui vient d&#8217;Ottawa. C&#8217;est, simplement, pr&#233;f&#233;rer que le Qu&#233;bec reste dans le Canada, avec ses imperfections et le processus d&#8217;am&#233;lioration continue tr&#232;s lent qui se poursuit.</p><p>C&#8217;est reconna&#238;tre la r&#233;alit&#233; de la Conqu&#234;te. Mais &#234;tre capable de rappeler qu&#8217;elle a eu lieu il y a presque trois si&#232;cles.</p><p>C&#8217;est reconna&#238;tre qu&#8217;un autre r&#233;gime s&#8217;est impos&#233; &#224; nos a&#239;eux. Mais &#234;tre capable de rappeler que ce r&#233;gime a &#233;ventuellement reconnu leur langue, leur religion, leur droit. (Et, ce qui n&#8217;est pas un d&#233;tail, que la Nouvelle-France n&#8217;&#233;tait pas inhabit&#233;e quand les premiers colons s&#8217;y sont install&#233;s.)</p><p>C&#8217;est reconna&#238;tre qu&#8217;un r&#233;gime colonial a r&#233;prim&#233; cruellement des Patriotes qui souhaitaient une r&#233;publique &#233;gale pour tous. Mais &#234;tre capable de rappeler que ces Patriotes, en majorit&#233; des Canadiens fran&#231;ais, &#233;taient aussi des Anglais, des Irlandais et des &#201;cossais, dont les descendants vivent encore avec nous.</p><p>C&#8217;est aussi rappeler que certains de ces ex-Patriotes ont gagn&#233; le gouvernement responsable et jet&#233; les bases du Canada moderne.</p><p>C&#8217;est reconna&#238;tre les exc&#232;s, m&#234;me la violence de cet &#201;tat neuf. Mais &#234;tre capable de rappeler qu&#8217;en jugeant les d&#233;mocraties d&#8217;un autre mill&#233;naire par nos standards actuels, &#224; peu pr&#232;s toutes &#233;chouent, m&#234;me celles qu&#8217;on admire aujourd&#8217;hui.</p><p>C&#8217;est reconna&#238;tre que la pr&#233;servation d&#8217;une langue commune ne sera jamais une &#339;uvre achev&#233;e. Mais &#234;tre capable de rappeler <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/le-francais-est-il-en-declin-au-quebec">les gains r&#233;els qui se perp&#233;tuent </a>: l&#8217;immense succ&#232;s d&#8217;int&#233;gration de nos immigrants depuis 50 ans; le fait que nos anglos sont ceux qui parlent le plus fran&#231;ais au pays; et qu&#8217;ils envoient massivement leurs enfants &#224; l&#8217;&#233;cole en immersion fran&#231;aise, et m&#234;me en fran&#231;ais tout court.</p><p>C&#8217;est reconna&#238;tre les nombreuses frustrations constitutionnelles. Mais &#234;tre capable de rappeler qu&#8217;elles ont fini par g&#233;n&#233;rer de nombreuses avanc&#233;es politiques : le contr&#244;le accru du Qu&#233;bec sur son immigration; sa reconnaissance comme soci&#233;t&#233; distincte, puis comme nation; le droit de retrait effectif des programmes f&#233;d&#233;raux avec une compensation financi&#232;re. Sans compter l&#8217;immense influence du Qu&#233;bec sur la gouvernance f&#233;d&#233;rale, qu&#8217;il a domin&#233;e depuis 60 ans.</p><p>C&#8217;est reconna&#238;tre la viabilit&#233; d&#8217;un Qu&#233;bec ind&#233;pendant. Mais &#234;tre capable de rappeler qu&#8217;il est plus <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/la-souverainete-pire-que-lausterite">encore viable et plus prosp&#232;re &#224; travers le syst&#232;me f&#233;d&#233;ral</a>.</p><p>C&#8217;est enfin reconna&#238;tre la l&#233;gitimit&#233; d&#233;mocratique du projet souverainiste. Mais &#234;tre capable de rappeler sans aucune g&#234;ne, et avec force, qu&#8217;il est tout aussi l&#233;gitime et d&#233;mocratique de vouloir demeurer dans la f&#233;d&#233;ration canadienne. Et que cette volont&#233;, <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/lindependance-du-quebec-fait-elle">exprim&#233;e de fa&#231;on continue et constante par une majorit&#233; claire de Qu&#233;b&#233;cois</a>, doit aussi &#234;tre reconnue, affirm&#233;e et soutenue.</p><p>Et que &#231;a ne veut pas n&#233;cessairement dire qu&#8217;on a une feuille d&#8217;&#233;rable tatou&#233;e sur le c&#339;ur. Ou ailleurs.</p><p>+++++++</p><p>Pour la premi&#232;re fois en 30 ans, le Parti qu&#233;b&#233;cois promet de tenir un r&#233;f&#233;rendum dans un premier mandat s&#8217;il est &#233;lu, et il a de bonnes chances de l&#8217;&#234;tre.</p><p>C&#8217;est surtout la premi&#232;re fois qu&#8217;on entre en campagne &#233;lectorale potentiellement pr&#233;r&#233;f&#233;rendaire avec un camp m&#233;diatique du Oui, et pas de camp du Non.</p><p>Va-t-on voir les journaux de Qu&#233;becor et <em>Le Devoi</em>r en mission, avec presque personne pour pr&#233;senter l&#8217;autre c&#244;t&#233; de la m&#233;daille? Va-t-on plut&#244;t assister &#224; une sorte de r&#233;veil des non-align&#233;s et &#224; une repr&#233;sentation m&#233;diatique plus fid&#232;le de l&#8217;opinion des Qu&#233;b&#233;cois?</p><p>Sans tomber dans la propagande, pourra-t-on au moins pr&#233;senter le revers de l&#8217;argumentaire ind&#233;pendantiste, ne serait-ce que pour rappeler ce qui fait arriver les deux tiers des Qu&#233;b&#233;cois &#224; la conclusion contraire?</p><p>Comme dirait Francis Cabrel, c&#8217;est une question d&#8217;&#233;quilibre. D&#8217;un point de vue de l&#8217;&#233;quit&#233; journalistique, c&#8217;est aussi une question de responsabilit&#233;. Parce que si ceux qui peuvent ne le font pas, qui va le faire?</p><p>Peut-&#234;tre que nos journaux ont besoin d&#8217;un peu de sang neuf. Ou, en tout cas, d&#8217;un peu de sang rouge en plus du sang bleu.</p><h4>-30-</h4><p><em>Je replonge dans mes vacances. De retour en forme pour la campagne &#233;lectorale. </em></p><p><em>Je tiens &#224; remercier sinc&#232;rement toutes celles et ceux qui soutiennent la d&#233;marche de ce m&#233;dia, depuis d&#233;j&#224; presque huit mois. </em></p><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p><p><em>Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Le mythe utile du Labrador québécois]]></title><description><![CDATA[Entre la g&#233;n&#233;ration d&#8217;&#233;lectricit&#233; et la g&#233;n&#233;ration de col&#232;re]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/le-mythe-utile-du-labrador-quebecois</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/le-mythe-utile-du-labrador-quebecois</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Tue, 28 Jul 2026 10:30:38 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/592ad747-5b49-42d7-be98-d7e765c39eb1_1214x596.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg" width="1214" height="596" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:596,&quot;width&quot;:1214,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:168655,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/208778936?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KxFA!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F08ea3bb6-6578-45c7-a40b-30eea814f029_1214x596.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Source : L&#8217;Atlas du Canada</figcaption></figure></div><p><em>(English text <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/the-useful-myth-of-a-quebec-labrador">available here</a>.)</em></p><p><strong>Qui avait pr&#233;vu qu&#8217;&#224; l&#8217;&#233;t&#233; 2026, &#224; quelques semaines des &#233;lections, on se chicanerait &#224; propos du Labrador?</strong></p><p>Le Parti qu&#233;b&#233;cois a tent&#233; de mettre le feu la semaine derni&#232;re, &#224; l&#8217;occasion des <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2270854/churchills-falls-rencontre-frechette-wakeham-progres"><span>discussions entre Qu&#233;bec et Terre-Neuve</span></a> &#224; propos de l&#8217;exploitation actuelle et future de l&#8217;hydro-&#233;lectricit&#233; sur le fleuve Churchill, au Labrador.</p><p>L&#8217;enjeu est de premi&#232;re importance pour le Qu&#233;bec, puisque la centrale de Churchill Falls <a href="https://www.lapresse.ca/actualites/politique/2026-07-21/churchill-falls/une-entente-dans-les-prochaines-semaines-entre-quebec-et-terre-neuve.php">fournit 15 % de notre &#233;lectricit&#233;</a>. Le dossier est politiquement charg&#233; pour les Terre-Neuviens, dont plusieurs consid&#232;rent s&#8217;&#234;tre fait avoir par le contrat sign&#233; en 1969, qui permet au Qu&#233;bec d&#8217;acheter de l&#8217;&#233;lectricit&#233; &#224; 0,2 cent le kilowattheure, une aubaine.</p><p>Il y a deux angles &#224; l&#8217;attaque du PQ. Le premier est que la premi&#232;re ministre du Qu&#233;bec, Christine Fr&#233;chette, <a href="https://www.lapresse.ca/actualites/politique/2026-07-22/churchill-falls/christine-frechette-n-a-pas-la-legitimite-pour-signer-selon-le-pq.php"><span>n&#8217;aurait pas la l&#233;gitimit&#233;</span></a> pour n&#233;gocier avec son vis-&#224;-vis terre-neuvien Tony Wakeham, puisqu&#8217;elle n&#8217;avait &#233;t&#233; &#233;lue que par les membres de son parti.</p><p>Le second est que le Qu&#233;bec a subi une <span>injustice historique</span> lorsque le Labrador a &#233;t&#233; accord&#233; &#224; Terre-Neuve en 1927 par le Conseil priv&#233; de Londres, un <span>&#171;&#8201;</span><a href="https://www.985fm.ca/audio/790996/le-pq-critique-la-position-de-faiblesse-de-christine-frechette"><span>tribunal colonialiste britannique</span></a><span>&#8201;</span>&#187;.</p><p>Le premier argument est particuli&#232;rement tir&#233; par les cheveux quand on regarde d&#8217;o&#249; il vient. En 2001, quand Lucien Bouchard en a eu assez du PQ, la course &#224; la direction n&#8217;a jamais eu lieu. Apr&#232;s le retrait de Pauline Marois, Bernard Landry a &#233;t&#233; couronn&#233; chef du parti et, cons&#233;quemment, premier ministre. Pas un Qu&#233;b&#233;cois, m&#234;me aucun militant de son propre parti n&#8217;a eu l&#8217;occasion de voter pour lui.</p><p>&#199;a n&#8217;a pas emp&#234;ch&#233; M. Landry de diriger le Qu&#233;bec pendant deux ans, jusqu&#8217;aux &#233;lections suivantes, supervisant le d&#233;p&#244;t de deux budgets et signant notamment la Paix des Braves et engageant la province envers les objectifs du protocole de Kyoto.</p><p>Personne n&#8217;a s&#233;rieusement pens&#233; que Bernard Landry agissait de fa&#231;on ill&#233;gitime. Notre syst&#232;me &#233;lectoral n&#8217;est peut-&#234;tre pas id&#233;al, mais c&#8217;est ainsi qu&#8217;il fonctionne. M&#234;me si c&#8217;est tentant d&#8217;un point de vue partisan, les d&#233;put&#233;s du Parti qu&#233;b&#233;cois devraient y penser &#224; deux fois avant d&#8217;attaquer son int&#233;grit&#233;.</p><p>Le Labrador, astheure.</p><p>Quand j&#8217;&#233;tais &#224; la petite &#233;cole, dans un autre si&#232;cle, il semblait aller de soi que l&#8217;esp&#232;ce de triangle en haut de la C&#244;te-Nord, &#224; la sonorit&#233; tr&#232;s francophone, devait appartenir au Qu&#233;bec. Nos profs de g&#233;ographie ne faisaient rien pour dissiper l&#8217;impression et la fronti&#232;re &#233;tait en plus trac&#233;e au pointill&#233;, contrairement &#224; celle des autres provinces.</p><p>C&#8217;&#233;tait aga&#231;ant. De l&#8217;espace, la p&#233;ninsule qu&#233;b&#233;coise, est l&#8217;un des points les plus reconnaissables de l&#8217;Am&#233;rique du Nord, s&#8217;avan&#231;ant de fa&#231;on intr&#233;pide dans l&#8217;Atlantique vers l&#8217;Europe, dont elle est un peu la continuit&#233;.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg" width="445" height="449" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:449,&quot;width&quot;:445,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:65551,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/208778936?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sxTL!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F283f923a-49f9-4b2e-b5b4-6ec57fba8e28_445x449.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>La g&#233;ographie naturelle faisait ainsi en sorte que la d&#233;cision de faire basculer le Labrador vers Terre-Neuve ressemblait &#224; un pr&#233;l&#232;vement ill&#233;gal de notre territoire, avec un r&#233;sultat esth&#233;tique plut&#244;t d&#233;cevant. On dirait que le maudit Conseil priv&#233; nous en avait enlev&#233; un morceau juste pour nous f&#226;cher.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg" width="1456" height="815" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:815,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:177269,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/208778936?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kemu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa36e3846-6f96-4135-a143-d8cdfcda0a37_1920x1075.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption"><span>&#169; S&#233;mhur / </span><a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page">Wikimedia Commons</a></figcaption></figure></div><p>Encore le Canada et les Anglais contre nous. Ren&#233; L&#233;vesque avait parl&#233; de &#171;<span>&#8201;</span>vol judiciaire<span>&#8201;</span>&#187;. C&#8217;est la Conqu&#234;te qui se revit &#224; l&#8217;infini, le colonialisme britannique qui nous poursuit jusque dans le 21<sup>e</sup> si&#232;cle. Sortez les mousquets!</p><p>C&#8217;est &#224; la fois tragique et romanesque, mais c&#8217;est aussi un brin exag&#233;r&#233;.</p><p>Entre la fin du r&#233;gime fran&#231;ais et le d&#233;but du 20<sup>e</sup> si&#232;cle, le Labrador a &#233;t&#233; tir&#233; de tous les c&#244;t&#233;s &#224; chaque redessinage de la carte de ce qui allait &#233;ventuellement devenir le Qu&#233;bec. L&#8217;exploitation du territoire entourant le fleuve Churchill a logiquement entra&#238;n&#233; des d&#233;saccords entre Terre-Neuve (qui &#233;tait encore un dominion britannique) et le Qu&#233;bec. Ottawa penchait alors de notre c&#244;t&#233;.</p><p>Le diff&#233;rend m&#232;ne &#224; la d&#233;cision du Conseil priv&#233; de Londres, en 1927, et &#224; notre amertume collective presque centenaire. La m&#233;moire collective, elle, a fait d&#233;faut.</p><p>D&#8217;abord, la d&#233;cision de 1927 n&#8217;&#233;tait pas un jugement, mais un arbitrage d&#233;sir&#233; et consenti par toutes les parties, et dont les conditions g&#233;n&#233;rales et le protocole ont &#233;t&#233; n&#233;goci&#233;s pendant 15 ans. &#192; l&#8217;issue des n&#233;gociations, toutes les parties convenaient qu&#8217;il y avait une fronti&#232;re et que cette fronti&#232;re restait &#224; d&#233;finir. C&#8217;est ce qu&#8217;on a demand&#233; au Conseil priv&#233; de faire.</p><p>Autrement dit, le sc&#233;nario d&#8217;un Labrador exclusivement qu&#233;b&#233;cois n&#8217;&#233;tait m&#234;me pas consid&#233;r&#233;. De plus, deux des trois avocats du Canada ont &#233;t&#233; nomm&#233;s par le Qu&#233;bec. On ne peut donc pas dire que &#231;a s&#8217;est jou&#233; dans notre dos ni au-dessus de nos t&#234;tes.</p><p>Le plus important est ce qui s&#8217;est pass&#233; ensuite. Dans les d&#233;cennies suivantes, les diff&#233;rents gouvernements que le Qu&#233;bec a connus ont eu de multiples occasions d&#8217;attester ou de contester implicitement ou explicitement la d&#233;cision de 1927. Hors de la reconnaissance officielle des fronti&#232;res, la plupart des gestes pos&#233;s par l&#8217;&#201;tat qu&#233;b&#233;cois ont &#233;t&#233; dans le sens de l&#8217;acceptation des fronti&#232;res actuelles, incluant la fa&#231;on dont les ressources mini&#232;res et &#233;nerg&#233;tiques ont &#233;t&#233; exploit&#233;es dans la r&#233;gion.</p><p>Le Qu&#233;bec a d&#8217;ailleurs eu de nombreuses occasions de n&#233;gocier le retour d&#8217;une partie du territoire du Labrador au fil des multiples interactions avec sa voisine. Dans les ann&#233;es 30, quelques ann&#233;es seulement apr&#232;s l&#8217;inf&#226;me d&#233;cision de 1927, Terre-Neuve, prise &#224; la gorge financi&#232;rement, &#233;tait m&#234;me pr&#234;te &#224; vendre le Labrador. Le Qu&#233;bec n&#8217;a jamais lev&#233; la main &#224; ce moment ou apr&#232;s.</p><p>Toute cette histoire a &#233;t&#233; racont&#233;e en moult d&#233;tails dans le rapport de la Commission d&#8217;&#233;tude sur l&#8217;int&#233;grit&#233; du territoire du Qu&#233;bec (CEITQ) publi&#233; en 1972, qui avait re&#231;u son mandat de Daniel Johson p&#232;re pendant les n&#233;gociations pour le contrat original de Churchill Falls, en 1966. Elle a &#233;t&#233; relat&#233;e &#224; nouveau il y a quelques ann&#233;es par le journaliste Jean-Beno&#238;t Nadeau dans un article-phare pour le magazine <em>L&#8217;actualit&#233;</em>, et qui pose la question &#224; savoir si &#171;<span>&#8201;</span><a href="https://lactualite.com/societe/le-quebec-sest-il-vraiment-fait-voler-le-labrador/"><span>Le Qu&#233;bec s&#8217;est-il vraiment fait &#8220;voler&#8221; le Labrador?</span></a> &#187;.</p><p>La r&#233;ponse des commissaires de la CEITQ, qui ont fini par &#233;crire 33 volumes sur les fronti&#232;res du Qu&#233;bec, dont 18 sur la seule question du Labrador, est non.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Vous aimez ce que vous lisez ou vous revenez ici souvent? Consid&#233;rez l&#8217;abonnement!</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Dans son <em><a href="https://pq.org/wp-content/uploads/2026/06/Livre-bleu.pdf">Livre bleu sur l&#8217;ind&#233;pendance du Qu&#233;bec</a></em>, le Parti qu&#233;b&#233;cois cite les travaux de la CEITQ et pr&#233;sente encore la d&#233;cision de 1927 comme une &#171;<span>&#8201;</span>injustice<span>&#8201;</span>&#187;.</p><p>&#199;a vaut la peine de lire ce que Jean-Paul Lacasse, le secr&#233;taire de la commission et aujourd&#8217;hui professeur &#233;m&#233;rite de la facult&#233; de droit de l&#8217;universit&#233; d&#8217;Ottawa, avait &#224; dire au journaliste Nadeau en 2022 :</p><p>&#171;<span>&#8201;</span>Bien des nationalistes qu&#233;b&#233;cois ont encore mal &#224; &#8220;leur Labrador&#8221;, mais que voulez-vous, ce sont des pr&#233;tentions non &#233;tay&#233;es qui ne reposent sur rien. (&#8230;) La sentence de 1927 ne comporte aucune fausset&#233; flagrante ni preuve de fraude. Toute contestation judiciaire serait vou&#233;e &#224; l&#8217;&#233;chec. C&#8217;est vraiment &#224; contrec&#339;ur que nous sommes arriv&#233;s &#224; cette conclusion.<span>&#8201;</span>&#187;</p><p>Le PQ cite &#233;galement dans son <em>Livre bleu </em>l&#8217;ouvrage <em><a href="https://www.septentrion.qc.ca/catalogue/quebec-territoire-incertain-le"><span>Le Qu&#233;bec : Territoire incertain</span></a></em>, que le professeur Lacasse signe avec le g&#233;ographe Henri Dorion. Les auteurs y d&#233;taillent minutieusement l&#8217;impr&#233;cision d&#8217;une partie des fronti&#232;res du Qu&#233;bec, notamment dans la p&#233;ninsule du Labrador, de m&#234;me que les probl&#232;mes r&#233;els que cela entra&#238;ne aujourd&#8217;hui. Jamais ils n&#8217;accr&#233;ditent la th&#232;se du &#171;<span>&#8201;</span>vol judiciaire<span>&#8201;</span>&#187;.</p><p><em>&#171;<span>&#8201;</span>(&#8230;) de tr&#232;s nombreux actes de reconnaissance de la fronti&#232;re telle qu&#8217;elle a &#233;t&#233; d&#233;limit&#233;e en 1927 ont fait en sorte que la position du Qu&#233;bec est relativement faible face &#224; une &#233;ventuelle ren&#233;gociation du trac&#233;.<span>&#8201;</span>&#187; </em>(p. 84)</p><p><em>&#171;<span>&#8201;</span>(&#8230;) le Qu&#233;bec ne dispose d&#8217;aucune argumentation juridique pouvant lui permettre de remettre en question la d&#233;limitation elle-m&#234;me.<span>&#8201;</span>&#187; </em>(p. 98)</p><p>Ils ajoutent ceci &#224; propos de la tentative du Qu&#233;bec et du Canada, en 1927, de ne conc&#233;der &#224; Terre-Neuve qu&#8217;une bande d&#8217;un mille de large le long de la c&#244;te du Labrador :</p><p><em>&#171;<span>&#8201;</span>Il faut bien reconna&#238;tre enfin que la position d&#233;fendue conjointement par le Qu&#233;bec et le Canada devant le Comit&#233; judiciaire du Conseil priv&#233; &#233;tait ind&#233;fendable historiquement et g&#233;opolitiquement.<span>&#8201;</span>&#187;</em> (p. 98)</p><p>On peut d&#233;battre de la fa&#231;on dont les avocats choisis par le Qu&#233;bec ont pr&#233;sent&#233; leur th&#232;se devant le Conseil priv&#233;, et on peut certainement se demander si une autre approche aurait donn&#233; un r&#233;sultat diff&#233;rent. Mais on ne peut pas reprocher aux repr&#233;sentants de Terre-Neuve d&#8217;avoir &#233;t&#233; plus comp&#233;tents que ceux du Canada.</p><p>Il n&#8217;y a eu ni fraude ni injustice, seulement une d&#233;cision d&#233;favorable, et beaucoup d&#8217;occasions rat&#233;es par la suite. Pr&#232;s de 100 ans plus tard, &#224; peu pr&#232;s tout le monde est rendu ailleurs, ce qui explique pourquoi un nationaliste convaincu comme M. <span>Legault a</span>vait n&#233;goci&#233; une <a href="https://www.lapresse.ca/actualites/2024-12-11/churchill-falls/legault-a-terre-neuve-pour-sceller-une-entente.php">entente de principe</a> avec Andrew Furey, le pr&#233;d&#233;cesseur de M. Wakeham.</p><p>+++++++</p><p>Pourquoi le Parti qu&#233;b&#233;cois s&#8217;agite-t-il soudainement &#224; propos du Labrador?</p><p>C&#8217;est d&#8217;abord par conviction, parce que le PQ consid&#232;re que le Qu&#233;bec devrait obtenir une compensation pour le territoire perdu, mais c&#8217;est peut-&#234;tre aussi par n&#233;cessit&#233; politique.</p><p>Si une entente est conclue avec Terre-Neuve avant les &#233;lections, ce sera plus difficile pour le Parti qu&#233;b&#233;cois de s&#8217;en d&#233;faire s&#8217;il forme un gouvernement minoritaire. On peut facilement imaginer que les lib&#233;raux et les conservateurs, et &#224; plus forte raison la CAQ, souhaitent pr&#233;server une entente &#233;conomique majeure.</p><p>&#192; l&#8217;oppos&#233;, une m&#233;sentente avec Terre-Neuve cadrerait parfaitement avec le plan de match du PQ.</p><p>Pr&#233;sentement, les sondages montrent que le Parti qu&#233;b&#233;cois, avec 30 % des intentions de vote, <span>n&#8217;est qu&#8217;&#224; quelques si&#232;ges</span> d&#8217;un gouvernement majoritaire. Si des &#233;lections avaient lieu demain, le PQ aurait environ 60 si&#232;ges. Il en faut 64 pour obtenir une majorit&#233; parlementaire.</p><p>Comme <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/les-obsedes-referendaires">je l&#8217;ai relat&#233; r&#233;cemment</a>, le discours du Parti qu&#233;b&#233;cois a fait un pivot il y a environ deux ans. La strat&#233;gie semble maintenant &#234;tre <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/les-obsedes-referendaires">de nous faire f&#226;cher chaque fois qu&#8217;il le peut</a>, que ce soit avec les &#171;<span>&#8201;</span>d&#233;portations<span>&#8201;</span>&#187; et les &#171;<span>&#8201;</span>ex&#233;cutions<span>&#8201;</span>&#187; qui ont eu lieu avant la fondation du Canada moderne, ou m&#234;me du Canada tout court, avec l&#8217;&#171;<span>&#8201;</span>immigration massive<span>&#8201;</span>&#187;, avec les <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/voici-le-texte-integral-de-la-reponse">plaines d&#8217;Abraham</a>, le &#171;<span>&#8201;</span><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/pspp-carney-gandhi-mandela-et-les">colonialisme britannique</a> &#187;, le <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/les-obsedes-referendaires">TGV de &#171;<span>&#8201;</span>l&#8217;unit&#233; canadienne<span>&#8201;</span>&#187;</a>. Et, maintenant, le Labrador.</p><p>En anglais, on appelle &#231;a du <em>rage-farming</em>.</p><p>En fran&#231;ais, on pourrait dire que Paul St-Pierre Plamondon, le chef du PQ, est pass&#233; de <a href="https://www.ledevoir.com/politique/quebec/325110/il-faut-refaire-le-pari-de-la-democratie">G&#233;n&#233;ration d&#8217;id&#233;es</a> &#224; la g&#233;n&#233;ration de col&#232;re. Parce que &#231;a prend une majorit&#233; le 5 octobre si le Qu&#233;bec veut pouvoir tenir un r&#233;f&#233;rendum.</p><p>En th&#233;orie, un gouvernement, m&#234;me minoritaire, contr&#244;le tous les leviers de l&#8217;ex&#233;cutif et peut gouverner jusqu&#8217;&#224; ce qu&#8217;il d&#233;cide de se saborder lui-m&#234;me, comme l&#8217;ont fait Jean Charest et Pauline Marois, ou Stephen Harper et Justin Trudeau &#224; Ottawa. Les partis d&#8217;opposition tendent aussi &#224; &#234;tre relativement dociles, surtout s&#8217;ils sont en reconstruction, ce qui est souvent le cas chez les vaincus.</p><p>En pratique, on peut facilement imaginer que la perspective d&#8217;un r&#233;f&#233;rendum pourrait amener les partis d&#8217;opposition &#224; faire front commun contre un gouvernement du Parti qu&#233;b&#233;cois, et m&#234;me &#224; tenter de le faire tomber s&#8217;il s&#8217;ent&#234;te &#224; tenir un r&#233;f&#233;rendum dont la plupart des Qu&#233;b&#233;cois ne veulent pas.</p><p>Quelqu&#8217;un au PQ est certainement arriv&#233; &#224; cette conclusion, et ce n&#8217;est pas &#233;tranger au discours actuel. Si les militants p&#233;quistes sont mobilis&#233;s, si les &#233;lecteurs p&#233;quistes sortent un peu plus pour voter, le Parti qu&#233;b&#233;cois pourrait aller chercher 2 ou 3 % d&#8217;appuis suppl&#233;mentaires. Dans la derni&#232;re ann&#233;e, des simulations ont montr&#233; que &#231;a pourrait &#234;tre suffisant pour obtenir une majorit&#233; parlementaire. (C&#8217;est aussi compl&#232;tement fou de pouvoir envisager une majorit&#233; avec 32 % du vote. <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/vers-un-gouvernement-majoritaire">J&#8217;en discute ici</a>.)</p><p>C&#8217;est donc aussi un peu pour &#231;a qu&#8217;on tente de vous f&#226;cher &#224; propos du Labrador et du reste.</p><p>L&#8217;avenir dira si c&#8217;est suffisant pour que des Qu&#233;b&#233;cois s&#8217;en aillent manifester &#224; Wabush. En attendant, les sorties du PQ <a href="https://x.com/TonyWakehamNL/status/2079958232479518887">ont attir&#233; l&#8217;attention du premier ministre de Terre-Neuve-et-Labrador, Tony Wakeham</a>, <span>qui ne semble </span><a href="https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/wakeham-churchill-falls-deal-9.7282873">pas trop press&#233;</a> de conclure une entente avant les prochaines &#233;lections.</p><p>Ce serait d&#233;j&#224; une petite victoire pour le Parti qu&#233;b&#233;cois. Pour les &#171;<span>&#8201;</span>int&#233;r&#234;ts sup&#233;rieurs du Qu&#233;bec<span>&#8201;</span>&#187; dont le PQ aime se r&#233;clamer, c&#8217;est une autre histoire.</p><h4>-30-</h4><p><em>Ce texte fait 1949 mots avec la titraille, ce qui correspond &#233;trangement &#224; l&#8217;ann&#233;e o&#249; Terre-Neuve a joint la f&#233;d&#233;ration canadienne, ou huit pages d&#8217;un livre. La recherche, la r&#233;daction et la navigation du fleuve Churchill jusqu&#8217;&#224; la source de nos contradictions m&#8217;ont pris un peu plus de deux jours.</em></p><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p><p><em>Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Le trésor électoral de la CAQ]]></title><description><![CDATA[Le financement public des partis politiques doit &#234;tre revu.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/le-tresor-electoral-de-la-caq</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/le-tresor-electoral-de-la-caq</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Tue, 21 Jul 2026 10:30:58 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg" width="1444" height="788" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:788,&quot;width&quot;:1444,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:46856,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/207851402?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PcyZ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87ec949f-2bf2-45e4-a91e-749dc5bb43d1_1444x788.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English text <a href="/__u/open.substack.com/pub/quebecsplaining/p/the-caqs-electoral-war-chest">available here</a>)</em></p><p><strong>Les &#233;lections s&#8217;en viennent.</strong> Et la Coalition avenir Qu&#233;bec d&#233;tient un immense avantage financier sur les autres partis.</p><p>Bien s&#251;r, puisqu&#8217;elle forme le gouvernement, la CAQ peut choisir de multiplier les bonbons pr&#233;&#233;lectoraux, et Christine Fr&#233;chette ne s&#8217;en est pas priv&#233;e depuis son accession au pouvoir en avril.</p><p>Comme en accordant <span>un </span><a href="https://www.journaldequebec.com/2026/05/23/cout-du-panier-depicerie--quebec-abolira-la-tvq-sur-ces-produits"><span>rabais de TVQ sur les aliments pr&#233;par&#233;s</span></a>, dont les barres tendres, les l&#233;gumes coup&#233;s d&#8217;avance, les croissants en emballage de quatre et la cr&#232;me glac&#233;e en petit format, sans oublier le papier de toilette, au co&#251;t de 100 millions $. Ka-ching!</p><p>Comme en accordant un <a href="https://www.journaldequebec.com/2026/04/17/remboursement-de-la--taxe-de-bienvenue--pour-les-premiers-acheteurs--voici-comment-ca-va-fonctionner">r<span>abais sur la taxe de bienvenue pour les premiers acheteurs</span> de maison</a>, au co&#251;t de 140 millions $. Re-ka-ching!</p><p>Comme en accordant un <a href="https://www.journaldequebec.com/2026/05/25/droits-dimmatriculation--voici-combien-vous-economiserez-cette-annee"><span>rabais de 50 $ sur les droits d&#8217;immatriculation</span></a> des v&#233;hicules de promenade, au co&#251;t de 245 millions $. Ching-ka-ching!</p><p>&#199;a fait un demi-milliard en trois mois, juste pour ces trois mesures qui, &#224; l&#8217;oppos&#233;, <a href="https://www.ledevoir.com/economie/consommation/982715/frechette-rate-cible-mesures-contre-hausse-cout-vie-croient-experts">auront peu d&#8217;effet r&#233;el sur nos finances personnelles</a>. </p><p>Par contre, &#224; chaque annonce, la CAQ profite d&#8217;une g&#233;n&#233;reuse couverture m&#233;diatique &#224; nos frais. Et une seconde fois lorsque la mesure commence &#224; s&#8217;appliquer, comme ce fut le cas pour le rabais &#224; l&#8217;&#233;picerie <span>la semaine derni&#232;re</span>. Il fait chaud dehors? Ne vous inqui&#233;tez pas, &#171;<span>&#8201;</span>Votre gouvernement<span>&#8201;</span>&#187; pense &#224; vous, et votre petit pot de Hagen-D&#228;as <a href="https://www.lapresse.ca/affaires/finances-personnelles/2026-07-15/mesure-gouvernementale/voici-les-produits-sur-lesquels-vous-ne-payez-plus-de-tvq.php"><span>va co&#251;ter 50 sous de moins</span></a>!</p><p>Vous me trouvez cynique? Ceux qui ont pens&#233; &#224; tout &#231;a le sont encore plus.</p><p>Le rabais sur l&#8217;immatriculation de votre voiture <a href="https://saaq.gouv.qc.ca/salle-presse/actualite/reduction-temporaire-du-cout-associe-aux-droits-dimmatriculation-des-septembre-2026">entrera en vigueur en septembre</a>. C&#8217;est peut-&#234;tre parce que les syst&#232;mes de SAAQclic ont besoin de quelques mois de plus pour s&#8217;ajuster. Ou peut-&#234;tre, plus probablement, parce que la prochaine campagne &#233;lectorale va d&#233;buter en septembre et que le rabais va toucher pr&#232;s de 5 millions de propri&#233;taires de v&#233;hicules &#8212; soit plus de 80 % des &#233;lecteurs &#8212;, et que tous les m&#233;dias vont rappeler en ch&#339;ur ce cadeau de 50 $ juste au moment o&#249; la campagne va commencer.</p><p>Mais la CAQ va aussi profiter d&#8217;un autre avantage pour la campagne &#233;lectorale, pour lequel elle peut remercier Bernard Drainville.</p><p>+++++++</p><p>Il y a une treizaine d&#8217;ann&#233;es, le Qu&#233;bec a accentu&#233; son virage vers le financement public des partis politiques, dans la foul&#233;e des fling-flangs et des brownies en s&#233;rie r&#233;v&#233;l&#233;s &#224; la commission Charbonneau.</p><p>Il s&#8217;est pass&#233; trois choses.</p><p><strong>Le premier changement fut l&#8217;imposition d&#8217;un plafond de 100 $ aux dons individuels aux partis politiques</strong>, et &#224; 200 $ lors d&#8217;une ann&#233;e &#233;lectorale.</p><p><strong>Le second changement fut l&#8217;ajout d&#8217;un montant suppl&#233;mentaire &#224; chaque don, soit les <a href="https://www.electionsquebec.qc.ca/comprendre/comprendre-le-financement-politique/sources-de-financement/?anc=Prov7">revenus d&#8217;appariement</a></strong>. Chaque fois que vous donnez, l&#8217;&#201;tat ajoute un montant. Le suppl&#233;ment est de 2,50 $ pour chaque dollar en don &#224; un parti, pour les premiers 20 000 $ re&#231;us. Ensuite, l&#8217;&#201;tat compense &#224; raison de 1 $ pour chaque dollar, jusqu&#8217;&#224; concurrence de 250<span>&#8201;</span>000 $ par parti pour une ann&#233;e donn&#233;e. Ici aussi, la limite est doubl&#233;e en ann&#233;e &#233;lectorale, ce qui fait qu&#8217;un parti alors peut recevoir 500<span>&#8201;</span>000 $ en appariement.</p><p><strong>Le troisi&#232;me changement est la hausse de l&#8217;<a href="https://www.electionsquebec.qc.ca/comprendre/comprendre-le-financement-politique/sources-de-financement/">allocation vers&#233;e aux partis politiques</a></strong>. C&#8217;est aussi celui qui a eu le plus d&#8217;impact.</p><p>Chaque ann&#233;e, depuis 1977, l&#8217;&#201;tat verse &#224; l&#8217;ensemble des partis une somme correspondant au nombre d&#8217;&#233;lecteurs inscrits lors de l&#8217;&#233;lection pr&#233;c&#233;dente, multipli&#233; par un montant de base. L&#8217;id&#233;e &#233;tait de compenser la perte du financement par les entreprises et les syndicats, interdit sous le gouvernement de Ren&#233; L&#233;vesque. Au d&#233;part, ce montant par &#233;lecteur &#233;tait de 0,25 $. En 2012, il &#233;tait de 0,82 $, avant de passer &#233;ventuellement &#224; 1,50 $, apr&#232;s quoi il a &#233;t&#233; index&#233;, pour atteindre 1,94 $ en 2025.</p><p>Aujourd&#8217;hui, l&#8217;allocation vers&#233;e par l&#8217;&#201;tat aux partis repr&#233;sente la plus grande partie du financement politique au Qu&#233;bec.</p><p>Il y avait 6,3 millions d&#8217;&#233;lecteurs inscrits lors de la derni&#232;re &#233;lection, en 2022. Cela signifie que l&#8217;an dernier, les diff&#233;rents partis politiques se sont partag&#233; une cagnotte d&#8217;un peu plus de 12 millions $ (1,94 $ x 6<span>&#8201;</span>302<span>&#8201;</span>789 &#233;lecteurs = 12,2 millions $).</p><p>Toutes ces mesures ont assaini le financement des partis politiques, rendu les &#233;lecteurs un peu plus &#233;gaux et permis, du moins en th&#233;orie, aux partis politiques de poursuivre leurs activit&#233;s hors de toute influence externe indue.</p><p>Mais il y a un gros vers d&#233;mocratique dans la pomme du financement &#233;lectoral : l&#8217;allocation est r&#233;partie en proportion du vote exprim&#233; lors des &#233;lections pr&#233;c&#233;dentes. Cela signifie que, quatre ans plus tard, la CAQ re&#231;oit encore la part du lion de ces 12,2 millions $.</p><p>En 2022, la CAQ avait re&#231;u 41 % du vote. Qu&#233;bec solidaire, le Parti qu&#233;b&#233;cois, le Parti lib&#233;ral et le Parti conservateur &#233;taient pratiquement &#224; &#233;galit&#233;, ayant obtenu respectivement 15 %, 15 %, 14 % et 13 %. (Je fais abstraction des virgules.)</p><p>L&#8217;an dernier, l&#8217;allocation de 12 millions $ vers&#233;e par le Directeur des &#233;lections &#233;tait r&#233;partie ainsi :</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1049059,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/207851402?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!aK88!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2cf0f551-cc18-4444-83fa-944dc3ae80a1_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Le probl&#232;me devient vite &#233;vident. En 2025, la CAQ a re&#231;u une allocation presque trois fois plus &#233;lev&#233;e que celle vers&#233;e &#224; tout autre parti. Le portrait &#233;tait le m&#234;me en 2023 et en 2024, en faisant les ajustements pour l&#8217;inflation : environ 1,7 million $ chacun pour QS, le PQ, le PLQ et le PCQ, et 5 millions pour la CAQ.</p><p>Pourquoi un parti politique pour lequel tous les sondages montrent la porte de sortie devrait-il &#234;tre avantag&#233; sur les autres?</p><p>Cet avantage sera encore plus prononc&#233; cette ann&#233;e. Lors du d&#233;clenchement des &#233;lections, les partis recevront une allocation suppl&#233;mentaire correspondant &#224; 1 $ par &#233;lecteur inscrit en 2022, toujours en proportion du nombre de votes qu&#8217;ils ont re&#231;us cette ann&#233;e-l&#224;.</p><p>Ceux qui comptent vite ont compris qu&#8217;un peu plus de 6 millions $ seront ajout&#233;s &#224; l&#8217;allocation r&#233;guli&#232;re, elle-m&#234;me hauss&#233;e par l&#8217;inflation, dont le montant de base est pass&#233; &#224; 1,99 $ en 2026.</p><p>Pour les dix premiers mois de 2026, &#231;a va donner ceci. (Pour novembre et d&#233;cembre, les montants seront ajust&#233;s en fonction du r&#233;sultat de la prochaine &#233;lection.)</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1143553,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/207851402?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hC9n!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F56dcaa42-e847-4bf9-bafa-cc501c1e45b1_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>D&#8217;ici octobre, la CAQ va recevoir 2,6 millions $ de plus en raison de cette allocation suppl&#233;mentaire. Les autres principaux partis, un peu moins de 1 million $.</p><p>Encore une fois, la CAQ est avantag&#233;e de fa&#231;on d&#233;mesur&#233;e parce qu&#8217;on perp&#233;tue son avantage &#233;lectoral d&#8217;il y a quatre ans, sans aucune mesure avec ses appuis actuels.</p><p>&#192; titre de comparaison, voici le pourcentage de l&#8217;allocation vers&#233;e aux partis en 2026, en comparaison avec les intentions de vote actuelles.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1252301,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/207851402?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OYLs!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F034086bf-3acf-446a-a5bf-16d68b9e18ad_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Ce printemps, la CAQ &#233;tait m&#234;me descendue &#224; 10 % dans les sondages. C&#8217;est l&#8217;extinction politique qui l&#8217;attendait. Mais chaque mois, elle continuait de recevoir plus que tout autre parti.</p><p>Je repose la question : au nom de quel principe le parti au pouvoir devrait-il &#234;tre arros&#233; de millions suppl&#233;mentaires pendant quatre ans? Et &#224; plus forte raison quand les &#233;lecteurs veulent le voir partir?</p><p>Non seulement notre syst&#232;me &#233;lectoral suravantage le parti qui obtient le plus de votes en lui donnant un nombre de si&#232;ges disproportionn&#233; (en 2022, la CAQ a obtenu 90 si&#232;ges sur 125 avec 41 % du vote), mais, en plus, il lui verse plus d&#8217;argent pendant plusieurs ann&#233;es. Cet avantage suppl&#233;mentaire est compl&#232;tement d&#233;connect&#233; de l&#8217;appui dont la CAQ b&#233;n&#233;ficie dans la population, ou m&#234;me du soutien financier de ses militants.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Pssst! Vous voulez soutenir mon travail? C&#8217;est ici. &#11015;&#65039;</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>En 2023, la CAQ &#233;tait le parti qui recueillait le plus de dons. Ce soutien populaire s&#8217;est effondr&#233; en 2024 dans la foul&#233;e du Vaudeville du 3<sup>e</sup> lien, <a href="https://www.journaldequebec.com/2023/08/25/election-partielle-dans-jean-talon--des-echanges-appuient-les-propos-du-pq-sur-le-3e-lien"><span>du cirque</span></a> pr&#233;c&#233;dant l&#8217;&#233;lection partielle dans Jean-Talon et des millions d&#233;pens&#233;s pour deux matchs pr&#233;saison des Kings de Los Angeles &#224; Qu&#233;bec, entre autres.</p><p>Pour les six premiers mois de 2026, la CAQ a recueilli &#224; peine plus de dons que le Parti conservateur, et beaucoup moins que le Parti qu&#233;b&#233;cois, le Parti lib&#233;ral ou m&#234;me Qu&#233;bec solidaire.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png" width="1456" height="728" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:728,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1246083,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/207851402?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WDbr!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3df9027-ae3f-4fcf-adfc-28ec5266f081_1774x887.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>(Certains noteront que le Parti qu&#233;b&#233;cois recueille, et de loin, le plus haut total de dons personnels depuis trois ans. Ce n&#8217;est sans doute pas &#233;tranger au fait qu&#8217;il pr&#233;sente un v&#233;ritable projet politique &#8211; qu&#8217;on soit d&#8217;accord ou non &#8211;, et que ce projet ne se limite pas &#224; gagner la prochaine &#233;lection. Les autres partis devraient prendre des notes.)</p><p>Les d&#233;boires de la CAQ et l&#8217;effondrement de ses appuis ne l&#8217;ont pas emp&#234;ch&#233; de d&#233;penser davantage depuis trois ans ni d&#8217;engendrer plus de surplus que tous les autres principaux partis, mis ensemble.</p><p>Parce que, malgr&#233; la d&#233;saffection &#224; son &#233;gard, la CAQ continue de pr&#233;senter des revenus deux fois plus &#233;lev&#233;s que ses adversaires, gr&#226;ce au financement public.</p><p>Les chiffres ci-dessous sont tir&#233;s des &#233;tats financiers des diff&#233;rents partis, disponibles sur le site d&#8217;<a href="https://www.electionsquebec.qc.ca/">&#201;lections Qu&#233;bec</a>. L&#8217;amortissement n&#8217;est pas trait&#233; de la m&#234;me fa&#231;on d&#8217;un parti &#224; l&#8217;autre, ce qui a un l&#233;ger impact sur l&#8217;exc&#233;dent, mais les ordres de grandeur demeurent.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/de400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:205138,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/207851402?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SF0h!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde400162-f6e2-4ee9-8c51-ed308e60b385_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>La CAQ, m&#234;me impopulaire, peut ainsi se permettre de d&#233;penser plus que quiconque tout en augmentant ses avoirs.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:78636,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/207851402?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wcSD!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff784f97b-0f02-4d35-aa6e-477fc0f5026a_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>C&#8217;est simple : apr&#232;s huit ans de pouvoir, la CAQ n&#8217;arrive plus &#224; d&#233;penser son argent. </p><p>Ce n&#8217;est sans doute pas ce qu&#8217;avaient en t&#234;te ceux qui ont jet&#233; les bases du financement public des partis politiques, en 1977.</p><p>Le probl&#232;me serait le m&#234;me s&#8217;il agissait du PQ ou du PLQ. Ce n&#8217;est pas un enjeu partisan, mais d&#233;mocratique. On a remplac&#233; le financement ill&#233;gal et les syst&#232;mes de pr&#234;te-noms par une sorte de fraude l&#233;galis&#233;e et institutionnalis&#233;e de l&#8217;intention des &#233;lecteurs.</p><p>Et Bernard Drainville, l&#224;-dedans?</p><p>C&#8217;est lui qui avait pilot&#233; la r&#233;forme du financement &#233;lectoral alors qu&#8217;il &#233;tait ministre dans le gouvernement de Pauline Marois de 2012. &#192; l&#8217;&#233;poque, le Parti qu&#233;b&#233;cois pouvait, pendant un moment, esp&#233;rer former un gouvernement majoritaire lors des &#233;lections suivantes, avant de l&#8217;&#233;chapper compl&#232;tement. Je ne suis pas dans la t&#234;te de ceux qui, au gouvernement, avaient imagin&#233; la r&#233;forme, mais je n&#8217;arrive pas &#224; &#233;carter compl&#232;tement qu&#8217;ils aient pens&#233; que &#231;a pouvait p&#233;renniser leur avantage.</p><p>En tous les cas, gr&#226;ce au financement public des partis politiques, il pleut aujourd&#8217;hui des millions &#233;lectoraux sur la CAQ. Et Bernard Drainville, aujourd&#8217;hui ministre et candidat caquiste, pourra en profiter lors des prochaines &#233;lections.</p><p>+++++++</p><p>Ce ne serait pas difficile de corriger le syst&#232;me actuel. La premi&#232;re chose serait d&#8217;&#233;liminer l&#8217;allocation vers&#233;e en proportion du vote, qui devient illogique et peu d&#233;mocratique avec le passage des ann&#233;es.</p><p>En compensation, les revenus d&#8217;appariement seraient hauss&#233;s. Par exemple, au lieu d&#8217;ajouter seulement un dollar en fonds public pour chaque dollar en don, comme c&#8217;est le cas actuellement au-del&#224; du seuil de 25 000 $, on pourrait hausser l&#8217;appariement &#224; 2 $ ou 3 $. Les moyens des partis politiques seraient pr&#233;serv&#233;s, mais ils seraient ancr&#233;s dans le r&#233;el.</p><p>Un tel changement r&#233;compenserait, amplifierait et inciterait le soutien individuel. Si un parti est populaire et qu&#8217;il r&#233;ussit &#224; mobiliser ses membres, il profitera d&#8217;un soutien additionnel.</p><p>Et si le parti au pouvoir nous prend &#224; r&#233;p&#233;tition pour des imb&#233;ciles, personne ne sera forc&#233; de le financer contre son gr&#233;.</p><p>(Note : j&#8217;ai ajout&#233; quelques pr&#233;cisions au passage sur l&#8217;allocation aux partis politiques, mise en place en 1977, mais fortement hauss&#233;e depuis.) </p><h4>-30-</h4><p><em>Ce texte  fait 1743 mots, soit l&#8217;&#233;quivalent d&#8217;une dizaine de pages d&#8217;un livre en incluant les tableaux. La r&#233;daction, l&#8217;&#233;pluchage des &#233;tats financiers des diff&#233;rents partis et des donn&#233;es de financement m&#8217;ont pris environ trois jours et donn&#233; envie de donner au Parti Rhinoc&#233;ros.</em></p><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p><p><em>Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Le 3e lien et la drôle de stratégie du PLQ]]></title><description><![CDATA[Peut contenir des traces de principes.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/les-principes-du-parti-liberal-du-4d8</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/les-principes-du-parti-liberal-du-4d8</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sun, 12 Jul 2026 10:30:23 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg" width="1389" height="633" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:633,&quot;width&quot;:1389,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:279933,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/206658306?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MPFg!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2877d1a-1c0a-4929-a615-3db51c108ba7_1389x633.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Capture d&#8217;&#233;cran tir&#233;e du site PLQ.org</figcaption></figure></div><p><em>(English text <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/the-third-link-and-the-qlps-odd-strategy">available here</a>.)</em></p><p><strong>Ceci n&#8217;est pas un texte sur le 3<sup>e</sup> lien. </strong>C&#8217;est un texte sur la dr&#244;le de strat&#233;gie et les principes parfois fluctuants du Parti lib&#233;ral du Qu&#233;bec. Mais on va faire un petit d&#233;tour par le 3<sup>e</sup> lien pour y arriver. (En plus, il para&#238;t que &#231;a fait sauver du temps.)</p><p><em>Avant de poursuivre, une pr&#233;cision. Je ne suis pas qu&#8217;un maudit Montr&#233;alais qui critique le 3<sup>e</sup>&nbsp;lien. Je suis n&#233; et j&#8217;ai grandi &#224; Qu&#233;bec, o&#249; j&#8217;ai pass&#233; les trente premi&#232;res ann&#233;es de ma vie. J&#8217;ai travers&#233; le 1<sup>er</sup> et le 2<sup>e</sup> lien plusieurs centaines de fois. Et je retourne encore r&#233;guli&#232;rement &#224; Qu&#233;bec, o&#249; j&#8217;ai de la famille et des amis. Plusieurs d&#8217;entre eux demeurent sur la Rive-Sud de Qu&#233;bec, prennent les ponts r&#233;guli&#232;rement, et trouvent aussi que le 3<sup>e</sup> lien est un projet de cabochon.</em></p><p>Jusqu&#8217;&#224; r&#233;cemment, tout le caucus du Parti lib&#233;ral &#233;tait officiellement contre un nouveau tunnel ou pont qui relierait directement Qu&#233;bec et L&#233;vis. Puis, le seul candidat &#224; la chefferie, Charles Milliard, a dit qu&#8217;il appuyait le projet.</p><p>Et la position du Parti lib&#233;ral a, <em>de facto</em>, chang&#233;. Heureusement pour le PLQ, personne n&#8217;a pos&#233; trop de questions sur ce deuxi&#232;me demi-tour &#224; propos du 3<sup>e</sup> lien. (On l&#8217;oublie, mais c&#8217;est le PLQ qui avait <a href="https://www.lesoleil.com/2017/12/04/nouvelle-etape-franchie-pour-le-troisieme-lien-731636c4f171c26e1ce47b153c789486/">officiellement lanc&#233; le projet en 2017</a>.) Quant aux d&#233;put&#233;s lib&#233;raux, ils n&#8217;en ont pas trop parl&#233; non plus. On peut les comprendre.</p><p>Cette semaine, l&#8217;influenceur et candidat lib&#233;ral Farnell Morisset s&#8217;est dit lui aussi favorable au 3<sup>e</sup> lien, pr&#233;cisant habilement qu&#8217;il <a href="https://radiox.com/podcast/il-faut-prendre-les-decisions-en-fonction-de-ce-que-nous-disent-les-experts/?episode_id=2524703">fallait &#233;couter les experts</a> quant &#224; la fa&#231;on de le r&#233;aliser.</p><p>Le probl&#232;me est qu&#8217;&#224; peu pr&#232;s tout ce qui existe d&#8217;experts recommande&#8230; de ne pas r&#233;aliser le 3<sup>e</sup> lien.</p><p>De un, parce que l&#8217;achalandage actuel et &#233;ventuel ne le justifie pas. Le trafic interrives a m&#234;me <a href="https://www.journaldequebec.com/2025/11/21/entre-quebec-et-levis--la-circulation-interrives-est-en-baisse-depuis-2018">baiss&#233; &#224; Qu&#233;bec</a> depuis que la CAQ a pris le pouvoir, en 2018.</p><p>De deux, parce que l&#8217;inutile pont co&#251;terait au minimum dix milliards en fonds publics et probablement plus, et qu&#8217;il n&#8217;existe aucun sc&#233;nario dans lequel un <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2266661/3e-lien-chiffres-peage">partenaire priv&#233; pourrait r&#233;alistement le financer</a>. M&#234;me <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2267358/cdpq-3e-lien-appel-interet">la Caisse de d&#233;p&#244;t n&#8217;est pas int&#233;ress&#233;e</a>.</p><p>On pourrait ajouter &#224; ces arguments que le pont de Qu&#233;bec serait <a href="https://www.lesoleil.com/2018/10/06/le-pont-de-quebec-fini-ou-eternel-cf6f17cf855b455b0bfbaa397259b0d5/"><span>virtuellement &#233;ternel</span></a> si on se d&#233;cidait &#224; l&#8217;entretenir correctement, un peu <a href="https://bayareatelegraph.com/2024/02/07/how-long-will-the-golden-gate-bridge-last/">comme le Golden Gate Bridge</a>, et que le pont Laporte est encore bon <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1737437/secrets-pont-pierre-laporte-anniversaire-50-ans"><span>pour au moins 50</span>, peut-&#234;tre m&#234;me 70 ans</a>. &#171;<span>&#8201;</span>On a mis deux liens au monde, il faudrait peut-&#234;tre s&#8217;en occuper<span>&#8201;</span>&#187;, chanterait feu Serge Fiori. &#199;a co&#251;terait moins cher et &#231;a serait plus intelligent.</p><p>Enfin, le Qu&#233;bec est pris avec un monstrueux d&#233;ficit d&#8217;entretien de ses routes, ponts, &#233;coles et h&#244;pitaux <a href="https://www.lapresse.ca/actualites/politique/2026-06-16/infrastructures-municipales/des-etats-generaux-pour-se-sortir-du-cul-de-sac.php"><span>de 50 milliards $</span></a>, auquel s&#8217;ajoute un non moins monstrueux d&#233;ficit d&#8217;entretien de ses infrastructures d&#8217;eau, <a href="https://www.lapresse.ca/actualites/politique/vetuste-des-infrastructures-d-eau/c-est-epeurant-pour-le-quebec/2026-03-31/vetuste-des-infrastructures-d-eau/une-crise-qui-freine-la-construction-de-logements.php"><span>aussi de 50 milliards $</span></a>.</p><p>&#199;a fait 100 milliards $ d&#8217;entretien en retard. Ce total augmente sans cesse parce que l&#8217;ensemble se d&#233;grade plus vite qu&#8217;on ne le r&#233;pare, et que chaque nouvelle ann&#233;e nous am&#232;ne de nouvelles surprises sous la forme de b&#226;timents plus magan&#233;s que ce qu&#8217;on anticipait.</p><p>Sans compter la <a href="https://www.journaldequebec.com/2026/05/26/penurie-de-main-doeuvre-qualifiee-les-jeunes-et-bons-electriciens-se-font-rares">p&#233;nurie chronique de main-d&#8217;&#339;uvre</a> en <a href="https://www.acq.org/carrieres-construction/grands-dossiers/penurie-main-oeuvre/">construction</a>.</p><p>En somme, on manque d&#8217;argent, de pelles, de pioches et de bras juste pour faire l&#8217;entretien de ce qu&#8217;on a d&#233;j&#224; construit. Et on ajouterait un co&#251;teux m&#233;gachantier qui ne r&#233;pond &#224; aucun besoin r&#233;el sur la pile?</p><p>Bernard Drainville dirait de le &#171;<span>&#8201;</span><a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2267204/drainville-tanne-experts-troisieme-lien">l&#226;cher avec les experts</a> &#187;.</p><p>On s&#8217;attendrait &#224; mieux d&#8217;un membre de l&#8217;Ordre des ing&#233;nieurs et du tr&#232;s polyvalent vulgarisateur qu&#8217;est Farnell Morisset, mais la politique nous fait parfois sauter dans de dr&#244;le de cerceaux.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Pssst! Vous voulez soutenir mon travail? C&#8217;est ici. &#11015;&#65039;</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>&#199;a fait des ann&#233;es que la CAQ cherche des donn&#233;es et des &#233;tudes pour appuyer le 3<sup>e</sup> lien, sans y arriver.</p><p>Je pourrais consacrer une chronique enti&#232;re &#224; cet &#233;chafaudage de baloney politique, mais ce serait perdre mon temps et le v&#244;tre. Tout a &#233;t&#233; dit et redit.</p><p>Le projet ne r&#233;pond &#224; aucun besoin r&#233;el en plus d&#8217;&#234;tre ind&#233;fendable du point de vue de l&#8217;urbanisme, des finances publiques et des co&#251;ts d&#8217;opportunit&#233;s qu&#8217;il repr&#233;sente : les ressources financi&#232;res et humaines consacr&#233;es &#224; la construction du 3<sup>e</sup> lien ne pourront pas servir &#224; r&#233;pondre &#224; d&#8217;autres besoins, eux r&#233;els et criants.</p><p>Pour justifier son &#233;tonnante d&#233;fense du 3<sup>e</sup> lien et le revirement qu&#8217;il imposait du m&#234;me coup &#224; son parti, Charles Milliard avait fait valoir lors d&#8217;une entrevue plus t&#244;t cette ann&#233;e qu&#8217;il avait &#171; <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/Course%20a&amp;#768;%20la%20chefferie%20du%20PLQ%20:%20Charles%20Milliard%20favorable%20au%20...%20%20Radio-Canada%20https:/ici.radio-canada.ca%20&amp;#183;%203%20juill.%202026">de l&#8217;ambition </a>&#187; pour la capitale.</p><p>Promettre un projet &#224; 10, <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2266661/3e-lien-chiffres-peage">peut-&#234;tre m&#234;me 12 ou 14 milliards</a>, et qui ne repose sur aucun besoin r&#233;el n&#8217;est pas &#171; avoir de l&#8217;ambition &#187; pour la capitale.</p><p>C&#8217;est simplement populiste. Et irresponsable.</p><p>+++++++</p><p>Comme je l&#8217;ai mentionn&#233; plus haut, c&#8217;est le Parti lib&#233;ral qui avait <a href="https://www.lesoleil.com/2017/12/04/nouvelle-etape-franchie-pour-le-troisieme-lien-731636c4f171c26e1ce47b153c789486/">lanc&#233; le projet de 3<sup>e</sup> lien</a>, sous le gouvernement de Philippe Couillard.</p><p>En 2021, Dominique Anglade avait <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1795905/tunnel-levis-parti-liberal-dominique-anglade-coalition-avenir-quebec">torpill&#233; le &#171; tunnel de Fran&#231;ois Legault &#187;</a>, tout en laissant entendre qu&#8217;un tunnel lib&#233;ral pourrait &#234;tre acceptable. Puis, en 2022, Anglade a <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1857420/3e-lien-dominique-anglade-abandon-caq-genevieve-guilbault">largu&#233; le 3<sup>e</sup> lien pour de bon</a>, parce qu&#8217;il n&#8217;&#233;tait plus justifiable rationnellement.</p><p>Mais le projet demeurait populaire &#224; Qu&#233;bec et, &#224; l&#8217;&#233;poque comme maintenant, des strat&#232;ges au sein du PLQ y voient une opportunit&#233; politique.</p><p>Je dois rappeler ici que j&#8217;ai travaill&#233; au cabinet de la cheffe de l&#8217;opposition officielle pendant quelques mois en 2021, dans une vaine tentative de ramener le PLQ, un parti pour lequel je n&#8217;avais jamais vot&#233;, &#224; ce qu&#8217;il avait &#233;t&#233; de mieux sous Godbout, Lesage, Bourassa. Je faisais partie de la minorit&#233; qui trouvait que le parti perdait de la cr&#233;dibilit&#233; &#224; s&#8217;accrocher au 3e lien. </p><p>Encore aujourd&#8217;hui, au-del&#224; de la question du bon sens et des principes, &#231;a me semble  &#234;tre une dr&#244;le de strat&#233;gie, m&#234;me si on se limite uniquement &#224; l&#8217;aspect politique.</p><p>Les r&#233;gions de la Capitale-Nationale et de Chaudi&#232;re-Appalaches (la Rive-Sud de Qu&#233;bec) sont un champ de bataille pour cinq partis. Combien de circonscriptions <em><span>de plus</span></em> parmi les 18 actuelles le PLQ peut-il esp&#233;rer remporter gr&#226;ce &#224; son appui renouvel&#233; au 3<sup>e</sup> lien? Une? Deux? Quatre?</p><p>Vous &#234;tes optimiste.</p><p>M&#234;me &#224; Qu&#233;bec, le projet est moins populaire qu&#8217;avant. <a href="https://www.lesoleil.com/actualites/actualites-locales/la-capitale/2026/02/09/sondage-le-troisieme-lien-en-perte-de-vitesse-et-de-confiance-7PYEASJ5W5GN7EL7PC5ZIUGHJU/">&#192; peine 52 %</a> des habitants de la grande r&#233;gion de Qu&#233;bec appuient sa version  actuelle. Mais comme 68 % ne croient pas que le 3e lien va se faire dans les 15 prochaines ann&#233;es, &#231;a risque de ne pas peser tr&#232;s lourd dans l&#8217;urne.</p><p>En tous les cas, &#231;a fait des ann&#233;es que le Parti lib&#233;ral croupit dans les bas-fonds &#224; Qu&#233;bec. <a href="https://www.lesoleil.com/actualites/politique/2026/07/02/sondage-les-conservateurs-en-tete-dans-la-grande-region-de-quebec-FATSBXLBSREW7CXNNB7CTMVGZI/">D&#233;but juillet, le PLQ &#233;tait &#224; 14 % dans l&#8217;ensemble de la r&#233;gion</a>, &#224; &#233;galit&#233; avec la CAQ. Les conservateurs sont bons premiers &#224; 27 %, suivi du PQ &#224; 21 %.</p><p>Qu&#233;bec solidaire, &#224; 4 %, n&#8217;est pas dans l&#8217;&#233;quation, <a href="https://qc125.com/1114f.htm">sauf dans Taschereau</a>, la circonscription qui recouvre le centre-ville de Qu&#233;bec, o&#249; le projet de 3<sup>e</sup> lien est particuli&#232;rement impopulaire.</p><p>(Et o&#249; se pr&#233;sente Farnell Morisset, ce qui montre une fois de plus que toutte est dans toutte.)</p><p>Bref, le 3<sup>e</sup> lien ne fera rien pour le PLQ &#224; Qu&#233;bec. &#199;a ne sera pas mieux ailleurs.</p><p>Il y a 107, bient&#244;t 109 circonscriptions hors de la grande r&#233;gion de Qu&#233;bec. (On vient de passer <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2261362/quebec-127-deputes-circonscriptions">de 125 &#224; 127</a>.)</p><p>Le PLQ, en adoptant la m&#234;me posture que la CAQ, laisse le champ compl&#232;tement libre au Parti qu&#233;b&#233;cois, qui aura beau jeu de sillonner la province en disant que le PLQ et la CAQ, c&#8217;est du pareil au m&#234;me. M&#234;me &#224; Qu&#233;bec, le PQ pourra f&#233;d&#233;rer l&#8217;opposition au projet, pendant que la CAQ, le PLQ et le Parti conservateur vont se partager ceux qui l&#8217;appuient.</p><p>Les lignes de communication du PQ sont probablement d&#233;j&#224; &#233;crites. &#171; Vous pr&#233;f&#233;rez dix milliards dans vos h&#244;pitaux et vos &#233;coles, ou dix milliards dans un pont vers nulle part? &#187; </p><p>PSPP doit &#234;tre mort de rire. Mon chum Pascal Paradis aussi, lui qui a <a href="https://www.journaldequebec.com/2023/10/02/en-direct-election-partielle-dans-jean-talon-suivez-tous-les-developpements">sacr&#233; une vol&#233;e &#224; la CAQ dans Jean-Talon</a>, notamment sur la question du 3e lien.</p><p>Ce qui nous m&#232;ne &#224; l&#8217;offre politique du PLQ version 2026.</p><p>&#171; R&#233;gionaliste. Nationaliste. F&#233;d&#233;raliste. &#187;</p><p>Ce sont les mots de Charles Milliard. Ce sont aussi ceux qui coiffent la page d&#8217;accueil du site du PLQ, d&#8217;o&#249; est tir&#233;e l&#8217;image qui chapeaute cet article. Le PLQ mise &#233;galement sur l&#8217;&#233;conomie. Et le 3e lien.</p><p>Un parti r&#233;gionaliste, nationaliste, f&#233;d&#233;raliste, qui mise sur l&#8217;&#233;conomie et un projet de 3<sup>e</sup> lien &#224; Qu&#233;bec, &#231;a ressemble en maudit au parti qui nous a gouvern&#233;s depuis huit ans, et dont les trois quarts des Qu&#233;b&#233;cois ne veulent plus rien savoir.</p><p>Et c&#8217;est ainsi que le PLQ pr&#233;tend se distinguer?</p><p>Si j&#8217;&#233;tais candidat lib&#233;ral, je commencerais &#224; m&#8217;inqui&#233;ter.</p><h4>-30-</h4><p><em><span>Je m&#8217;appelle </span><strong><a href="https://www.linkedin.com/in/patrick-d%C3%A9ry-2122712/">Patrick D&#233;ry</a></strong><span>. J&#8217;&#233;cris pour vivre et je tente </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/about">quelque chose de diff&#233;rent ici</a></strong><span>. Si vous avez aim&#233; lire ce texte, vous pouvez m&#8217;encourager en </span><strong><a href="https://buymeacoffee.com/patrickdery">m&#8217;achetant un caf&#233;</a></strong><span>. Les commentaires, les partages et les mentions &#171; j&#8217;aime &#187; sont toujours appr&#233;ci&#233;s.</span></em></p><p><em><span>Vous pouvez aussi </span><strong><a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe">prendre un abonnement &#224; ce m&#233;dia</a></strong><span> (gratuit ou payant, &#224; votre choix).</span></em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/subscribe&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Je m'abonne!&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/subscribe"><span>Je m'abonne!</span></a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Vous fêtez le Canada? Dites merci au Québec!]]></title><description><![CDATA[Si vous aimez ce que le Canada est devenu, il y a de bonnes chances que ce soit gr&#226;ce &#224; des politiciens... souverainistes.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/vous-fetez-le-canada-dites-merci</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/vous-fetez-le-canada-dites-merci</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 10:30:29 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png" width="1456" height="728" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:728,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1393286,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/204379666?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JwnO!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22efdb51-ccba-477e-81c4-dadceadff070_1774x887.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English text <a href="/__u/open.substack.com/pub/quebecsplaining/p/are-you-celebrating-canada-say-thanks?r=2w0g5w&amp;utm_campaign=post&amp;utm_medium=web&amp;showWelcomeOnShare=true">available here</a>.)</em></p><p><strong>Je ne f&#234;terai pas la f&#234;te du Canada. Je ne l&#8217;ai jamais f&#234;t&#233;e, et je ne commencerai pas aujourd&#8217;hui.</strong></p><p>Je n&#8217;ai pas plus f&#234;t&#233; la Saint-Jean-Baptiste. Agiter des drapeaux pendant que <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/feter-quoi"><span>tout ce qui tient notre soci&#233;t&#233; ensemble se d&#233;sagr&#232;ge</span></a>, tr&#232;s peu pour moi. Ou, dans le cas du 1<sup>er</sup> juillet, pendant qu&#8217;un ancien <a href="https://www.un.org/sg/fr/content/sg/personnel-appointments/2019-12-01/mr-mark-joseph-carney-of-canada-special-envoy-climate-action-and-finance">Envoy&#233; de l&#8217;ONU pour &#8230;</a></p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/vous-fetez-le-canada-dites-merci">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Fêter quoi?]]></title><description><![CDATA[C'est possible que je casse un peu le party.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/feter-quoi</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/feter-quoi</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Wed, 24 Jun 2026 10:31:14 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg" width="600" height="450" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:450,&quot;width&quot;:600,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iWHe!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa3293e15-d82e-40b2-9033-79ef359b8932_600x450.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Photo Wikimedia Commons.</figcaption></figure></div><p><em>(English text <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/celebrate-what">available here</a>.)</em></p><p><strong>Aujourd&#8217;hui, le Qu&#233;bec se f&#234;te. &#199;a se traduit g&#233;n&#233;ralement par beaucoup de drapeaux bleu et blanc, et beaucoup de musique.</strong></p><p>Je n&#8217;ai pas beaucoup d&#8217;amour pour les drapeaux en g&#233;n&#233;ral, mais j&#8217;aime bien notre fleurdelis&#233;. Pour le bleu royal, ma couleur pr&#233;f&#233;r&#233;e. Pour son caract&#232;re unique, comme la nation &#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/feter-quoi">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Le Québec est-il encore une démocratie?]]></title><description><![CDATA[Bienvenue en &#233;lectocrature.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/le-quebec-est-il-encore-une-democratie</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/le-quebec-est-il-encore-une-democratie</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 20 Jun 2026 10:31:01 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg" width="1456" height="873" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:873,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:43680,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/202807952?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D9vQ!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5cdc3b50-91f8-4bc6-bc18-b6f79ebecc56_1496x897.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English version <a href="/__u/open.substack.com/pub/quebecsplaining/p/is-quebec-still-a-democracy?r=2w0g5w&amp;utm_campaign=post&amp;utm_medium=web&amp;showWelcomeOnShare=true">available here</a>.)</em></p><p><strong>Demander si le Qu&#233;bec est encore une d&#233;mocratie peut para&#238;tre exag&#233;r&#233;, tant la r&#233;ponse semble &#233;vidente. Pourtant, l&#8217;est-elle?</strong></p><p>Qu&#8217;est-ce que qui d&#233;finit une d&#233;mocratie?</p><p>Des &#233;lections libres. Une m&#233;canique &#233;lectorale ind&#233;pendante du politique. Un r&#233;sultat qui refl&#232;te la volont&#233; de la population. Des contre-pouvoirs effectifs&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/le-quebec-est-il-encore-une-democratie">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Les obsédés référendaires]]></title><description><![CDATA[On ne fait pas un pays contre ceux qui vont l'habiter.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/les-obsedes-referendaires</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/les-obsedes-referendaires</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 13 Jun 2026 10:31:39 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg" width="1288" height="721" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:721,&quot;width&quot;:1288,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:376070,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/201832658?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jNic!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe904e3c6-edd2-44fc-b4db-349be50585cc_1288x721.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English version <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/the-referendum-obsessives">available here</a>.)</em></p><p>Mark Carney a donn&#233; tout un coup de pied dans le nid de gu&#234;pes en disant qu&#8217;un seuil de 50 % + 1 <a href="https://www.journaldequebec.com/2026/05/26/le-seuil-de-50--1-nest--absolument-pas-suffisant--pour-lindependance-dit-mark-carney">n&#8217;est &#171;&#8201;absolument pas suffisant&#8201;&#187;</a> pour sortir le Qu&#233;bec du Canada.</p><p>Les &#233;lus souverainistes ont d&#233;chir&#233; leur chemise de fa&#231;on habituelle, parce que c&#8217;est ce qu&#8217;ils font. Les d&#233;put&#233;s des autres partis <a href="https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2257046/referendum-quebec-loi-clarte-carney">ont embo&#238;t&#233; le pas</a> en part&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/les-obsedes-referendaires">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[À Montréal, on vous sert en français. Qui en parle?]]></title><description><![CDATA[Ce texte contient 97,4 % de bonnes nouvelles.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/a-montreal-on-vous-sert-en-francais</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/a-montreal-on-vous-sert-en-francais</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Wed, 03 Jun 2026 10:31:16 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><em>(English version <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/in-montreal-service-is-provided-in">available here</a>.)</em></p><p>Je mets le bonbon ici, mais seulement si vous promettez de lire jusqu&#8217;au bout. &#199;a marche?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg" width="1456" height="851" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:851,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:210301,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/200409785?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOhu!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa586202f-9e76-4d68-a087-009a6340c34f_1456x851.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Ok, on commence.</p><p>+++++++</p><h4>Quand la langue fran&#231;aise est en p&#233;ril, vous pouvez compter sur Jean-Fran&#231;ois Roberge pour arriver en sauveur.</h4><p>Rien n&#8217;&#233;chappe &#224; la vigilance du ministre de (prenez votre souffle) la Langue fran&#231;aise, de la Franc&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/a-montreal-on-vous-sert-en-francais">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[La Banque de défense, l’hypocrisie linguistique et le déni souverainiste]]></title><description><![CDATA[La &#171; campagne de peur &#187; n'est pas celle que l'on pense.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/la-banque-de-defense-lhypocrisie</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/la-banque-de-defense-lhypocrisie</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Tue, 26 May 2026 10:31:50 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg" width="1280" height="727" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:727,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:202910,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/199235758?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lwRK!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84448548-c04a-4333-92bd-2e667ad0d3af_1280x727.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption"><em>Photo OTAN.</em></figcaption></figure></div><p><em>(English <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/the-defence-bank-linguistic-hypocrisy">available here</a>.)</em></p><p><strong>Le Canada sera l&#8217;h&#244;te de la nouvelle Banque de la d&#233;fense, de la s&#233;curit&#233; et de la r&#233;silience (BDSR).</strong> Tr&#232;s grossi&#232;rement, il s&#8217;agira d&#8217;une sorte de bras financier de l&#8217;OTAN, afin de soutenir le d&#233;veloppement de la capacit&#233; de d&#233;fense des pays membres.</p><p>Quatre villes canadiennes, dont Montr&#233;al, se disputent le si&#232;ge soci&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/la-banque-de-defense-lhypocrisie">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Les principes du Parti libéral du Québec]]></title><description><![CDATA[Au-del&#224; des brownies et des fling-flang.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/les-principes-du-parti-liberal-du</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/les-principes-du-parti-liberal-du</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 23 May 2026 11:01:29 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg" width="1456" height="485" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:485,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:140349,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/198925290?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9g4!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff6aed2f2-cfc3-4b1f-9101-49260536833b_1500x500.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption"><em>(Photo tir&#233;e du profil de Charles Milliard sur X.)</em></figcaption></figure></div><p><em>(English version <strong><a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/the-principles-of-the-quebec-liberal">available here</a></strong>)</em></p><p>La premi&#232;re chose qui vient &#224; l&#8217;esprit lorsqu&#8217;il est question des principes du Parti lib&#233;ral du Qu&#233;bec, c&#8217;est qu&#8217;il ne semble pas en avoir. Et je ne pense pas ici &#224; l&#8217;&#233;thique ou aux &#171;&#8201;brownies&#8201;&#187;, ou si peu.</p><p>L&#8217;histoire de Sona Lakhoyan Olivier est &#233;videmment pitoyable. Non s&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/les-principes-du-parti-liberal-du">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Si le Canadien était un projet de société]]></title><description><![CDATA[R&#234;vons un peu en bleu, blanc et rouge.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/si-le-canadien-etait-un-projet-de</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/si-le-canadien-etait-un-projet-de</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 16 May 2026 10:31:21 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg" width="1230" height="648" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:648,&quot;width&quot;:1230,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:60055,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/197952688?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IDGa!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1df0a360-46bf-48a6-88bc-2cc00468162a_1230x648.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English text <strong><a href="/__u/quebecsplaining.substack.com/p/if-the-habs-were-a-societal-projet">available here</a></strong>.)</em></p><p>La Sainte-Flanelle est en feu.</p><p>Lane Hutson a l&#8217;air d&#8217;un prestidigitateur sur patins. Jakub Dobe&#353; est en train de faire oublier Carey Price. Alex Newhook se prend pour Maurice Richard. M&#234;me Caufield et Demidov ont fini par marquer.</p><p>Le Qu&#233;bec n&#8217;a jamais &#233;t&#233; aussi bleu, blanc et rouge qu&#8217;en ce printemps de gr&#226;ce. Ce n&#8217;est pas mo&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/si-le-canadien-etait-un-projet-de">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Pourquoi les bébés meurent-ils plus au Québec?]]></title><description><![CDATA[Ou comment une manchette horrible en cache une autre, encore pire.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/pourquoi-les-bebes-meurent-ils-plus</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/pourquoi-les-bebes-meurent-ils-plus</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Wed, 06 May 2026 10:31:37 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!bpXX!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb6f95e28-8447-4edf-84fe-44e25165102c_1121x664.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><em>(English version <strong><a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/why-do-more-babies-die-in-quebec">available here</a></strong>.)</em></p><p>La manchette du <em>Journal de Montr&#233;al</em> est morbidement accrocheuse : cinq b&#233;b&#233;s morts &#224; l&#8217;accouchement.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg" width="1456" height="1900" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1900,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:7044803,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/196612135?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ifH5!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F964be4b0-a77c-4e5c-a5c2-d33bd8787c82_4281x5587.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>(On peut aussi se demander pourquoi le fait que Renaud Lavoie ait eu &#171;&#8201;la peur de sa vie&#8201;&#187; est une nouvelle plus importante que le drame indescriptible de b&#233;b&#233;s r&#233;ellement morts, mais passons.)</p><p>&#192; l&#8217;int&#233;rieur, le <em>Journal</em> ouv&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/pourquoi-les-bebes-meurent-ils-plus">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Ce prix de l’essence qui nous rend fous]]></title><description><![CDATA[Apparemment, nous sommes &#224; 44 $ du bonheur.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/ce-prix-de-lessence-qui-nous-rend</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/ce-prix-de-lessence-qui-nous-rend</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 18 Apr 2026 10:30:52 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uoJu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89e09e8e-3c26-4b5d-a8bf-887785390d99_1319x676.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>(<em>English version <a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/gas-prices-are-driving-us-up-the">available here</a>)</em></p><p>Le prix de l&#8217;essence va baisser de dix cents le litre, gracieuset&#233; du gouvernement f&#233;d&#233;ral, qui a suspendu la taxe d&#8217;accise pour cinq mois. Entendez-vous les soupirs de soulagement d&#8217;un oc&#233;an &#224; l&#8217;autre?</p><p>De quoi parle-t-on, au juste? &#199;a doit &#234;tre beaucoup, si on se fie aux manchettes.</p><p>&#171;&#8201;R&#233;pit &#224; la pompe&#8201;&#187;, titrait <em>La Presse</em> &#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/ce-prix-de-lessence-qui-nous-rend">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[La souveraineté, pire que l’austérité]]></title><description><![CDATA[Le vrai co&#251;t d'un Qu&#233;bec ind&#233;pendant n'est pas celui qu'on pense.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/la-souverainete-pire-que-lausterite</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/la-souverainete-pire-que-lausterite</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 11 Apr 2026 11:01:39 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg" width="1456" height="764" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:764,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:262690,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://avezvousvotepourca.substack.com/i/193863106?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LiT!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F58c943a7-a37d-49d5-bacd-dcee574ebb86_1513x794.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English version <strong><a href="https://www.quebecsplaining.ca/p/quebec-sovereignty-worse-than-austerity">available here</a></strong>.)</em></p><p>Quand la fin de semaine sera pass&#233;e, le Qu&#233;bec aura un nouveau premier ou une nouvelle premi&#232;re ministre en la personne de Bernard Drainville ou Christine Fr&#233;chette.</p><p>Ne vous attachez pas trop. &#199;a ne sera qu&#8217;une parenth&#232;se avant les prochaines &#233;lections, qui pourraient voir la CAQ dispara&#238;tre.</p><p>Apr&#232;s une pause de huit ans, &#231;&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/la-souverainete-pire-que-lausterite">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Je ne rendrai pas hommage à François Legault]]></title><description><![CDATA[&#202;tre premier ministre n'est pas un prix de pr&#233;sence.]]></description><link>https://avezvousvotepourca.substack.com/p/je-ne-rendrai-pas-hommage-a-francois</link><guid isPermaLink="false">https://avezvousvotepourca.substack.com/p/je-ne-rendrai-pas-hommage-a-francois</guid><dc:creator><![CDATA[Patrick Déry]]></dc:creator><pubDate>Sat, 04 Apr 2026 11:02:33 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_webp, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg" width="700" height="391" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:391,&quot;width&quot;:700,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_424, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_848, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1272, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4LtU!, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/w_1456, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/c_limit, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/f_auto, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/q_auto:good, /__u/avezvousvotepourca.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9896f926-a134-4cb3-9378-7a2e960a464e_700x391.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(English version <strong><a href="/__u/open.substack.com/pub/quebecsplaining/p/i-wont-be-praising-francois-legault?r=2w0g5w&amp;utm_campaign=post&amp;utm_medium=web&amp;showWelcomeOnShare=true">available here</a></strong>.)</em></p><p>C&#8217;&#233;tait un &#171;&#8201;d&#233;part &#233;motif&#8201;&#187;. Il avait &#171;&#8201;le sens de l&#8217;&#201;tat&#8201;&#187;. Il &#171;&#8201;aimait le Qu&#233;bec&#8201;&#187;. Les hommages ont d&#233;boul&#233; apr&#232;s le dernier discours de Fran&#231;ois Legault &#224; l&#8217;Assembl&#233;e nationale. De ses alli&#233;s. De ses adversaires. Des journalistes.</p><p>&#171;&#8201;Toute la nation lui est reconnaissante&#8201;&#187;. </p><p>Vraiment? Avec &#224; peine 10 % d&#8217;intentions de&#8230;</p>
      <p>
          <a href="/__u/avezvousvotepourca.substack.com/p/je-ne-rendrai-pas-hommage-a-francois">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item></channel></rss>