vroeg hoe het is en hoe het voelt om een hoogsensitief persoon te zijn in een reactie op deze Substack, voor zover dat voor ‘iedereen’ hetzelfde is, voegde hij hieraan toe. Hier heb ik geen kort antwoord op, maar bij deze een inkijkje in hoe het voor mij is om hoogsensitief te zijn. Tijdens het beantwoorden van je vraag hou ik in mijn achterhoofd wat tegen me zei: “Chungmei, het lijkt me interessant om meer te lezen over hoe hoogsensitiviteit tot uiting komt bij iemand met een Aziatische afkomst. Met mijn Chinese culturele achtergrond kan ik daar zeker iets over vertellen. Bij deze nog een bedankje aan voor de inspiratie om deze Substack op deze manier te starten.

Mijn hoogsensitiviteit in een notendop en waar je in deze Substack over gaat lezen:

• geur- en smaakzintuig in combinatie met het kinesthetische zintuig liggen op de voorgrond in mijn beleving van de wereld;

• hoorzintuig komt hier vlak achteraan;

• gezichtsvermogen: observeren zit er van nature meer in dan praten;

• reflecteren en filosoferen;

• verbanden leggen, rijk innerlijk leven;

• creatief bezig zijn, willen creëren;

• oog voor details en subtiele veranderingen.
  

Wanneer ik overdag en vlak voor het slapen gaan te weinig tijd neem om stil te staan bij wat ik voel, op meerdere momenten in verschillende, zowel professionele als persoonlijke contexten, dan is de kans groter dat ik overloop van gedachten en emoties, maar vooral van emoties. Mijn eerste ingang om die gedachten en emoties ruimte te bieden is op papier. Ik hou van notitieboeken in diverse formaten, maar A5 heeft wel mijn voorkeur. De notities gaan over waar ik dankbaar voor ben, mijn intenties, dagboekverhalen, inspiraties en tegenwoordig schrijf ik ook mee tijdens sessies. Ben regelmatig onder de indruk van rake opmerkingen die cliënten plaatsen en de stappen die ze in hun proces maken. Veel onthou ik, maar veel vergeet ik en dat vind ik zonde. Na elke sessie ontvangen ze een verslag van wat er in de sessies is besproken en behandeld en dan wil ik die gouden momenten wel aan hen terug kunnen geven. Waar ik voorheen direct na een sessie het verslag schreef, neem ik er nu meer tijd voor. Voorheen schreef ik ze zelfs in mijn lunchpauze. Die werkmotor is wat afgenomen. Het is nodig dat ik afstand neem. Op een later moment heb ik hun processen weer helder op mijn netvlies en tikt het lekkerder weg.

Ook wanneer ik voldoende aandacht besteed aan wat ik voelde, kan het zijn dat iets uit het dagelijks gebeuren doorsijpelt naar mijn onderbewustzijn. Op sommige nachten trek ik door en word ik wakker met contexten die vragen oproepen. Overigens verloopt dit in fasen, afhankelijk van wat er zich voordoet in het leven. Soms dienen de antwoorden zich ‘s ochtends al aan en soms later op de dag.

Op goede dagen die overgaan in weken leef ik over het algemeen een heel rustig leven. De beweging in de ochtend: yoga, krachttraining, wandelen of schrijven heb ik nodig om wakker te worden. Beweging pak ik, waar mogelijk, ook tussen sessies in of na een werkdag. Het “monnikenleven” staat verder in het teken van het ouderschap en het huishouden.

‘s Middags vang ik de kinderen op, geen elftal, maar wel twee prachtige zielen. Met een praatje, met eten, waarna ik meestal nog een paar uurtjes werk, alvorens ik ga koken. Inmiddels komt het vaker voor dat ze zichzelf opvangen en dat we pas tijdens het avondeten met elkaar in gesprek gaan. Bezig zijn met boodschappen doen, bereiden van eten en samen nuttigen van de avondmaaltijd, vormt een deel van mijn ontspanning. Dit type ontspanning brengt mij terug in mijn lichaam. Wat mij ook in mijn lichaam brengt is om creatief bezig te zijn. Wat ik via mijn werk leer, deel ik graag met anderen, in de vorm van video’s of schrijfsels. Zodra ik me in een creatief proces begeef, heb ik weinig aandacht voor eten, eet ik vaak hetzelfde en veel minder. Denk aan drie dagen lang zilvervliesrijst, ceviche, guacamole en salade. Alles homemade. Vertelt dit iets over mijn hoogsensitiviteit? Ik geloof het wel en wel vanuit twee perspectieven. Vanuit het perspectief van hoe ik als hoogsensitief persoon werd ontvangen in een Chinese familie en vanuit het perspectief van creatieve processen. (over dit laatste zal ik in een volgende Substack delen, mocht je vragen hebben, stel ze alvast, en stel vooral je vragen en deel over jouw kenmerken en inzichten over hoogsensitiviteit naar aanleiding van deze Substack)

Ik groeide op in een familie waarin eten heel belangrijk was. Mijn overgrootopa, opa en oma kenden de schaarste van hun land van oorsprong. Geboren en getogen in Amsterdam, in een tijd waarin mijn opa en oma zich fysiek in Amsterdam-West hadden geworteld onder de restaurantnaam Wen Zhou, was er in mijn leven eten in overvloed. Elke week was ik getuige van leveranciers die hun waren afleverden, en met wie mijn opa luid lachend praatjes maakte. Later, in mijn tiener- en puberteit, zag ik mijn moeder hetzelfde doen, weliswaar in Noord-Brabant, in haar eigen “toko”.
Mijn moeder blijft ons verrassen met nieuwe voedingsmiddelen en gerechten. Met speciale champignons, vissoorten en schelpdieren. De abalones en coquilles die we van restaurantgerechten kennen, bracht ze vanuit haar keuken naar de eettafel. Nog maar kort geleden, tijdens een etentje rond Kerstmis, haalde ze oesters tevoorschijn en kregen we de opdracht om deze open te maken. Een YouTube video werd erbij gehaald en ze vond het fantastisch om te zien hoe we ermee worstelden.

De blootstelling aan de kleuren en geuren van voedingsmiddelen in rauwe vorm en gebakken, gestoomde, geroosterde, gekookte, gefrituurde en geblancheerde vorm, dat was mijn wereld. Misschien romantiseer ik het pellen van lychees en zonnebloempitten, de eerste hap in overheerlijke dadels en kaki’s en het sabbelen aan rietsuikerstengels. Het vasthouden van voedingsmiddelen en het ruiken van de geuren, texturen en kleuren die vrijkomen. Van een wereld waarin ik blijf ontdekken, vooral omdat mijn reuk- en smaakzintuigen deze grote behoefte hebben. Vanuit mezelf, als hoogsensitief persoon, maar ook door wat mijn familie mij aanbood, bleef ik dit ontwikkelen.

Als puber keek ik vele zomers lang mee in de keuken van mijn oom en tante. Op mijn tenen staand keek ik langs zijn schouder hoe hij voedingsmiddelen schoonmaakte en hoe hij het grote, blinkende, scherpe hakmes hanteerde. Hij praatte graag, ik luisterde graag. Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat was hij aan het werk in hun Chinese import- en export winkel op Scheveningen boulevard. Het verbaasde me vaker dan niet wanneer hij aan het einde van de middag het huis binnen kwam wandelen met tassen vol met boodschappen. Tassen vol. De ene keer riep hij trots uit dat hij 7 kilo biefstuk had gescoord. ‘Zulke goede, sappige biefstuk! Ik ga het gelijk voor jullie klaarmaken.’ Hij sneed de biefstuk in biefstuk lappen in de voor ons (alle zeven aanwezige kinderen) juiste diktes. Tijdens het bakken was hij aan het voorproeven en terwijl hij het vers gebakken biefstuk naar de eettafel bracht, deelde hij mee dat hij er al twee op had. Een andere keer glunderde hij van plezier en trots tussen de enorme krabben in de wasbak, op het aanrecht en in de emmers op de vloer.

Het rook er naar de zee. Methodisch werkte hij aan het snijden van gember, knoflook en bosui en hakte hij de krab in stukken. Alle mannen in mijn familie kunnen koken, wat bijzonder, dacht ik. Terwijl mijn oom het oranjerode deel met zijn blote handen uit de schelp haalde, vroeg ik aan hem wat dit was. Dat deel van de krab smaakte me altijd goed. Met een brede glimlach en guitige ogen zei hij: ‘Dat ga ik je niet vertellen, want dan wil je het niet meer eten. Het is in ieder geval een delicatesse.’ Eenmaal aan tafel lag dit oranjerode deel van de krab in een kom met gember, knoflook en azijn. Het was wederom verrukkelijk. Hij grijnsde en zei: ‘Zhongmei, dat zijn de hersenen van de krab.’ Neeeeee, echt? Ik hoorde het, maar het drong niet tot me door, ik vond het al lekker en kon het niet meer, niet lekker vinden.

Terwijl ik deze woorden schrijf, besef ik me dat mijn reukzintuig mede goed ontwikkeld is door de vele gevarieerde gezichtsuitdrukkingen die ik heb gezien. Hoe ze hun neus optrokken en hun ogen wegrolden wanneer iets stonk. Hoe ze dichterbij kwamen als het aangenaam rook, om met hun hand de geur naar hun neuzen te brengen. Wanneer iets onaangenaam ruikt, ben ik weg of verwijder ik het item dat vies ruikt. Een persoon in het openbaar vervoer kan ik niet verwijderen, dus verwijder ik mezelf. Laatst kwam een vrij potige man die flink uit zijn poriën rook, recht tegenover me zitten, in een vierzits coupé waarvan de twee plekken naast ons beschikbaar waren. Zijn knie was slechts één centimeter verwijderd van mijn knie, met zijn benen wagenwijd open vroeg zijn kruis, in vol ornaat, om aandacht. Alleen de observatie ervan, van het geheel, was voldoende om te verplaatsen. Voor een moment dacht ik nog: oh, wat sneu voor hem, hij weet vast dat het door zijn aanwezigheid komt. Deze gedachte duwde ik opzij en nestelde mezelf zes coupés verder op een ruimtelijke en geurvrije zitplaats. Deze verwijdering was niet alleen gebaseerd op mijn reukzintuig, maar ook op mijn kinesthetische zintuig.

Het bezig zijn met eten en fysieke bewegingsvormen vergroot en verdiept de werking van mijn kinesthetische zintuig. In mijn werk raak ik op belangrijke momenten mijn cliënten aan ter ondersteuning of ter bekrachtiging van een gevoel. Buiten mijn werk ben ik het aanrakerige type. En misschien vreemd, maar voor mij normaal: wanneer ik met iemand wandel, neig ik fysiek naar de ander en corrigeer mezelf regelmatig als ik buiten mijn pas loop. Het heeft te maken met fysieke nabijheid, saamhorigheid. Met natuurlijk de uitzondering wanneer iemand negatieve energie bij of om zich heen draagt of dat er een professionele afstand dient te zijn.

Op professioneel vlak was ik al langere tijd bekend met het inzetten van mijn kinesthetische zintuig door het werken in de fitness- en aerobics branche. Op persoonlijk vlak werd dit deel pas aangewakkerd in Spanje, toen ik daar als studente woonde. De Spanjaarden, althans in het zuiden van Spanje, leven met elkaar op een manier dat fysieke nabijheid normaal is. Leer je iemand net kennen, ontvang je direct twee zoenen, één op elke wang. Het knuffelen en fysiek contact kende ik niet vanuit mijn Chinese opvoeding, en ook niet zozeer vanuit de blootstelling aan de Nederlandse cultuur.

Het vermogen om te registreren waar mijn lichaamsdelen zich bevinden ten opzichte van elkaar, zonder te hoeven kijken, het leren door te doen (onderwijs) en vertrouwen op mijn intuïtie en fysieke gevoel, maakt mij grotendeels wie ik ben. Mijn kinesthetische zintuig leidt ook tot het gebruik maken van woorden met een gevoelslading. In een sessie had ik een leuk onderonsje met een cliënt. Hoe vaak deel ik nou met iemand dat ik voorwerpen, die onder andere uit keukenkastjes vallen, opvang zonder te kijken? Haast nooit. Dit keer kwam het ter sprake, ik weet niet meer via welke route, maar zij kan het ook.

Het in mijn lichaam zitten en vanuit hier leven en werken draagt bij aan mijn werk met hoogsensitieve personen. Het doorvragen, luisteren en blijven kijken naar hoe het lichaam reageert leidt tot het vinden van een ingang om de verbinding tussen geest, hart en lichaam te herstellen. Hoogsensitiviteit wordt beleefd door de zintuigen en op een nauwkeurige wijze, zonder filters, verwerkt door meerdere hersendelen tegelijkertijd. Hoe dichter je bij de “grond” leeft, hoe meer je zintuigen aan staan.

Het dicht bij de grond leven ken ik vanuit mijn Chinese familie. Voornamelijk via voeding, maar ook fysiek in de weer zijn, werken met inzet van je lichaam, in de horeca en detailhandel. Wellicht herken jij jezelf er ook in, vanuit de culturele of socio-economische achtergrond waarin jij bent opgegroeid?

Voor nu hou ik het hierbij.

Heb je vragen?
Deel jouw ervaringen met hoogsensitief zijn. Ik ga je lezen.
Deel je vragen en verhalen onder deze Substack.

Shout-out aan mijn Substack Cirkel

• , , , , , , , , , , , , , , en .

Verjaardagsfeesten die je begroeten met ballonnen, slingers en de geur van het groen van de natuur vermengt met een gemoedelijke sfeer, dat zijn bij uitstek de feesten voor nieuwe verbindingen en mooie verhalen. Dit eerste verhaal dompelde mij, binnen secondes na de ontmoeting, onder in de wereld van het ontastbare, het onderbewustzijn en handelen naar de informatie die ons wordt ingefluisterd.

Ik wordt voorgesteld aan de nicht van de gastvrouw, een goede vriendin van me. Deze dame werkt als lichaamsgericht therapeut en woont al dertig jaar in Nieuw-Zeeland. Ze is voor een langdurig bezoek in Nederland. Op mijn vraag waar haar bijzondere naam vandaan komt, vertelt ze me dat het een Afrikaanse naam is. Een maand voor de geboorte van haar zoon droomde ze dat hij, haar vertelde wat zijn naam is, en hoe zij heette. Beide droegen Afrikaanse namen. Ze was al een tijdje op zoek naar een Afrikaanse naam voor zichzelf, dus deze naam kwam als geroepen. Ze is Nederlandse, maar haar oorsprong ligt ergens anders, wellicht in één van de landen in Afrika. Bij het horen van de naam van haar dochter hoorde ik vooral een Oosterse melodie en vroeg aan haar of ze het nog één keer kon zeggen. Nee, het bleef nog steeds niet hangen, ik zou de letters moeten zien en het vaker moeten herhalen,  om deze naam te onthouden. Het was ook een naam die via een droom tot haar kwam, een boeddhistische naam.

Mijn borstgebied opende zich. Alsof een touwtje door mijn systeem mijn geest, lichaam en ziel aan elkaar rijgt en iemand van boven zachtjes aan dit touwtje trok waardoor geest, lichaam en ziel extra op elkaar raakten afgestemd.

Share

Later schoof ze bij onze tafel aan, waar mijn zoon (10 jaar) en ik ontzettend gezellig zaten te babbelen met een stel in de zeventig. De Nieuw-Zeelandse lichaamsgerichte therapeute’s carrièreverloop was bizar interessant. Ze startte met natuurgeneeskunde in Nederland, daarna reguliere geneeskunde in Nieuw-Zeeland, vervolgens Embodied processing, daarna Ren Xue, dat overigens de sleutel vormde van al haar fysieke klachten, en als laatste nam ze Somatic Experiencing tot zich, wat blijkbaar veel weg heeft van Ren Xue, maar doordat de bekendheid ervan in Nieuw-Zeeland groter is dan Ren Xue, positioneert ze zich met Somatic Experiencing.

Ondertussen werden wij wel heel nieuwsgierig naar Ren Xue, deze voor mij onbekende methode. Het is een holistisch systeem voor gezondheid, geluk en innerlijke groei gebaseerd op Chinese wijsheden en moderne wetenschap. Deze dame was er zeer over te spreken, omdat al haar fysieke klachten, waar ze jarenlang mee kampte en meerdere methodes tegenaan had gehouden, binnen een jaar ermee waren verdwenen. Nu begrijpt ze beter waar mensen werkelijk tegenaan lopen, wat de oorsprong is van hun mentale, emotionele en fysieke klachten.

We bestookten haar met vragen. Maar hoe dan? Waar vraag je naar? Hoe begeleidt je het proces? Lijkt het ook op Somatic Experiencing; komt het penduleren erin voor? ‘Nee, penduleren komt voor in Embodied processing en Somatic Experiencing, maar in Ren Xue blijven we bij het gevoel dat naar aanvoelt en gepaard gaat met negatieve gedachten. We blijven erbij en onderzoeken het gevoel vanuit het lichaam door de fysieke sensaties te benoemen (dit is overigens een onderdeel van Somatic Experiencing, wat ik ook toepas, maar het gaat niet over in ‘penduleren’ naar een positief gevoel en zo heen en weer tussen het negatieve en het positieve) en we gaan naar de positieve intentie van dit gevoel. Bij aanvang van de therapie bespreken we de patronen die telkens terugkomen en de cliënt tegenwerken.’ Aah, riep ik uit, dat doet me denken aan het achterhalen en benoemen van de positieve intentie binnen Neuro Linguïstisch Programmeren. Zou dit dan één van de moderne wetenschappen zijn die in deze methode is verwerkt of zijn er nog andere methodes waarbij de ‘positieve intentie’ een onderdeel is van de methode?

Het boeide haar dermate dat ze na beoefening de methode doorgaf vanuit leraarschap. Heerlijk om mensen te horen spreken over datgene waar ze gepassioneerd over zijn. Wij waren vanuit onze verschillende achtergronden haar ideale studenten. Voordat zij bij ons aanschoof, spraken we over bezoekwaardige plekken in Nederland, hoe avontuurlijk het kan zijn om als zeventigers en 10-jarige te reizen met de fiets in de trein, lasergamen, vr games in Alice en Wonderland, de museumjaarkaart als je aandachtsspanne is verkort naar 45 minuten (tip van de bijna 70-jarige), maar ook leuk voor kinderen, sushi, avatar, tai chi, bucketlists, scouting en kamperen.

Over de vr game in Alice in Wonderland: dit is een aparte anekdote waard. A. (bijna 70) ervaarde de grootste voorpret door het verhaal van Alice in Wonderland te lezen, ter voorbereiding van het oplossen van de vraagstukken die tijdens de vr game zouden worden aangeboden. Eenmaal met de joystick in haar handen, dacht ze: ‘Oh, jee, ik kan ‘m niet eens besturen.’ H. (70+) vulde haar aan met: ‘Had ik net door hoe ik iets moest optillen, moest ik nog leren hoe het te verplaatsen en ik bewoog de hele tijd mijn lijf mee, terwijl het de bedoeling was om stil te blijven staan.’ Ik ben nog lang geen 70, wel bijna 50, maar lachte hartelijk, omdat ik van een nintendo switch controller niet onthou welke beweging wat doet.

Tot het moment dat Ren Xue het gespreksonderwerp vormde wist ik niet dat we in het gezelschap waren van H. die jarenlang in de jeugdzorg als hulpverlener werkte en A. die werkte als maatschappelijk werkster. Wat een geweldig lieve mensen zijn het. Ik besloot mee te helpen met de afwas. Mijn zoon hielp mee met afdrogen. Afzonderlijk van elkaar kwamen ze naar de keuken om nog meer verhalen te delen. A. vond het wel héél leuk dat haar tai chi les deze zomer drukbezocht werd door Chinese vrouwen die hier op vakantie waren. H. ziet nog regelmatig een collega om herinneringen op te halen over alle trainingen die ze ondergingen. Of ik trainingen geef? Momenteel alleen 1-op-1 therapie. Hij gelooft in de kracht van groepstherapie.

Bij deze het (voorlopige) laatste verhaal: tijdens een groeitraining deelde een collega van H. hoe haar man haar tegenhield op diverse manieren. Ze kreeg de opdracht een tarot kaart te trekken en trok de duivel. De trainer stelde haar de vraag: ‘Wie is de duivel in jou?’ Confrontatie alom. Ze was even zonder woorden. Daarna werd er een kring gemaakt en kreeg ze de opdracht om vanuit het midden uit te breken. Ze kon uitbreken op elk willekeurige plek in de kring, maar koos ervoor zich te wringen tussen, de op het oog, twee dominanste en sterkste mensen.

Dit brengt me op de volgende vraag: Kiezen we de weg van de minste weerstand alleen wanneer we ons zen voelen met onszelf? En kiezen we voor het pad met de belemmeringen, hoge muren en weerstand in welke vormen dan ook, wanneer we geteisterd worden door pijn en onvermogen?  Ja, en ja.

Op dit verjaardagsfeest werd gelachen, gegeten, gedeeld en gespeeld. Ik geloof dat we gezond ouder worden door “oude-mensen-dingen” te doen (jeu de boules, wandelen en kletsen) en op onze oudere dag jong blijven door “jonge-mensen-dingen” te doen (vr games, lasergamen).

Hoe blijf jij jong van geest en lichaam ongeacht je biologische leeftijd?

Hoe de Nieuw-Zeelandse lichaamstherapeute mijn oorsprong wakker maakte met haar verhalen, bracht me in weze terug naar hoe ik me verhoud tot de ander en mezelf in deze realiteit; dat voelt als het meest tastbare van mijn oorsprong; wie ik ben, wat ik kom doen en wat ik wil achterlaten: verhalen, emoties en verbinding. Met grote dank voor de organisatie van dit leuke feestje aan Hubertine, de gastvrouw, lieve vriendin en tevens directeur en oprichter van Kunstpost.

Elke keer dat ik in de woning van mijn overgrootoma ben, ga ik terug in de tijd, toen ik tussen de zes en acht jaar was. In deze fase van mijn leven kwam ik daar regelmatig over de vloer. Samen met mijn moeder, mijn zusje, soms ook met mijn opa en oma.

Mijn overgrootoma bakte de lekkerste cakes, altijd op basis van hetzelfde recept. Er hingen foto’s aan de muren, er stonden fotolijstjes en planten op de vensterbanken. Het interieur was een mix tussen rozenhouten en eikenhouten meubelen en een plantenstandaard in zwart glanslak, beschilderd met schitterende exotische bloemen. Op de bijzettafel lag een mooi kleed met daarbovenop onderzetters, een metalen houder met sierlijke krullen en marineblauw glas voor de witte suikerklontjes en een koekjestrommel. Braaf zat ik stilletjes op de bank, het was leuk om te horen waar ze over spraken. Er was aandacht voor elkaar. Het was anders dan thuis of thuis in het restaurant van mijn opa en oma.

Wat het anders maakte, waren de Nederlandse elementen in het interieur. Ook hing er een andere geur, het rook Hollands, schoon, geordend, en soms rook het er ook Chinees. Naar de etensgeuren die uit de keuken kwamen als mijn overgrootopa aan het koken was. Mijn overgrootoma is namelijk Nederlandse. In mijn geval stroomt haar bloed niet door mijn aderen, maar wel het bloed van haar man, mijn Chinese overgrootvader die eind jaren dertig in Nederland terechtkwam. Mijn opa is zijn volbloed Chinese zoon die hij jaren later naar Nederland haalde. Mijn opa had toen al drie kinderen, waaronder mijn moeder.

Recentelijk, een paar dagen voor mijn 48ste verjaardag, was ik samen met mijn kinderen bij haar op bezoek. Met mijn dochter die net zestien is en mijn zoon die tien is, nee ik moet het goed zeggen: hij is tien en een half. Bij binnenkomst zag mijn zoon direct de slinger tegen de muur hangen. Mijn overgrootoma zag dat zijn blik daarop rustte en benoemde dat hij het had gemaakt; een slinger van een meter lang met ninja sterren in verschillende kleuren. Dat was tijdens ons vorige bezoek.

We zaten net op de bank en mijn overgrootoma gaf instructies over de thee, koffie en koekjes: ‘Kijk zelf even wat je wilt drinken, in de keuken staat de thee en de koekjes staan in de kast. Jullie moeten het zelf doen, want ik kan jullie niet helpen.’ Daar gingen we al van uit, ze is namelijk 101 jaar.

Met de thee voor onze neuzen en een koekje achter de kiezen nam ze al snel weer de leiding: ‘Jullie wilden toch een spelletje spelen.’ Ja, we hadden Uno en Punto mee. We verplaatsen ons van de bank naar de eettafel. Ze had er zin in. Hoewel ze op deze hoge leeftijd veel hulp ontvangt, vraagt ze niet automatisch om hulp. Ze wilde weer opstaan, met de steun van de rollator, om haar warme water te pakken die nog op de salontafel stond. Later bedacht ik me dat ik misschien iets te snel was met hulp aanbieden door mijn zoon te vragen het voor haar te pakken. Ik ontnam haar wel een stukje beweging.

We speelden Triominos op haar manier. Ze leerde Uno en Punto spelen van ons. Tijdens het spelen vertelde ik hoe leuk ik het vond dat ze vroeger mij en mijn zusje elke zondag meenam naar het zwembad. Ze bracht krentenbollen mee, deze waren dik belegd met bona boter, voor na het zwemmen. Het smaakte goed, elke keer weer. Na het zwemmen, smaakte alles beter.

Voor mij was dit een levendige herinnering, eentje die heel waardevol voor me is. Zij wist het niet meer. Vreemd hoe herinneringen zich gedragen. Ik merk al enige tijd dat ik van alles vergeet, jaren geleden kwam het door de zwangerschappen, nu door mijn telkens veranderende cyclus. En terwijl dit door me heen ging, sprak mijn overgrootoma uit: ‘Ik heb nog veel herinneringen. Ik ben nog niet dement.’ Deze woorden vliegen me regelmatig om de oren, mijn moeder zegt ze vaker met een bulderende lach: ‘Ik ben nog niet dement’.

Ze zeggen het vast om een reden. Om te bevestigen dat ze er nog zijn, omdat hun geest er nog is. Je geest is je houvast. Als je niet meer voor jezelf kan denken, kwijn je langzaam weg. Alhoewel ik op dit moment niet bang ben om dement te worden wanneer ik ouder ben, kan ik me voorstellen dat wanneer ik dit punt bereik, het voor mij snel klaar zal zijn.

Overigens heb ik sinds een aantal jaren het gevoel dat ik constant afscheid aan het nemen ben. Dat ik me bevind in een schemergebied van levende mensen. Ik leef, maar ben van binnen al zo vaak gestorven dat elke dag voelt als een geschenk. Dat ik me er bewust van ben dat het leven draait om het creëren van momenten met dierbaren, want het moment zal voorbijgaan. Die rauwe, pijnlijke en ook helder mooie waarheid ervaar ik ook in die momenten met dierbaren. Opeens aanschouw ik het tafereel en is er alleen maar liefde.

Maar ook als je bepaalde herinneringen vergeet, ben je er nog. Dan heb ik het niet over in het geval van dementie, maar over mijn overgrootoma, die niet meer wist dat ze ons week in week uit meenam naar het zwembad. In hoe ze spreekt en haar handelingen is ze er nog steeds. Ze verraste me tijdens ons bezoek aan haar met een cadeautje voor mijn verjaardag en een presentje voor mijn dochters verjaardag. Voor een lange tijd ontving ik haar zelfgemaakte verjaardagskaarten. Het bracht altijd een lach op mijn gezicht. Het versturen van kaarten is een Nederlandse gewoonte en hoe ik het ook heb geprobeerd, het wil niet blijven hangen. Voor de zoveelste keer neem ik me voor meer kaarten te versturen, want het is een gebaar uit liefde en fijn om mee bezig te zijn.

Ik herinner me dat mijn overgrootoma een beer voor ons had genaaid met een boel zakken die we aan de muur konden hangen. Ook naaide ze keukenschortjes voor ons. Mijn dochter heeft ze nog gedragen.

Mijn kinderen hoorden voor het eerst over de zwem-herinnering. De laatste tijd geven ze vaker terug dat ze verhalen horen die nieuw voor hen zijn, verhalen die hun een inkijkje geven over wie we waren en wat we deden, voordat zij in ons leven kwamen. Het ligt aan de zomer, aan de tijd waar we meer over beschikken dan wanneer we in de dagelijkse school- en werk routine zitten. We vertellen meer en ik merk hoe waardevol het is om ervaringen in de vorm van verhalen door te geven. Het maakt me blij en dankbaar dat ik nog tegen haar heb kunnen zeggen dat ik het ontzettend leuk vond om met haar naar het zwembad te gaan. Een wekelijkse ervaring van veertig jaar geleden.

Ik weet niet of ze er destijds bij stilstond, maar ze gaf sjeu aan ons leven. Een bezoek aan haar stond gelijk aan een ontsnapping van het restaurantleven waarin wij als kinderen rondliepen. Een leven waar je geen pauze van hebt. Een leven dat zij ook had gekend, samen met mijn overgrootopa. Het lijkt me geweldig om gezond en vitaal ouder te worden. Om te blijven genieten van het leven zoals zij, om blij te worden van wat je met je eigen handen maakt en dat je daar anderen blij mee maakt, om liefde te voelen en dit uit te dragen.

Trauma leeft niet alleen in herinneringen of gedachten. Het leeft in het lijf: in gespannen kaken, stijve benen, een keel die dichtknijpt, een buik vol zenuwachtig gezoem. Voor mensen die zijn opgegroeid in een omgeving van emotionele mishandeling, controle of narcistisch gedrag, is het zenuwstelsel vaak al zo lang in een staat van verhoogde alertheid dat die spanning voelt als normaal. Het lichaam heeft geleerd te overleven. En dat overlevingssysteem is moeilijk te overtuigen met woorden alleen.

In dit artikel beschrijf ik de somatische interventies die zijn toegepast in een sessie met een cliënte die is opgegroeid in een gezin met een narcistische moeder. Ik licht toe welke oefeningen zijn gedaan, waarom ze zijn gekozen, en op welke specifieke manieren ze helend werken binnen deze trauma context.

De toestand van het zenuwstelsel bij aanvang

De cliënte begint de sessie zichtbaar overactief. Ze spreekt snel, is scherp en alert, maar die alertheid is niet rustig, ze is gedreven door adrenaline. Haar lichaam staat op spanning: stijve benen, een beklemmend gevoel in de buik dat ze omschrijft als een soort negatieve vlinders, een dichtgeknepen keel, ingehouden adem. Ze is twintig procent aanwezig, zegt ze zelf. De rest is verdwenen achter een scherm van dissociatie.

Dit is een herkenbaar patroon bij mensen met een trauma geschiedenis die voortkomt uit een onveilige gehechtheid of chronisch grensoverschrijdend gedrag. Het sympathische zenuwstelsel, verantwoordelijk voor de vecht-, vlucht- of bevriesreactie, is chronisch geactiveerd. De cliënte functioneert, maar functioneert vanuit het overlevingsdeel van zichzelf. Haar takenlijst is haar anker. Haar hoofd neemt het over van haar lijf.

Het doel van de somatische interventies in deze sessie is het activeren van het parasympathische zenuwstelsel: het deel dat rust, verbinding en herstel mogelijk maakt. Niet via praten, maar via het lichaam zelf.

De VU-klank: vibratie als ingang naar het parasympathische systeem

De eerste oefening komt uit Somatic Experiencing, een door Peter Levine ontwikkelde methode voor traumaverwerking via het lichaam. De cliënte wordt gevraagd de klank VU te maken, een diepe, resonerende toon waarbij de lippen een cirkel vormen. De klank wordt eerst simpelweg geproduceerd en gericht op het voelen van de vibraties in het lijf: in het gezicht, de kaak, de hals, het borstgebied, de buik.

De werking van deze oefening is veelzijdig. De langzame uitademing die gepaard gaat met het produceren van de klank activeert direct de nervus vagus, de zenuw die centraal staat in het parasympathische systeem. Bovendien zorgen de vibraties voor een fysiologische ontlading van opgeslagen spanning in de spieren. Voor de cliënte, wiens lichaam op dat moment zo gespannen is dat ze de trillingen aanvankelijk nauwelijks voelt, is het al betekenisvol dat ze na een paar herhalingen de vibraties in haar gezicht en kaakgebied begint te waarnemen. Het lichaam begint tastbaar te worden.

Vervolgens wordt de oefening uitgebreid: de VU-klank gaat over in een grom. Deze overgang vraagt om het openen van de kaken en het vrijgeven van geluid vanuit de buik en de borst. Dit is precies de beweging die de spiergroepen losmaakt die door angst zijn aangespannen: in het kaakgewricht, de hals, het gezicht.

Zelfkritiek als rem: het lichaam spreekt sneller dan het hoofd

Tijdens de oefening stuit de cliënte op een blokkade. Telkens als de klank wil overgaan in een grom, stopt het geluid. Niet bewust, ze wil het niet stoppen, maar er is iets wat het blokkeert. Na doorvragen noemt ze het: een soort stopgevoel, een fractie van een seconde, een innerlijke rem die ze omschrijft als een soort zelfkritiek. Zo snel dat ze de gedachte niet eens hoort. Alleen het gevoel.

Dit is een diepe en veelzeggende manifestatie van wat er in haar systeem leeft. De cliënte is opgegroeid in een omgeving waarin zij vroeg leerde dat zichzelf laten horen niet veilig was. Haar moeder schilderde haar paniekaan­vallen af, als een teken van haar probleem. Zij werd ingezet als instrument, als verlengstuk van haar moeders behoeften. Het kind dat zij was, leerde zich klein te houden, onzichtbaar te zijn, niet te veel ruimte in te nemen.

Dat patroon is tientallen jaren ingesleten. En nu, in een veilige therapeutische ruimte, wil het lichaam geluid maken, en diezelfde interne sensor die haar jarenlang heeft gered, schiet omhoog. In milliseconden. Onder het bewustzijn.

De therapeutische respons is zacht en precies: de cliënte krijgt niet te horen dat ze het fout doet. Ze krijgt te horen dat ze mag. En er wordt een handeling toegevoegd: tijdens de grom worden de armen naar voren gebracht. Niet agressief, maar als een fysieke belichaming van iets wat ze in haar leven al heeft geleerd: grenzen stellen. Dit zijn mijn grenzen. De beweging geeft de klank een richting, een intentie, een fundament. Het lichaam mag de taal spreken die het hoofd al kent.

Share

De oogoefeningen: het zenuwstelsel reguleren via de ogen

Het tweede blok bestaat uit oogoefeningen. De achtergrond hiervan ligt in de fysiologie van angst. Wanneer het sympathische zenuwstelsel geactiveerd is, spannen onbewuste spiergroepen zich aan, ook de spieren rondom en achter de ogen. Angstige mensen kijken naar beneden of gefocust recht voor zich: gericht, waakzaam, klaar om te reageren. De perifere blik, rustig om je heen kunnen kijken, omhoog, opzij, is een teken van veiligheid. En andersom: door de ogen te trainen in bewegingen die buiten het angstpatroon vallen, wordt het zenuwstelsel uitgenodigd naar een andere staat van het zenuwstelsel, namelijk het parasympathische deel.

De oefeningen omvatten cirkelvormige bewegingen waarbij de vingers gevolgd worden met de ogen, gecombineerd met bewust in- en uitademen. Vervolgens worden achtjes gemaakt: horizontaal, verticaal en diagonaal. Elke richting traint een andere rotatie van de ogen en vraagt om andere spierbewegingen.

Kaak- en gezichtsoefeningen: aanwezig worden in het eigen gezicht

Tussendoor worden oefeningen gedaan voor het kaakgewricht en de gezichtsspieren. Een halve glimlach naar links, dan een kussende beweging naar voren, dan een halve glimlach naar rechts. De beweging is ongewoon en licht belachelijk, de cliënte moet lachen, maar dat is precies de bedoeling. Door de gezichtsspieren op een andere manier te activeren, worden de chronisch gespannen spieren bewogen en wordt de cliënte meer aanwezig in haar eigen gezicht.

Dit is relevant voor de trauma context. Dissociatie, het gevoel er niet helemaal te zijn, jezelf te verbergen, uit zich ook in het gezicht. De blik naar beneden, de ingehouden kaak, de verstijfde uitdrukking. Door het gezicht letterlijk in beweging te brengen, wordt de aanwezigheid in het eigen lichaam vergroot. De cliënte benoemt dit zelf: het wordt tastbaarder. Het gebied dat eerst stijf en onzichtbaar was, is er nu.

Orchid of Life HSP Coaching & Somatische therapie: Mail met je ontwikkelingsvraag en/of plan een Discovery Call.

Waarom somatisch werk specifiek helend is in deze context

Voor mensen die zijn opgegroeid bij een narcistische of emotioneel mishandelende ouder, is het hoofd lange tijd de veiligste plek geweest. Analyseren, begrijpen, voorspellen, dat zijn de overlevingsstrategieën die hebben gewerkt. Voelen was te gevaarlijk: gevoelens werden genegeerd, uitgelachen, omgedraaid of gebruikt als wapen. Het lichaam leerde stil te zijn.

Dat maakt praten, hoe waardevol ook, onvoldoende als enige therapeutische weg. Het cognitieve begrip kan ver voorlopen op wat het lichaam nog als veilig registreert. De cliënte begrijpt heel goed wat er met haar is gebeurd. Ze kan het benoemen, analyseren en contextualiseren. Maar haar lichaam staat nog steeds op twintig procent aanwezig.

Somatisch werk overbrugt die kloof. Door het zenuwstelsel direct aan te spreken via klank, beweging en ademhaling, passeren we de analytische filter en spreken we het deel van het brein aan dat verantwoordelijk is voor veiligheid en verbinding: de hersenstam en het limbisch systeem. Veiligheid wordt niet uitgelegd, ze wordt ervaren.

Concreet helend in deze context is het volgende. De VU-klank en grom maken het mogelijk om ruimte in te nemen met geluid, iets wat voor deze cliënte letterlijk is onderdrukt. Geluid maken is een oefening in bestaansrecht. De armbewegingen gekoppeld aan de grom verbinden lichamelijke spanning met een al verworven vaardigheid (grenzen stellen), waardoor de oefening niet abstract blijft maar verankerd is in haar eigen ervaring en identiteit. De oogoefeningen trainen de perifere blik en doorbreken de fixatie stand van angst, wat letterlijk inoefent hoe het voelt om je veilig genoeg te voelen om te kijken. De kaak- en gezichtsoefeningen vergroten de belichaming en doorbreken dissociatie, waardoor de cliënte meer aanwezig wordt in zichzelf, niet in haar hoofd, maar in haar lijf.

Ten slotte is er de betekenis van herhaling. De oefeningen worden meegegeven als levenswerk: twee tot drie keer per week, tien tot vijftien minuten. Niet als verplichting, maar als training. Het zenuwstelsel leert door herhaling. Elke keer dat de cliënte de grom maakt en haar armen uitspreidt, oefent ze in het innemen van ruimte. Elke keer dat ze de oogoefeningen doet, traint ze de perifere blik. Het lichaam bouwt langzaam een nieuw geheugen op: dat het veilig is om er te zijn.

Trauma, dat is ontstaan in een context van chronische onveiligheid, controle en emotionele mishandeling, vraagt om herstel dat verder gaat dan inzicht alleen. Het lichaam heeft meegedragen, meegeleden en zich aangepast. Het verdient een plek in het helingsproces.

De somatische interventies in deze sessie, de VU-klank en grom, de oogoefeningen, de kaakbewegingen, zijn geen losse technieken, maar gerichte uitnodigingen aan het zenuwstelsel om een andere toestand te oefenen. Gecombineerd met de persoonlijke betekenis die eraan wordt gegeven (grenzen stellen, aanwezig zijn, ruimte innemen), worden ze voor deze specifieke cliënte een instrument van herstel dat past bij haar geschiedenis en bij wie ze terugkomt, zichzelf.

Zoals je weet breng ik mijn dagen vooral door als coach en somatisch therapeut voor hoogsensitieve personen. Met als focus op begeleiden naar een positief zelfbeeld en transformeren van faalangst en perfectionisme.

Mijn ervaring is dat de weken aan elkaar worden geregen met thema’s die bij meerdere cliënten naar boven komen: werk, de liefde, relaties, familieperikelen, zingevingsvraagstukken. In de afgelopen tijd was het anders en divers, maar in de kern komen we altijd weer uit bij het willen ervaren van een positief zelfbeeld, zelfvertrouwen en meer ontspanning en plezier.

Er werd namelijk meer een beroep gedaan op andere delen van mij, zodat ik vanuit deze delen mee kon bewegen met wat er nodig was. Dat gaf mijn werkende leven variatie en een positieve boost.

De delen die naar boven kwamen:

Ik manifesteer me niet als een manifestiecoach, maar op de achtergrond hou ik me er wel mee bezig. Een sessie ging over in de flow zijn, synchronische gebeurtenissen en het opvolgen van ingevingen op basis van intuïtie. Geweldig om te horen hoe haar auto op haar pad kwam, hoe werkmogelijkheden voor haar ogen opdoemen en ze deze eindelijk aangrijpt en hoe haar droomwoning eruit ziet.

Een deel wat ik nog niet toepaste in mijn werkende leven was het iemand bij de “hand” nemen om de aanwezige angsten en vervelende gedachten te verzwakken. Bij het aanhoren van de ontwikkelingsbehoefte om zonder angst te kunnen fietsen, fietste ik de daaropvolgende sessie naar haar toe om haar de ervaring te geven dat ze het wel kan, en dat ik er ben om haar op te vangen als de angst de overhand zou krijgen. Sindsdien fietst ze, alhoewel nog steeds met af en toe opkomende angst, maar het gaat de goede kant op. Nu zitten we al op twee keer fietsen per week.

Hierop aansluitend kwam nog een ander deel, vanuit een ander professioneel leven naar boven, die van personal trainer, de beweegfreak. Ik ontving de tip van mijn gepensioneerde mentor, die jarenlang werkte als psychomotorisch therapeut om mensen die werken aan de hoofd-hart verbinding, letterlijk in beweging te brengen. Met nadruk benoemde ik richting de cliënt dat het niet om fysieke conditie ging, maar om het ervaren van meer vrijheid door in het lijf te komen. Het leidde tot het meer delen en spreken vanuit vrijheid, buiten de “kaders”, oftewel muren van de woning.

Lees meer over Traumawerk bij Orchid of Life HSP Coaching & Somatische therapie

Ik positioneer me niet als een specialist op het gebied van rouwverwerking, maar het is wel een thema dat mijn diepgaande persoonlijke en professionele interesse heeft. Zo kwam ik laatst weer op “vermomde rouw”. Rouw dat twintig jaar lang zich vermomde als perfectionisme, kritisch denken en dit direct zonder remming communiceren, geen plezier kunnen ervaren door dominante aanwezigheid van “serieusheid” en angst voor dat de partner vreemdgaat. Al deze facetten waren terug te brengen naar het grote verlies van een dierbare, een ouder.

Het werken buiten de kaders bracht me terug naar 2011, het jaar waarin ik een winderige Noordzee sessie begeleidde. Snapshots van deze sessie lees je hier. Dit was één jaar na de geboorte van mijn dochter. Recentelijk vierde ze haar zestiende verjaardag. Ik geloof dat deze toegenomen vrijheid in mijn werk alles te maken heeft met het ouderschap, althans voor mij. De kids zijn groter (jongste is 10 jaar) en zelfstandiger en moeders mag uitvliegen. Eerder gaf ik mezelf af en toe die toestemming, maar nu meer. Laat ik het zo zeggen: ik word er beter in; in het vliegen en al vliegend mijn ruimte te ontdekken.

Er is blijkbaar iets in mij opengegaan waar ik nu klaar voor ben: waarvan ik dacht dat ik al buiten kaders werkte, kan ik dat nog meer doen. Heel erg leuk, bevrijdend en ZINgevend.

Dank voor het meelezen. Let’s go & live this highly sensitive life to the fullest! 💛

Throwback: Your Voice afleveringen over intuïtie, synchroniciteit, flow, energiemanagement en transformatie

Shout-outs <3

• Naar . Hij is bezig met het bouwen van een platform met de titel Same Minds. Dit doet hij vanuit de persoonlijke behoefte om gelijkgestemden die diep en veel voelen en eigenzinnig zijn bij elkaar te brengen. Volg hem voor updates of meld je alvast aan als die gelijkgestemde waar hij naar op zoek is.

• Naar , met wie ik de Pan Asian Stories Boekenclub host in Den Haag. En natuurlijk naar iedereen die meeleest en met wie we meer ondernemen naast het lezen van interessante boeken. Zoals samen eten, naar theatervoorstellingen gaan en een borrel her en der. Het volgende boek dat we bespreken is Taiwan Travelogue op woensdag 9 september in de centrale bibliotheek. Meld je aan!

• Naar , , , hier op Substack <3

‘Waar ik aan wil werken is het ervaren van meer zelfvertrouwen, vooral wanneer ik presentaties geef. Recentelijk heb ik vervelende ervaringen achter de rug. Ik begon te zweten, werd rood in mijn gezicht en kreeg zelfs een keer een black-out. Maar het geven van presentaties is een onderdeel van mijn studie, ik wil het goed kunnen doen.’

Het goed doen is een thema in haar leven. Sterker nog: ‘Studeren is eigenlijk het enige waar ik goed in kan zijn. Daarnaast heb ik niet iets anders.’ Het goed doen en veel beter doen dan anderen leidt binnen haar studie tot deuren die opengaan, tot nog meer vakken waarin ze intellectueel wordt uitgedaagd. Dat zijn mooie ontwikkelingen.

Maar waar de uitdaging nu ligt is op emotioneel vlak. Het telkens voor het beste en beter gaan zorgt ervoor dat ze in de knel komt met het maken van keuzes. En soms niet voor het juiste kiest wat de mogelijke vervelende gevolgen met zich meebrengt. Met mensen, met zichzelf. De verbinding tussen hoofd en buik mag aandacht krijgen.

Share

En dat brengt me op een ander probleem waar ze tegenaan loopt. ‘Ik wil beter worden in het maken van vrienden. Ik ben daar niet goed in. Ik hou echt niet van small talk.’ Uit de verhalen die ze over vriendschappen deelde, bleek iets anders.

Ze heeft vrienden, vrienden uit verschillende kringen. En ze vindt het fijn om onder de mensen te zijn en ervaart in deze relaties een gezonde balans in geven en nemen. Dus wat is het probleem? Ze wil vrienden maken binnen een nieuwe kring van mensen, de wereld van haar studie, en dat lukt niet. In deze wereld merkt ze dat het niet automatisch met iemand klikt. En is dat nodig? vraag ik. Dat zette haar aan het denken.

Als je niet van small talk houdt, trek je waarschijnlijk mensen aan die verder gaan dan small talk, mensen met wie je een connectie voelt. En wellicht komt deze persoon zelfs in de context van de studie een keer tevoorschijn.

Bottom line: het ligt niet aan wat je denkt dat je niet kan. Ga niet ergens aan sleutelen waar je niet aan hoeft te sleutelen. Wat je wel kan doen: accepteer hoe je bent, hoe je in elkaar steekt als mens, dit verbreedt je blik op je omgeving, de mensen en het leven.

Lees meer over Traumawerk bij Orchid of Life HSP Coaching & Somatische therapie

En toen kwam ik op het idee om een serie over lichaamsgericht traumawerk in te spreken. Deze serie is te besluiten op mijn podcast Your Voice op Spotify. Dit is het eerste deel. Mocht je ‘m liever willen lezen, klik hier.

Een lichaam dat spreekt

Wie hoogsensitief is, kent vaak het paradoxale gevoel van tegelijkertijd heel veel waarnemen en moeilijk bij zichzelf te kunnen blijven. Het innerlijke leven is rijk en gedetailleerd, maar de verbinding met het eigen lichaam kan tegelijk verbroken of vaag aanvoelen. In deze sessie werd dat op een treffende manier zichtbaar: een cliënte die intellectueel scherp en nauwkeurig in zelfobservatie is, maar fysiek regelmatig een gevoel van instabiliteit en onstabiliteit ervaart, zowel op de mat als in het dagelijkse leven.

Wat begon als een voorzichtige verkenning van ademwerk, ontpopte zich tot een sessie waarin het lichaam letterlijk begon te spreken, trillen, bewegen, en uiteindelijk los te laten.

Instabiliteit als vertrekpunt

De cliënte benoemde aan het begin van de sessie dat ze zich ‘instabiel’ voelde, niet in de neurologische zin, maar op een dieper gevoelslaag. Ze omschreef het als een soort ijzertekort-gevoel: licht, onstabiel, alsof de grond onder haar voeten wat wankel is. Dat gevoel was niet nieuw. Al eerder had ze op de mat ervaren dat ze niet goed wist hoe ze haar benen moest neerzetten.

Naast het gevoel van instabiliteit droeg ze een fysieke spanning mee: al twee dagen zat er een kramp achter haar rechterschouderblad. Haar lichaam was letterlijk gespannen, samengetrokken, en klaar om te spreken, als er maar ruimte voor gemaakt werd.

Dit is een patroon dat bij hoogsensitieve personen regelmatig terugkomt: het lichaam draagt de spanning die emotioneel (nog) niet verwerkt is. De sensaties zijn aanwezig, maar de verbinding met de onderliggende emotie is verbroken of geblokkeerd.

De verbonden ademhaling als sleutel

In de sessie werd gebruikgemaakt van de verbonden ademhaling, ook wel circulaire of conscious connected breathing genoemd. Dit is de ademvorm waarmee we als baby worden geboren: een continue, ononderbroken stroom van in- en uitademing, zonder pauze ertussen. Ergens in de loop van het leven raken de meeste mensen deze natuurlijke ademhaling kwijt. Onder druk van verwachtingen, aanpassing en emotionele blokkades wordt de adem vlakker en onderbroken.

Het herstel van deze ademvorm doet iets opvallends: door de continue stroom van zuurstof en energie ontstaat er meer ruimte rondom de plaatsen in het lichaam waar spanning vastzit. Die spanningen krijgen als het ware een podium. Ze kunnen naar de oppervlakte komen, voelbaar worden, en vervolgens losgelaten worden.

Dat is precies wat er in deze sessie gebeurde.

Van hoofd naar lijf: het trillen begint

Al vroeg in de sessie werd zichtbaar dat de spanning zich concentreerde in het gezichtsgebied: van de kin tot het voorhoofd. De oogleden begonnen te trillen. Spiertjes in de wang kwamen in beweging. De cliënte ervoer het zelf als ‘heel veel trillingen’, maar ook als iets dat ruimte maakte.

Ze beschreef een gevoel dat leek op wat ze had voor de sessie begon: angst, en iets huilerigs. Maar door de ademhaling nam dat iets af. Het lichaam was aan het werk.

Gaandeweg verplaatsten de sensaties zich. De aandacht en de energie zakten vanuit het gezicht naar de armen en handen, naar het bekkengebied, naar de onderbenen. Een patroon dat in ademwerk veelzeggend is: energie die los begint te komen uit de bovenste spanningsgebieden en naar beneden stroomt, richting de aarde, richting het onderlichaam dat lange tijd afwezig leek.

Share

Kou als signaal van angst

Bijzonder moment in de sessie was toen de cliënte een gevoel van kou beschreef dat door haar hele lichaam trok. Ze omschreef het als het gevoel alsof je in een klappertand-situatie zou zitten als je zou staan: een soort beven van binnenuit dat naar de oppervlakte wilde komen.

Binnen ademwerk en lichaamsgerichte therapie staat kou vaak voor de energetische uiting van angst. Het is een teken van bevriezing, van een zenuwstelsel dat zich heeft vastgezet in een overlevingsreactie. Het beven dat daarna volgde was geen teken van zwakte of verlies van controle, maar juist het tegenovergestelde: het zenuwstelsel dat begint te ontdooien, te bewegen, en zijn weg terug zoekt naar balans.

Ik merkte op dat de duizeligheid die de cliënte ervoer, in combinatie met het gevoel van evenwichtsverlies, signalen kunnen zijn van woede die gehoord wil worden. Woede die nog niet volledig de ruimte heeft gekregen om te worden uitgedrukt.

De traan die alles in beweging zette

Op het moment dat de cliënte toeliet om met haar volledige aandacht bij de fysieke sensaties te blijven, en toestond te voelen wat er achter die sensaties lag, verscheen er een traan. Niet vanuit een concrete gedachte of een helder beeld, maar puur vanuit het lichaam. Ze benoemde dat er ‘iets van angst en machteloosheid’ achter leek te zitten.

De traan was minimaal zichtbaar, één of twee druppels. Maar de ontlading die ik zag voltrekken, strekte zich uit tot ver buiten het gezicht. De beweging was zichtbaar van het borstgebied, via het middenrif, naar de buik. Het lichaam maakte ruimte vrij in een gebied dat lang samengetrokken was geweest.

De cliënte bevestigde het: ze voelde meer ruimte in haar buik, en iets als een snik die niet via de keel maar via haar buik naar buiten wilde. De keel bleef nog gespannen, maar de onderbuik had iets losgelaten.

Dit is een mechanisme in lichaamsgerichte ademsessies: het toelaten van het gevoel, zelfs in de kleinste dosis, vermindert de fysieke spanning. Het lichaam hoeft het niet langer vast te houden zodra er emotionele erkenning plaatsvindt.

Lees meer over Traumawerk bij Orchid of Life HSP Coaching & Somatische therapie

Schaamte en de stem

Aan het einde van de sessie werd gewerkt met klanken maken: het uitzenden van een vrije ‘A’-klank, hardop, in de ruimte. Wat volgde was een onverwachte ontdekking. De cliënte merkte dat ze enerzijds grote moeite had met het gebruik van haar stem, maar dat ze anderzijds bij gespannenheid juist snel haar stem verheft of schreeuwt, op een manier die ze zelf als destructief ervaart.

Ze herkende de link: in de stem zitten zowel de blokkade als de uitbarsting. Zingen, of bewust klanken maken, hoort bij de categorie ‘te kwetsbaar’, te zichtbaar, te ongecontroleerd. Tegelijkertijd is de schreeuw de ventiel die overblijft als het ventiel van vrije expressie dichtgeslibd is.

Opvallend was hoe de schaamte zich verplaatste tijdens de oefening. Waar ze eerder vlak voor het gezicht aanwezig leek, voelde de cliënte de schaamte tijdens het maken van klanken meer opzij en boven zich: iets verder weg. Dat is precies hoe ontwikkeling in de lichaamsgerichte benadering werkt: wat dichtbij was, krijgt meer afstand. Niet omdat het verdwenen is, maar omdat er beweging is gekomen.

Wat deze sessie laat zien

Deze sessie illustreert hoe ademwerk bij hoogsensitieve personen een bijzonder krachtig instrument kan zijn, juist vanwege hun aangeboren vermogen tot gedetailleerde zelfwaarneming. Zodra de ruimte veilig genoeg aanvoelt en de techniek het lichaam uitnodigt te spreken, kunnen hoogsensitieve cliënten een heel nauwkeurig beeld geven van wat er van binnen gebeurt.

Wat in deze sessie centraal stond was de beweging van boven naar beneden: van spanning in het hoofd en gezicht, via het borstgebied, naar het middenrif en de buik. Van dissociatie en bevriezing naar contact. Van het wegdrukken van emotie naar het toelaten van een traan die de buik deed ontspannen.

Begin je de dag moe en met een vervelend gevoel van futloosheid? Ervaar je dat je op een dag snel volloopt en dat je ergens in de middag alweer moeite hebt om je te concentreren? Heb je moeite met het toelaten van emoties? Beweeg toe naar het ontladen van je systeem, of dat nu verbaal, emotioneel of fysiek is. Durf te zakken in de verzachting en creëer ruimte om te voelen. Boek de introductiesessie om te ervaren hoe ik je hierbij kan begeleiden.

In een tijd waarin we voortdurend bezig zijn en naar buiten gericht leven, vergeten we vaak het contact met ons eigen lichaam. Deze casestudy beschrijft het ontwikkelingsproces van een cliënt die door middel van ademwerk en lichaamsbewustzijn een transformatieve reis maakte naar meer verbinding met zichzelf, het herkennen van grenzen en het hervinden van persoonlijke daadkracht.

Het Beginpunt: Vermoeidheid en Grenzen

De cliënt kwam binnen met een herkenbaar patroon: enthousiasme en drukke bezigheid tijdens activiteiten, maar pas achteraf merken dat de grens overschreden was. “Op het moment zelf heb ik het niet in de gaten. Maar ik merk meestal daarna dat ik de vermoeidheid ervaar,” vertelde de cliënt. Deze vermoeidheid manifesteerde zich niet als fysieke pijn, maar als een algehele uitputting die signaleerde dat het lichaam meer had gegeven dan het kon verdragen.

Dit gebrek aan tijdige signaalherkenning is typerend voor veel mensen in onze prestatiegedreven samenleving. We zijn zo gefocust op wat we willen bereiken, dat we vergeten te luisteren naar wat ons lichaam ons probeert te vertellen.

De Methodiek: Verbonden Ademhaling

De kern van het proces bestond uit verbonden ademhaling, een techniek waarbij je zonder pauzes doorademt. De instructie was helder: “Na de inademing via de neus in tot het hoogste punt en dan adem je weer uit, via de neus uit. We focussen nu op de verbonden ademhaling via de neus.”

Deze techniek begon ontspannen, maar had een diepere intentie. Door bewust en verbonden te blijven ademen, ontstaat er meer contact met het lichaam. Zoals ik uitlegde: “De verbonden ademhaling die je gaat doen, die zorgt ervoor dat je meer verbonden raakt met je lijf en vanuit deze verbondenheid meer bewust wordt van wat je voelt.

Lichamelijke Bewustwording: Van Hoofd tot Voeten

Een ademwerk sessie start rustig door systematisch de aandacht te richten op verschillende lichaamsdelen. Beginnend bij de achterkant van het hoofd, reizend naar de schouderbladen, de rug, de heupen en uiteindelijk de benen. “En elke keer dat je een deel aandoet, merk je dat je meer ontspannen op de mat komt te liggen,” vulde ik aan.

Gedurende de sessies kwam de cliënt significante veranderingen tegen. “Ik merk wel dat hier iets open aan het gaan is. Bovenin het borstgebied,” werd geconstateerd tijdens de tweede sessie. Dit was geen plotselinge transformatie, maar een geleidelijk proces. “Het gaat sowieso makkelijker dan de eerste keer,” merkte de cliënt op, een teken dat het lichaam meer bereid was om over te geven aan het proces.

Ik herkende dit: “Dat is ook wel een teken dat je denk ik in de afgelopen tijd meer in je lijf bent komen te zitten.” Deze toegenomen lichamelijke aanwezigheid betekende niet alleen fysieke ontspanning, maar ook emotionele beschikbaarheid. Er was meer bereidheid om te voelen wat er werkelijk speelde.

Een krachtig onderdeel van het proces was het maken van klanken. Eén van de interventies die ik toepas is de A-klank. Er zat een rocheltje door de klank heen. Dit werd een metafoor voor hoe de cliënt zich presenteerde aan de wereld, met een soort filter of beschermlaag. Door bewust vanuit de onderbuik de klanken te produceren, met de handen op de navel, kwam er een helderder en krachtiger geluid naar boven. Dit was meer dan een vocale oefening; het ging om het hervinden van authentieke zelfexpressie.

Share

Daadkracht en Mannelijkheid: Een Dieper Thema

Tijdens het klankwerk kwam een fundamenteel thema naar boven: daadkracht. “Vind je het ergens eng om je eigen daadkracht volledig te ervaren?” vroeg ik. “Ja, daar herken ik mezelf wel in.”

Bij het woord daadkracht schoten bij de cliënt beelden omhoog van beschutting zoeken en zich verschuilen. “Dat is wat je aangeleerd hebt gekregen in plaats van te laten zien wie je bent,” concludeerde ik. Dit was een belangrijk inzicht: het patroon van teruggetrokkenheid was geen natuurlijke eigenschap, maar een aangeleerde overlevingsstrategie.

Het Hervinden van Zekerheid

Een belangrijk onderdeel van het proces was het identificeren van gebieden waar de cliënt wel zekerheid en zelfvertrouwen ervoer. Ik deelde een voorbeeld van een andere cliënt die zijn zekerheid ervaarde in het autorijden: “In de auto heb ik complete controle over het stuur. Over wat mijn auto doet. Waar ik naartoe wil.”

Het punt was helder: “Ook als je in bepaalde levensgebieden je wat onzeker voelt, ervaar je in andere gebieden wel zekerheid. En vertrouwen. Dus het is een kwestie van dat gevoel over te brengen naar de situaties waarin je wat onzeker bent. Je zult meer gaan geloven en ervaren dat het vertrouwen aanwezig is. En je kunt er een beroep op doen wanneer je dat wilt.”

Fysieke Integratie: Heupoefeningen uit Feldenkrais

Tegen het einde van de sessie werden subtiele lichaamsoefeningen geïntroduceerd, uit de Feldenkrais-methode. Deze oefeningen richten zich op minimale bewegingen van de heupgewrichten, waarbij de intentie was om het lichaamsbewustzijn te vergroten. Dat lukte, hij ervaarde zijn heupen meer. De oefeningen brachten ook mentale rust, hij dacht minder aan andere zaken.

Een interventie die ik regelmatig toepas in sessies is het combineren van klankmaking met volledige lichaamsaanspanning. “Je maakt vuisten en je spant je hele lijf van top tot teen aan. Armen aanspannen, billen en benen aanspannen,” instrueerde ik. Deze spanning werd vijf tellen vastgehouden terwijl de cliënt klank maakte.

Het effect was merkbaar: “Ja. Het doet wel goed, je voelt inderdaad alles,” beschreef de cliënt. Door het lichaam bewust aan te spannen in combinatie met vocalisatie, ontstond een volledig lichaamsgevoel. Dit werd gekoppeld aan het thema daadkracht: “Koppel dit aan daadkracht, aan het woord daadkracht zoals jij dat wil invullen. Dus niet in relatie tot agressief zijn, maar daadkracht om van je laten horen, je grenzen aan te geven.”

Conclusie: De Waarde van Belichaming

Aan het einde van de sessie waren de veranderingen duidelijk zichtbaar. Het was mooi om te zien dat er positieve verandering was opgetreden. Hij voelde meer ruimte in zijn borstgebied. Wat begon als vermoeidheid en onduidelijke grenzen, transformeerde geleidelijk naar meer bewustzijn, opening en daadkracht. De sleutel lag niet in cognitieve inzichten, maar in directe lichamelijke ervaring.

• De verbonden ademhaling bracht de cliënt letterlijk meer in contact met zichzelf.

• Door klanken te maken werd authentieke expressie hervonden.

• Door minimale lichaamsbewegingen groeide het bewustzijn van het hele lichaam.

• En door bewust aan te spannen werd kracht herontdekt.

Er kan veel stress in het lichaam en in specifieke delen van het lichaam, zoals de heupen gaan zitten. Het komt door onbewuste spieraanspanning. Deze jarenlange opbouw vraagt tijd om los te laten, maar met geduld, begeleiding en de juiste technieken is transformatie mogelijk.

Misschien heb je het in de stories (Insta & Facebookpagina hoogsensitiviteit en intuïtie) voorbij zien komen: ik ben bezig met de opleiding tot KernTalenten Analist.

Het is alweer een tijd geleden dat ik op een gestructureerde wijze iets nieuws aan het leren ben. En zelfs iets wat afwijkt van de coaching- en lichaamsgerichte methodieken waar ik de laatste ruim twintig jaar op focuste. Aan de andere kant sluit het heel goed aan op mijn werk. Bijna elke post sluit ik namelijk af met dat ik getalenteerde HSP’ers bevrijd van trauma.

En dat ze getalenteerd zijn, dat blijkt wel uit hun verhalen. En dat ze hun talenten meer in de wereld gaan zetten, doen ze ook stap voor stap. Alleen duiken we weinig tot nooit voor een langere tijd in deze talenten. Uit nieuwsgierigheid vraag ik weleens door, maar ondertussen ben ik vooral bezig met boven tafel krijgen waar we aan kunnen werken, zodat ze zich beter gaan voelen.

Met de methode die ik aan het leren ben breng ik de kerntalenten van iemand in kaart. Momenteel is het chaos in mijn hoofd. Ik ben er nog niet aan toegekomen om studie uren te maken. Daar komt dit weekend verandering in. Het is veel bovenop werk en gezin. Ik heb altijd zo’n bewondering voor mensen die er een studie naast kunnen doen, naast alle verantwoordelijkheden en verplichtingen.

En dan speelt er ook nog iets anders. Onze trainster vertelde laatst dat het ook heel kwetsbaar kan zijn om als gevestigde coach en/of therapeut opnieuw beoordeeld te worden. Ik hoorde het, maar voelde er nog niets bij. De optimist in mij dacht dit klusje wel te klaren, ook in dit versnelde studietempo. Wat normaal binnen een jaar wordt aangeboden, ontvangen wij in drie maanden.

Inmiddels weet ik wat me te doen staat en voel ik me bewust onbekwaam. Afgelopen vrijdagochtend was het voor het eerst wel even spannend, met mijn vierde oefencliënt. Als een verstrooide professor lagen alle nodige documenten verspreid over de tafel, mijn ogen flitsten heen en weer, zette het in mijn hoofd op een rijtje en mijn intentie op scherp. Van twijfel naar doen; van “dit onderdeel beter niet vandaag oefenen naar jawel, toch maar wel”, en ik ben giga blij dat ik het wel heb gedaan.

Morgen hebben we onze derde praktijkdag. Vanavond hebben we weer een boekenclub bijeenkomst, dit keer over het boek Daar werd wat gruwelijks verricht door Reggie Baay. Veel voelen is niet altijd handig. Het enthousiasme voor de lesdagen maken de nachten korter. Het lezen in dit boek leidt tot vele associaties en de pijnlijke realisatie hoe de dynamieken van slavernij nog steeds terug te zien zijn in de samenleving. Wat ik tegelijkertijd ervaar is het belang van mensen om je heen, vooral gelijkgestemden. Gelijkgestemden die zich verdiepen in waar we vandaan komen en hoe we hiermee om kunnen gaan. Gelijkgestemden om qua persoonlijke ontwikkeling de diepte mee in te gaan.

Het contact helpt me om gedachten en gevoelens te kanaliseren, maar het contact activeert ook weer nieuwe gedachten en gevoelens. En zo gaan we nog even door met hoogsensitief zijn. Vandaar dat me-time zo kostbaar en broodnodig is. Ik word er beter in om tegen mijn kids te zeggen “nu niet, dit is mijn tijd”.

Share

De zomers die mijn leven redden

Het volgen van de opleiding tot KernTalenten Analist doet me denken aan mijn tante. Mijn leergierige tante, met visie, daadkracht en een groot hart. Mijn tante die mij, vanaf mijn achtste en mijn zusje elke zomer in huis nam, zes weken lang. Bij haar thuis speelden we in alle vrijheid, en ze nam ons en al haar kinderen mee op pad, om erop uit te gaan, nieuwe dingen te doen.

Mijn tante was het licht in mijn jeugd. Niet omdat zij dat zo had gepland, maar omdat zij zag wat anderen niet durfden te zien: hoe zwaar het was voor haar zus, mijn moeder, en voor haar broer. En dus nam zij de kinderen onder haar hoede. Haar eigen kinderen, haar nichtjes, haar neefje. Ze bood ons wat we thuis niet hadden: ruimte om te spelen, ruimte om te zijn.

Dankzij haar heb ik mijn leven kunnen opbouwen vanuit mijn eigen interesses. Ik ervaarde bij haar telkens weer de bevestiging van wie ik ben. Haar rol in mijn leven was mijn geluk, in de meest letterlijke zin. Zonder haar had mijn leven er totaal anders uitgezien.

Het moment dat ik mijn mond opendeed

Van kinds af aan, tot ver in mijn studentenjaren, volgde ik mijn pad met de nodige hobbels. Eenmaal op mijn pad, totaal onverwachts, was er een kantelpunt. Een moment waarop diepgewortelde gevoelens, machteloosheid, angsten, naar de oppervlakte kwamen. Dat was het moment dat ik besloot te spreken.

In 2016 ging ik voor het eerst live op mijn Facebookpagina Hoogsensitiviteit en Intuïtie. Jarenlang gaf ik al lezingen, verzorgde workshops, stond voor groepen mensen. Dat ging me goed af. Maar dit was anders. Een Facebook Live is onbeheersbaar, je spreekt in de wilde weg, je weet niet wie er luistert, je weet niet wat mensen denken.

Normaal heb ik hier amper last van, van wat anderen over mij denken. Maar mijn innerlijk kind vond er wat van.

Een groot zwart donker gat

Tijdens die eerste live deelde ik iets over mijn verleden. Niet veel. Slechts een paar zinnen. Mijn jeugd maakte ik mee tijdens de zomers, de zomers bij mijn tante in Scheveningen. De rest van het jaar was één groot zwart donker gat.

Meer niet. Geen details, geen uitleg. Maar voor mij was dit al veel.

En vlak nadat de camera uitging, voelde ik het: pijn. Echte, fysieke pijn in mijn lijf. Samen met een gevoel van machteloosheid, en een diepe, doordringende angst. De angst van: ik heb iets gezegd wat niet mag.

De vuile was buiten hangen

Opgegroeid in een Chinese cultuur, maar ook in Nederland, kreeg ik mee: je hangt de vuile was niet buiten. Je vertelt anderen niets. Wat er thuis gebeurt, blijft thuis. Die boodschap zat diep. En ze kwam in een wervelwind omhoog op het moment dat ik, voor het eerst, een glimp van mijn verhaal deelde.

Maar het hield me niet tegen. Gelukkig.

Ik zag het als een onderdeel van mijn creatieve proces. Een stap, ongemakkelijk, soms pijnlijk, in het leren omgaan met het delen van mijn verhalen in het openbaar. De weg naar meer comfort, meer ruimte, meer vrijheid. Stap voor stap.

De dood drijft me elke dag te kiezen

Het is meer dan vijf weken geleden dat de podcast voor KUKURU op spontane wijze tot stand kwam. Ik heb ‘m niet terug gekeken en ik weet niet of ik dit ga doen. Het meeste van wat ik maak, kijk ik niet terug, geen tijd voor. Hoppa, door naar het volgende. En wat me drijft, dat blijkt wel uit dit gesprek.

Dat is het deel waarin Giel aan me vroeg hoe ik tegenover de dood sta. Die vraag had ik niet verwacht. Ik was van mijn à propos gebracht. Als ik het had geweten, had ik nog uren kunnen doorpraten. Ik was blij dat er nog wat over mijn lippen kwam en ik enigszins duidelijk kon maken hoe ik tegenover de dood sta.

De dood drijft me om elke dag te kiezen voor waar ik mijn aandacht aan wil geven. En ik kom tijd, mentale en emotionele ruimte tekort voor alles waar ik aandacht aan wil geven, aan alles wat ik wil maken. Het gevoel van tijd tekort komen is niet prettig, dus vaak genoeg hoor ik ook in mijn hoofd: ‘Je doet wat je kan’.

Laatst sprak ik een cliënt die tijdens de sessie betekenisvol naar boven keek, naar iemand die recentelijk was overleden. Iemand die biologisch dichtbij haar stond, maar in fysieke nabijheid nergens te bekennen was. ‘Zou hij daarboven tot de realisatie komen wat hij beter had kunnen doen hier op aarde? Ik geloof dat we ergens terecht komen waar we onze levens hier op aarde kunnen overdenken, dat we ermee in het reine kunnen komen.’

Zouden we nog een kans krijgen om het beter te doen? Ik weet het niet. Daarom doe ik nu mijn best. Naar mijn vermogen. Rouwverwerking is één van de thema’s die in mijn praktijk veel voorbij komt, en ook een prominente plek in mijn leven inneemt. Ik rouw. En ik lach. Uitbundig.

Voor als je deze podcast terug wilt zien, en klik hier voor de hoofdstukken:

Aan het begin van dit jaar ontving ik een uitnodiging van Joey Velberg om een gesprek op te nemen voor zijn podcast Man & Zacht. Hij was benieuwd naar mijn perspectief op het thema mannelijkheid. Naast verhalen uit mijn praktijk over het begeleiden van zowel hoogsensitieve hoogbegaafde vrouwen als mannen komen ook verhalen aan bod vanuit mijn rollen als moeder en levenspartner.

Mannelijkheid uit zich in verantwoordelijkheidsgevoel, daadkracht, doelgerichtheid, pragmatisme. Maar alles waar we teveel over beschikken kan vervormen en hierdoor stappen we in onze valkuilen. Zoals overheersen, domineren en beleren.

In deze Substack zoom ik in op mijn praktijkervaring en wil ik benadrukken dat cliënten niet zozeer bij me binnenkomen met ontwikkelingsvragen in de trant van “ik beschik over een teveel aan of een ongezonde vorm van mannelijke energie en dat staat mij in de weg”. Ze komen binnen met ontwikkelingsvraagstukken waaruit blijkt dat ze op dit moment niet gelukkig zijn met hoe het gaat. Vervolgens maken we samen duidelijk wat er spaak loopt en welke denkwijzen en gedragingen hieraan zijn gekoppeld en hoe we hier anders naar kunnen kijken.

In deze gesprekken komen overtuigingen en gedragingen naar voren waaruit blijkt dat het verband houdt met hun relatie tot mannelijkheid of vrouwelijkheid.

Waar hoogsensitieve mannen tegenaan lopen in relatie tot mannelijkheid:

• Zich overweldigt en onveilig voelen rondom mannen die vanuit dominantie en arrogantie denken en handelen;

• Zichzelf wegcijferen en pleasegedrag vertonen, terwijl ze het verlangen hebben om vanuit hun eigen wensen en behoeften in actie te komen;

• Vinden dat ze op een bepaalde manier vanuit mannelijkheid zouden moeten reageren, terwijl ze iets anders voelen.

Waar hoogsensitieve vrouwen tegenaan lopen in relatie tot mannelijkheid:

• Moeite hebben om zich te verbinden met hun vrouwelijkheid, omdat ze onbewust en bewust de voorkeur geven aan denken en handelen vanuit mannelijke energie;

• Doordat mannelijke energie dominanter is in het systeem, kunnen ze op fysiek niveau klachten ervaren rondom hun cyclus, hormonale huishouding en vrouwelijke geslachtsorganen;

• Het eng vinden om in verbinding te staan met hun mannelijke energie, om te zeggen wat ze denken en te gaan voor wat ze werkelijk willen doen.

In de Substack Mannelijke en Vrouwelijke Energie: De Balans in Relaties ga ik dieper in op wat de impact is op onze relaties, zelfbeeld en welzijn wanneer deze energieën niet in balans zijn.

Dit gesprek met Joey werd afgerond met de vraag wat HSP mannen nodig hebben om in contact te komen met hun zachtheid.

Hoogsensitieve mannen mogen zichzelf toestemming geven om in verbinding te staan met hun zachtheid. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan, maar elke keer dat je erbij stilstaat, omdat je in een specifieke situatie jouw emoties ervaarde, leer je deze toestemming beter te ontvangen. Dit geldt natuurlijk voor zowel vrouwen als mannen die moeite hebben om in verbinding te staan met hun zachtheid.

Beluister de podcast hier of op Spotify. Ik lees graag wat je ervan vond. Deel je reacties en vragen.

Share

Het doorbreken van intergenerationeel trauma

Joey en ik hebben eerder samen iets gemaakt, namelijk een gesprek voor mijn podcast Your Voice over zijn boek Weg met Mannelijkheid dat in juli 2024 uit kwam. De onderstaande tekst komt uit het artikel over deze podcast:

Joey’s verhaal gaat over het herkennen en doorbreken van patronen die generaties lang werden doorgegeven. In zijn boek schrijft hij:

“Wat ik ook zie wanneer ik uitzoom, is dat verreweg de meeste traumatische ervaringen uit mijn leven zijn veroorzaakt door mannen. De afwezigheid van mijn vader. De perversie van mijn oom. Incompetente leraren. Volwassenen met verborgen agenda’s. Schoolgenootjes die mij hebben gepest. En ga zo maar door. En omdat het vooral mannen waren die mij bewust of onbewust beschadigd hebben, heb ik door de jaren heen de overtuiging opgebouwd dat man zijn fout is. En dat ik mijn eigen mannelijkheid moest onderdrukken.”

Deze pijnlijke erkenning was ook het begin van hoop: “Met het loslaten van trauma heb ik ruimte gemaakt. Ruimte om mannelijkheid op mijn manier vorm te geven. Ik besefte dat ik de kracht heb om te laten zien hoe het anders kan. Op mijn manier. Daarmee heb ik een vicieuze cirkel doorbroken.”

Joey legt uit: “Ik heb dus echt ook heel lang rondgelopen met de overtuiging dat man zijn inherent giftig is. Gaandeweg ben ik erachter gekomen dat dat dus niet het hele verhaal is. Er zijn mannen die zich giftig gedragen. En dat is gekoppeld aan een bepaalde maatschappelijke verwachting over mannelijkheid. Maar dat is niet het complete plaatje.”

Het trauma van de afwezige vader speelde een centrale rol. “In mijn geval zit daar ook nog een laag intergenerationeel trauma onder, omdat mijn vader ook de link is met mijn Indonesische roots. En daarmee dus ook met een stukje kolonialisme.”

Benieuwd naar deze podcast? Beluister ‘m hier of op Spotify.

Afgelopen dinsdagmiddag was ik met mijn zoon, een vriendje en zijn moeder op het strand. Een dagje uitwaaien en genieten van hoe ze samen volledig opgingen in het graven van een kuil aan het water. Ik checkte mijn mobiel, zag een bericht van Giel en mijn ogen raasde door de letters. Ik zat erbij!! Giel: “Heb je berichtje, Substack en site gezien en ik zou het heel leuk vinden om je aan de Meiditatie toe te voegen, maar zou ‘t eigenlijk nog sterker vinden om jou eerst te introduceren met een podcast. En of ik donderdag tijd had.

Mijn dag was volgepland, maar in het kader van ik-wil-dit-en-dit-gaat-lukken belde ik met degene met wie ik een netwerkgesprek had staan en zo creëerde ik in de middag ruimte. De sessies wilde ik door laten gaan, dan was het maar jammer geweest, maar gelukkig bleek het prima te zijn dat ik na mijn werkdag op weg ging. In de trein las ik nog enkele van mijn artikelen door, organiseerde mijn hoofd in relatie tot waarvan ik dacht dat hij ernaar zou vragen. En, boem, hij vroeg ernaar. Daarnaast is er nog veel meer aan bod gekomen.

Ons contact was een en al synchroniciteit. Het enige wat Giel van me vroeg aan voorbereiding was het meenemen van drie boeken die een impact op mij hebben gehad en te vertellen over mijn ochtendroutine. Overigens stond ik vlak voor vertrek pas voor mijn boekenkast. Was het bijna vergeten. Het was lastig kiezen. Ik nam 5 boeken mee en onderweg maakte ik de keuze:

1. Het hoogsensitieve kind, help je kinderen op te groeien in een wereld die hen overweldigt, Elaine N. Aron (Giel had het gevoel dat ik deze mee zou nemen)
2. De vier inzichten, Don Miguel Ruiz
3. Modelverhalen, reflecties op Aziatische roots, Liang de Beer.

We bespreken deze boeken, hebben het over intuïtie, de invloed van mijn Chinese roots en hoe mijn werk draait om belichaming: weer landen in je lijf, je waarheid voelen en van daaruit leven.

De 2 boeken die in mijn tas bleven:

1. Het drama van het begaafde kind, Alice Miller
2. Finding Flow, Mihaly Cosieszentmihalyi

Het is een leuke en boeiende podcast geworden. Op deze link lees je over de onderwerpen die zijn besproken.

In de podcast hebben we het ook over mijn ebook Radicale Acceptatie van Hoogsensitiviteit. We gaan dieper in op hoe hoogsensitiviteit tot uiting komt in verschillende persoonlijkheidstypen, de overlap met neurodiversiteit en ADHD en het belang van grenzen vooraf bepalen.

Wil je het e-book Radicale Acceptatie van hoogsensitiviteit? Ga naar https://orchidoflife.nl/product/pdf-radicale-acceptatie-van-hoogsensitiviteit en gebruik tijdelijk de kortingscode KUKURU voor 5 euro korting.

Share

Hieronder een snapshot uit de podcast. Ik hoor graag wat je ervan vond. Heb je nog vragen? Mail me op orchidoflife@gmail.com.

Meiditatie 10-daagse: 1 t/m 10 mei 2026

In de woorden van Giel:

Tien dagen lang begin en eindig je je dag samen met meditatie. In de ochtend om bewust te starten en in de avond om los te laten en te zakken in jezelf. Twee momenten per dag die je helpen om weer echt te voelen.

Je wordt begeleid door een showcase van de 20 beste meditatie teachers van Nederland. Elke sessie brengt je iets anders, zodat je ontdekt wat voor jou werkt.

Of je nu net begint of al langer mediteert, deze tien dagen geven je precies wat je nodig hebt. Niet alleen inspiratie, maar een ritme dat je meeneemt in je dagelijks leven.

Misschien is dit precies het moment om te stoppen met zoeken buiten jezelf en weer thuis te komen van binnen.

Meld je hier aan voor de Meiditatie 10-daagse.

Ik voel me gezegend dat ik met hoogsensitieve personen werk. Naast het emotionele werk dat we oppakken, leer ik hun authentieke, hoogsensitieve zelf kennen. Dat raakt en inspireert mij tegelijkertijd. Ze hebben zoveel in huis. Ze verwerken veel informatie op een diepgaande wijze, hebben oog voor schoonheid, voor de natuur, voor dieren, voor het menselijke. Het zijn over het geheel genomen liefdevolle, compassievolle, creatieve persoonlijkheden die in de knel komen met wat de wereld van hen vraagt.

En dat begint bijna altijd al vroeg. In de gezinsdynamiek. Hoogsensitieve kinderen zijn degenen die het meeste zien, het meeste voelen, en tegelijkertijd het minst het gevoel hebben dat ze daarin worden gezien. Ze pikken alles op. Ze zijn opmerkzaam, bewust, betrokken, niet alleen bij de mensen om hen heen, maar ook bij dieren en de natuur. En vaak zijn het ook de kinderen die tussen de volwassenen in gaan staan wanneer er spanning is. De mediator. De verbinder. Degene die de pijn van het gezin absorbeert, boven op de eigen pijn.

Je bent een kanaal - en dat mag je weten

Hoogsensitiviteit is eigenlijk vrij simpel uit te leggen: informatie komt binnen via je zintuigen, het brein verwerkt het razendsnel, vooral de hoogsensitieve hoogbegaafden onder ons, en je lichaam ontvangt het ook. Je bent als het ware een kanaal. En als kanaal wil je iets doen met al die prikkels en indrukken.

Dat kan van alles zijn. Schrijven. Muziek maken. Koken. Mooie meubelen maken van hout. Mensen bij elkaar brengen. Diep in een onderwerp duiken als onderzoeker. Of juist de verbinder zijn die moeiteloos contact maakt en die warmte creëert in een ruimte. Hoogsensitieve personen vind je echt overal. In alle beroepen. In alle lagen van de samenleving.

Wat ik wél steeds terugzie, is dat je als hsp’er vastloopt wanneer je te lang bezig bent met wat je moet doen in plaats van wat bij je past. Wanneer je te veel je aanpast aan wat anderen van je verwachten, en te weinig ruimte geeft aan wie jij werkelijk bent en waar jij jouw aandacht aan wil geven.

Wat er gebeurt als je vastloopt

Wanneer hoogsensitieve personen vastlopen, merken ze dat op een intense wijze in hun lichaam. Buikpijn of last van de darmen waarvan de oorzaak medisch niet te verklaren is. Hoofdpijn. Kou- en warmtewisselingen. Tintelingen. Een verhoogde spanning die maar niet verdwijnt.

Ik hoor dit heel vaak van cliënten. Ze hebben al van alles laten onderzoeken, maar de klachten blijven. En dat is ook precies waarom ik lichaamsgerichte therapie zo waardevol vind, omdat pijn echt in het lijf komt te zitten. Niet als verbeelding, maar als fysieke realiteit.

Daarvóór, al lang voordat iemand bij mij binnenkomt, zijn er vaak al andere signalen. Gevoelens die voortkomen uit onzekerheid. Een laag zelfbeeld. Perfectionisme. Faalangst. Een innerlijke criticus die nooit stopt. Schuldgevoel dat maar blijft etteren. Of het gevoel dat je je niet kunt uiten zoals je werkelijk bent.

Veel van mijn cliënten hebben ook te maken met PTSS. De traumatische ervaringen die hoogsensitieve personen meemaken, komen harder binnen. Ze landen dieper. En de gevolgen, op mentaal, emotioneel en fysiek vlak, zijn daardoor ook heftiger.

HSP en PTSS: een verband dat er echt is

Als je hoogsensitief bent, dringen traumatische ervaringen dieper door en de nasleep ervan ervaar je op dagelijkse basis. Niet omdat je zwak bent, maar omdat je zo ontvankelijk bent. Alles komt meer binnen.

PTSS is een palet aan symptomen, slaapproblemen, concentratieproblemen, moeite met het ervaren van emoties, lichamelijke klachten, die kunnen optreden na traumatische gebeurtenissen. Dat kunnen grote, acute gebeurtenissen zijn. Maar het kan ook jarenlange dynamiek in een gezin zijn die langzaam zijn sporen heeft nagelaten.

Wat ik je ook wil meegeven: als je hoogsensitief bent en je hebt ADHD (of als je dat label hebt meegekregen), dan is het de moeite waard om het werk van Gabor Maté te lezen of te beluisteren. Hij heeft diepgaand onderzoek gedaan naar de relatie tussen trauma, het zenuwstelsel en diagnoses zoals ADHD. Het kan een heleboel op zijn plek laten vallen.

Share

Weten wat je nodig hebt is niet hetzelfde als doen wat je nodig hebt

Dit is misschien wel de kern van wat ik steeds opnieuw zie. Je kunt heel goed weten wat goed voor je is. Maar doen wat goed voor je is, dat is een heel ander verhaal.

Want dat betekent soms dat je afwijkt van wat anderen van je verwachten. Van wat de maatschappij vraagt. Van wat je partner, je vrienden, je familie willen. En voor een hoogsensitief persoon, die zo sterk is ingericht op verbinding en harmonie, kan dat enorm veel activeren. Angst. Schuld. Ongemak. Het gevoel dat je anderen teleurstelt.

Toch is dat precies de beweging die nodig is. Niet voor 100%, er is altijd ruimte voor compromis en verbinding. Maar ik zou zeggen: doe 80% van de tijd datgene wat jij nodig hebt. Je zult merken dat je je relaxter voelt. Blijer. Met meer zin in het leven.

Je hoeft niet alleen over die brug te lopen

Ik zie mijn werk als het zijn van die brug. Tussen wie je nu bent en wie je werkelijk wilt zijn. Voor artiesten, creatievelingen, mensen die vastzitten in een leven dat niet van henzelf voelt. Die pijn kennen van het niet kunnen creëren, niet kunnen zijn wie je bent.

Die weg gaat gepaard met angst, ongemak, wanhoop en soms diep verdriet. Maar hij leidt ook ergens naartoe. Naar meer vrijheid. Naar meer energie. Naar het gevoel dat je leeft in plaats van dat je je aanpast.

Ben je benieuwd of ik je daarin kan begeleiden? Boek gerust de introductiesessie. Dan leg je neer wat je grootste pijnpunt is, en ervaar je direct hoe ik te werk ga. Ik dans niet om de brei heen, ik werk vanuit de kern, zodat jij kunt zijn wie je bent.

Heb je vragen over hoogsensitiviteit, trauma of lichaamsgerichte therapie? Of loop je vast en wil je weten wat er mogelijk is? Neem gerust contact op via orchidoflife.nl.

Help me, help you - met een knipoog naar Jerry Maguire

Wie is er bekend met Kukuru, het platform voor persoonlijke ontwikkeling dat Giel Beelen heeft opgericht?

Hij organiseert van 1 tot en met 10 mei een Meiditatie 10-daagse: https://tinyurl.com/437fcb6h

10 dagen lang vinden er elke dag 2 meditaties plaats, gegeven door 20 coaches. 15 coaches zijn al bekend en er is nog plek voor 5 nieuwe namen.

Het lijkt me leuk om één van deze coaches te zijn. Help je mij aan een plek? Stel mij voor aan giel@kukuru.nl, mil gracias :))

Bij deze een top 3 van de begeleide meditaties die op mijn podcast Your Voice staan:

Share

Er zijn mensen die al jaren met angst leven en er alles aan doen om die angst te overwinnen, maar merken dat ze steeds weer vastlopen. Ze doen de juiste dingen: ze bewegen, ze werken aan zichzelf, ze zoeken hulp. En toch blijft er iets hangen. Iets wat zwaarder voelt dan de situatie rechtvaardigt. In zo’n geval is het de moeite waard om een laag dieper te kijken: niet naar de angst zelf, maar naar wat eronder ligt.

In dit artikel beschrijf ik een inzicht dat in therapeutische begeleiding regelmatig opduikt, en dat in de praktijk verrassend krachtig blijkt: de ontdekking dat een deel van het emotionele gewicht dat iemand draagt, niet van henzelf is. Dat het afkomstig is uit een eerdere generatie. En dat het teruggeven van dat gewicht, hoe symbolisch ook, een diepgaande verschuiving teweeg kan brengen.

Angst en de rol van schaamte

Angst en schaamte zijn nauw verweven. Angst dwingt ons te schuilen, ons klein te maken, ons terug te trekken. Schaamte doet hetzelfde, maar dan van binnenuit: het is het gevoel dat je niet goed genoeg bent, dat je tekortschiet, dat je beter niets kunt vragen want dan zie je hoe weinig je hebt. Wie opgroeit met een omgeving waar schaamte impliciet aanwezig is, waarbij hulp vragen niet vanzelfsprekend is, waarbij fouten worden afgerekend en kwetsbaarheid zelden welkom is, leert al vroeg om zich terug te trekken in zichzelf.

In de begeleiding van mensen met angstklachten zie ik dit patroon keer op keer terugkomen: de angst is zichtbaar en voelbaar, maar de schaamte eronder is vaak onbenoemd. Schaamte over het feit dat je angstig bent. Schaamte over het feit dat je hulp nodig hebt. Schaamte over het feit dat je niet gewoon kunt functioneren zoals anderen. Die schaamte vormt een tweede laag die het genezingsproces vertraagt, omdat ze mensen ervan weerhoudt om steun te zoeken, om eerlijk te zijn over wat ze voelen, en om stappen te zetten die zichtbaarheid vragen.

Wat maakt het extra ingewikkeld: schaamte is vaak niet bewust aangeleerd. Ze is overgenomen. Ze hangt in de lucht van een gezin, een cultuur, een familielijn. Ze wordt doorgegeven zonder dat iemand dat zo bedoelt.

Intergenerationeel trauma: wat je meedraagt zonder het te weten

Intergenerationeel trauma verwijst naar emotionele patronen, overtuigingen en reacties die van generatie op generatie worden doorgegeven, zonder dat de drager zich bewust is van de herkomst ervan. Dit kan gaan om grote, historische trauma’s, maar ook om kleinere maar diepgewortelde patronen: de overtuiging dat je het zelf moet doen, dat hulp vragen zwak is, dat je je niet mag laten zien, dat prestatie de maatstaf is voor waarde.

Wanneer een kind opgroeit met een ouder die nooit heeft geleerd om emotioneel nabij te zijn, die zelf ook schaamte heeft meegekregen over kwetsbaarheid of falen, dan neemt dat kind vaak onbewust die dynamiek over. Niet omdat de ouder slecht is, maar omdat dit het enige voorbeeld was dat beschikbaar was. De ouder gaf door wat zij zelf had ontvangen.

Voor mensen die werken aan hun angst is het waardevol om te onderzoeken: waar komt deze schaamte vandaan? Is dit van mij? Of draag ik iets mee wat al eerder in mijn familielijn aanwezig was?

Opstellingenwerk als methode

Opstellingenwerk is een ervaringsgerichte benadering waarbij iemand zijn of haar innerlijke wereld zichtbaar maakt door middel van objecten, poppetjes of andere mensen in een ruimte. De opstelling geeft inzicht in hoe iemand zich verhoudt tot belangrijke figuren of thema’s in zijn of haar leven: ouders, voorouders, maar ook emoties zoals schaamte, angst of vrijheid.

Het bijzondere van opstellingenwerk is dat het niet werkt via het verstand, maar via het lichaam en het gevoel. Waar staat schaamte in relatie tot mij? Hoe dichtbij voelt het? Kijk ik ernaar, of staat het achter me? Waar wil ik het hebben, en wat maakt het dat ik het op die plek wil zetten?

In de praktijk leidt dit soort vragen tot verrassende inzichten. Mensen ontdekken dat ze emoties dragen die niet van henzelf zijn. Ze ontdekken dat ze niemand willen belasten met hun pijn, en dat die wil om te beschermen er al generaties in zit. En soms, in een rustig moment van innerlijke concentratie, lukt het om dat gewicht symbolisch terug te geven aan degene bij wie het hoort.

Het teruggeven: een symbolisch maar krachtig moment

In therapeutische begeleiding begeleid ik cliënten soms door een visualisatie waarbij ze zich richten tot een voorouder, een overgrootmoeder of overgrootvader die de schaamte als eerste droeg, en waarin ze die schaamte, of het patroon dat ermee samenhangt, symbolisch teruggeven.

Dit is geen magisch ritueel en het lost niet alles op in een keer. Maar het is een moment van erkenning. Een moment waarop iemand zegt: ik heb dit gedragen, maar het is niet van mij. Ik geef het terug, met respect voor alles wat jij hebt meegemaakt. En ik kies ervoor om vrij te zijn.

Wat ik zie gebeuren in zulke momenten is indrukwekkend. Er is vaak verdriet, omdat iemand voelt hoe lang hij of zij dit gewicht al meedraagt. Er is soms ook opluchting, een luchtigheid die voelbaar is in het lijf. En er is, bijna altijd, een verschuiving in hoe iemand naar zichzelf kijkt.

Het is het begin van een herpositionering: niet langer als iemand die behept is met angst en schaamte, maar als iemand die begrijpt waar die patronen vandaan komen, en die de vrijheid voelt om er anders mee om te gaan.

Werken aan angst vraagt meer dan technieken en exposure. Het vraagt ook bereidheid om te kijken naar wat er onder de angst ligt. Schaamte is een van die lagen. En schaamte die generaties oud is, is niet iets wat je zomaar wegdenkt of oplost met een oefening.

Maar erkenning is een begin. Het moment waarop iemand voelt: dit is niet van mij, dit hoef ik niet langer te dragen. Dit is een moment van echte vrijheid. En vanuit die vrijheid wordt het leven lichter, wordt hulp vragen makkelijker, en wordt de angst iets wat je kunt bewegen in plaats van iets wat jou beweegt.

Dat is de beweging die ik graag begeleid: van dragen naar teruggeven, van schuilen naar staan, van schaamte naar vrijheid.

Wil je meer weten over hoogsensitiviteit, traumawerk of lichaamsgerichte begeleiding? Of herken jij jezelf in dit verhaal en wil je weten wat er voor jou mogelijk is? Boek de introductiesessie en ontdek hoe het is om vanuit je kern, wie je werkelijk bent, te gaan leven.

Vanuit mijn praktijk Orchid of Life begeleid ik als coach en somatisch therapeut hoogsensitieve personen. Eén van de redenen waarvoor ze bij mij binnenkomen, is burn-out. Ze zitten laag in hun energie en dit is precies waar we in de begeleiding aan werken. Want op dit lage energieniveau is er veel meer ruimte voor negatieve gedachten en gevoelens.

De valkuil van de herstelmodus

Wat ik veel zie bij hoogsensitieve personen die burn-out zijn geraakt, is dat de mentaliteit waarmee ze in die burn-out zijn terechtgekomen, er in het begin nog steeds is. De werkhouding van: ik wil het oplossen, ik wil doorgaan, ik wil zo snel mogelijk beter worden zodat ik mijn leven weer kan oppakken. Stilzitten is niks voor hen, ze willen terug naar het leven dat ze leidden. Alleen is dat nou precies wat meestal niet kan. En eigenlijk ook niet de bedoeling is.

Want wanneer je in een burn-out zit, is het signaal niet: ga terug naar waar je was. Het signaal is: ga vooruit. En vooruitgaan betekent eerlijk kijken naar wat er anders moet. Naar wat beter voor je gezondheid is. Naar hoe je het leven anders kunt aanpakken.

Perfectionisme, faalangst en een laag zelfbeeld

Hoogsensitieve personen die in een burn-out raken, hebben vaak last van perfectionisme, faalangst en een laag zelfbeeld. Dat uit zich in heel hard werken, veel van zichzelf eisen, niet alleen op het werk, maar ook in de privésfeer. Ze zijn er altijd voor anderen, voelen een grote verantwoordelijkheid, kunnen amper nee zeggen en staan voor iedereen klaar.

Hun manier om in het leven te staan is door te geven. Overigens is dit ook een karakteristiek van hoogsensitieve personen: het zijn van nature gevers in plaats van ontvangers.

Dit is één van de dynamieken waar ik in de sessies aan werk: hoogsensitieve personen meer en meer open laten staan voor ontvangen. Wat bedoel ik daarmee? Ik help hen inzien dat ontvangen gezond is. Een compliment ontvangen zonder het direct af te ketsen, te minimaliseren of meteen terug te geven aan de ander. Om hulp vragen en die hulp toe te laten.

Als je heel lang hebt geleefd vanuit het stramien van er altijd voor anderen zijn, is het enorm lastig om die liefde, aandacht, tijd en ruimte die een ander voor jou maakt te ontvangen. Maar het is wel een van de sleutels tot genezing. Want in dat ontvangen ontstaat verbinding, met de ander, maar ook met jezelf. En die verbinding ontspant. En ontspanning is het tegenovergestelde van overspannen zijn.

Grenzen voelen die er niet meer zijn

Ik begeleid op dit moment een cliënt die thuis kwam te zitten na bijna een jaar rondlopen met lichamelijke klachten. Ze kon niet meer slapen en ging uiteindelijk aan de slaappillen. Ze had last van buikklachten en nam daar ook iets voor. Maar op een gegeven moment werkten al die pillen niet meer. Het energieniveau bleef dalen, totdat ze echt geen andere keuze meer had dan zich ziek te melden.

Dat zijn de fysieke klachten. Maar wat we in het traject onderzoeken is: waar komt het vandaan? Waardoor was ze zo lang blind voor haar eigen pijn?

Wat bloot is komen te liggen, is dat ze een relatie heeft met een ouder die haar niet hoort, niet ziet en continu over haar grenzen gaat. Ze voelt zich als het ware in het nauw gedreven door deze relatie.

Wat we hebben geoefend is, om vanuit het fysieke lichaam die grens te leren voelen. Wanneer komt iemand te dichtbij? Waar voel je dat in je lijf? Maar ook: hoe geef je dat verbaal aan? En wat denk je om jouw grens kracht bij te zetten?

Wat ik daarin opmerk, is dat de grens al zo vaak is overschreden dat ze in die oefeningen de persoon van wie ze last heeft telkens te dichtbij laat komen, voordat er een stop plaatsvindt. Terwijl je eigenlijk al veel eerder, op ruim een meter afstand, kunt zeggen: hé, stop. Dit wil ik niet. Blijf daar. Buiten mijn bubbel, buiten mijn zone.

Wat ik waarneem in het lichaam

Wat ik tijdens deze oefeningen doe, is letten op hele kleine fysieke signalen. Of iemand nog stevig staat wanneer die persoon dichterbij komt. Of iemand een beetje achterover begint te leunen, het lichaamsgewicht dat verschuift van het centrum naar de hielen. Bijna niet waarneembaar, maar het is er wel.

De blik in de ogen. De stand van het hoofd op het lichaam. Hoe de armen zich verhouden tot de rest. Of de handen verkrampen. Al die kleine uitingen benoem ik en geef ik terug aan de cliënt, zodat ze zich op het moment weer kunnen ontspannen.

Want wat je dan leert, is dat je kunt ontspannen, terwijl het heel spannend is. In plaats van volledig in de angst te schieten en daar te blijven. En dat is nou precies waar ik mensen uit begeleid, om hen weer het gevoel te geven dat ze controle hebben over de situatie, dat ze hun mond kunnen opendoen.

We oefenen dit altijd in de veilige ruimte van de praktijk. Ik geef geen opdrachten om dit direct te gaan uitproberen op de persoon die al zo vaak over je grens is gegaan. Wat ik wel meeneem aan het einde van een sessie is: hoe wil jij de opgedane inzichten integreren in je leven? Dat leg ik bij de cliënt neer. En heel vaak hoor ik in de volgende sessie terug op welke manieren diegene zijn of haar grens heeft aangegeven, richting een collega, een vriend, of soms ook richting de persoon die er al zo lang en zo vaak overheen ging.

Maar dat tempo bepaalt de cliënt zelf. Want ik vind het belangrijk dat iemand vanuit moed en vertrouwen in zichzelf die stap zet, niet omdat ik het zeg.

Leven vanuit wie je werkelijk bent

Wat ik met alles wat ik deel wil bereiken, is simpel: ik wil dat hoogsensitieve personen zich gezien en gehoord voelen. Maar ik wil ook de mensen bereiken die nog helemaal niet weten dat hoogsensitiviteit bestaat, die al hun leven lang ergens tegenaan lopen maar er de vinger niet op kunnen leggen. Misschien ben jij wel hoogsensitief. En misschien valt daardoor opeens alles op zijn plek. Het gaat mij erom dat je zo dicht mogelijk bij jezelf leert leven, vanuit je kern, vanuit wie je werkelijk bent, vanuit jouw wensen, behoeften en wat jij hier op de wereld te brengen hebt.

Daar doe ik het voor.

Wil je meer weten over hoogsensitiviteit, traumawerk of lichaamsgerichte begeleiding? Of herken jij jezelf in dit verhaal en wil je weten wat er voor jou mogelijk is? Boek de introductiesessie en ontdek hoe het is om vanuit je kern, wie je werkelijk bent, te gaan leven.

Wil je meer lezen over het Radicaal Accepteren van Hoogsensitiviteit? Bestel het ebook hier: Orchid of Life Shop.

Hoogsensitief: een kracht, geen last

Hoogsensitieve personen hebben ontzettend veel te bieden. Dat klinkt misschien verrassend voor mensen die hoogsensitiviteit vooral associëren met kwetsbaarheid of overprikkeling. Maar wie goed kijkt, ziet iets heel anders: mensen met een bijzonder vermogen om de wereld diep te ervaren en er betekenisvol op te reageren.

Wat maakt hoogsensitiviteit zo bijzonder?

Hoogsensitieve personen nemen enorm veel informatie op uit hun omgeving, via hun zintuigen, via subtiele signalen van anderen, via sfeer en details die de meeste mensen niet eens opmerken. Hun brein verwerkt die informatie met een hoge snelheid en grote diepgang. Dat resulteert in mensen die oog hebben voor schoonheid, voor de natuur, voor dieren en voor het menselijke. Het zijn over het algemeen liefdevolle, compassievolle en creatieve persoonlijkheden.

Die creativiteit uit zich op heel veel manieren. De ene hoogsensitieve persoon schrijft verhalen of gedichten, de ander maakt muziek, kookt met passie of timmert prachtige meubelen. Weer een ander brengt mensen samen, als verbinder, als eventorganisator, als bruggenbouwer. En dan heb je ook de onderzoekers: mensen die zich helemaal kunnen verliezen in een onderwerp en er vervolgens alles over weten te vertellen.

Kortom: hoogsensitieve personen vind je in alle werkgebieden en in alle lagen van de samenleving.

Wanneer het vastloopt

Toch komen hoogsensitieve personen ook regelmatig in de knel. En dat begint vaak al vroeg, in de gezinsdynamiek waarin ze opgroeien. Ze zien en voelen alles, maar hebben tegelijkertijd het gevoel niet écht gezien of gehoord te worden voor wie ze zijn.

Wanneer ze later in het leven vastlopen, uit zich dat dikwijls in lichamelijke klachten. Aanhoudende buikpijn of hoofdpijn waarvoor geen duidelijke medische oorzaak wordt gevonden. Tintelingen, een verhoogde spanning in het lichaam, of een gevoeligheid voor temperatuurwisselingen. Maar ook op mentaal en emotioneel vlak: een laag zelfbeeld, perfectionisme, faalangst, een sterke innerlijke criticus en een knagend schuldgevoel.

Share

Hoogsensitiviteit en trauma

Hoogsensitieve personen zijn ook gevoeliger voor het ontwikkelen van PTSS, een posttraumatische stressstoornis. Dat heeft alles te maken met hoe ze zijn: opmerkzaam, empathisch, invoelend. Traumatische ervaringen komen harder binnen en nestelen zich dieper in het lichaam en de geest. Veel hoogsensitieve mensen nemen in hun gezin van oorsprong onbewust de rol aan van mediator, degene die de vrede bewaart, die aanvoelt wat er speelt. En daardoor dragen ze vaak ook de meeste pijn van wat er in die gezinsdynamiek heeft gespeeld.

De gevolgen kunnen groot zijn: klachten die lijken op burn-out, slaapproblemen, concentratieproblemen, moeite om met emoties om te gaan, van anderen én van zichzelf.

Weten wat je nodig hebt versus doen wat je nodig hebt

Een van de belangrijkste inzichten voor hoogsensitieve personen is het verschil tussen weten wat je nodig hebt en doen wat je nodig hebt. Want dat verschil bepaalt uiteindelijk of je je gelukkig voelt of niet.

Doen wat je nodig hebt, vraagt moed. Het betekent soms afwijken van wat de maatschappij, je omgeving, je vrienden of je familie van je verlangen. Het gaat gepaard met ongemak, angst en twijfel. Maar wie die stap zet en 90% van de tijd doet wat bij hem of haar past, ervaart meer rust, meer vreugde en meer energie.

Want ja, hoogsensitieve personen kunnen met veel energie leven. Niet ondanks wie ze zijn, maar juist dankzij wie ze zijn. Mits ze doen wat bij hen past.

Wil je meer weten over hoogsensitiviteit, traumawerk of lichaamsgerichte begeleiding? Of herken jij jezelf in dit verhaal en wil je weten wat er voor jou mogelijk is? Boek de introductiesessie en ontdek hoe het is om vanuit je kern, wie je werkelijk bent, te gaan leven.

Wil je meer lezen over het Radicaal Accepteren van Hoogsensitiviteit? Bestel het ebook hier: Orchid of Life Shop.

In elke mens leven zowel mannelijke als vrouwelijke energie. Deze energieën hebben niets te maken met biologisch geslacht, maar met universele krachten die we allemaal in ons dragen. Wanneer deze energieën in onbalans zijn, kan dat grote impact hebben op onze relaties, ons zelfbeeld en ons welzijn. Dit artikel verkent wat het betekent wanneer de mannelijke energie dominant is bij vrouwen, en hoe dit hun relatiepatronen beïnvloedt.

Wat Zijn Mannelijke en Vrouwelijke Energie?

Voordat we dieper ingaan op de onbalans, is het belangrijk om te begrijpen wat deze energieën inhouden. Mannelijke energie wordt geassocieerd met actie, doelgerichtheid, structuur, rationaliteit en het naar buiten gaan. Het is de energie van doen, plannen, beschermen en leiden. Vrouwelijke energie daarentegen is meer gericht op ontvangen, voelen, intuïtie, flow en creativiteit. Het is de energie van zijn in plaats van doen.

In een ideale situatie zijn beide energieën in balans. We kunnen actie ondernemen wanneer dat nodig is, maar ook ruimte maken om te voelen en te ontvangen. We kunnen leiden, maar ook volgen. We kunnen plannen maken, maar ook meegaan met de stroom van het leven.

Wanneer Mannelijke Energie Domineert

Voor veel vrouwen is de mannelijke energie dominant geworden als overlevingsmechanisme. Als kind leerden ze dat kwetsbaarheid onveilig was, dat ze voor zichzelf moesten zorgen, of dat niemand hen zou beschermen als ze dat niet zelf deden. Deze vrouwen ontwikkelden een sterke, onafhankelijke persoonlijkheid die weet wat ze wil en daar ook voor gaat.

Op het eerste gezicht lijkt dit misschien positief, en in veel opzichten is het dat ook. Deze vrouwen zijn vaak succesvol, doortastend en worden door anderen gezien als sterke persoonlijkheden. Ze weten altijd de weg, nemen beslissingen met gemak, en laten zich door niemand iets vertellen. Ze zijn de vrouwen die ‘niet afwijken van wat ze willen’, die vanaf jonge leeftijd al precies wisten waar ze naartoe wilden.

Maar deze kracht komt vaak met een prijs. Innerlijk worstelen deze vrouwen vaak met het gevoel dat ze niet kunnen ontspannen, niet kunnen loslaten, en altijd in controle moeten blijven. Ze ervaren een constante spanning in hun lichaam - een alertheid die nooit helemaal weggaat. En hoewel ze weten dat ze willen ‘flowen’ en meer in hun vrouwelijke energie willen staan, voelt dat als iets onbereikbaars.

De Impact op Relaties

Wanneer een vrouw overwegend in haar mannelijke energie leeft, heeft dit directe gevolgen voor haar romantische relaties. In een gezonde relatie is er vaak een natuurlijke dans tussen energieën - de een geeft, de ander ontvangt, en deze rollen wisselen. Maar wanneer beide partners vooral in hun mannelijke energie zitten, ontstaat er competitie in plaats van complementariteit.

Vrouwen met dominante mannelijke energie herkennen vaak dat ‘niemand hen overruled’. Ze nemen automatisch de leiding, maken de plannen, bepalen de richting. Zelfs als hun partner langer is, fysiek sterker, of van nature leidend, vinden deze vrouwen zichzelf in de dominante positie. Ze zijn degenen die beslissen waar ze naartoe gaan, hoe dingen moeten, en wat er gebeurt.

Dit patroon ontstaat niet uit een bewuste keuze of een verlangen naar macht. Het is eerder een automatische reactie - een overlevingsinstinct dat zegt: ‘Als ik niet de controle neem, gaan dingen mis.’ Deze vrouwen hebben vaak partners die van nature zachter zijn, meer in hun vrouwelijke energie staan, of emotioneel minder beschikbaar zijn. En dat creëert een paradox: ze willen gedragen worden, maar kunnen het niet toestaan. Ze willen beschermd worden, maar vertrouwen het niet toe.

Share

De Worsteling met Vrouwelijkheid

Veel van deze vrouwen ervaren een diepgaande innerlijke spanning. Ze weten intuïtief dat ze meer in hun vrouwelijke energie zouden willen staan, zachter, ontvankelijker, meer in flow. Maar wanneer ze dat proberen, voelt het onveilig, alsof ze controle verliezen over hun leven. Er is een vooroordeel dat ze hebben over zichzelf: dat ze ‘niet zacht kunnen zijn’ als vrouw, er is een angst om te falen; om niet te voldoen, én om afgewezen te worden door andere vrouwen.

Deze interne strijd manifesteert zich op verschillende manieren. Ze voelen zich vaak niet begrepen door andere vrouwen en hebben voornamelijk mannelijke vrienden. Dit komt niet doordat ze ‘niet zoals andere meisjes’ zijn, maar omdat hun energie natuurlijk aansluit bij mannelijke energie - ze denken en handelen op een manier die mannen herkennen en waarderen.

Soms ervaren ze ook jaloezie of vreemd gedrag van andere vrouwen. Vrouwen die meer in hun vrouwelijke energie leven, kunnen zich bedreigd voelen door iemand die zo duidelijk weet wat ze wil en daar ook voor gaat. Deze vrouwen hebben de neiging om hen te kopiëren, of juist tot afwijzing en afgunst.

De Wortels van de Onbalans

Waar komt deze dominantie van mannelijke energie vandaan? Vaak vinden we de antwoorden in de jeugd. Meisjes die opgroeien in omgevingen waar kwetsbaarheid niet veilig was, ontwikkelen deze beschermlaag. Dit kan zijn omdat:

Ze werden opgevoed in een cultuur die gedomineerd werd door mannen, waar vrouwelijke energie niet werd gewaardeerd of zelfs werd onderdrukt. Ze leerden dat ze moesten ‘vechten’ om gehoord te worden, om hun plek te claimen.

Hun moeder stond zelf niet in haar vrouwelijke energie, maar leefde voornamelijk in stress, controle en actie. Dochters leren niet alleen van wat hun ouders zeggen, maar vooral van hoe ze zijn. Een moeder die geen geduld heeft, die schreeuwt, die alles zelf wil controleren, geeft haar dochter onbedoeld de boodschap dat dit de manier is om te overleven.

Ze moesten emotioneel voor zichzelf zorgen omdat hun ouders daar niet toe in staat waren. Wanneer een kind leert dat ze alleen op zichzelf kunnen vertrouwen, ontwikkelen ze een sterke onafhankelijkheid die later moeilijk los te laten is.

De Weg naar Balans

Het vinden van balans betekent niet dat je je mannelijke energie moet onderdrukken of dat je ‘zwakker’ moet worden. Het gaat erom beide energieën te omarmen en te weten wanneer je welke nodig hebt. Dit is een proces dat tijd en bewustzijn vraagt.

De eerste stap is erkennen dat de dominante mannelijke energie een overlevingsmechanisme was, geen persoonlijkheidstrek. Het was een manier om jezelf te beschermen toen dat nodig was. Maar nu, als volwassene, heb je de keuze om ook andere kanten van jezelf te ontwikkelen.

Dit betekent leren vertrouwen - vertrouwen dat je veilig kunt zijn zonder constante controle, dat je kunt ontvangen zonder zwak te zijn, dat je kunt voelen zonder overweldigd te raken. Het betekent ook ruimte maken voor je partner om in zijn mannelijke energie te staan, wat kan betekenen dat je een stapje terug doet en toelaat dat hij leidt, beschermt en zorgt.

Praktisch gezien kan dit betekenen: bewust oefenen met loslaten van controle in veilige situaties, meer tijd besteden aan creatieve expressie zoals dans, zang of schrijven (activiteiten die vrouwelijke energie voeden), lichaamswerk doen om de chronische spanning los te laten, en het ontwikkelen van een meditatieve of contemplatieve praktijk om meer ‘zijn’ in plaats van ‘doen’ te cultiveren.

Share

De Kracht van Beide Energieën

Het is belangrijk te benadrukken dat het hebben van sterke mannelijke energie als vrouw niet ‘verkeerd’ is. In veel situaties is het een enorme kracht - het stelt je in staat dingen voor elkaar te krijgen, grenzen te stellen, voor jezelf op te komen, en je dromen te realiseren. Het probleem ontstaat alleen wanneer deze energie zo dominant wordt dat er geen ruimte meer is voor de andere kant.

Vrouwen die leren beide energieën te integreren, ervaren vaak een diepgaande transformatie. Ze behouden hun kracht en doortastendheid, maar voegen daar zachtheid en ontspanning aan toe. Ze kunnen nog steeds leiden wanneer dat nodig is, maar ook volgen wanneer dat gepast is. Ze weten wat ze willen, maar kunnen ook openstaan voor wat het leven naar hen toe brengt.

In relaties betekent deze balans dat er ruimte komt voor echte intimiteit. Wanneer je niet altijd de sterkste hoeft te zijn, kun je kwetsbaar zijn. Wanneer je niet altijd de leiding hoeft te nemen, kun je gedragen worden. En wanneer je beide kanten van jezelf kunt laten zien, kun je een partner vinden die beide kanten van jou omarmt.

Het vinden van deze balans is geen bestemming maar een continue reis. Er zullen momenten zijn waarin je terugvalt in oude patronen, en dat is oké. Het gaat erom steeds meer bewustzijn te ontwikkelen over welke energie je gebruikt, en de vrijheid te voelen om te kiezen welke energie op dat moment het meest passend is. Dat is waar echte kracht ligt, niet in het domineren van één energie, maar in het soepel kunnen bewegen tussen beide.

Heb je het verlangen om 100% te vertrouwen op je intuïtie? Wil je bewegen naar het omarmen van je vrouwelijke energie, waarbij de lichamelijke ervaring van innerlijke rust, het anker vormt voor innerlijke kracht? Plan een Discovery Call in en laten we bespreken hoe ik je verder kan helpen: https://orchidoflife.nl/contact/

Trauma’s uit het verleden zijn niet altijd direct zichtbaar, maar hun impact kan diepgaand zijn. Ze manifesteren zich op onverwachte momenten in ons dagelijkse leven, in onze relaties, ons werk, en zelfs in de manier waarop we met onszelf omgaan. Dit artikel verkent hoe onverwerkte trauma’s doorwerken in het hier en nu, en waarom het zo belangrijk is om ze te erkennen en te verwerken.

Wanneer Het Verleden Het Heden Dicteert

Veel mensen herkennen het patroon niet direct: situaties die ogenschijnlijk klein zijn, roepen grote emotionele reacties op. Een collega die iets uit je handen pakt, omdat ‘je het niet goed doet’, kan plotseling een golf van onzekerheid of boosheid veroorzaken die veel heviger is dan de situatie zou rechtvaardigen. Deze disproportionele reacties zijn vaak tekenen van onverwerkt trauma.

Wanneer kinderen opgroeien in een omgeving waar hun autonomie niet wordt gerespecteerd, waar dingen letterlijk uit hun handen worden gepakt, waar hun keuzes worden genegeerd en afgewezen, of waar hun gevoelens worden weggewuifd, ontwikkelen ze een fundamenteel wantrouwen in hun eigen kunnen. Dit wantrouwen nestelt zich diep in het onderbewustzijn en komt later terug als een negatief zelfbeeld, zelfs wanneer er ogenschijnlijk geen reden voor is.

De Onzichtbare Last van Emotionele Verwaarlozing

Niet alle trauma’s zijn spectaculair of dramatisch. Emotionele verwaarlozing, het consistent niet zien, horen of valideren van een kind, kan net zo schadelijk zijn als meer expliciete vormen van mishandeling. Wanneer ouders zelf worstelen met onverwerkte trauma’s, hebben ze vaak niet de emotionele ruimte om hun kinderen volledig te ondersteunen.

Een moeder die zelf geen geduld heeft en grof communiceert, leert haar kind onbedoeld dat de wereld geen veilige plek is voor kwetsbaarheid. Een vader die wegloopt bij confrontatie en emoties vermijdt, laat het kind achter met het gevoel dat hun gevoelens te veel zijn, te zwaar, te ‘overdreven’. Deze patronen worden geïnternaliseerd en vormen de basis van hoe we later met onszelf en anderen omgaan.

Share

De Fysieke Manifestaties van Emotionele Pijn

Het lichaam vergeet nooit. Zelfs wanneer het bewuste brein herinneringen heeft weggedrukt of ‘verwerkt’ denkt te hebben, houdt het lichaam de score bij. Dit uit zich op verschillende manieren:

Chronische spanning manifesteert zich als een constante trilling of gespannenheid in het lichaam. Mensen beschrijven het als een ‘spanning die er gewoon is’, zelfs wanneer ze proberen te ontspannen. Deze permanente staat van alertheid is een overlevingsmechanisme dat ooit beschermend was, maar nu uitputting veroorzaakt.

Fysieke blokkades ontstaan wanneer emoties niet kunnen stromen. Pijn in specifieke lichaamsdelen, moeite met gewichtsverlies ondanks een gezonde levensstijl, of chronische vermoeidheid kunnen allemaal signalen zijn dat het lichaam emotionele pijn vasthoudt. Het is alsof de onverwerkte emoties letterlijk gewicht toevoegen aan het lichaam.

Problemen met regulatie van het zenuwstelsel leiden tot extreme stemmingswisselingen, plotselinge uitbarstingen, of juist tot een gevoel van emotionele verdoving. Het autonome zenuwstelsel blijft in een staat van verhoogde alertheid, wat resulteert in hoge cortisolspiegels en een voortdurend gevoel van stress.

De Impact op Relaties

Onverwerkt trauma heeft misschien wel de grootste impact op onze relaties. Patronen uit onze jeugd herhalen zich, vaak zonder dat we het doorhebben. Iemand die is opgegroeid met een ouder die schreeuwde, kan zichzelf terugvinden in hetzelfde gedrag, niet omdat ze dat willen, maar omdat het zo diep geïnternaliseerd is dat het als ‘normaal’ voelt.

Deze patronen uiten zich op verschillende manieren: overmatige controledrang als een poging om veiligheid te creëren, het vermijden van kwetsbaarheid uit angst voor afwijzing, of juist het zoeken naar conflict als enige manier om verbinding te voelen. Partners worden onbedoeld doelwit van emoties die eigenlijk over het verleden gaan.

Het tragische is dat veel mensen zich volledig bewust zijn van hun destructieve patronen. Ze zien zichzelf reageren op manieren die ze niet willen, en beloven bij zichzelf dat de volgende keer anders zal zijn. Maar zonder actieve traumaverwerking blijven deze patronen zich herhalen, omdat de onderliggende wonden niet zijn geheeld.

Ben je al enige tijd bezig met persoonlijke ontwikkeling, maar heb je het gevoel dat je niet vooruit komt, dat je nog steeds vervalt in destructieve patronen? Boek de introductiesessie om te ervaren wat lichaamsgerichte therapie jou oplevert.

Een grote uitdaging voor hoogsensitieve personen is om hun sensitiviteit volledig te omarmen. Om die hele gevoelige persoon te zijn wanneer het gaat om (plotselinge) harde geluiden, intense geuren, te veel mensen bij elkaar, een mengeling van opgepikte gevoelens, fel licht en oog voor details. Natuurlijk zijn we niet in elke situatie 100% onszelf. We passen ons aan, we willen ergens bij horen of aansluiting voelen. We willen kunnen functioneren in een bepaalde setting. Dat gaat goed zolang we op onszelf passen; 100% HSP Zelfzorg, weten wat je dient te communiceren en doen om niet over de grenzen te gaan.

Maar soms stoppen we met functioneren, omdat de omgeving te overweldigend is geweest voor een te lange tijd. Dit ligt aan diverse factoren. Eén ervan is dat we onze grenzen niet voelen. Wanneer we de grenzen niet voelen, kunnen we ze niet communiceren. Een terugval vindt plaats in de vorm van vermoeidheid of ziek worden. De symptomen kunnen wijzen op een verkoudheid, maar de oorzaak kan emotioneel van aard zijn. Hoe komt het dat we onze grenzen niet voelen? Ervaringen die we opdoen in relatie tot onze ouders, broers, zussen, familieleden, docenten en vrienden kunnen keihard binnenkomen: ‘Schiet op met je taak. Iedereen heeft het al af. Je bent traag’, ‘Je doet altijd moeilijk, het hoeft niet zo precies’ en ‘Er is niks aan de hand, stop met huilen’.

Deze negatief getinte ervaringen veranderen ons. Deze hardheid kan in onszelf genesteld zitten op een manier dat het ons denken, handelen en voelen in de weg kan zitten.

Hoe geslotener we worden en minder gaan voelen, terwijl we juist die hoogsensitieve personen zijn, dan is er iets mis. De lusteloosheid sluipt erin en je breekt je hoofd over de volgende gedachten: Is dit het? Hoe kom ik van deze automatische piloot af? Ik raak niet meer opgeladen. Levensingrijpende gebeurtenissen kunnen deze gedachten ontsteken, maar het kan ook heel geleidelijk en geniepig verlopen. Zonder dat je het in de gaten hebt, leef je op deze automatische piloot of van ‘high naar high’. Totdat het echt niet meer gaat, omdat we onszelf niet meer voelen.

Een van de voornaamste interventies die ik tijdens het begeleiden toepas is het plaatsen van de opmerking ‘Geef jezelf toestemming om te voelen’. In deze gevallen gaat het om het ontvangen van hevige emoties zoals verdriet, angst en woede. In de stoel, op de mat of staand in een oefening. We komen op dit punt terecht wanneer we op dagelijkse basis onze werkelijke gevoelens negeren, verbergen of parkeren.

We denken dat we gevoelens kunnen negeren, verbergen of parkeren, maar dat is niet zo. Het lichaam ontvangt elke vibratie, hoort elke zinspeling, ziet de non-verbale communicatie en bovenal, voelt datgene wat niet goed voelt. Wanneer we onszelf toestemming geven om op dagelijkse basis sensitief te zijn, om te voelen, dan voorkomen we hiermee dat het lichaam gaat schreeuwen. Van de fysieke pijn.

Geef eens antwoord op de volgende vragen:

1. Omschrijf jezelf als de hoogsensitieve persoon die je bent (zintuigen, voeding, emoties, creativiteit, communicatie, werk etc.)

2. Waar sta je voor? Of anders gezegd: waar sta je voor op?

3. Voor welke ervaringen leef je?

De antwoorden op bovenstaande vragen geven richting aan hoe jij wilt interacteren met de wereld om je heen. Naast richting biedt het ook helderheid over hoe gevoelig je bent. Het realiseren van positieve ontwikkelingen in het leven doen we vanuit de hoogsensitieve personen die we zijn.

Het is alweer een tijd geleden, in de herfstvakantie van 2025 werd ik door Esther, een goede vriendin van me, behandeld. Ze werkt als osteopaat. Het was een hele fijne behandeling, maar wat ik vooral zo waardevol vond, was de uitleg over de visie waarop haar osteopathiebehandeling is gebaseerd.

Een andere kijk op het lichaam

Er zijn verschillende visies binnen de osteopathie, en de benadering van Esther is bijzonder inzichtelijk. Zij ziet botten en spieren die pijn veroorzaken niet als het eigenlijke probleem, maar als boodschappers. Deze structuren willen ons iets vertellen over hoe het met ons lichaam gaat, en met name over de staat van onze organen.

Botten en spieren zijn er immers om onze organen te beschermen. Als er iets niet goed gaat in of rondom een orgaan, dan uit zich dat in verminderde beweeglijkheid. De zenuwen en bloedvaten reageren hierop en geven signalen door aan de botten en spieren. Deze denken dan: “Ik moet wat doen, ik moet me inspannen om de organen te beschermen.”

Wat precies wordt gecheckt

Esther onderzoekt welke vormen van beweeglijkheid aanwezig zijn. Ze checkt de organen op twee manieren: ten eerste kijkt ze naar de beweeglijkheid op basis van de ademhaling. Ten tweede, en dit vind ik bijzonder fascinerend, checkt ze de embryologische beweeglijkheid van het orgaan.

Wat betekent dat? Wanneer je een embryo bent in de baarmoeder, ontstaan er tijdens het ontwikkelingsproces organen. Deze organen vertonen een bepaalde beweeglijkheid, een richting die ze opgaan. Die oorspronkelijke beweeglijkheid moet er zijn, het vertelt wat de levensenergie is van dat specifieke orgaan. Zij kan dat voelen. Indrukwekkend!

Share

Mijn behandeling en ontdekkingen

Bij mij ontdekte ze behoorlijke stijfheid aan de rechterzijde van mijn nek naar mijn rechterschedel toe. Dat heeft ze behandeld. Ook voelde ze stijfheid vanuit mijn maag richting de dikke darm, en op bepaalde plekken in mijn dikke darm.

De dikke darm staat voor het loslaten, in de breedste zin van het woord. Het loslaten van overtuigingen die niet voor je werken, het loslaten van normen en waarden die je niet dienen. Het loslaten van verdriet, woede en angsten. En het loslaten van hoe je dacht over jezelf, om ruimte te maken voor hoe je over jezelf wilt denken.

De emotionele doorbraak

Terwijl ze dit vertelde, realiseerde ik me dat ik in de weken ervoor door intensieve rouwprocessen was gegaan met betrekking tot de relatie met mijn vader en mijn moeder. Het begon met een liefdevolle WhatsApp-conversatie met mijn halfzusje. Ik wilde haar laten weten hoe ik via haar aanwezigheid mijn vader ervaar. Dat ik me door hem ontvangen voel, omdat zij zo lief en liefdevol naar me toe is. Vooral voel ik hoe zij als persoon is gevormd door de aanwezigheid van onze vader. Dat is voelbaar in hoe ze zich opstelt naar mij en mijn kinderen. Dat is hartverwarmend.

In die conversatie deelde mijn zusje iets wat me enorm raakte. Ze vertelde dat zij vindt dat ik van de vier kinderen het meest op mijn vader lijk, zowel qua uiterlijk als qua karakter (rustig). Dit was een vraag die ik bewust een aantal keren in mijn leven heb gehad, maar ook weer heb laten gaan. Ik ben het gewend om geen antwoorden te krijgen op mijn vragen, zeker niet als het over mijn vader gaat. Voor die vragen klopte ik aan bij mijn moeder of bij de familie van mijn moeder, mijn tante, mijn opa en oma (die er niet meer zijn). Maar het is altijd een moeilijk onderwerp geweest, omdat het werd overschaduwd met veel verdriet en boosheid.

Ontvangen van liefde

Wat me in persoonlijke ontwikkelingsprocessen opvalt is dat we, in ons eigen tempo, leren de liefde te ontvangen die we als kind nodig hadden. We hoeven niet hard te werken voor het ontvangen van liefde, maar toch doen we het, omdat we niet anders kennen. Zelfs wanneer de liefde voor je neus staat, kan het zijn dat je het niet herkent, dat je de blijdschap, plezier en de rust ervan niet ervaart en met een gesloten hart doorgaat met wat je aan het doen bent.

Het lichaam vormt een goede spiegel om andere keuzes te maken. Het lichaam dat vecht, vlucht of ineenstort. Het lichaam dat zich vasthoudt aan pijn en niet weet hoe dit los te laten. Osteopathie helpt mij, en vooral wanneer ik dit ontvang van Esther of Guido. Mocht je fysiek ergens mee rondlopen en ga je dit jaar naar Zuid-Frankrijk?Combineer je trip met een bezoek aan hun praktijk.

Pauze van het schrijven

Momenteel heb ik een pauze van het schrijven aan mijn boek. Deze pauze is broodnodig. Ik geniet van de ruimte om te lanterfanten. Ik geniet van het loslaten van de hyperfocus. Ik geniet ervan dat de uurtjes die ik heb om bij te komen van de dag niet het doel hebben om mijn hoofd leeg te maken, zodat ik kan nadenken over het boek. Wat ik het afgelopen half jaar het meest heb gemist…

Read more

In de wereld van traumaverwerking is er een groeiend besef dat herstel niet alleen in het hoofd plaatsvindt. Voor mensen die complexe trauma’s hebben meegemaakt, kan het lichaam een vreemd en zelfs vijandig territorium worden. Deze casus illustreert hoe somatisch werk, therapie die zich richt op de verbinding tussen lichaam en geest, een essentiële schakel kan zijn in het herstelproces.

Het Uitgangspunt: Functioneren zonder Te Voelen

Wanneer een jonge vrouw de praktijk binnenkomt, valt op hoe duidelijk ze weet te vertellen wat haar is overkomen. Ze analyseert haar eigen patronen en toont opmerkelijke zelfreflectie. En toch zit er een opvallende tegenstelling in dit beeld. ‘Wat ik tot nu toe in therapie heb gemist, is het contact met mijn lichaam,’ vertelt ze. ‘Ik ben me weinig bewust van mijn gevoelens en grenzen. Pas wanneer het te laat is, ervaar ik allerlei fysieke uitingen. Deze uitspraak raakt de kern van wat veel getraumatiseerde mensen ervaren: ze hebben geleerd te overleven door af te sluiten van hun lijf. Het lichaam wordt een instrument dat functioneert, niet een bron van informatie en gevoel.

Het Lichaam Spreekt Mee

De cliënte heeft een zenuwstelselaandoening ontwikkeld waarbij haar hartslag alleen normaal is wanneer ze ligt. Bij zitten of staan schiet de hartslag omhoog, wat leidt tot duizeligheid en kortademigheid. ‘Het is een soort permanente burn-out,’ beschrijft ze. ‘Mijn systeem is te lang in overdrive gebleven en nu blijft hij erin.’ Dit is een voorbeeld van hoe chronische stress het autonome zenuwstelsel kan ontregelen.

Ondanks de ernstige fysieke beperkingen straalt ze een zekere levenskracht uit. Ze studeert theater, schrijft, en heeft nog steeds ambities. ‘Als kind was ik zelfverzekerd en fysiek goed in dingen,’ vertelt ze. ‘Daardoor vind ik het nog steeds moeilijk dat ik het wel iets beter kan maken, maar niet meer goed.’

Share

Ademhaling: De Vergeten Basisfunctie

Tijdens de intake valt op dat ze vergeet te ademen. Ze stopt met ademhalen tijdens het praten of luisteren, een subtiel maar veelzeggend teken van chronische spanning. Dit patroon is logisch vanuit het perspectief van angst en alertheid. Wanneer je constant op je hoede bent, span je onbewust je lichaam aan. Ademhaling wordt oppervlakkig of stopt zelfs tijdelijk. Niet ademen is een uiting van stress.

De Eerste Stappen: Gronden en Voelen

Het begin van somatisch werk is eenvoudig maar krachtig. Een bolster onder de voeten helpt om bewuster te worden van het lichaam. ‘Soms vallen mijn lichaamsdelen een beetje weg,’ legt de cliënte uit. Deze simpele interventie brengt de aandacht terug naar het hier en nu. Vervolgens wordt gewerkt met bewuste ademhaling in verschillende ritmes. Eerst vier tellen in, vier tellen uit. Dan vier tellen in, zes tellen uit. Dit laatste ritme helpt specifiek bij het kalmeren van het zenuwstelsel. De langere uitademing activeert het parasympathische zenuwstelsel, het rustgevende deel van ons autonome systeem.

De Mat: Een Veilige Plek voor Kwetsbaarheid

Wanneer de cliënte voor het eerst op de mat gaat liggen, komt er een mengeling van gevoelens naar boven: ‘Ontspannen, kwetsbaar en alsof er honderd ogen naar me kijken.’ Dit is een normale reactie. Liggen is een kwetsbare positie, zeker voor iemand die gewend is alert en in controle te zijn. Het werk begint voorzichtig met verbonden ademhaling - inademen door de neus en direct uitademen, zonder pauze ertussen. Deze techniek helpt om meer in contact te komen met het lichaam en met spanningen die erin vastzitten.

Stem en Klank: De Weg naar Expressie

Een krachtig onderdeel is het maken van klank. De cliënte wordt gevraagd een A-klank te laten horen vanuit haar onderbuik. Aanvankelijk stopt ze eerder dan nodig: ‘Een beetje aanspannen. Heel dicht. En ik denk dat er constant kritiek op komt.’

Dit is een doorbraakmoment. De kritische stem, vaak geïnternaliseerd vanuit eerdere ervaringen, probeert de expressie te stoppen. Maar wanneer ze doorgaat en de klank langer laat duren, wordt deze voller en vrijer. ‘Mijn stem is ook een ding,’ vertelt ze later. ‘Als kind zong ik veel. Als tiener is mijn stem naar binnen geslagen.’

Na de oefeningen reflecteert ze: ‘Interessant. Ik kan merken waar het overslaat, waar ik me in hou of wanneer er dingen op komen.’ Dit is precies het doel van somatisch werk: bewustwording creëren van wat er in het lichaam gebeurt.

Lessen uit de Praktijk

Mentale verwerking alleen is niet genoeg. Deze cliënte had al jaren therapie gehad, met name cognitief en op emoties gericht. Ze had veel inzicht ontwikkeld. Maar het fundament, de verbinding met het lichaam, ontbrak nog.

Het lichaam houdt de geschiedenis vast. De zenuwstelselaandoening is niet ‘slechts’ psychosomatisch in de zin van ingebeeld. Het is een reële manifestatie van jarenlange stress. Het lichaam blijft in een patroon dat ooit bescherming bood.

Kleine stappen zijn waardevol. Een bolster onder de voeten, bewust ademhalen, een klank laten horen, het lijken eenvoudige interventies. Maar voor iemand die afgesloten is van het lijf, zijn het belangrijke doorbraken.

Functioneren is niet hetzelfde als helen. De cliënte functioneert op veel gebieden. Ze studeert, leeft zelfstandig en heeft vrienden. Maar in haar systeem woeden nog steeds stormen. Echte genezing vraagt om meer, het vraagt om te voelen, te verbinden, en te zijn.

Share

Vertrouwen en Verbinding

Voor iemand die heeft geleerd alles zelfstandig te doen en niemand te vertrouwen, is het opbouwen van vertrouwen een grote stap. ‘Dat is denk ik ook een aspect van getraumatiseerd zijn,’ leg ik uit. ‘Je was op jezelf aangewezen en dit leidde naar extreme zelfstandigheid. Waar je aan kan werken is vertrouwen op een ander.’

Dit vertrouwen heeft directe impact op het lichamelijke werk. Wanneer je je meer vertrouwd voelt, laat je lichaam meer zien. Je durft angst te tonen, spanning los te laten, emoties te ervaren. Om te helen van trauma waarin je geen controle had, moet je juist leren controle los te laten.

De Reis Is Begonnen

Na deze eerste sessie is duidelijk dat er een pad is. Het pad loopt niet via meer analyse of cognitief begrip, maar via het lichaam. Via ademen, voelen, bewegen, klinken. Via het hervinden van wat verloren is gegaan: de verbinding met jezelf als lichamelijk wezen.

De cliënte vertrekt met een simpele maar krachtige opdracht: doorademen. Bewust blijven ademen, door de neus in en uit, gedurende de dag. Het klinkt misschien te eenvoudig om effectief te zijn, maar voor iemand die vergeten is hoe het is om in het lijf te wonen, is het een revolutionaire daad.

Deze reis van overleving naar verbinding, van hoofd naar lijf, van controle naar vertrouwen, is net begonnen. Maar de eerste stappen zijn gezet. En in die eerste stappen, het voelen van voeten op een bolster, het laten horen van een klank, het bewust ademen, zit de belofte van iets groters: de terugkeer naar huis in je eigen lichaam, op jouw manier.

Wil je toewerken naar een gevoel van veiligheid en innerlijke kracht? Lees meer over de introductiesessie en plan een Discovery Call in.

✨ Hi, ik ben Chungmei. Ik begeleid hoogsensitieve personen naar hun Innerlijke Jaguar, Natuurlijk zelfvertrouwen en Intuïtie: www.orchidoflife.nl

🌿 Ik bevrijd getalenteerde HSPers van trauma.

💎 Laten we samenwerken om een vitaal & inspirerend leven te creëren.