<script data-pm-proxy="intercept"></script><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Artista Operário.]]></title><description><![CDATA[Comunicado regular sobre arte, processos criativos e cultura. Manufaturado por Diogo Rustoff]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f5u1!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc9e3507-cbb5-46a5-b67f-290c950ffd85_1280x1280.png</url><title>Artista Operário.</title><link>https://diogorustoff.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Wed, 02 Sep 2026 22:36:04 GMT</lastBuildDate><atom:link href="/__u/diogorustoff.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Diogo Fernandes Honorato]]></copyright><language><![CDATA[pt-br]]></language><webMaster><![CDATA[diogorustoff@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[diogorustoff@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Diogo Rustoff]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Diogo Rustoff]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[diogorustoff@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[diogorustoff@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Diogo Rustoff]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[Caderno Pitoresco Universal]]></title><description><![CDATA[Vida longa ao corte!]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/caderno-pitoresco-universal</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/caderno-pitoresco-universal</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 01 Sep 2026 10:37:33 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Espirrando e com os dedos sujos de folhear revistas velhas, cheiro de rinite no ar. Passando as p&#225;ginas rapidamente, sem saber o que estou procurando e ent&#227;o uma fotografia de protesto aparece. A tesoura trabalha r&#225;pido, n&#227;o me importo se ficou torto, arrumo depois. Viro a p&#225;gina e a cara do presidente do Senado &#233; maior que o espa&#231;o destinado ao texto. Passo direto, pois, foto de pol&#237;tico-atrasa-vida n&#227;o serve nem para fazer chacota. Chego ao final da revista e pego outra, esta, do come&#231;o dos anos 80. Mais pol&#237;tico falando groselha e mat&#233;rias que s&#227;o um festival de racismo e machismo. Ao vivo, sem filtro. O tempo passa, mas tem coisas que n&#227;o passam. Pelo menos algumas fotos s&#227;o legais, a tesoura trabalha novamente.</p><p>Eu costumo utilizar fotografias como refer&#234;ncia para desenhar. Poses, express&#245;es faciais, cen&#225;rios, etc. N&#227;o consigo desenhar de imagina&#231;&#227;o. Queria ser tipo aquele coreano doido, o Kim Jung Gi e desenhar um mundo inteiro de imagina&#231;&#227;o. Dizem que basta dominar as formas b&#225;sicas &#8212; cubos, esferas, cilindros e pir&#226;mides &#8212; que voc&#234; consegue desenhar qualquer coisa a partir delas, mas eu n&#227;o aguento ficar desenhando essas coisas nem por 5 minutos.</p><p>Acontece que sempre tive um problema s&#233;rio em fazer dever de casa. Desde crian&#231;a, minha m&#227;e assinava os bilhetes falando que eu n&#227;o tinha feito a tarefa. Cresci e o padr&#227;o se manteve no ensino m&#233;dio, na faculdade, nas aulas de desenho. Esses dias pensando sobre isso, eu conclu&#237; que n&#227;o consigo estudar s&#243; para aprender. No caso de aprender a desenhar, quero aprender desenhando coisas do meu interesse. Entendo minhas limita&#231;&#245;es e resolvo utilizando fotografias como refer&#234;ncias, tal como fazem/fizeram milhares de artistas, famosos ou n&#227;o.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>O Artista Oper&#225;rio &#233; de gra&#231;a. A assinatura paga &#233; para quem insiste em pagar. O conte&#250;do &#233; o mesmo, o caf&#233; &#233; por sua conta.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg" width="1456" height="1116" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1116,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:6731104,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/213202807?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sn63!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe82e34a6-05a3-4f3a-ad3b-05f6d7b9de82_3818x2926.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">desenho baseado em uma foto de uma senhora metendo a m&#227;o na fu&#231;a de um policial. Alguma coisa ele aprontou.</figcaption></figure></div><p>A fim de resolver essa quest&#227;o, de onde achar boas fotos para desenhar, eu cheguei em uns sites que simulam sess&#245;es de desenho de modelo vivo, mas no caso com fotografias. Voc&#234; programa o tempo de cada sess&#227;o para fazer cada desenho e o motivo, por exemplo, figura humana. O site vai te dando imagens aleat&#243;rias de pessoas em poses tamb&#233;m aleat&#243;rias para voc&#234; desenhar. J&#225; tentei estes sites e tamb&#233;m n&#227;o funcionaram para mim. Foi tipo fazer dever de casa. Umas poses que n&#227;o me entusiasmam, uma figura sem vida, que eu n&#227;o queria ver de novo. Ent&#227;o resolvi montar meu pr&#243;prio banco de imagens, com aquelas que me d&#227;o vontade de desenhar. Abri uma pasta no Pinterest, mas a&#237; veio outro problema, dois para ser mais exato.</p><p>O Pinterest, assim como qualquer rede social, existe para fazer voc&#234; rolar o feed e te prender ali um, quanto mais olhos presos na tela, melhor &#233; o argumento para convencer anunciantes. Voc&#234; que j&#225; tem uma certa idade, sabe como era ali no final dos anos 90 quando Gugu e Faust&#227;o ficavam disputando n&#250;meros do IBOPE? Ent&#227;o, hoje acontece quase a mesma coisa, mas a disputa se d&#225; entre as big techs. Bem, voltando ao que eu estava falando sobre o Pinterest; ao abrir o site para acessar a pasta de refer&#234;ncias, uma imagem PAH me salta aos olhos e ent&#227;o sou sugado para o buraco do coelho de <em>Alice no Pa&#237;s das Maravilhas</em>. Ent&#227;o o que era para ser uma sess&#227;o de desenho se torna mais uma sess&#227;o de coleta de refer&#234;ncias. O mesmo acontece com o Instagram, eu entro para ver uma coisa espec&#237;fica e, quando percebo, passei 3 dias vendo reels. O segundo problema &#233; a performance das imagens. Tudo que est&#225; l&#225; passou pelo filtro do algoritmo, da curadoria de algu&#233;m para ent&#227;o chegar na minha. Voc&#234; escolhe uma foto e, l&#225; mesmo no Pinterest voc&#234; j&#225; v&#234; uma por&#231;&#227;o de desenhos feitos a partir dela. O site te d&#225; boas refer&#234;ncias, mas a profundidade bate ali na canela. Onde est&#227;o as fotos da cena punk de N&#225;poles? Onde est&#227;o os zines Riot Grrrl da cena da Andaluzia? Onde est&#227;o os manuscritos sufis? Onde estacionei o carro?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg" width="1456" height="1127" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1127,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:6457467,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/213202807?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrvE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F630e5097-fe76-4a82-8d7e-ee1b6e50a62e_3731x2888.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Mix de refer&#234;ncias. Escultura do Aleijadinho,  tesoura da minha amiga Su, eu mesmo colando um lambe, etc, etc.</figcaption></figure></div><p>Para fugir do scroll e dos algoritmos, minha sa&#237;da foi fazer um caderno de refer&#234;ncias. Dei nome e tudo: <em>Caderno Pitoresco Universal</em>. Nada como a boa e velha atividade manual, offline. Revistas velhas &#8212; algumas muito velhas &#8212; e fotos impressas, tesoura, cola e um caderno feito na copiadora. O objetivo &#233; preencher as p&#225;ginas com as imagens. Depois abro o caderno aleatoriamente e desenho. Tudo que est&#225; ali passou pela minha curadoria, logo eliminei o atrito da escolha. Eliminar atrito &#233; um conceito-chave. Se voc&#234; passa tempo demais escolhendo, as chances de voc&#234; n&#227;o fazer s&#227;o muito grandes. Ent&#227;o, com o trabalho de curadoria feito e sem a distra&#231;&#227;o de novas recomenda&#231;&#245;es, o caminho para pegar no l&#225;pis e desenhar estava trilhado. Mas eu gosto de complicar as coisas.</p><p>Meu trabalho tem essa est&#233;tica de colagem, que normalmente eu vou &#8220;colando&#8221; enquanto desenho. Isso significa que, eu n&#227;o desenho a figura inteira da foto. Escolho uma parte, o tronco por exemplo, depois procuro umas pernas que encaixem ali e por a&#237; vai. Mas com as revistas, eu resolvi criar personagens de colagem, &#224; maneira cl&#225;ssica. Ent&#227;o, o que era para ser um arquivo de fotos, passou a ser o laborat&#243;rio do Frankenstein onde todo dia um ser esquisito &#233; adicionado &#224;s p&#225;ginas. Colagem &#233; uma parada massa de fazer. &#201; comum eu juntar duas ou tr&#234;s pe&#231;as, formar uma figura rid&#237;cula e achar gra&#231;a dela.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg" width="1456" height="1056" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1056,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:7319052,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/213202807?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QymY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4fb76b0-de3b-439b-ab37-a40ab6d1685f_3874x2809.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">p&#225;gina dupla do Caderno Pitoresco Universal - Tomo I. Algumas dessas imagens j&#225; foram desenhadas, tem tempo.</figcaption></figure></div><p>Problema resolvido. N&#227;o preciso ligar o computador nem o celular para escolher uma foto e ent&#227;o desenhar. &#201; muita etapa. Agora basta pegar o <em>Caderno</em>, abrir em qualquer p&#225;gina que o objeto j&#225; est&#225; l&#225;, &#233; s&#243; fazer. Por&#233;m surgiu outro problema. Agora passo mais tempo folheando revista, recortando e colando, do que desenhando. O <em>Caderno Pitoresco Universal</em> vai enchendo rapidamente enquanto o de desenho continua uns 98% em branco.</p><p>Troquei a dopamina do scroll pela dopamina de colar fotos em um caderno. No meu caso a dist&#226;ncia entre quem a gente acha que &#233; e o que a gente faz de fato &#233; de uma tesoura.</p><p>Ou talvez eu n&#227;o seja um desenhista, e sim um cortador.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg" width="1456" height="470" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:470,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:929408,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/213202807?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pNwd!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19cad7cf-2365-46e2-b17e-ba4cee361786_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h4><strong><span data-color="#cc0000" style="color: rgb(204, 0, 0);">Memorando</span></strong></h4><p>No dia 12/09, participo da feira E-C&#234;ntrica, no Centro Cultural Octo Marques. Vou levar trabalhos autorais, gravuras e publica&#231;&#245;es. Se estiver por Goi&#226;nia, apare&#231;a &#8212; e se n&#227;o estiver, responda a este e-mail que a gente conversa.</p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/caderno-pitoresco-universal?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>E a&#237;, gostou do texto? Encaminha ele para quem acha que vai gostar tamb&#233;m.</em> </p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/caderno-pitoresco-universal?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/caderno-pitoresco-universal?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[A memória é poder]]></title><description><![CDATA[Sobre reformar um site, perder o Instagram e lembrar que a mem&#243;ria &#233; uma forma de poder]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/a-memoria-e-poder</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/a-memoria-e-poder</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 18 Aug 2026 10:40:23 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Quinta-feira &#224; noite, eu estava na Vila Cora Coralina, numa abertura de exposi&#231;&#227;o e encontrei dezenas de colegas. Alguns eu converso diariamente pela internet, outros eu n&#227;o via havia algum tempo. Quem convive comigo sabe que raramente saio do raio de 10km em torno da minha casa e do meu ateli&#234;. Consigo resolver grande parte da minha vida aqui e aqui eu permane&#231;o. Mas quinta-feira passada foi especial. Abertura da exposi&#231;&#227;o individual do meu amigo Cala&#231;a e eu n&#227;o podia faltar.</p><p>Nestes rol&#234;s de trombar amigos e colegas, uma pergunta recorrente deles &#233; querer saber o que eu ando fazendo, o que eu ando produzindo. E a&#237; eu sempre respondo um &#8220;Ah, correria, trabalhando.&#8221; A verdade &#233; que nos &#250;ltimos dois meses eu andei envolto em reformar meu site e &#233; uma tarefa nada empolgante de se comentar. Pelo menos eu n&#227;o sinto nenhum entusiasmo nisso. &#201; tipo quando eu trabalhava de assistente administrativo na CELG (antiga Companhia Energ&#233;tica de Goi&#225;s, antes de ser privatizada) fechando protocolos de reclama&#231;&#227;o. Zero interesse em comentar com algu&#233;m sobre aquilo.</p><p>O antigo site era deveras ruim. Mostrava apenas uma parcela m&#237;nima da minha produ&#231;&#227;o, deixando de fora um monte de coisa que eu acho legal. Fiz aquela primeira vers&#227;o numa &#233;poca em que eu queria ser visto somente como um artista visual e n&#227;o como um artista/ilustrador/designer que sou de verdade. Logo, uma galera simplesmente n&#227;o sabia que consigo fazer cartazes, diagramar livros, fazer estampas de camisetas, etc, etc. Essa semana eu terminei essa primeira etapa do site, o portf&#243;lio &#8212; ainda faltam a loja e o blog. Fazer o site, do jeito que eu estou imaginando, &#233; tipo lavar lou&#231;a, quando acha que acabou, aparece mais coisa para lavar. Toda semana eu mexia um pouco nele e riscava itens da lista de tarefas. Poucas coisas s&#227;o t&#227;o prazerosas quanto riscar itens de uma lista.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>O Artista Oper&#225;rio &#233; de gra&#231;a. A assinatura paga &#233; para quem insiste em pagar. O conte&#250;do &#233; o mesmo, o caf&#233; &#233; por sua conta.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Passei grande parte da minha vida profissional sem um lugar adequado para mostrar meu trabalho, sempre pulando de uma rede social para outra, fazendo amigos e contatos e perdendo esses amigos e contatos quando eles &#8212; e eu &#8212; decidiam encerrar a conta numa rede. &#192;s vezes nos reencontramos em outra, mas muitas rela&#231;&#245;es foram perdidas para sempre. Ent&#227;o, dois anos atr&#225;s, ap&#243;s ver alguns colegas abrirem contas novas no Instagram, porque perderam a antiga por qualquer motivo, me bateu uma noia de eu perder a minha. Tenho uma conta l&#225; h&#225; 10 anos, e ent&#227;o me dei conta que foi tudo que eu constru&#237; em rela&#231;&#227;o &#224; presen&#231;a na internet. N&#227;o tinha coisa minha em quase lugar nenhum. Se minha conta ca&#237;sse eu tinha um problema s&#233;rio pois perderia grande parte do meu p&#250;blico. Uma galera silenciosa, que me acompanha, interage pouco, e eu n&#227;o sei quem s&#227;o.</p><p>Outra coisa que ficava me incomodando &#233; o pr&#243;prio funcionamento das redes, o funcionamento dos algoritmos e a estrat&#233;gia de esquecimento, apagamento. Simplesmente acho uma merda ter que ficar implorando engajamento para os amigos, para tentar n&#227;o cair no buraco negro da &#8220;irrelev&#226;ncia&#8221;. Meio absurdo uma m&#225;quina decidir o que &#233; irrelevante. Na era dos blogs o ato de acessar a internet era ativo. Era tipo abrir a Wikip&#233;dia. Voc&#234; lia um artigo, que linkava outro. Ali do lado tinha uma lista de sites parceiros, e voc&#234; podia abrir eles e aprofundar em determinados assuntos. Conheci um milh&#227;o de bandas em blogs. Era uma op&#231;&#227;o muito boa ao ato de zapear os canais de TV em busca de um programa minimamente decente, ou fugir do card&#225;pio determinado pelos anunciantes. As redes sociais quebraram a din&#226;mica dos blogs, na real ningu&#233;m l&#234; blog mais, s&#243; as IAs, e o que recebemos de volta &#233; uma TV, com bilh&#245;es de canais para ficarmos zapeando num feed infinito. E para mim a maior quest&#227;o n&#227;o &#233; o que chega ou deixa de chegar, &#233; o que permanece, porque &#8220;salvar&#8221; o conte&#250;do nem sempre significa que vamos voltar a ele. A engenharia da rede n&#227;o &#233; feita para isso.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg" width="1058" height="1323" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1323,&quot;width&quot;:1058,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:985620,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/211187989?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8cCL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c3c9344-6d7e-41d4-9e7a-5eba0c5ef5b0_1058x1323.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Edgard Leuenroth que eu desenhei numa folha de um livro velho que eu tinha por aqui. Tinta nanquim e pincel chines.</figcaption></figure></div><p>Em 2022 eu trabalhei em uma exposi&#231;&#227;o retrospectiva do quadrinista J&#250;lio Shimamoto. Exposi&#231;&#227;o essa que contava com trabalhos produzidos desde os anos 50. Esta exposi&#231;&#227;o girou uma chave de como eu cuidava do meu pr&#243;prio arquivo, que na verdade n&#227;o existia. Foi a partir dessa experi&#234;ncia que comecei a entrar de cabe&#231;a em arquivos p&#250;blicos. O meu favorito, talvez seja o Arquivo Edgard Leuenroth, localizado na Unicamp. Leuenroth foi um tip&#243;grafo e jornalista anarquista que criou um arquivo das lutas oper&#225;rias no Brasil. Sua obra foi um ato de resist&#234;ncia ativa. Ele entendeu que a mem&#243;ria &#233; uma forma de poder. Ao guardar a hist&#243;ria dos trabalhadores, ele garantia que as gera&#231;&#245;es futuras tivessem acesso a um conhecimento que o poder hegem&#244;nico constantemente tenta apagar ou distorcer. E pensando na nossa vidinha cotidiana, eu tenho uma teoria de que qualquer pessoa deveria ser um arquivo pr&#243;prio, mesmo aquelas que se acham as mais desinteressantes.</p><p>Somos acostumados &#224; hist&#243;ria dos l&#237;deres, dos vencedores. Steve Jobs &#233; deus, mas quase ningu&#233;m sabe do nome do nerd que fez o computador funcionar. O pr&#243;prio Instagram, que eu critico aqui edi&#231;&#227;o sim e outra tamb&#233;m, &#233; cheio de contas de pessoas comuns que decidem mostrar na rede a sua rotina comum, e no final das contas a gente descobre o qu&#227;o extraordin&#225;rio &#233; aquilo. N&#227;o estou falando de influencer fingindo surpresa com recebidos, mas sim do cara que colhe mandioca e mostra como faz, ou da senhora que planta tomate em caixas de isopor na laje de casa. E a ideia de fazer isso em um site, fora de uma rede, &#233; tentar preservar aquilo online o m&#225;ximo de tempo poss&#237;vel, de vez em quando mandar no e-mail das pessoas, como eu fa&#231;o com esta newsletter. Ou seja mais radical e apenas guarde, offline. Quem sabe no futuro voc&#234; cria um museu ou um arquivo a partir da sua obsess&#227;o por algum assunto.</p><p>Meu site/portf&#243;lio foi publicado no mesmo dia da exposi&#231;&#227;o do Cala&#231;a e quando eu o vi no ar, foi tipo uma vitoriazinha. Depois de semanas abrindo pastas e pastas, revirando backups de fotos, consegui separar o m&#237;nimo necess&#225;rio para mostrar &#224;s pessoas o que consigo fazer. Esse processo me relembrou muito trampo que merece ser visto novamente, e outros que merecem ser enterrados de vez, tipo lembrar para esquecer. Risquei as tarefas da lista, desliguei o computador e fui ver as pinturas mais legais da cidade.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg" width="1456" height="470" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:470,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:880780,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/211187989?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!0DF0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F587e77ae-e418-4606-a84d-06365e0bb613_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h4>Memorando:</h4><p>Meu site/portf&#243;lio est&#225; no ar. Nele voc&#234; encontra uma sele&#231;&#227;o do que fa&#231;o &#8212; e se algo fizer sentido para um projeto seu, responda a este e-mail.</p><p>diogorustoff.com</p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/a-memoria-e-poder?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>E a&#237;, gostou do texto? Encaminha ele para quem acha que vai gostar tamb&#233;m.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/a-memoria-e-poder?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/a-memoria-e-poder?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Não podemos fugir de quem somos.]]></title><description><![CDATA[Bandeirantes e bicicletas]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/nao-podemos-fugir-de-quem-somos</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/nao-podemos-fugir-de-quem-somos</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Mon, 03 Aug 2026 10:20:06 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Apesar de Goi&#226;nia ter um calend&#225;rio de exposi&#231;&#227;o recheado, uma feira de arte e v&#225;rios ateli&#234;s abertos, os museus daqui n&#227;o t&#234;m a pr&#225;tica de expor seus acervos, ou melhor, muitas das vezes eles passam metade do ano fechados por conta de alguma reforma sem fim. Sempre que vou a S&#227;o Paulo, eu procuro visitar os museus de l&#225;, mesmo se for para ver exposi&#231;&#227;o repetida, como o acervo da Pinacoteca.</p><p>Em uma ocasi&#227;o, eu e Thata fomos ao Museu do Ipiranga. Eu j&#225; conhecia, para ela era novidade. Depois de muito custo e um bronzeado involunt&#225;rio na fila de entrar, eu estava novamente diante de todas aquelas pinturas maravilhosas que vemos nos livros de hist&#243;ria. Realmente muito bonitas e impressionantes, ao vivo &#233; outro rol&#234;. Fico admirado com a t&#233;cnica, as dimens&#245;es das obras, mas naquele dia algo me incomodava. Tudo muito bonito, mas sei l&#225;. Peguei o celular por h&#225;bito, para ver qualquer coisa, e ent&#227;o me deparo com a notifica&#231;&#227;o de mensagem de um amigo, compartilhando uma charge do <span>Robert Crumb</span>. Li e ri, bem ali, em frente ao Grito do Ipiranga.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>O Artista Oper&#225;rio &#233; de gra&#231;a. A assinatura paga &#233; para quem insiste em pagar. O conte&#250;do &#233; o mesmo, o caf&#233; &#233; por sua conta.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Sempre estou de olho na hist&#243;ria da arte, na arte contempor&#226;nea, na arte de rua. Passo a limpo todos os indicados do Pr&#234;mio Pipa, acompanho os destaques das Bienais, dos festivais de street art, gasto dinheiro com livros e ingressos de museus. <em>&#201; preciso estar atento e forte</em>, j&#225; cantava Gal Costa. Se quero me fazer artista, &#233; preciso ver arte; n&#227;o com o objetivo de copiar ningu&#233;m, mas para se atualizar do que est&#227;o fazendo e do que j&#225; foi feito e saber os nomes de quem faz/fez as coisas. Ningu&#233;m cria nada sozinho, ningu&#233;m constr&#243;i uma carreira sozinho.</p><p>E nesta observ&#226;ncia toda, eu acabo me deparando com artistas ou obras que batem forte, aquelas que me fazem soltar um &#8220;<em>nossinhora, a&#237; sim</em>&#8221;; mas confesso que muitas outras n&#227;o s&#227;o para mim. &#192;s vezes por n&#227;o entender os signos, outras por n&#227;o ter interesse no formato e outras vezes por achar o autor um idiota tentando me fazer de trouxa. Mas est&#225; tudo certo, como eu disse, n&#227;o &#233; para mim. Da mesma forma que sei que meu trabalho n&#227;o &#233; para uma galera, e muitos me acham um idiota tamb&#233;m. Entretanto, depois de anos lendo zines anarco-punk eu consegui matar o policial da minha cabe&#231;a, cada um &#233; livre. Se voc&#234; acha que est&#225; bom, ent&#227;o deve que esteja mesmo. <em>Faz o que tu queres, pois &#233; tudo da lei</em>, j&#225; cantava Raul Seixas.</p><p>Por mais boa vontade que eu tenha em acompanhar o que a galera est&#225; fazendo na arte contempor&#226;nea e na arte urbana, basta uma charge do Robert Crumb no Whatsapp para a contracultura me chamar para um caf&#233;. E ent&#227;o &#233; como sentar com uma velha amiga e colocar a conversa em dia, a&#237; sim a coisa flui naturalmente, tipo Mano Brown cantando &#8220;<em>Jesus Chorou&#8221;</em>. Eu entendo os signos dela, sei das dores e sei do que acha gra&#231;a.</p><p>Tenho uma teoria, que eu desenvolvi junto com as vozes da minha cabe&#231;a, que as melhores obras nascem a partir de situa&#231;&#245;es que vivenciamos em algum momento da vida. Com certeza, gente mais inteligente do que eu, j&#225; estudou isso e estou aqui descobrindo o fogo. Talvez se eu fosse mais atento a estudos de psicologia, assim como sou com a arte, eu estaria por dentro desse assunto, mas assim, eu n&#227;o consigo me inteirar de tudo, ningu&#233;m consegue. De qualquer forma, cheguei &#224; conclus&#227;o da minha brilhante teoria, depois de ler, ver e ouvir, centenas de entrevistas com profissionais criativos, sejam eles artistas ou n&#227;o, falando de suas cria&#231;&#245;es. Muitas vezes s&#227;o eventos em seus anos de forma&#231;&#227;o, como o Chris Rock e a s&#233;rie <em>Todo Mundo Odeia o Chris</em>, ou as hist&#243;rias que o Gabriel Garc&#237;a Marquez ouvia quando crian&#231;a em Aracataca, que resultaram no Cem Anos de Solid&#227;o. Claro que se alimentar da inf&#226;ncia e adolesc&#234;ncia n&#227;o &#233; regra, mas &#233; o per&#237;odo em que os primeiros marcos se estabelecem.</p><p>Essas experi&#234;ncias v&#227;o criando &#226;ncoras, marcos, est&#233;ticos e conceituais. Eu consigo nomear algumas das minhas &#226;ncoras. Acho que a primeira foi as revistas <em>Chiclete com Banana</em> e <em>Piratas do Tiet&#234;</em> do Angeli e Laerte, respectivamente. Depois veio punk o skate, tudo isso antes de eu imaginar que algu&#233;m poderia viver de desenho <span>&#8212;</span> ou sobreviver. Mais tarde veio a arte moderna e uma chave se abriu. Descobri ali que eu n&#227;o precisava ser um mestre do desenho, da anatomia para ser um artista. Ap&#243;s isso vieram outros, mas n&#227;o vou me prolongar na lista. De qualquer forma, minhas &#226;ncoras mais firmes est&#227;o na contracultura, ou em algum movimento que foi contracultura antes de ser assimilado pelo espet&#225;culo. Hoje at&#233; tento encontrar algumas na arte contempor&#226;nea, mas poucas se mostraram firmes o bastante para me fazer voltar a elas.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg" width="1218" height="2000" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:2000,&quot;width&quot;:1218,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3566467,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/209117898?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yWcE!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a82df5-aa00-4835-9119-cb792009d16b_1218x2000.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Grau - Fake Hero. Acr&#237;lica sobre tela. 2021</figcaption></figure></div><p>Naquele mesmo dia em que fomos ao Museu do Ipiranga, depois de horas na fila e onde eu andava meio assim diante de algumas das pinturas mais importantes do pa&#237;s, havia uma reprodu&#231;&#227;o de uma obra minha. S&#243; passamos pelo mart&#237;rio da fila porque a Thata queria ver tanto a obra quanto o museu em si, que, dentre outras coisas, est&#225; na disserta&#231;&#227;o de mestrado dela. A obra em quest&#227;o &#233; a pintura <em>Grau</em> - <em>Fake Hero</em>, que ilustra a est&#225;tua do Anhanguera &#8212; de Goi&#226;nia &#8212; jogada em uma ca&#231;amba de entulho enquanto dois adolescentes passam empinando a bicicleta. Esta reprodu&#231;&#227;o est&#225; na sala, cercada por obras primas de mestres que fizeram retratos de bandeirantes ou imaginaram cenas hist&#243;ricas. Ela est&#225; l&#225; como contraponto de como artistas contempor&#226;neos lan&#231;am um olhar cr&#237;tico sobre a hist&#243;ria de gl&#243;rias dos bravos bandeirantes. Traduzindo em palavras, minha humilde pintura representa meu desprezo pela est&#225;tua e glorifica&#231;&#227;o de colonizadores escravocratas. Esteticamente ela bebe das hist&#243;rias em quadrinhos underground, conceitualmente ela come do punk.</p><p>Depois de uma hora, cansado de andar naquele pr&#233;dio enorme, cozido do sol e com fome, fomos embora. Passei numa loja para comprar o ent&#227;o novo quadrinho do Victor Bello, <em>Sinuca Paranoid</em>. Thata abriu seu mapa de restaurantes e localizou o caf&#233; mais pr&#243;ximo. Fomos matar o que nos matava.</p><p>Enquanto &#237;amos bebendo o caf&#233; da prensa francesa, eu folheava a revista e ria dos desenhos horr&#237;veis do Victor. J&#225; a Thata, me olhava com a cara de julgamento das idiotices que eu consumo.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg" width="1456" height="470" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:470,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:713962,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/209117898?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!00jJ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa7533d0c-3cc6-4083-9edc-d5b815fae0df_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h4><strong>Memorando</strong></h4><p>Esta newsletter &#233; escrita sem Supervisor e sem IA &#8212; conforme atestado pela IA Pangram (risos). Se voc&#234; quiser apoiar esse espa&#231;o, responda a este e-mail ou assine o plano pago. E se quiser ver o que ando fazendo quando o Gerente de Vendas assume, solicite o cat&#225;logo enquanto o site n&#227;o fica pronto.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/nao-podemos-fugir-de-quem-somos?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/nao-podemos-fugir-de-quem-somos?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Matéria-prima para o lixo]]></title><description><![CDATA[Um per&#237;odo de tempo aut&#244;nomo, entregue &#224; brincadeira.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/materia-prima-para-o-lixo</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/materia-prima-para-o-lixo</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 21 Jul 2026 10:39:07 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Os dias passam mais ou menos iguais. Chego cedo no ateli&#234;, por volta das 7:30h, com a cafeteira italiana fumegando e minha garrafa de &#225;gua. Sento, ligo o computador, coloco m&#250;sica e fa&#231;o coisas at&#233; as 9h &#8212; hora que eu estipulei para come&#231;ar o expediente de fato, nas coisas que precisam ser feitas. Essa uma hora e meia antes de come&#231;ar o expediente eu tiro para mim mesmo. Eu saquei que andava ansioso e estressado demais porque j&#225; levantava na pilha de ter que terminar o trampo do cliente, emitir a nota fiscal etc. A&#237;, para procrastinar essas coisas eu gastava uma hora na rede social, o que s&#243; piorava a situa&#231;&#227;o. Agora a procrastina&#231;&#227;o &#233; desenhando, ou tentando desenhar.</p><p>A ideia inicial era tirar esse tempo matutino para desenhar &#224; toa, estudar desenho, passar o olho nos milhares de PDFs e livros acumulados, rabiscar ideias. Eu chamo de meditar no caderno. Fazer um desenho autom&#225;tico, tomar notas, despejar o fluxo de pensamentos. Mas eu sou um fruto da Revolu&#231;&#227;o Industrial. Apesar de toda essa imagina&#231;&#227;o e os desenhos estranhos que fa&#231;o, tem um Supervisor de Produ&#231;&#227;o muito FDP batendo ponto na minha cabe&#231;a todo santo dia.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>O Artista Oper&#225;rio &#233; de gra&#231;a. A assinatura paga &#233; para quem insiste em pagar. O conte&#250;do &#233; o mesmo, o caf&#233; &#233; por sua conta.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Eu queria chegar no ateli&#234;, fazer alguns estudos de desenho (logo ser&#227;o feios porque eu vou tentar coisas que n&#227;o sei fazer) e ent&#227;o come&#231;ar a trabalhar nas tarefas daquele dia. Isso nunca funcionou por conta de uma parada da qual descobri o nome recentemente: S&#237;ndrome do Segundo Prop&#243;sito. Esse lance &#233; o ego que n&#227;o aceita que a obra exista por si s&#243;. Ela precisa ter impacto para justificar a minha pr&#243;pria exist&#234;ncia. O que era para ser um estudo, ou seja, material que possivelmente iria para o lixo, se tornou mat&#233;ria-prima para outra coisa. E aqui entra o par&#231;a da S&#237;ndrome: a Paralisia Por Excesso. Que &#233; o ego superestimado, que acredita que precisa fazer a escolha perfeita. O que fazer com os desenhos que eu IREI fazer? Um zine? N&#227;o, uma revista? Uma revista anual, com convidados. N&#227;o, um livro... E assim nasce outro projeto que nunca vou desenvolver. Eu nem fiz os estudos e j&#225; estou pensando o que fazer com eles. J&#225; estou julgando que os desenhos ser&#227;o legais o suficiente para eu gastar uma grana publicando-os em uma m&#237;dia f&#237;sica e que a galera vai gostar. Como eu me dou muita import&#226;ncia, viu! </p><p>A escolha de prop&#243;sito &#233; aceitar que existe uma <em>Ordem</em> nas coisas, no mundo. Os roteiristas do pa&#237;s Brasil nos mostram todo dia que vivemos no puro <em>Caos</em>. O mundo gira e o grupo que governa ele &#233; borderline, muda de humor toda hora, quebra as coisas, tira de um lugar para colocar no outro. E no meio disso tudo, estamos n&#243;s, fazendo nossas listas de metas e tarefas no app de organiza&#231;&#227;o do momento. A <em>Ordem</em> n&#227;o vai julgar meu &#8220;passo em falso&#8221;, at&#233; porque ela n&#227;o existe e ningu&#233;m se importa. Meus amigos v&#227;o lamentar comigo se meu plano n&#227;o der certo, mas beleza, vou sobreviver. A parada &#233; n&#227;o criar caso demais.</p><p>Por mais que eu tente despedir o Supervisor, ele continua l&#225;. Tentando otimizar o tempo, aproveitar tudo que eu fa&#231;o, tudo tem que ser bom, para virar produto. O pior &#233; que eu sei que as coisas n&#227;o funcionam dessa maneira. Tipo, o Tony Hawk levou 10 anos para conseguir acertar a manobra 900&#186;. 10 anos caindo naquela rampa. Quando ele finalmente acertou o primeiro, foi na 12&#170; tentativa do dia. Para fazer um bom trabalho &#233; preciso jogar muita coisa fora. Mas o Supervisor n&#227;o aceita isso. Tempo e materiais s&#227;o escassos. Efici&#234;ncia acima de tudo, a utilidade acima de todos.</p><p>A arte &#233; meu neg&#243;cio. Eu n&#227;o posso ser rom&#226;ntico demais (mais do que j&#225; sou) e transformar o que fa&#231;o em um tipo de deus do deleite e da criatividade. Mas por outro lado, tratar o processo criativo e a rotina do ateli&#234; de maneira racional, produtivista e utilit&#225;ria &#233; mandar tudo para o abatedouro. Porque eu tenho controle apenas sobre mim mesmo e olhe l&#225;. Frequentemente eu tenho uma imagem na cabe&#231;a e ela sai totalmente diferente no papel, por raz&#245;es mil. &#192;s vezes eu dou sorte e consigo uma boa imagem. Mas isso s&#243; ocorre quando o Supervisor vira as costas e eu me deixo levar pelo fluxo. A&#237; sim, quando essa boa imagem ganha vida, eu aciono outro ego, o Gerente de Vendas, para trabalhar esse material.</p><p>Um exemplo claro de como tudo isso funciona &#233; minha newsletter. Nela n&#227;o h&#225; Supervisor nem Gerente, porque n&#227;o h&#225; mercado envolvido. A ideia &#233; s&#243; escrever e mandar para voc&#234;s. Alguns poucos, de pura generosidade, apoiam financeiramente, mas nunca tive a ilus&#227;o de pagar contas com ela. O resultado disso tudo &#233; um espa&#231;o de experimenta&#231;&#227;o e desenvolvimento da minha habilidade de escrita. O que vou fazer com isso no futuro, talvez nada. Mas ela &#233; um territ&#243;rio livre onde o &#250;nico poder exercido &#233; o prazo de entrega, quinzenal. Aqui o motor de cria&#231;&#227;o &#233; o desejo, que nasce do meu <em>Caos</em>. Assim como eu tiro uma manh&#227; para mandar o Supervisor passear e me dedico &#224; escrita, a experi&#234;ncia de escrever a newsletter me mostra caminhos de como fazer isso naquela uma hora e meia toda manh&#227;. Um per&#237;odo de tempo aut&#244;nomo, entregue &#224; brincadeira. N&#227;o se d&#234; tanta import&#226;ncia, f&#237;.</p><p>Hoje, no dia em que escrevo este texto, n&#227;o aproveitei minha hora matutina. Acordei mais tarde, tive uma reca&#237;da e me perdi nos feeds, vi not&#237;cias ruins, e depois das 9h cheguei no ateli&#234; com meu caf&#233; e um pouco de dor de cabe&#231;a. Mesmo atrasado para iniciar os trabalhos, peguei o caderno rabisquei coisas, escrevi frases que provavelmente nunca vou reler. O Supervisor j&#225; estava cobrando as tarefas do dia. Como eu odeio esse cara.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg" width="1456" height="470" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:470,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1440901,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/207295685?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q3AD!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e8293c4-6f76-4acb-9e64-0f23c3940ab6_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><p><strong>Memorando:</strong></p><p>Esta newsletter &#233; o territ&#243;rio onde o Supervisor n&#227;o entra. Se voc&#234; quiser apoiar esse espa&#231;o, &#233; s&#243; responder a este e-mail ou assinar o plano pago. E se quiser ver o que ando fazendo quando o Gerente de Vendas assume, solicite o cat&#225;logo enquanto o site n&#227;o fica pronto.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/materia-prima-para-o-lixo?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/materia-prima-para-o-lixo?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[A Lâmina - I]]></title><description><![CDATA[N&#227;o est&#225;vamos parados, est&#225;vamos cortando.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/a-lamina-i</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/a-lamina-i</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 07 Jul 2026 10:40:16 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b146128b-7b45-46a1-bbc6-9c149d062e1f_1200x630.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<blockquote><p><em>A L&#226;mina est&#225; de volta. O Artista Oper&#225;rio achou que poderia passar despercebido por n&#243;s. Sa&#237;mos do papel e chegamos no seu email. O esp&#237;rito &#233; o mesmo - borrar a fronteira entre verdade e mentira, atacar a moral, praticar terrorismo po&#233;tico.</em></p></blockquote><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg" width="1456" height="584" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/cf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:584,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1308603,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/204722480?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cr_e!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf2a0126-5703-4bcb-ae5f-d4209929491f_3696x1483.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h4>1</h4><p>Passar horas procurando a foto de uma obra no meu computador bagun&#231;ado desencadeou um trabalho de organiza&#231;&#227;o e arquivo que eu nunca tinha feito antes. Um tipo de basta. Um tipo de crise de meia idade &#8220;vou mudar as coisas por aqui.&#8221; Mais de semana nessa peleja. O lado bom &#233; que estou aproveitando o rol&#234; para reformar meu site. Hoje ele parece um tipo de casa fechada, que o dono vai as vezes s&#243; pra ver se ainda est&#225; de p&#233;. O lado bom &#233; encontrar ideias abandonadas, mas com potencial. Encontrar trabalhos que merecem aprofundamento. Uma dessas ideias seria um tipo de filhote do zine A L&#226;mina. Mas antes de divagar sobre o futuro &#233; preciso conhecer o passado, como diz a frase: &#8220;Quem n&#227;o conhece a Hist&#243;ria est&#225; condenado a repeti-la. Dito isso:</p><p><span>A L&#226;mina &#233; um zine que tem 14 edi&#231;&#245;es. Come&#231;ou em setembro de 2022, durante as rid&#237;culas comemora&#231;&#245;es dos 200 anos da Independ&#234;ncia do Brasil. Era produzido por mim com colabora&#231;&#227;o de alguns colegas aliados do Ateli&#234; Estilete. Lan&#231;ado mensalmente, continha entrevista com algum artista do stencil, tutoriais, se&#231;&#227;o de cartas, jogos, calend&#225;rio de datas comemorativas e a hist&#243;ria do ateli&#234;. Borra a fronteira entre verdade e mentira.</span></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg" width="1291" height="100" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:100,&quot;width&quot;:1291,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:34511,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/204722480?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ri6q!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8534e79f-75a3-42c2-b51d-bb0e41c1b2ee_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div></div></div></a></figure></div><h4>Convoca&#231;&#227;o</h4><p>O Comit&#234; Nacional dos Operadores de Ferramentas Perfuro Cortantes &#8211; OFEPEC. convoca todos os interessados nas atividades de cortes, profissionais e amadores, para reuni&#227;o extraordin&#225;ria a ser realizada no pr&#243;ximo dia 27 na sede da Funda&#231;&#227;o do Serrote Cego localizada na Rua Tupinamb&#225;s, n&#176; 1312, Conjunto Anhanguera. Estar&#225; em pauta a atual pol&#237;tica de emburrecimento/embrutecimento promovida pelas Bigs Techs atrav&#233;s do incentivo do uso indiscriminado de IAs. O OFEPEC convoca a todos para tra&#231;ar estrat&#233;gias de rompimento dessa pol&#237;tica atrav&#233;s do corte dos membros vitais. Ser&#227;o debatidos as melhores ferramentas para a execu&#231;&#227;o de cortes r&#225;pidos e precisos, sabotagem de pontos vitais, descomunica&#231;&#227;o oficial e receitas de macarr&#227;o. Evento aberto a todos os interessados, sem necessidade de reserva.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg" width="1456" height="1062" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1062,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1959398,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/204722480?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!elDs!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F981baf0b-bf34-4923-827a-9eea72d24f83_1933x1410.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">O Artista Oper&#225;rio &#233; de gra&#231;a. A assinatura paga &#233; para quem insiste em pagar. O conte&#250;do &#233; o mesmo, o caf&#233; &#233; por sua conta.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><h4>Hist&#243;ria do Ateli&#234; Estilete.</h4><p>O Ateli&#234; Estilete nasceu em 1922 como sede recreativa da Manufatura Cutelaria Talha S/A, localizada no ent&#227;o gracioso munic&#237;pio de Campinas, no estado de Goi&#225;s. O Ateli&#234; tinha como miss&#227;o promover o uso recreativo dos produtos da manufatura por meio de cursos de escultura em madeira, a produ&#231;&#227;o de est&#234;nceis para a estamparia, e a cria&#231;&#227;o de imagens por meio da colagem. Somado a isso, o Ateli&#234; tamb&#233;m promovia debates a respeito das t&#233;cnicas modernas de corte. Em 1968, devido &#224; sua forte postura cr&#237;tica em rela&#231;&#227;o ao ent&#227;o regime militar, a Manufatura foi fechada e seus dirigentes presos. Nesta ocasi&#227;o, o Ateli&#234; teve sua sede ocupada pelo Ex&#233;rcito, suas atividades foram proibidas e seus integrantes se dispersaram. Entretanto a comunica&#231;&#227;o entre os associados e as atividades permaneceram ativas por meio de Zonas Aut&#244;nomas Tempor&#225;rias. Os encontros eram marcados atrav&#233;s de uma extensa rede clandestina de comunica&#231;&#227;o, e aconteciam mensalmente, sempre em locais diferentes. Em 1991, o s&#243;cio Domingus Filho adquiriu um terreno no bairro Jardim Bela Vista em Goi&#226;nia e deu in&#237;cio &#224; constru&#231;&#227;o da nova sede do Ateli&#234; Estilete. Com a constru&#231;&#227;o do novo espa&#231;o, foram retomadas as atividades educacionais e cient&#237;ficas, as pesquisas tecnol&#243;gicas relacionadas &#224; pr&#225;tica do corte, a leitura de textos pol&#237;ticos, a produ&#231;&#227;o de obras de arte e as atividades recreativas. Essa expans&#227;o tamb&#233;m permitiu ao Ateli&#234; Estilete iniciar sua produ&#231;&#227;o editorial voltada &#224; divulga&#231;&#227;o de obras liter&#225;rias e trabalhos de artistas emergentes.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg" width="1291" height="100" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:100,&quot;width&quot;:1291,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:47991,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/204722480?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wGl8!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6b5ac9e-567d-4a56-ac34-abc1a16e4f6c_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><h4><span>2</span></h4><p>Existe uma moral que santifica o trabalho &#225;rduo, penoso, bra&#231;al, de longu&#237;ssima dura&#231;&#227;o em detrimento do trabalho intelectual ou art&#237;stico, ou mesmo aquele trabalho simples que &#233; feito com prazer, a n&#227;o ser que este tamb&#233;m seja &#225;rduo, como um escultor que trabalha um enorme bloco de pedra.<span> </span>&#201; uma moral que acredita que devemos sofrer para obter o lucro, que devemos trabalhar enquanto eles dormem, que a remunera&#231;&#227;o s&#243; deve ser proporcional &#224;s longas e exaustivas horas trabalhadas.</p><p>E o enriquecimento, a obten&#231;&#227;o de bens s&#243; pode vir a partir desse trabalho duro. Enriquecer &#233; muito bem visto e almej&#225;vel. Mesmo um golpista, ou criminoso, recebe a admira&#231;&#227;o de todos quando, come&#231;a a ostentar bens de luxo, fingindo o lucro de uma empresa de fachada.</p><p>O segredo para adquirir o respeito de grande parte da popula&#231;&#227;o, educada pela moral trabalhista &#233; fingir que est&#225; sempre ocupado. N&#227;o importa a ocupa&#231;&#227;o. Mas mantenha sempre uma cara s&#233;ria e um ar preocupado, comente que o dia foi longo e cansativo.</p><p>O L&#226;mina existe para bagun&#231;ar as certezas. Num mundo que exige produtividade, transpar&#234;ncia, autenticidade, fazer um zine que mente descaradamente &#233; um ato de pregui&#231;a produtiva. Uma simpatia contra a moral do trabalho. J&#225; pensei em retomar a produ&#231;&#227;o das edi&#231;&#245;es impressas, mas entendi que o ciclo foi fechado, por&#233;m ainda gosto da ideia. De vez em quando, &#233; bom lembrar que a fic&#231;&#227;o &#233; uma ferramenta de trabalho t&#227;o leg&#237;tima quanto o estilete.</p><p>Atenciosamente<br>Es Editores</p><div><hr></div><h4>Memorando</h4><p>Estou reformando meu site e reorganizando meu portf&#243;lio. Se voc&#234; precisa de um ilustrador, designer ou artista para seu projeto, responda a este e-mail. E se quiser conhecer todas as edi&#231;&#245;es do zine A L&#226;mina, elas est&#227;o dispon&#237;veis neste <a href="https://drive.google.com/drive/folders/1U8Aeo46gwf2ShuTSAL3lLcRkwjPy48sa">link</a></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg" width="672" height="574.6153846153846" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1245,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:672,&quot;bytes&quot;:5989721,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/204722480?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a9JS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe54c0240-12b8-47f4-8e17-b13bf13fad31_13950x11933.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/a-lamina-i?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/a-lamina-i?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O ano que fiz 365 retratos]]></title><description><![CDATA[A meta de cinco desenhos por semana se mostrou dif&#237;cil j&#225; no primeiro m&#234;s.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/o-ano-que-fiz-365-retratos</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/o-ano-que-fiz-365-retratos</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:40:52 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<blockquote><p><code>No cap&#237;tulo anterior: </code>&#8220;<em>&#8230;Os quatro rapazes est&#227;o na pasta, mas j&#225; quero transformar em lambe. Daqui a 15 dias eu conto para voc&#234;s se deu certo...</em>&#8221;</p></blockquote><p>Passaram-se duas semanas e eu n&#227;o fiz os lambes. N&#227;o porque o m&#233;todo falhou, mas porque fui tragado por dezenas de tarefas de trabalho interno. Sabe aquela analogia da ponta do iceberg? Para cada pe&#231;a divulgada, existem camadas e camadas de trabalho feito, que n&#227;o v&#234;m a p&#250;blico. Comigo n&#227;o &#233; diferente. Meu ateli&#234; tem suas temporadas. Per&#237;odos em que eu produzo muito e per&#237;odos em que o trabalho de base precisa ser feito. Este m&#234;s de junho est&#225; um pouco por a&#237;.</p><p>Uma das tarefas que precisei fazer foi organizar meu portf&#243;lio de ilustra&#231;&#227;o. Passei uma manh&#227; inteira abrindo v&#225;rias pastas no computador para separar trabalhos. Categorizar por finalidades, temas, est&#233;ticas e por a&#237; vai. Apensar de meu computador ser uma bagun&#231;a, eu tenho um m&#237;nimo de organiza&#231;&#227;o, separando pastas por ano. Eis que na pasta do ano 2021 eu me deparo com um projeto que me desafiou. Durante aquele ano, eu desenhei 365 pessoas ligadas ao rap (MCs, DJs e produtores). Publiquei um por dia na p&#225;gina<a href="https://www.instagram.com/rap.eh.compromisso?igsh=dzBkc3Q1N2QyZXo2"> Rap &#201; Compromisso.</a></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg" width="1707" height="2133" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:2133,&quot;width&quot;:1707,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:756968,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/202749099?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5bcbf1a-bcde-4fef-b4cc-d692839d3ce4_1762x2202.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ivjF!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff92cf2b3-aba4-457f-9426-891dd4afd5f1_1707x2133.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Sabotagem. O poeta do Can&#227;o que cunhou a frase Rap &#233; compromisso.</figcaption></figure></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Assine agora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/subscribe"><span>Assine agora</span></a></p><p>Em 2019 eu comprei os livros <em>Hip Hop Genealogia</em>. Uma hist&#243;ria em quadrinhos muito legal que conta a hist&#243;ria do movimento, de maneira bem detalhada, com centenas de personagens obscuros. Tanto o trabalho de pesquisa quanto o conjunto de ver toda essa galera reunida me chamou bastante a aten&#231;&#227;o. No final daquele ano, mais ou menos ali por novembro, numa noite ouvindo rap e a chuva, peguei um peda&#231;o de papel e umas tintas para desenhar o MF DOOM (&#8220;<em>Just remember ALL CAPS when you spell the man name&#8221;</em>). Fiz para mim mesmo e vi que era bom. Resolvi fazer outro personagem e ent&#227;o saiu o Old Dirty Bastard do Wu-Tang Clan. Guardei os dois.</p><p>Sempre gostei de cole&#231;&#245;es &#8212; tenho uma de adesivos de frutas, outra de arte punk. Aqueles quatro rapazes que falei semana passada v&#227;o fazer parte de outra cole&#231;&#227;o. A ideia de um conjunto padronizado de coisas do mesmo tema me pega. E foi isso que me fisgou no Rap &#201; Compromisso, uma cole&#231;&#227;o de 365 pessoas. Ver um conjunto, mais ou menos padronizado de coisas do mesmo tema me chama muito a aten&#231;&#227;o e eu sempre recorro a essa ideia de ter um conjunto de alguma coisa. L&#225; no final de 2020, depois de cruzar por uma p&#225;gina no instagram que publicava <a href="https://www.instagram.com/ummanobrownpordia?igsh=bDBlb3VsdTlyNWFp">um Mano Brown por dia</a>, eu decidi fazer o mesmo, e publicar um rapper por dia. Claro que fiz sem pensar, no impulso. N&#227;o tinha no&#231;&#227;o do tamanho do drag&#227;o que eu estava enfrentando.</p><p>Projeto novo &#233; aquela coisa, voc&#234; come&#231;a no pique, tipo das vezes que comecei a fazer muscula&#231;&#227;o. Fica todo empolgado uns dias, depois o entusiasmo some. Eu havia tomado a decis&#227;o de fazer o projeto, mais ou menos ali pelo meio de dezembro, j&#225; tinha dois desenhos prontos, logo faltavam s&#243; 363. Como eu sabia que n&#227;o ia conseguir desenhar todo dia, eu precisava de uma folga, de uma reserva de desenhos. Logo, fiz um tanto e a cada semana eu fazia no m&#237;nimo cinco. Para n&#227;o enlouquecer, eu evitava fazer nos fins de semana. Mais de m&#234;s, depois de ter feito do desenho do MF DOOM, a not&#237;cia da morte dele tornaria aquele desenho ainda mais significativo. No dia 31 de dezembro de 2020, a m&#237;dia noticiou o seu falecimento, dia 1&#186; de janeiro de 2021, triste pela perda, eu comecei o projeto justamente com ele.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg" width="1697" height="2121" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/cf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:2121,&quot;width&quot;:1697,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:935338,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/202749099?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9123e84b-a8ea-4a8a-8700-9a51144b656a_1767x2208.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zgt1!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf9b0967-6548-4f47-854f-a69c6670ebf4_1697x2121.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Daniel Dumile. A.K.A  MF Doom, King Geedorah, Metal Fingers, Viktor Vaughn, Zev Love X,  Sci.Fly,  Madvillain</figcaption></figure></div><p>Manter a meta de cinco desenhos por semana se mostrou dif&#237;cil j&#225; no primeiro m&#234;s. A cada semana eu via minha reserva diminuir. O que sustentou o projeto foi o an&#250;ncio p&#250;blico. Falei para todo mundo que ia publicar um desenho por dia, n&#227;o queria falhar. Teve desenho que foi bom de fazer, teve desenho que fiz s&#243; para n&#227;o falhar o compromisso. Teve o m&#234;s em que a pandemia me jogou num buraco. Crise de p&#226;nico atr&#225;s de crise. Eu desenhava com a m&#227;o tremendo, olhando para o papel sem saber o que estava fazendo. Aquele desenho do Emicida saiu num dia desses. N&#227;o ficou bom, mas foi feito. E s&#243; de ter feito, o dia j&#225; n&#227;o era totalmente perdido. Al&#233;m do compromisso p&#250;blico, que n&#227;o me deixava interromper o projeto, o que me motivou foi a evolu&#231;&#227;o no desenho, o estudo de cor. Usei o projeto como estudo. Testei materiais, tintas e pratiquei o retrato. O projeto me trouxe amigos, conheci uma por&#231;&#227;o dos rappers que eu desenhei, alguns poucos eu cheguei a presentear com o original.</p><p>No m&#234;s de novembro eu j&#225; n&#227;o aguentava mais o compromisso e corri para finalizar o que faltava. Neste fim de jogo a qualidade j&#225; n&#227;o estava t&#227;o boa, oscilava entre um desenho legal e v&#225;rios ruins, j&#225; tinha deixado de ser divertido. Dia 31 de dezembro de 2021 publiquei o &#250;ltimo personagem, o nome que come&#231;ou a parada toda DJ Kool Herc.</p><p>Na &#233;poca uns amigos me incentivaram a fazer um livro, uma exposi&#231;&#227;o, imprimir em lambe e colar pela cidade. As ideias foram muitas, mas n&#227;o fiz nenhuma. Essa semana, olhando a pasta, ficou claro para mim que o projeto do ano inteiro n&#227;o passa de um estudo. &#201; uma porcentagem muito grande de desenhos que, pelo menos hoje, est&#225; abaixo do meu padr&#227;o de qualidade. Por&#233;m tudo &#233; um processo e a p&#225;gina do projeto no instagram est&#225; ativa at&#233; hoje, e l&#225; voc&#234; pode conferir todos os 365. De qualquer forma, est&#225; tudo arquivado, posso fazer qualquer coisa com eles, talvez o livro saia, talvez n&#227;o fa&#231;a nada. Mas o que importa &#233; que mesmo no caos eu consegui manter a disciplina com o pr&#243;prio trabalho.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg" width="1456" height="470" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:470,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1661549,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/202749099?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cMpU!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0943140-47df-49e1-9545-c81e0bee52d0_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h4><strong>Memorando:</strong> </h4><p>Estou reorganizando meu portf&#243;lio de ilustra&#231;&#227;o. Se voc&#234; precisa de um ilustrador para capas, livros, discos ou cartazes, responda a este e-mail. Posso te mostrar o que j&#225; fiz e o que posso fazer por voc&#234;.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-ano-que-fiz-365-retratos?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/o-ano-que-fiz-365-retratos?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Não perder a ponta do durex]]></title><description><![CDATA[m&#250;ltiplos projetos, processo criativo interrompido.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/nao-perder-a-ponta-do-durex</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/nao-perder-a-ponta-do-durex</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 09 Jun 2026 10:42:05 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Ter&#231;a-feira, &#224;s 17:99, eu e o M&#225;rcio Jr., editor da MMarte, finaliz&#225;vamos uma reuni&#227;o sobre os ajustes finais do pr&#243;ximo lan&#231;amento da editora. <em>O Condom&#237;nio</em>, de autoria do Carlos Lopes, ex. Carlos V&#226;ndalo, vocal da lend&#225;ria banda Dorsal Atl&#226;ntica. Venho trabalhando nele h&#225; um tempo, entre idas e vindas da revis&#227;o, tratamento das imagens, e todas as etapas que o processo pede. Em paralelo, fico fazendo minhas coisas. Pintar telas, produzir lambes para as ruas, outras encomendas de diagrama&#231;&#227;o e ilustra&#231;&#245;es, e agora, finalizando este livro do Carlos, a vontade de trabalhar no meu. N&#227;o de hist&#243;rias em quadrinhos, mas alguma pira minha. Esta semana, nos intervalos de trabalho do livro, fui fazendo desenhos. Desenferrujando a m&#227;o. Tamb&#233;m fiz o cartaz para a pr&#243;xima edi&#231;&#227;o do Festival LambesG&#243;ia &#8211; Vol. 04.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Assine agora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/subscribe"><span>Assine agora</span></a></p><p>Engra&#231;ado pensar nessas coisas. Dez anos atr&#225;s eu estava trabalhando com uma galeria de arte. Eu tinha uma pilha de obras que entregava para a galeria vender. Por pura conveni&#234;ncia, eu n&#227;o me envolvia em quase nada, somente acertava o pre&#231;o de venda. Hoje, seis anos ap&#243;s minha sa&#237;da, eu tenho or&#231;amentos para entregar, um cliente esperando a diagrama&#231;&#227;o, um festival para organizar e uma pilha de projetos que tento tocar, tudo ao mesmo tempo. Acho que se eu pegasse o DeLorean emprestado e voltasse no tempo para falar para mim mesmo este cen&#225;rio, o Diogo do passado ia ter um piripaque. N&#227;o sabia como negociava, como entregava para o cliente, nota fiscal... Nada... Do mesmo jeito que hoje eu fico preocupado demais com o futuro, sendo que, &#224;s vezes, eu estarei fazendo outra coisa. Tipo administrando uma agrofloresta no norte goiano... Vai saber.</p><p>Mas voltando ao que eu tenho hoje, na minha mesa. Meu maior gargalo criativo, a coisa que est&#225; me incomodando, &#233; tentar criar um sistema em que eu consiga trabalhar nos meus projetos e em que um alimenta o outro. Talvez as coisas pare&#231;am &#243;bvias para voc&#234;s, e pode parecer uma coisa sempre alimenta a outra, mas cada coisa &#8211; uma tela, um lambe, um livro &#8211; cada uma responde a quest&#245;es espec&#237;ficas. Quando estou trabalhando em uma, e mudo para outra, h&#225; uma quebra de racioc&#237;nio brusca, o que me custa alguns dias para conseguir entrar num fluxo. Tipo tentar achar a ponta do durex. E a&#237;, quando estou neste fluxo, ele &#233; interrompido novamente por outras quest&#245;es sobre as quais preciso pensar. O resultado disso tudo &#233; que parece que estou sempre come&#231;ando do zero. Sempre perco a ponta do durex. Normalmente &#233; que ocorre &#233; que eu entro no fluxo de produ&#231;&#227;o de uma coisa, por exemplo: a s&#233;rie de pinturas sobre retalhos de lona que fiz h&#225; cerca de dois meses. Por v&#225;rias quest&#245;es, eu quebrei o fluxo de produ&#231;&#227;o das pinturas e com isso, todo o racioc&#237;nio criativo tamb&#233;m foi quebrado. Para eu retomar essas pinturas, vou levar uns dias vasculhando os cadernos, fazendo novos rascunhos, respondendo a novas quest&#245;es que apareceram, procurando a ponta do durex. Eu sei que consigo achar essa ponta e retomar, mas quando acho uma, eu perco as outras. A pergunta &#233;: Como fazer um projeto alimentar o outro?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg" width="1456" height="1583" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1583,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:4177381,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/200770386?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!A1jm!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7c4d288-3e54-40a8-a887-58ed432ce414_1840x2000.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Resultado da semana.</figcaption></figure></div><p>Tenho um projeto ambicioso que &#233; lan&#231;ar um livro no final do ano ou no ano que vem. Na verdade tenho ideia para uns 3 livros. Mas tem um que est&#225; mais estruturado. Um livro com fotos dos lambes, imagens de processos, desenhos originais e mais um tanto de coisa boa. Esta semana, finalizando o livro do Carlos, a vontade de fazer um meu falou mais alto. Comecei a pensar a pagina&#231;&#227;o, pesquisar livros, estruturar um plano de trabalho. E nisso a primeira coisa que preciso fazer &#233; trabalhar no conte&#250;do. Comecei pelo come&#231;o, o desenho. Tenho muitos desenhos aqui em casa, da minha antiga pasta de flash de tatuagem, da &#233;poca em que eu tatuava. O m&#233;todo era escolher um desses desenhos, e a partir dele, criar um personagem. Pois bem, consegui fazer quatro (e mais dois para o LambesG&#243;ia) e guardei numa pasta.</p><p>Quando voc&#234; vai fazer a revis&#227;o de um texto, ou de um livro, &#233; bom voc&#234; deixar o olho descansar daquilo. D&#225; um tempo do material e na volta voc&#234; enxerga coisas que haviam passado despercebido. Fiz a mesma coisa com os desenhos, n&#227;o no sentido de revisar eles, mas para pensar sobre o que fazer com eles. Guardei e fui regar as plantas, trabalhar em um outro projeto que estou fazendo com a Thata (este n&#227;o posso dar spoilers). Enquanto isso, meu amigo, o Inconsciente, trabalhava sobre o que vou fazer com aqueles quatro rapazes que nasceram na minha mesa. A pergunta de como um projeto alimenta o outro n&#227;o sa&#237;a da minha cabe&#231;a. A resposta veio olhando os desenhos que fiz para o LambesG&#243;ia: todo desenho que nasce pode ser testado como lambe. Toda textura que funciona no lambe pode migrar para a tela. Todo original ser&#225; guardado para o livro.</p><p>Semana ap&#243;s semana eu penso que encontrei uma maneira de trabalhar que v&#225; resolver estes conflitos criativos, mas quando chega na sexta-feira eu vejo que muita coisa deu errado. Esta semana cheguei a um m&#233;todo, como dobrar a ponta do durex para n&#227;o o perd&#234;-lo. Os quatro rapazes est&#227;o na pasta, mas j&#225; quero transformar em lambe. Daqui a 15 dias eu conto para voc&#234;s se deu certo.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg" width="1456" height="470" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:470,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1171873,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/200770386?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IUBf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa5320655-2745-4602-a9da-db9e83c1ca2d_5774x1865.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h4>Memorando</h4><p>O livro <em>O Condom&#237;nio</em>, do Carlos Lopes, com diagrama&#231;&#227;o minha, ser&#225; lan&#231;ado em breve pela MMarte. E se voc&#234; precisa de um designer para diagramar seu livro ou cartaz, responda a este e-mail. &#201; um servi&#231;o que fa&#231;o h&#225; tempos, mas nunca divulguei direito &#8212; fica a dica.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/nao-perder-a-ponta-do-durex?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/nao-perder-a-ponta-do-durex?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Para inglês fazer.]]></title><description><![CDATA[cr&#244;nica de anfitri&#227;o. arte urbana. comida.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/para-ingles-fazer</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/para-ingles-fazer</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 26 May 2026 10:42:18 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/78d386b6-da20-4b86-bdc6-a98bbadd1670_1200x824.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Goi&#226;nia, dez horas da manh&#227; de um s&#225;bado, dia um. Eu e o Wilko estamos andando pelo Centro com uma caixa t&#233;rmica cheia de cola, amarrada &#224; um carrinho de carga, e uma sacola cheia de lambes. A cada quadra avan&#231;ada, procurando uma parede, minha ansiedade atacava. Imaginava mil fitas, todas elas ruins. Ele fez seu papel e tentou me tranquilizar, mesmo sendo gringo e n&#227;o sabendo nada sobre o Brasil. Mas o que me fez continuar foi justamente o compromisso de t&#234;-lo recebido em casa, para darmos esses rol&#234;s. Eu n&#227;o podia dar pra tr&#225;s.</p><p>Wilko &#233; um artista ingl&#234;s que conheci por interm&#233;dio do lambe-lambe, via rede social. Certo dia, eu vendo uma p&#225;gina de um festival que estava compartilhando os trabalhos que chegavam, os cartazes deles me chamaram a aten&#231;&#227;o. Um desenho desconstru&#237;do, meio cubista, muito diferente do que eu costumava ver. Comecei a segui-lo, ele fez o mesmo, trocamos mensagens e material, e uma amizade se estabeleceu. Certo dia, convidei-o para colar em Goi&#226;nia, ele disse que viria. N&#227;o botei f&#233; &#8212; normalmente a galera n&#227;o anima de adentrar ao Brasil Central. Mas ele veio. Agendou voos para Buenos Aires e Goi&#226;nia. Por aqui, todo mundo achou gra&#231;a, o cara pisou no Brasil e s&#243; conhece Goi&#226;nia.</p><p>Chegou por Bras&#237;lia. Eu, que j&#225; estava pelo DF, fui buscar no aeroporto, e ent&#227;o seguimos para Piren&#243;polis. A ideia era relaxar l&#225; uns dois dias antes de come&#231;ar a maratona de colagem. Ele veio obcecado com a ideia de colar todos os dias, o m&#225;ximo poss&#237;vel, pilhado. J&#225; eu, que tenho minhas baterias viciadas, descarrega muito r&#225;pido, tratava de proteger minhas energias levando o homem para comer ou apenas conversando fiado. O plano funcionou por uns dias at&#233; que a fissura dele falou mais alto.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg" width="2660" height="3568" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:3568,&quot;width&quot;:2660,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2745305,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/198965729?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcadc611c-d2fc-4adc-b157-55bb800832aa_4000x3000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mTdL!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a434b6d-7e44-4cda-bce6-33ef5c912698_2660x3568.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Wilko em a&#231;&#227;o. Centro de Goi&#226;nia</figcaption></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio. &#201; um trem independente, de gra&#231;a. Mas voc&#234; pode assinar por 9 reais mensais, a&#237; vai passar a custar 9 reais para voc&#234;, mas vai me ajudar a bancar meu caf&#233;.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>De volta em Goi&#226;nia. Quilos de grude de farinha de trigo cozido<a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-1" href="#footnote-1" target="_self">1</a> e cartazes separados, rumei para o Centro. Eu n&#227;o tinha nenhum lugar mapeado previamente, mas sei que este bairro &#233; o mais tranquilo para a arte urbana. Muito lugar abandonado, muito lugar que j&#225; tem algum trabalho, pixo, ou propaganda. A popula&#231;&#227;o n&#227;o liga muito. Mas mesmo com tudo isso a favor, a ansiedade no primeiro dia foi cruel. Fazia muito tempo que eu n&#227;o sa&#237;a para fazer trabalhos nas ruas, e quando isso acontece, a gente desacostuma, pelo menos eu. Depois de andar algumas quadras, paramos na frente de uma loja que deve estar fechada desde a Rep&#250;blica Velha. Fica na rua 4, as lojas vizinhas todas abertas, barulho de caixa de som, o fedor ran&#231;oso da parede velha, gente passando pra l&#225; e pra c&#225;. Wilko n&#227;o se fez de rogado e colou tr&#234;s posters. Ningu&#233;m falou um A. Andamos mais um pouco, achamos outra parede abandonada, ele colou mais tr&#234;s, passou uma viatura da pol&#237;cia por n&#243;s, novamente n&#227;o aconteceu nada. Meus batimentos card&#237;acos voltaram ao normal.</p><p>Sa&#237;amos para colar quase todos os dias durante a semana que o gringo passou por aqui. Percorremos quase todas as ruas do Centro. Conversamos com v&#225;rios n&#243;ias, alguns deles arranhando o ingl&#234;s com o colega, encontramos Jesus, conhecemos admiradores. A rotina era cozinhar grude de manh&#227;, sair para colar depois das 15h, quando o sol inclemente come&#231;ava a dar tr&#233;gua, na volta para a casa eu o levava para comer alguma iguaria local. Pamonha, picol&#233; do cerrado, empad&#227;o goiano, coxinha, guaran&#225;, a&#231;a&#237; e o preferido dele, X-tudo com creme de cupua&#231;&#250;<a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-2" href="#footnote-2" target="_self">2</a>. Ele disse v&#225;rias vezes que gostou de tudo que comeu por aqui. N&#227;o sei se foi s&#243; a educa&#231;&#227;o inglesa ou se realmente o brasileiro come melhor que os brit&#226;nicos. Preciso ir l&#225; tirar a prova.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg" width="1200" height="1375" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1375,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:444288,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/198965729?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F23138722-8d74-4ea5-b429-e30f954f6fcd_1200x1600.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gS3r!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7126447d-2b64-4f18-8cd2-c12f474051f7_1200x1375.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">meu menino tomate brinca com a morte</figcaption></figure></div><p>Claro que no rol&#234; todo, eu tamb&#233;m larguei alguns lambes por a&#237;. Mas meu estilo de interven&#231;&#227;o &#233; muito diferente. Enquanto o Wilko vai pelo volume e repeti&#231;&#227;o, os meus s&#227;o cuidadosamente encaixados na arquitetura. Escolho a parede o personagem que caiba proporcionalmente a aquele espa&#231;o, para que arte e arquitetura entrem em sintonia. De repente, um personagem passa a viver ali. Enquanto o Wilko deve ter colado uns duzentos cartazes em Goi&#226;nia, no espa&#231;o de uma semana, eu colei s&#243; sete. Menos de 5%. S&#227;o estilos totalmente diferentes de trabalhar o mesmo objetivo. A produ&#231;&#227;o dele &#233; fordista, a minha &#233; artesanato. N&#227;o sei se um &#233; melhor que outro, n&#227;o faz diferen&#231;a para mim. Cada um tem sua maneira de trabalhar e o porque de fazer da maneira que faz.</p><p>O &#225;pice do rol&#234; foi a exposi&#231;&#227;o pop-up &#8220;Ef&#234;mero&#8221;, que organizei junto com os camaradas da M&#252;quif&#252; Cultural. Wilko cobriu uma parede inteira com seus personagens al&#233;m de compor mais duas, mostrando assim a variedade da sua produ&#231;&#227;o. A montagem durou uma tarde inteira pregando papel na parede, escolhendo qual conversava com qual. No s&#225;bado a noite, dia 2 de maio, um n&#250;mero consider&#225;vel de gente passou pelo espa&#231;o para ver, conhecer o artista e comprar alguma pe&#231;a. O mais legal de tudo, &#233; que deu gente de fora dos nossos c&#237;rculos, gente que notou cartazes colados em v&#225;rias ruas e foi l&#225; ver de quem era. A arte urbana tem dessas, n&#227;o precisa de intermediadores, nem pedir licen&#231;a, nem massagear o ego de ningu&#233;m. Simplesmente ocupa. Conversa com quem n&#227;o se encaixa &#224;s formalidades dos espa&#231;os oficiais.</p><p>Wilko deixou muito do seu trabalho aqui, e levou muitos para l&#225;. Eu mesmo entreguei quase tudo que eu tinha. Para mim, a possibilidade da troca &#233; a maior vantagem do lambe-lambe. E no caso dessa experi&#234;ncia, muito al&#233;m de ter meu trabalho colado na Inglaterra, a troca de viv&#234;ncias &#233; o que mais valeu a pena. Esse tipo de coisa me faz lembrar que a vida &#233; muito maior que nosso mundinho cotidiano.</p><p>Com estima</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg" width="1456" height="274" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:274,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:44458,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/198965729?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sRIx!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24316616-35a1-44ea-9825-64f1cc442bf8_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg" width="1200" height="946" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:946,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:227706,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/198965729?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce14ad51-e462-4be0-870f-d19151b72d50_1200x1600.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prv3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a6185bc-69f1-4eb3-9f86-df92c43b3810_1200x946.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Jesus &#233; de boa. Aceitou tirar foto.</figcaption></figure></div><div><hr></div><h3>Memorando</h3><p>Parte da troca de materiais estar&#225; dispon&#237;vel em breve. Dia 30/05 estarei participando da feira SubMercado, que vai rolar no BeGreen (cartaz abaixo). Levo meus trabalhos, os lambes do Wilko e outras pe&#231;as do meu acervo. Venha ser feliz.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg" width="1280" height="1600" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1600,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:581538,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/198965729?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAnG!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8e51fbb0-d067-435e-9fa0-4d9156adadbe_1280x1600.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Para maiores informa&#231;&#245;es, releia o cartaz.</figcaption></figure></div><p></p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/para-ingles-fazer?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Gradicido por ler a Artista Oper&#225;rio. Se gostou, compartilhe com seus amigos. Se n&#227;o gostou, compartilhe com seus inimigos.</p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/para-ingles-fazer?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/para-ingles-fazer?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div><p></p><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-1" href="#footnote-anchor-1" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">1</a><div class="footnote-content"><p><strong>Minha receita de cola de farinha &#233;</strong>: uma x&#237;cara de farinha para duas de &#225;gua e uma colher de vinagre.<br><strong>Modo de preparo</strong>: Em um recipiente coloque a farinha, uma x&#237;cara de &#225;gua e o vinagre em temperatura ambiente. Mexa at&#233; diluir tudo. Em uma panela, coloque para ferver outra x&#237;cara de &#225;gua. Quando a &#225;gua come&#231;ar a ferver, acrescente a farinha dilu&#237;da e mexa at&#233; formar uma pasta, semelhante &#224; um pur&#234;. Retire do fogo e deixe esfriar. Para potencializar o grude, acrescente um pouco de cola PVA dilu&#237;da em &#225;gua. <strong>Aten&#231;&#227;o</strong>: n&#227;o acrescente a cola ao grude quente, pois o calor danifica as propriedades dela.<br><strong>PS</strong>: A cola de farinha funciona por varios dias, mas ela vai come&#231;ar a fermentar no balde e feder. <br>O vinagre ajuda a evitar que o papel colado mofe.</p></div></div><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-2" href="#footnote-anchor-2" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">2</a><div class="footnote-content"><p>O X-tudo leva p&#227;o, hamburguer, bacon, salsicha, mu&#231;arela, ovo, milho, alface, tomate e batata palha. Acompanha maionese verde da casa. O creme leva cupua&#231;u batido com leite, ado&#231;ado com leite condensado.</p><p></p></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Aberturas e recuos]]></title><description><![CDATA[sobre xadrez, o tempo das coisas e preservar seus bens.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/aberturas-e-recuos</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/aberturas-e-recuos</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 12 May 2026 10:40:50 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<blockquote><p><em>Esta cr&#244;nica &#233; sobre uma obra que volta para casa. Ela estar&#225; na Fargo a partir desta quarta-feira, 13 de maio.</em></p></blockquote><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg" width="1291" height="100" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:100,&quot;width&quot;:1291,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:30482,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/196922153?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XIKP!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff10a0969-8ecf-4ffe-9fda-17ec7cc4dc8e_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>No xadrez, voc&#234; pensa primeiro e move a pe&#231;a depois. Na arte eu demorei anos para aprender isso. Tenho o <em>Chess</em> no celular e todo dia jogo umas partidas, umas contra os rob&#244;s, outras contra jogadores reais. Ainda sou ruim. Perco por falta de aten&#231;&#227;o, por ansiedade, excesso de confian&#231;a ou medo. Mas tamb&#233;m ganho muitas. Ent&#227;o a m&#233;dia est&#225; equilibrada. Voc&#234; aprende xadrez perdendo.</p><p>Na internet, as pessoas usam uma express&#227;o, <em>&#8230; faz</em> <em>pelo amor ao jogo</em>, para qualquer pessoa, em qualquer &#225;rea. Tudo na vida &#233; encarado como um jogo. Sobreviver no capitalismo &#233; um jogo, ascender na carreira, pegar o melhor muro na melhor rua para fazer um graffiti. Nesse rol&#234; todo, trabalhar com arte &#233; pura estrat&#233;gia, posicionamento, discurso, movimento, avan&#231;o, sacrif&#237;cio, espera.</p><p>Demorei um bom tempo para aprender isso. Por muitos anos eu trabalhei com uma galeria e delegava essa fun&#231;&#227;o para ela. Eu s&#243; pintava. Ela vendia - ou n&#227;o. Nessas eu queimei centenas de &#243;timas ideias. Pe&#231;as que poderia ter ido para sal&#245;es de arte, para museus, para fora do pa&#237;s... as op&#231;&#245;es s&#227;o v&#225;rias, mas o destino dessas obras foram cole&#231;&#245;es particulares, a pre&#231;os baixos. A situa&#231;&#227;o era tal, que eu n&#227;o tinha obra boa em casa, ent&#227;o quando aparecia a oportunidade, eu n&#227;o tinha como atender.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg" width="504" height="630" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1820,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:504,&quot;bytes&quot;:4720269,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/196922153?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m1DH!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40c166dc-9959-4b7a-984f-4002d23f9d76_2459x3073.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Refugiado. Nanquim e aquarela sobre papel. Colagem</figcaption></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio. &#201; um trem independente, de gra&#231;a. Mas voc&#234; pode assinar por 9 reais mensais, a&#237; vai passar a custar 9 reais para voc&#234;, mas vai me ajudar a bancar meu caf&#233;.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p><p>Pula para 2025. Tenho um trabalho que se chama <em>Refugiado</em>. Trata-se de uma personagem correndo, carregando um cora&#231;&#227;o enorme amarrado &#224;s costas. Refugiado clim&#225;tico, de guerra, pol&#237;tico, econ&#244;mico, n&#227;o importa do que ele est&#225; correndo, mas est&#225;, e s&#243; leva seu cora&#231;&#227;o &#224;s costas. Este desenho nasceu um dia, rabiscando no modo autom&#225;tico no caderno. Boneco de pauzinho mesmo, rapid&#227;o, quanto mais r&#225;pido melhor, tipo grindcore. O objetivo desses exerc&#237;cios &#233; s&#243; liberar o fluxo, tal como as hidrel&#233;tricas abrem as comportas e sai aquela torrente de &#225;gua. &#192;s vezes a gente precisa fazer isso com o c&#233;rebro, deixar os pensamentos flu&#237;rem. No meio de toda a torrente eu consigo pegar uma ideia boa. O <em>Refugiado</em> foi uma delas.</p><p>Desenvolvi uma colagem, depois desenhei v&#225;rias vers&#245;es, fiz outras colagens, tudo teste de composi&#231;&#227;o, de material, de est&#233;tica. Pintei uma tela, fiz um stencil para ser usado na rua. Tudo feito em fluxo, explorado, e quando dei f&#233;, O <em>Refugiado</em> foi mais r&#225;pido que eu. Tipo com uma rainha do xadrez, peguei uma coluna aberta e consegui posicionar a pe&#231;a do outro lado do tabuleiro, na China. Integrou a exposi&#231;&#227;o <em>Urban Dreamspaces</em> em Guangzhou, ano passado. Ele foi, eu fiquei. Jogou l&#225; uns meses, mas precisei recuar, voltou para casa. Ficou abrigado at&#233; semana passada, quando foi visto correndo pela Av. Tocantins na forma de lambe-lambe.</p><p>Por alguns dias, hospedei um amigo brit&#226;nico, tamb&#233;m artista de lambe-lambe, em casa. Sa&#237;mos quase todos os dias para colar. Eu tinha dois lambes do <em>Refugiado</em>, colei um, entreguei o outro para ele, assim como outros vinte que foram embora para Inglaterra. Material que eu vinha produzindo e acumulando, esperando a melhor ocasi&#227;o para usar, e como usar. Minha produ&#231;&#227;o de lambe &#233; pequena, apesar do uso do stencil, s&#227;o quase pe&#231;as &#250;nicas, pintadas um por um. N&#227;o posso sacrificar a esmo. Em algum momento na minha trajet&#243;ria, eu aprendi a segurar um pouco as coisas, para o melhor momento. Timing &#233; importante, pe&#231;as s&#227;o importantes. Semana passada foi uma dessas boas ocasi&#245;es quando eu e Wilko sa&#237;mos para ocupar o centro de Goi&#226;nia.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg" width="1456" height="1092" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1092,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:394315,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/196922153?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ufpr!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F47b882e8-1af0-4cef-a21f-aca962773f1e_1600x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Dois <em>Refugiados, </em>um no muro, outro na tela. Enquanto um corre pelo centro, o outro aguarda seu momento. Nesta quarta-feira, dia 13, acontece outra edi&#231;&#227;o da Fargo &#8211; Feira de Arte de Goi&#225;s. No processo de escolher as obras, a tela que voltou da China era uma op&#231;&#227;o natural. Quero mostra-la na cidade natal. Outra vez que o timing foi bom. Contando assim fica parecendo que foi tudo orquestrado, mas posso jurar que ainda sou muito ruim com calend&#225;rios, marketing e t&#225;ticas. Entretanto, acontece que uma hora precisei parar de correr do que n&#227;o gosto para aprender a lidar com a situa&#231;&#227;o. Tipo no xadrez, quanto mais joga, mais voc&#234; percebe padr&#245;es e estrat&#233;gias.</p><p>Nesta quarta, o <em>Refugiado</em> estar&#225; na Fargo. N&#227;o sei se vai vender ou se algu&#233;m vai sequer olhar para ele. Mas sei que n&#227;o est&#225; mais encostado no ateli&#234;. Saiu da casa inicial para ocupar uma casa mais ativa. E isso, depois de tantas pe&#231;as sacrificadas, j&#225; &#233; uma vit&#243;ria.</p><p>Com mui estima.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg" width="1456" height="274" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:274,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:44458,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/196922153?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8UvS!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1e72a0d-d8d1-4758-b6f2-c86485c95c60_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg" width="3694" height="2154" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:2154,&quot;width&quot;:3694,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1835022,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/196922153?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fbb6bb8-142f-4486-840e-6174cc437ecd_3839x2459.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eqMf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7ae0cc38-ae64-4475-8514-901f606230e3_3694x2154.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Acr&#237;lica sobre tela. 70 x 120 cm.</figcaption></figure></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg" width="1291" height="100" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/be541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:100,&quot;width&quot;:1291,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:47991,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/196922153?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J3X5!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbe541083-483a-4a9e-8b7b-59d4456f831b_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><h4>Memorando</h4><p><br><em>Refugiado</em> &#8212; a tela que voltou da China &#8212; estar&#225; na Fargo a partir desta quarta-feira, 13 de maio, at&#233; domingo, 17. Quem estiver em Goi&#226;nia pode v&#234;-la no espa&#231;o MMarte.</p><p>Para os que est&#227;o longe: esta obra e outras da mesma s&#233;rie est&#227;o dispon&#237;veis. Responda este e-mail se quiser receber imagens e informa&#231;&#245;es.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/aberturas-e-recuos?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/aberturas-e-recuos?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Margynalia]]></title><description><![CDATA[&#201; que a quebrada estudou e eles ficaram chateados.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/margynalia</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/margynalia</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 21 Apr 2026 10:30:47 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Terminei de ler o bel&#237;ssimo <em><a href="https://www.veneta.com.br/shop/carolina-284">Carolina</a></em> da Sirlene Barbosa e Jo&#227;o Pinheiro. Trem mais bonito. Sirlene entregou uma pesquisa e o argumento da hist&#243;ria, primorosos. O desenho do Jo&#227;o, eu j&#225; era f&#227;. O livro foi uma minha porta de entrada no universo da Carolina Maria de Jesus, que, apesar da fama, eu ainda sabia muito pouco. Mulher preta, favelada, m&#227;e solo de 3, Escritora e catadora de papel. Passou um veneno, entendeu desde crian&#231;a que ler e escrever era o caminho para mudar de vida. Mesmo com fome e o corpo cansado, a mulher reunia for&#231;as para ler e escrever. J&#225; eu, peguei este livro ano passado e demorei 10 meses para ler, perdido no meu white people problem de tempo excessivo de tela. Vergonha.</p><p>Existem muitos artigos, estudos, o pr&#243;prio livro que citei acima, os livros dela, e uma porrada de material que fala muito bem sobre a autora, e eu n&#227;o vou me prolongar nisso. Mas comecei essa conversa sobre a Carolina, porque este assunto dos artistas marginalizados &#233; algo que sempre me chama a aten&#231;&#227;o. Como a galera, em situa&#231;&#245;es t&#227;o desfavor&#225;veis, produzem arte de qualidade? Olham para seu entorno e apontam o dedo nas feridas do mundo. <em>Sem dom pra ser tilel&#234;, alheio da paz de Gandhi<a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-1" href="#footnote-1" target="_self">1</a>.</em></p><p>Outro que me chama aten&#231;&#227;o, assim como Carolina, &#233; o maldito Pl&#237;nio Marcos, que tamb&#233;m contou <em>hist&#243;rias sobre as quebradas do mundar&#233;u. L&#225; de onde o vento encosta o lixo e as pragas botam os ovos</em><a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-2" href="#footnote-2" target="_self">2</a><em>.</em> Ali&#225;s, <em><a href="https://www.brasaeditora.com.br/produtos/livro-hq-barrela">Barrela</a></em>, pe&#231;a de teatro do Pl&#237;nio conta com vers&#227;o em HQ, tamb&#233;m do Jo&#227;o Pinheiro. Pancada. Tem tamb&#233;m o Jo&#227;o Ant&#244;nio, o hoje cancelado Bukowski, a Hilda Hilst. A lista de degenerados &#233; grande.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio. &#201; um trem independente, de gra&#231;a. Mas voc&#234; pode assinar por 9 reais mensais, a&#237; vai passar a custar 9 reais para voc&#234;, mas vai me ajudar a sobreviver no capitalismo.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg" width="1291" height="100" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:100,&quot;width&quot;:1291,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:30482,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/194185462?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jwoY!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F771620d3-ae87-4e06-88a0-e94652f60c10_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>&#192; margem do sistema, &#224; margem dos centros culturais, &#224; margem das pol&#237;ticas de desenvolvimento, &#224; margem do eurocentrismo. N&#227;o lembro como e quando eu conheci o VH, O Escriv&#227;o, rapper de grande talento, vizinho aqui descendo 10 quadras. Revirei o c&#243;rtex-temporal e nada. Error 404 not found. Mas e dai? N&#227;o faz diferen&#231;a. S&#243; sei que a gente troca umas ideias as vezes, quando o capitalismo esquece de n&#243;s e conseguimos respirar. E seus sons est&#227;o sempre tocando no meu radinho. Eu vivia enchendo o saco dele para eu fazer a capa de algum &#225;lbum, ep, mixtape, seja l&#225; o que fosse. At&#233; que rolou.</p><p>Carolina e Pl&#237;nio Marcos, Fenon e L&#233;lia Gonzales, Grada e Krenak. Quando escutei Margynalia, chapei o coco. A gente n&#227;o escuta muitos MCs falando de suas leituras, muito pelo contr&#225;rio, o lance &#233; falar de suas posses e fodas. De boa tamb&#233;m, cada qual no seu qual. Mas meu t&#234;nis imundo e minhas camisetas pretas desbotadas, pu&#237;das, denunciam minha falta de entusiasmo com o materialismo. <em>&#201; que se emancipar t&#225; muito al&#233;m de ter um Nike</em><a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-3" href="#footnote-3" target="_self">3</a><em>. </em>Falar sobre ideias e as tretas do dia a dia, n&#227;o &#233; novo no trampo do VH. O bicho j&#225; vinha fazendo isso a um tempo. Margyn&#225;lia foi a coroa&#231;&#227;o.</p><p>Minha rela&#231;&#227;o com o rap vem de antes do punk. Onde cresci e onde estudei at&#233; concluir o ensino fundamental, s&#243; se ouvia rap entre os meninos. Depois o rock chegou para dividir a casa, ajudar no aluguel. Desde ent&#227;o tenho as fases, hora escuto mais um que outro, depois inverte. Nunca me considerei do rap, por me achar um poser e por ser muito creme de avel&#227; comparado aos meus colegas. <em>Da BR pra c&#225; filh&#227;o n&#227;o vai t&#225; mam&#227;o</em><a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-4" href="#footnote-4" target="_self">4</a>. Entretanto meu respeito pela cultura &#233; grande.</p><p>VH foi aprovado em um edital de cultura para produzir o &#225;lbum. Meu ligou um dia, convidado para fazer a capa: Dessa vez vai rolar, bora? Foi o mesmo que perguntar se macaco quer banana. Colei no barroco um dia para saber sobre o projeto. Refer&#234;ncias, beats e rimas, livros na estante, plantas por todo lado. A margem era o centro.</p><p>Sua ideia para a capa era fazer uma refer&#234;ncia &#224; cl&#225;ssica bandeira poema do H&#233;lio Oiticica, <em>Seja Marginal, Seja Her&#243;i</em>. A mesma imagem estampada na camiseta daquela professora, que foi <a href="https://www.diariodocentrodomundo.com.br/professora-e-demitida-apos-bolsonarista-critica-la-por-camiseta-de-helio-oiticica/">demitida</a>, depois que um z&#233; ruela fez esc&#226;ndalo na internet. Tudo isso, coincidentemente, dois meses depois do lan&#231;amento do &#225;lbum. Fiz o amigo deitar no ch&#227;o do est&#250;dio/casa e imitamos a pose do marginal da bandeira, al&#233;m de varia&#231;&#245;es, muitas delas. Cart&#227;o de mem&#243;ria da c&#226;mera cheio, cafezim, rap du bom, clima fresco, conversa em dia. Tipo o filme <em>Perfect Days</em>. As vezes que voc&#234; n&#227;o precisa de muita coisa. Gastei um tempo no trampo. Aprovado e entregue.</p><p>A hist&#243;ria da Carolina me lembrou o VH, que me lembrou um monte de MC, grafiteiro, escritor, desenhista e etc. Uma galera que foi marginalizada. Marginal por imposi&#231;&#227;o. Uma galera que tem <em>o olhar de quem sabe como a banda toca</em><a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-5" href="#footnote-5" target="_self">5</a>, mas n&#227;o se entrega. O sucesso da Carolina durou s&#243; 4 anos. De 1960 a 1964. Com o golpe militar seus escritos foram sistematicamente silenciados, at&#233; porque n&#227;o ficava bem ficar falando das mis&#233;rias do povo preto no governo revolucion&#225;rio. Ela faleceu em 1977 mas sua obra continua, e pelo andar da coisa continuar&#225; por muitos anos. A carne morre, as ideias ficam.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg" width="1916" height="803" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:803,&quot;width&quot;:1916,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:181315,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/194185462?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7d5969e9-71b0-4ac1-83b4-f7acc38d33fe_1916x899.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dpcW!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F61ea0458-ea01-4245-96d1-d899759a07da_1916x803.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h6>Vibes<a class="footnote-anchor" data-component-name="FootnoteAnchorToDOM" id="footnote-anchor-6" href="#footnote-6" target="_self">6</a></h6><p></p><p></p><p>Com mui estima.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg" width="1456" height="274" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:274,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:44458,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/194185462?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cgik!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15c077d7-02e4-4a15-af47-608b6cee2fd4_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>PS: Voc&#234; pode ouvir e ver o album completo <a href="https://www.youtube.com/watch?v=KjuScjZ0jVo">aqui</a></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg" width="1456" height="1443" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1443,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:5438913,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/194185462?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!IjAZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbb404e50-9931-4fc4-99c0-4258852c713d_2523x2500.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/margynalia?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Gradicido por ler essa newsletter. Compartilha a&#237; com a galera que voc&#234; acha massa. Ajuda demais a sair da minha bolha.</p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/margynalia?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/margynalia?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-1" href="#footnote-anchor-1" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">1</a><div class="footnote-content"><p>02_VH-O-Escriv&#227;o_-_Navalha_na_Carne.flac</p></div></div><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-2" href="#footnote-anchor-2" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">2</a><div class="footnote-content"><p>Pl&#237;nio Marcos Em Prosa e Samba Nas Quebradas do Mundar&#233;u 1974 &#193;lbum Completo Full Album</p></div></div><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-3" href="#footnote-anchor-3" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">3</a><div class="footnote-content"><p>03_VH-O-Escriv&#227;o_-_Nas_&#193;rea.flac</p></div></div><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-4" href="#footnote-anchor-4" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">4</a><div class="footnote-content"><p>01_VH-O-Escriv&#227;o_-_Corpo_Fechado.flac</p></div></div><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-5" href="#footnote-anchor-5" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">5</a><div class="footnote-content"><p>10_VH-O-Escriv&#227;o_-_Textura.flac</p></div></div><div class="footnote" data-component-name="FootnoteToDOM"><a id="footnote-6" href="#footnote-anchor-6" class="footnote-number" contenteditable="false" target="_self">6</a><div class="footnote-content"><p>11_VH-O-Escriv&#227;o_-_Vibes.flac</p></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O Verniz e o Vernacular]]></title><description><![CDATA[Eles n&#227;o sabem de nada e querem dizer o que &#233; bom ou n&#227;o.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/o-verniz-e-o-vernacular</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/o-verniz-e-o-vernacular</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 07 Apr 2026 10:31:25 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Sentei hoje na frente da tela da &#8220;Colheita&#8221; j&#225; pronta, com o cheiro de tinta fresca ainda brigando com o morma&#231;o que entra pela janela. Fiquei olhando para aqueles dois homens carregando o cacho de bananas no meio do asfalto, o carro rosa e o gato branco vigiando tudo do alto. &#201; engra&#231;ado como a gente gasta horas movendo recortes pra l&#225; e pra c&#225;, tentando achar uma ordem no caos, pra depois transpor tudo pra lona e chamar de arte.</p><p>Dizem por a&#237;, nesses textos mais cabe&#231;udos que a gente l&#234; pra tentar entender o mundo, que existe uma tal de &#8220;alta cultura&#8221; e uma &#8220;cultura de massa&#8221;. A primeira seria aquela coisa intelectualizada, cheia de vanguarda e estilo pr&#243;prio, enquanto a outra seria s&#243; clich&#234; pra consumo r&#225;pido. Mas olhando pro meu processo &#8212; que come&#231;a com resto de lona, cola e desenho de caderno de rascunho &#8212; eu me pergunto onde &#233; que eu me encaixo nessa prateleira.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Muitas vezes, quem dita o que &#233; &#8220;bom gosto&#8221; o faz justamente para se distanciar do que &#233; popular, como se a beleza s&#243; pudesse existir em estilos inacess&#237;veis e familiares apenas a um pequeno grupo. &#201; o que alguns autores chamam de estrat&#233;gia de poder: n&#227;o &#233; que o que a elite consome &#233; necessariamente melhor, mas porque ela consome, aquilo passa a ser legitimado como superior. Mas a verdade &#233; que o &#8220;popular urbano&#8221;, esse nosso cotidiano de vendedor de milho e pr&#233;dio de luxo convivendo com barraco, &#233; uma trama muito mais complexa de submiss&#227;o e resist&#234;ncia do que os livros de hist&#243;ria da arte costumam mostrar.</p><p>Na minha colagem, eu tento justamente isso: pegar o que &#233; considerado &#8220;baixo&#8221; ou vulgar e dar a ele o peso da narrativa. Quando eu coloco aquela fruta imposs&#237;vel no primeiro plano da &#8220;Colheita&#8221;, eu sei que o p&#250;blico vai ser atra&#237;do pelo brilho dela. O p&#250;blico gosta da fruta que promete algo novo, do consumo r&#225;pido de sentidos. Mas, como j&#225; diziam os estudiosos da cultura visual, o consumo n&#227;o &#233; s&#243; um ato passivo de quem recebe o que a m&#237;dia empurra; &#233; tamb&#233;m um lugar de produ&#231;&#227;o de sentidos, onde as pessoas usam os objetos e imagens para criar suas pr&#243;prias t&#225;ticas de vida.</p><p>O meu trabalho de &#8220;artista oper&#225;rio&#8221; &#233; um pouco isso: uma tentativa de furar essa bolha que separa a arte da vida. Se a &#8220;alta cultura&#8221; tenta manter uma dist&#226;ncia higi&#234;nica das massas, a cultura visual nos ensina que o que importa n&#227;o &#233; o objeto em si, mas a rela&#231;&#227;o que mantemos com ele no dia a dia. No fim das contas, a minha Goi&#226;nia inventada, com seus personagens cabe&#231;udos e ruas que n&#227;o existem no mapa, &#233; t&#227;o real quanto o simulacro de guerra que a gente v&#234; na TV.</p><p>Estes &#250;ltimos tr&#234;s textos da newsletter eu os fiz com a m&#227;o suja de tinta e a certeza de que a arte n&#227;o precisa estar fora das conting&#234;ncias do mundo para ser aut&#234;ntica. Ela pode &#8212;e deve &#8212; ser esse entrela&#231;amento de imagens que a gente colhe no asfalto, transformando o que seria apenas &#8220;resto&#8221; em uma nova forma de ver o que sempre esteve ali, debaixo do nosso nariz. O resto, &#233; s&#243; tinta na parede.</p><p>PS: este texto eu escrevi a partir da leitura desse artigo gostoso <a href="https://repositorio.bc.ufg.br/riserver/api/core/bitstreams/ad518cd5-3055-4e92-a38a-067bb27fce48/content">aqui</a>. Bom demais.</p><p></p><p>Abra&#231;o</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg" width="1456" height="274" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:274,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:44458,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/193352161?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-nc!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2c6f43c-e987-4feb-a483-63d8b0a6bc42_2480x466.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><p></p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-verniz-e-o-vernacular?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-verniz-e-o-vernacular?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/o-verniz-e-o-vernacular?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg" width="1972" height="3842" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:3842,&quot;width&quot;:1972,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2063945,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/193352161?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1d80a6bf-4710-470e-bb15-eec8e4eb61d2_3200x4000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!35NM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff9393feb-197e-4ac0-8e60-aef6b5ebfd59_1972x3842.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Colheita. acr&#237;lica sobre lona. 2026</figcaption></figure></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O que se colhe no asfalto]]></title><description><![CDATA[Processo criativo, colagem, caso Epstein]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/o-que-se-colhe-no-asfalto</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/o-que-se-colhe-no-asfalto</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 24 Mar 2026 10:31:10 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>A obra &#233; pequena. Mais ou menos trinta por quarenta cent&#237;metros, um retalho de lona que sobrou de outra tela, daquelas que a gente insiste em fazer grande porque acha que o tamanho d&#225; peso &#224;s coisas. N&#227;o d&#225;. O peso est&#225; em outra parte.</p><p>Foi num dia de calor &#8212; sempre &#233; calor &#8212; que comecei a montar a colagem. Espalhei na mesa o que havia juntado: fotografias impressas em papel comum, desenhos a nanquim dos cadernos de rascunho, uns recortes de revista que estavam guardados numa caixa desde uns meses. A colagem, para mim, n&#227;o &#233; o fim. &#201; o primeiro gesto. O rascunho que me permite errar r&#225;pido, sobrepor sem compromisso, testar o que n&#227;o tenho coragem de testar direto na tela.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Na mesa, fui juntando. Recortei de uma fotografia um homem de macac&#227;o, desses que trabalham em obra de saneamento, mas a foto eu tinha tirado no Setor Bueno, perto de um pr&#233;dio em constru&#231;&#227;o. Parecia deslocado, o que servia. Do lado, colei um desenho dos cadernos, outro homem, curvado, a m&#227;o estendida ao ch&#227;o. No desenho original, ele colhia uma fruta que eu inventei; oval, com dois espinhos pretos saindo de cada lado. No caderno, ao lado do desenho, estava escrito &#8220;ganhos colaterais&#8221; e mais nada. N&#227;o lembro por que pus aquilo ali. Talvez porque a fruta parecesse algo que ningu&#233;m pediu mas que insiste em crescer. Ou porque fico juntando palavras aparentemente sem conex&#227;o.</p><p>Ao fundo, sobrepus tr&#234;s lugares. Um port&#227;o cinza, que vi numa rua perto de casa. Um carro sem rodas, suspenso por tocos de madeira. Uma &#225;rvore, recortada de uma revista que guardei porque a luz estava estranha, quase doentia. A &#250;ltima figura veio da produ&#231;&#227;o de lambe-lambe, um stencil que j&#225; existia, mas s&#243; troquei a cabe&#231;a por um tomate. Um corpo de homem, com uma cabe&#231;a de tomate. Recortei, colei, sobrepus. Ficou pronto. A colagem representou uma rua, dessas que todo mundo j&#225; passou, mas ningu&#233;m sabe dizer onde fica.</p><p>A lona era um retalho. Sobra. Estiquei com grampeador desses de grampear cabo de vassoura, num mdf, e passei uma camada de tinta acr&#237;lica PVA. O algod&#227;o cru bebe tinta demais. Com a lona seca, fiz o caminho inverso. Em vez de pintar sobre a colagem, usei a colagem como desenho. Transpus a composi&#231;&#227;o para a tela, copiando o que havia montado no papel. Tudo no lugar que a colagem havia definido. Neste ponto que come&#231;a horas e horas de trabalho sem muita emo&#231;&#227;o. S&#243; tinta na paleta, tinta no pincel, tinta na lona e assim come&#231;a tudo de novo.</p><p>Enquanto trabalhava, fui pensando no caso Epstein. N&#227;o sei bem por que veio &#224; mente. Talvez porque a colagem me fa&#231;a pensar em arquivo, em escolha, em o que se mostra e o que se deixa de fora. Durante semanas, o caso ocupou todas as telas. Depois, do dia para a noite foi coberto pela guerra EUA/Israel x Ir&#227;, como quem passa uma camada de tinta sobre um desenho. O que estava ali continua ali, mas voc&#234; j&#225; n&#227;o v&#234;, tem que fazer um esfor&#231;o. Assim que se controla a narrativa, n&#227;o apaga, apenas sobrep&#245;e. Deixa que o p&#250;blico perca o interesse, que mude de assunto, que v&#225; colher a fruta do momento.</p><p>Porque h&#225; sempre uma fruta para ser colhida no primeiro plano. Algo que brilha, que promete, que &#233; novo. No meu caso, era uma fruta que n&#227;o existe, mas no quadro, com a tinta por cima, ela parecia real o suficiente.</p><p>Terminei, limpei os pinc&#233;is, arrumei a pra&#231;a. Fiquei olhando o quadro por um tempo. O carro sem rodas suspenso por tijolos, o port&#227;o cinza, a &#225;rvore com o corte reto na copa. A figura com cabe&#231;a de tomate carregando o peixe enorme. Os dois homens, um colhendo do ch&#227;o aquela fruta imposs&#237;vel.</p><p>&#192;s vezes penso que a arte &#233; o &#250;ltimo lugar onde a gente controla a narrativa sem precisar dar satisfa&#231;&#227;o. Voc&#234; escolhe o que mostrar, o que esconder, o que sobrepor. O p&#250;blico, se um dia vir, vai olhar e vai achar que entendeu. Ou n&#227;o. Talvez olhe, estranhe a fruta, estranhe a cabe&#231;a de tomate, e siga adiante. Perde o interesse. Vai colher outra coisa.</p><p>O p&#250;blico perdeu o interesse no caso Epstein. Perde o interesse em tudo que exige paci&#234;ncia para ver o que veio antes, o que foi rascunho, o que foi coberto. Prefere a fruta no primeiro plano. E quem pode culp&#225;-los? A fruta est&#225; ali, ao alcance da m&#227;o, brilhando. Que importa se tem espinhos? Que importa se n&#227;o existe?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg" width="2305" height="3000" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:3000,&quot;width&quot;:2305,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1853124,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/191870733?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa585ba6d-3093-4de5-8e3c-4ff8a76b058c_3750x3000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5E9V!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1cbaf5e-2c5f-4a22-9419-7a051c680790_2305x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-que-se-colhe-no-asfalto?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-que-se-colhe-no-asfalto?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/o-que-se-colhe-no-asfalto?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O rascunho e a bomba]]></title><description><![CDATA[A narrativa da guerra. A narrativa da arte.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/o-rascunho-e-a-bomba</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/o-rascunho-e-a-bomba</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 10 Mar 2026 10:35:36 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Estava eu dia desses, no ateli&#234;, com a mesa cheia de recorte, fotografias que tirei andando por Goi&#226;nia, e uma cola tenaz que mais cola o dedo do que papel. Foi s&#243; parar de chover que o calor voltou cuspindo na cara. E eu tentando criar coisas que nem sei. Peguei uma foto de um carro sem rodas que fiz aqui perto de casa, e colei por cima de uma fachada de mec&#226;nica ali do Setor Pedro Ludovico. Coloquei uns personagens aqui e ali. Fiquei olhando e pensei: pronto. &#201; isso. Goi&#226;nia existe, mas a minha Goi&#226;nia n&#227;o. &#201; uma cidade que o CEP falta um n&#250;mero.</p><p>Esse lance de pegar o real e distorcer, de fazer a fotografia mentir mais que pol&#237;tico em ano de elei&#231;&#227;o, &#233; o que eu ando estudando. O povo chama de p&#243;s-verdade, de simulacro, esses conceitos que a gente l&#234; e fica com dor de cabe&#231;a. Mas no fundo, &#233; o seguinte; c&#234; j&#225; parou pra pensar que a gente vive mais dentro da mentira do que na verdade? A foto que eu tiro do cal&#231;ad&#227;o da Rua 44, com as barracas de ambulante e o povo empurrando, &#233; real. Mas quando eu coloco um cabe&#231;a de pequi andando de boa ali, aquela imagem vira uma verdade nova. Ela nunca aconteceu, mas ela existe agora, no papel. &#201; uma realidade paralela, uma hist&#243;ria contado pela metade.</p><p>Mas isso n&#227;o &#233; ideia minha, os donos dos jornais fazem isso desde sempre. Liguei a televis&#227;o s&#225;bado retrasado, depois do caf&#233; com p&#227;o de queijo, e estava s&#243; o peteco. Israel e Estado Unidos pelejando com o Ir&#227; que mais parece discuss&#227;o de boteco que vira briga de faca. Mas a faca era m&#237;ssil. E o que me chama aten&#231;&#227;o nem &#233; a fuma&#231;a subindo, mas a novela que veio antes da primeira bomba cair.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Galera estava em cima dos arquivos Epstein. Estava sobrando para todo mundo. A coisa ficou meio feia pros bilion&#225;rios, ent&#227;o, para livrar um pouco pro lado deles, resolveram atacar o Ir&#227;. A mesma conversa de sempre que voc&#234;s j&#225; ouviram e n&#227;o vou repetir aqui. Americano fica na briga entre republicano e democrata, mas a pol&#237;tica ali &#233; um teatro. Aquilo n&#227;o &#233; um pa&#237;s, &#233; um centro comercial gerido por, sei l&#225;, dez pessoas. Os pol&#237;ticos s&#227;o gerentes eleitos para resolverem as brigas do empregados. O Brasil &#233; a mesma coisa, viu?</p><p>Mas a&#237;, voc&#234;s viram aquela hist&#243;ria dos iranianos pintando avi&#227;o e helic&#243;ptero no ch&#227;o? Doidera. Pegaram o deserto, alisaram a areia igual alisa a massa de cimento pra fazer laje, e pintaram uns ca&#231;as e umas aeronaves. Tudo na tinta, no pincel tipo eu colando lambe pelas ruas. Mas a&#237; o rol&#234; muda de figura: a inten&#231;&#227;o n&#227;o era criar arte, era criar mentira. Era fazer o sat&#233;lite espi&#227;o, ou o drone do inimigo, bater foto e pensar: &#8220;Uai, tem uma base a&#233;rea aqui&#8221;. A bomba ca&#237;a no deserto, na tinta, e a de verdade t&#225; l&#225;, seguro de baixo do ch&#227;o. &#201; a colagem tomando conta do mundo. &#201; o desenho virando escudo. Estrat&#233;gia Looney Tunes.</p><p>E o mais doido? O sistema de defesa israelense, o tal do Escudo de Ferro, que o ocidente fala que &#233; a &#250;ltima Coca-cola do deserto, n&#227;o t&#225; dando conta. A tecnologia americana, que &#233; de outro mundo, enfrentando resist&#234;ncia. Os iranianos, que n&#227;o t&#227;o nem a&#237; pra ISO 9000, t&#227;o l&#225; com os deles, fazendo a festa. Israel usa um m&#237;ssel t&#233;rmico n&#227;o sei o que que custa U$1mi contra um drone de U$50 mil. A conta n&#227;o vai fechar. Mas para n&#243;s, do ocidente, est&#225; tudo bem, est&#225; tudo dando certo. A guerra &#233; isso, um jogo de desinforma&#231;&#227;o, um cabo de guerra de mentira. &#201; o Goi&#225;s e Vila, mas com pa&#237;s inteiro no meio.</p><p>Isso me fez lembrar de uma vez que eu fui pra Piren&#243;polis e tirei um monte de fotos. Parei num morro e fiquei olhando a cidade l&#225; embaixo. A cidade &#233; linda, pacata, cen&#225;rio de novela. Mas quem j&#225; foi em feriado prolongado sabe: &#233; briga, &#233; som alto, &#233; turista dando rata. A foto mentiu. Ou a foto contou s&#243; um lado da hist&#243;ria? Tipo a m&#237;dia cobrindo o genoc&#237;dio de Gaza.</p><p>Meus desenho s&#227;o essa guerra. Eu tiro foto de um vendedor de milho na rua, mas eles medem 1m de altura. Goi&#226;nia vira cen&#225;rio de filme de fic&#231;&#227;o cient&#237;fica, mas &#233; a mesma Goi&#226;nia de sempre, com fam&#237;lias construindo barracos de baixo das passarelas da BR e pr&#233;dio de luxo no Alto da Gl&#243;ria. A cidade existe e n&#227;o existe. &#201; real e &#233; desenho. &#201; uma colagem que mistura o que eu vejo com o que eu invento.</p><p>E &#233; nessa hora que eu paro e penso no simulacro. O fil&#243;sofo franc&#234;s, o Baudrillard, que Deus o tenha, dizia que a gente j&#225; n&#227;o vive mais a realidade. A gente vive a representa&#231;&#227;o dela. &#201; o mapa que vira maior que o territ&#243;rio, o Waze que toma o lugar das ruas. &#201; a foto do prato que importa mais que o gosto da comida. &#201; a briga na internet que vale mais que o abra&#231;o. E nesse trem todo, a verdade vira artigo de luxo. A mentira, bem feita, vira moeda corrente. O caso dos avi&#245;es pintado no ch&#227;o &#233; a prova. Eles n&#227;o estavam tentando esconder a verdade, eles estavam criando uma verdade nova. Uma realidade falsa, mas com endere&#231;o, com coordenada geogr&#225;fica, com imagem de sat&#233;lite. &#201; a p&#243;s-verdade em formato de m&#237;ssil. &#201; o desenho usado para o desperd&#237;cio de um m&#237;ssil de U$2 milh&#245;es.</p><p>E eu aqui, no ateli&#234;, com meus pap&#233;is e minha cola tenaz, desenhando personagens cabe&#231;udos e juntando ruas de Goi&#226;nia, t&#244; fazendo o mesmo. S&#243; que minha arma &#233; papel. Minha bomba &#233; um tra&#231;o torto. Minha guerra &#233; tentar entender se o que a gente vive &#233; verdade ou se &#233; s&#243; mais uma camada de tinta no deserto, esperando um m&#237;ssil. &#201; a vida. Ou o desenho dela. Nesse mund&#227;o de meu Deus, onde at&#233; guerra tem roteiro, o que sobra pra gente &#233; a inven&#231;&#227;o. O resto &#233; tinta no ch&#227;o.<br></p><p><br>Com estima e quentura</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg" width="2466" height="407" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:407,&quot;width&quot;:2466,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:45062,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/190434602?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F150e738a-9126-41a3-8c98-078ed933a4a0_2480x466.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mprk!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2da5a997-f4b4-4759-9c49-e661c04a095b_2466x407.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg" width="1456" height="1165" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1165,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:12074358,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/190434602?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d3PZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4f7ea1a3-84b0-469f-8e98-f5153c9b9892_3875x3100.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-rascunho-e-a-bomba?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-rascunho-e-a-bomba?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/o-rascunho-e-a-bomba?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Cê pensa demais, fi.]]></title><description><![CDATA[Um desenho se faz com linhas e n&#227;o com conceitos.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/ce-pensa-demais-fi</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/ce-pensa-demais-fi</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 24 Feb 2026 10:30:26 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><code>O bloco anarco-capitalista j&#225; arruinava a pra&#231;a com seu samba de sapat&#234;nis. Yorick chega do M&#233;xico maquiado, bebendo mezcal num copo americano. Ri agora, chora depois. A rinha de galo &#233; proibida no Brasil, por decreto, desde 1961. Estes dias, em An&#225;polis, a pol&#237;cia apreende animais que eram criados para a peleja. Enquanto isso, na Marginal Botafogo, aparecem enormes letreiros onde se l&#234;: Orkut Frango &#205;ndio Gigante. Yorick mistura mezcal com pingorante sabor energ&#233;tico Mans&#227;o Maromba. Queima a largada e repousa seus ossos no t&#250;mulo do Pedro Ludovico. Este tinha um cavalo chamado D&#243;lar. O bloco anarco-capitalista foi enxotado, mas quem tomou o lugar n&#227;o tem tempero. A fauna se multiplica mas n&#227;o se mistura. Contrassenso. Dez em ponto estoura a primeira bomba. Fuma&#231;a e correria. Yorick acorda no t&#250;mulo do Padre Pel&#225;gio, este tinha o h&#225;bito de cheirar rap&#233; a maltratar a empregada. Escuta o terceiro bloco tocando pros lados da Serra Dourada, calcula os passos para chegar l&#225;. Chora agora, ri depois. Duas ruas para frente um celta azul amassado passa sentido Moinho. Um casal de hippie ri no banco de tr&#225;s o motorista fecha cara na frente. Come&#231;a a chover mas tem sol. Yorick ganha carona no porta-malas.<br>Carnaval de 2024</code></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg" width="1291" height="100" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:100,&quot;width&quot;:1291,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:34511,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/188743243?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QSA3!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1fe63207-f89e-40d9-9f60-79a2f4a0de5f_1291x100.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>Martin Scorsese &#233; famoso por duas coisas. Ser um &#243;timo diretor de cinema (isso &#233; meio &#243;bvio) e tamb&#233;m por assistir e recomendar muitos filmes. H&#225; um <a href="https://www.youtube.com/watch?v=qHoqvvdQqkg&amp;t=261s">v&#237;deo</a> onde ele fala sobre o Glauber Rocha, e tamb&#233;m menciona outra dezena de cineastas, mas mais especificamente, ele discorre de como dois filmes, <em>Terra em Transe</em> e <em>O Drag&#227;o da Maldade contra o Santo Guerreiro</em>, o influenciaram e continua influenciando at&#233; hoje. O bicho &#233; t&#227;o obcecado, principalmente com o segundo, a ponto de mostrar o filme para todo mundo. Scorsese &#233; fascinado como Glauber fala de pol&#237;tica com uma poesia que torna seus filmes atemporais. A pol&#237;tica &#233; tempor&#225;ria, a poesia &#233; eterna.</p><p>Toda vez que vejo o Scorsese falando de filmes, eu fico me perguntando como o cara tem tanto tempo. Como o cara consegue fazer filmes e assistir tantos filmes? &#201; uma conta que n&#227;o consigo fechar. Fico lutando para come&#231;ar e terminar uma tarefa em um dia, desafio que sempre perco. Nada se faz rapidinho. Mas eu entendo uma coisa. O cara &#233; cineasta, logo, &#233; parte da pesquisa dele assistir o m&#225;ximo de filme que conseguir. Eu procuro ver o m&#225;ximo de obras de arte que conseguir, mesmo que 95% delas seja atrav&#233;s de uma tela, j&#225; que o calend&#225;rio de exposi&#231;&#245;es de Goi&#226;nia raramente exibe algo de fora da produ&#231;&#227;o local. N&#227;o sei se o cineasta consegue falar de tantos artistas visuais e suas obras, tal como fala de filmes. Mesmo assim, a maneira como administra seu tempo &#233; um feito.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>&#201; uma constante nesta newsletter eu reclamar de ter que fazer tantas coisas. Todos n&#243;s temos; eu, voc&#234;, nossos pais, o Scorsese&#8230; A diferen&#231;a est&#225; em onde depositamos a maior parcela de energia. Tem muita cosia que &#233; enxugar gelo, apagar inc&#234;ndio ou insistir em movimentos que n&#227;o levam a muitos lugares. E tem as coisas que realmente queremos fazer. Aquela que nem &#233; uma op&#231;&#227;o, que chega a ser uma necessidade, mas que sempre acaba de lado, cedendo espa&#231;o para as coisas da lista acima.</p><p>Fechei o ano de 2025 com uma produ&#231;&#227;o baix&#237;ssima de obras. S&#243; uns pequenos formatos, uma ou outra tela, uns desenhos soltos. Estou desde janeiro tentando entender o que fiz no lugar de produzir, mas n&#227;o achei a resposta. Diante deste cen&#225;rio, uma resolu&#231;&#227;o deste ano era voltar a produzir com regularidade. Foi o que fiz nas &#250;ltimas duas semanas. Engatei a marcha e segui o rumo. Semana passada at&#233; lembrei que era semana da newsletter, mas n&#227;o desviei o foco dos pinc&#233;is, ademais, acho que a galera estava mais interessada no carnaval.</p><p>Passei o feriado dentro do ateli&#234;. Mas n&#227;o venha com aquela baboseira produtivista &#8220;trabalhe enquanto eles se divertem&#8221;, meu lema continua sendo &#8220;durma enquanto eles trabalham&#8221;, o lance &#233; que eu gosto muito de ficar em casa. E, a parada rendeu. Desenhos em papel, desenhos/pintura em lona de algod&#227;o, colagem de desenhos. Desenhos. Para mim &#233; a coisa mais importante que um artista precisa saber. &#201; a base da pintura e tamb&#233;m da escultura. Sem saber desenhar voc&#234; n&#227;o consegue fazer o resto muito bem. Sabe aquela tatuagem realista toda zoada? Ent&#227;o, mesmo colando o stencil na pele, voc&#234; precisa saber desenhar, e saber onde vai a luz a, e a sombra, para poder fazer a parada bem-feita. A n&#227;o ser que seja seu estilo. Voc&#234; pode usar essa resposta para tudo.<em> Por que voc&#234; abandonou seu colega no alto da montanha? Porque &#233; meu estilo de vida.</em></p><p>No carnaval tamb&#233;m assisti a muitas entrevistas de artistas. Numa delas, um pintor chamado George Condo, que gosto demais, d&#225; um concelho: Primeiro voc&#234; faz, depois voc&#234; pensa a respeito. Curiosamente, hoje (no dia que escrevo este texto) vi outro v&#237;deo, um trecho do document&#225;rio de 1994 do Robert Crumb, no qual ele fala a mesma coisa. Primeiro ele s&#243; faz, sem saber exatamente o que &#233; e onde vai dar, depois ele v&#234; do que se trata. o Scorsese tamb&#233;m fala uma parada nesse sentido: Que ele n&#227;o &#233; um intelectual, n&#227;o consegue ficar teorizando o cinema. Bem, seguei o conselho. Uma das minhas suspeitas sobre o baixo volume de obras do ano passado &#233; justamente o pensar demais e fazer de menos. Um desenho se faz com linhas e n&#227;o com conceitos. Estes s&#227;o tipo as p&#225;ginas da Wikip&#233;dia, linkadas, que sempre nos levam para outra, e para outra, e para outra. O conceito j&#225; est&#225; l&#225;, no meio de v&#225;rias coisas na nossa cabe&#231;a. &#201; a obra que filtra tudo e entrega o extrato do pensamento.</p><p>Separei materiais, uns pap&#233;is e uns retalhos de lona, separei uma por&#231;&#227;o de fotografias, de rascunhos e ideias. Sentei. Com a inseguran&#231;a se aquilo ia realmente funcionar, comecei a trabalhar. Colagens, feitas conforme o formado do suporte e depois transpor aquilo para o desenho. Esbo&#231;o tosco, esquematizado, e eu j&#225; achei que ficou ruim, mas n&#227;o quis voltar atr&#225;s. Fui decidido a fazer ficar legal. Cinco desenhos/pintura antes, durante e depois do carnaval, mais quatro colagens de papel sobre papel. O conceito n&#227;o sei ao certo. S&#227;o personagens fazendo coisas. &#201; comum vermos pessoas envolvidas em atividades que n&#227;o termos a m&#237;nima ideia do que se trata. &#201; o mist&#233;rio da vida, n&#227;o precisamos saber todas as respostas. Por outro lado, foi a resposta que eu precisava para destravar certos inc&#244;modos, e retomar o estado de fluxo da produ&#231;&#227;o. &#201; neste estado que os detalhes ficam claros, que voc&#234; consegue fazer liga&#231;&#245;es mais claras entre coisas aleat&#243;rias. Flui como os versos que saem da boca do Sabotage. </p><p>Agora o ano come&#231;ou. Feliz ano novo. &#26149;&#33410;&#24555;&#20048;&#65281;&#24685;&#21916;&#21457;&#36130;&#65281;<br>Com mui estima<br>Diogo.<br>Carnaval de 2026</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg" width="1456" height="1165" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1165,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:8555360,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/188743243?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sXLR!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4f44fdc-87c6-4e64-8aac-ed1ffb815abe_3750x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Duas batidas de diferen&#231;a. Acr&#237;lica sobre retalho de lona. Carnaval de 2026</figcaption></figure></div><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/ce-pensa-demais-fi?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/ce-pensa-demais-fi?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/ce-pensa-demais-fi?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Básico bem feito.]]></title><description><![CDATA[Como tirar um bom proveito de algo t&#227;o limitado?]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/basico-bem-feito</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/basico-bem-feito</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 03 Feb 2026 15:31:43 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Comprei a m&#225;quina fotogr&#225;fica mais barata que achei na Temu. Tipo cybershot dessas compactas que muita gente tem uma estragada dentro da gaveta, s&#243; que nova. Comprei para fotografar na rua. Eu fazia isso com minha antiga antes dela estragar. Passei a fotografar com o celular, mas eu acho a ergonomia dele horr&#237;vel, sem contar que tem que desbloquear, abrir o app da c&#226;mera&#8230; Sempre fico com medo de deixar ele cair. Com a c&#226;mera n&#227;o, apontou disparou. Click. Em casa eu vejo o resultado do passeio.</p><p>Meu padr&#227;o de compra naquele site se baseia no menor pre&#231;o. Claro que leio o an&#250;ncio por completo para n&#227;o comprar um chaveiro achando que &#233; algo funcional. Por toda a internet tem altos v&#237;deos de gente que &#8220;caiu no golpe da Temu&#8221;. As vezes &#233; bom desconfiar quando voc&#234; v&#234; um sof&#225; por vinte d&#243;lares, talvez ele seja s&#243; um brinquedo de pl&#225;stico. Leia com aten&#231;&#227;o. No entanto, mesmo comprando o que eu queria comprar, no caso uma m&#225;quina fotogr&#225;fica que tire fotos, e um jogo de pincel, escolher o mais barato &#233; escolher a pior qualidade. A c&#226;mera tem uma resolu&#231;&#227;o t&#227;o ruim que parece vinda da primeira gera&#231;&#227;o das digitais, aquelas de disquete (gera&#231;&#227;o Z, busquem conhecimento). O pincel que comprei na mesma leva solta pelo s&#243; de olhar para ele. Deve ser stress. Coitado.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Artista Oper&#225;rio. &#233; uma publica&#231;&#227;o apoiada pelos leitores. Para receber novos posts e apoiar meu trabalho, considere tornar-se uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg" width="1456" height="1941" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1941,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2687654,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/186621173?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8rgN!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc7199b07-784c-4e06-a251-f4aa0c26fa27_7680x5760.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">foto de lixo na rua</figcaption></figure></div><p>Mas a&#237; voc&#234;s devem pensar que sou muquirana, ou um quebrado, que eu deveria ter comprado algo melhor. Deveria mesmo. Mas em certos casos, n&#227;o me interessa muito a melhor qualidade e sim o contr&#225;rio. Como posso tirar um bom proveito de algo t&#227;o limitado? Al&#233;m do mais, na maior parte do tempo a gente precisa de um objeto ou equipamento para uma fun&#231;&#227;o espec&#237;fica e somente. Para meus objetivos, uma c&#226;mera barata resolve, um pincel com calv&#237;cie tamb&#233;m. J&#225; para outras ocasi&#245;es, vou precisar de um fot&#243;grafo profissional e um pincel com todos os pelos.</p><p>A limita&#231;&#227;o funciona bem como t&#233;cnica de processo criativo. &#201; libertador. No meu entendimento, liberdade n&#227;o &#233; poder fazer o que quiser, mas escolher o que n&#227;o fazer. &#201; diferente de querer ser livre para poder ser um nazista sem arcar com as consequ&#234;ncias e querer ser livre para n&#227;o ter que compactuar com quem detesta por pura conveni&#234;ncia. Mas voltando ao processo criativo, quando escolho que vou usar s&#243; isso e aquilo para produzir uma pe&#231;a, isso me liberta de querer abra&#231;ar o mundo. Me obriga a gastar uns neur&#244;nios para fazer dessa limita&#231;&#227;o a melhor pe&#231;a que consigo fazer. O mais legal, &#233; que frequentemente chego &#224; um lugar que n&#227;o esperava. Criatividade &#233; isso, &#233; encontrar respostas para quest&#245;es n&#227;o previstas. O contr&#225;rio chama Intelig&#234;ncia Artificial.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg" width="1456" height="1092" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1092,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3159667,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/186621173?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!MHAM!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10f2b6de-3f8b-4911-993a-7d66a56927f1_7680x5760.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">foto de port&#227;o descascado</figcaption></figure></div><p>Somos o tempo todo induzidos a comprar materiais e equipamentos para conseguir alcan&#231;ar resultados melhores. Alguns casos precisam mesmo. Por exemplo, eu passei uns 15 anos cortando stencil sobre vidro, at&#233; que experimentei a base de corte &#8212; um tipo de tapete de borracha pr&#243;prio para se fazer cortes em cima &#8212; e isso melhorou minhas condi&#231;&#245;es de trabalho em 1000%. Entretanto, &#233; mais comum nos depararmos com reinven&#231;&#245;es toscas de coisas que j&#225; funcionam muito bem. Esquecemos que muitas vezes s&#243; precisamos de um b&#225;sico de qualidade. Os chineses est&#227;o a&#237; a 3000 anos fazendo lindas pinturas usando somente papel, pincel, tinta nanquim e &#225;gua. J&#225; eu dependo de uma ind&#250;stria de tinta spray, l&#226;minas de a&#231;o, derivados de petr&#243;leo para a tinta acr&#237;lica, lona de algod&#227;o &#8212; que gasta toda a &#225;gua da Bahia mais os piores agrot&#243;xicos do mundo para ser produzido &#8212; mais uma infinidade de tranqueiras que eu acho que PRECISO.</p><p>Mesmo soterrado de coisas, mesmo achando que elas ser&#227;o usadas, meu h&#225;bito de produ&#231;&#227;o acaba se restringindo aos mesmos materiais. Pode haver uma empolga&#231;&#227;o inicial com o brinquedo novo, mas depois de um tempo acabo voltando ao bom b&#225;sico que funciona. Volto por escolha consciente. S&#243; vou usar isso hoje. Meu projeto s&#243; consiste nisso e naquilo. A Thata, que &#233; cozinheira, faz pratos deliciosos s&#243; com o que tem na geladeira.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg" width="1456" height="1092" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1092,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2130120,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/186621173?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!33Z9!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ba8d4bf-92d5-42e7-a6a2-78124ba60c8d_7680x5760.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">foto de cachorro</figcaption></figure></div><p>O grande problema &#233; a escolha dessa limita&#231;&#227;o. Como ter certeza que fizemos a escolha certa? S&#227;o tantas op&#231;&#245;es boas. Te digo que ningu&#233;m sabe que fez at&#233; chegar l&#225;, porque ningu&#233;m sabe onde est&#225; indo. &#8220;Para quem est&#225; perdido, qualquer caminho serve&#8221; j&#225; escreveu Lewis Carrol a muito tempo atr&#225;s. Ningu&#233;m &#233; uma palavra forte, pois n&#227;o &#233; tudo mundo que est&#225; perdido. H&#225; artistas que escolheram fazer um tipo de obra e levaram isso at&#233; as &#250;ltimas consequ&#234;ncias. Para mim o lance &#233; n&#227;o pensar no que poderia ser. A escolha &#233; feita sem refletir muito, meio aleat&#243;ria e sigo com ela. Se o outro caminho poderia ser melhor, nunca vou saber. O que sei &#233; que n&#227;o tem como eu seguir outro caminho que n&#227;o seja o meu, porque n&#227;o h&#225; outro eu. Ent&#227;o se escolho desenhar um peixe ou um estilete e levar isso at&#233; as ultimas consequ&#234;ncias, o resultado vai ser algo meu, que habita meu universo. Mesmo mudando a t&#233;cnica, as condi&#231;&#245;es os objetos, continuar&#225; sendo meu porque tem coisas que est&#227;o intr&#237;nsecas e isso n&#227;o se muda. Ent&#227;o meu amigo, n&#227;o pense demais. Se joga.</p><p>N&#227;o sou fot&#243;grafo, n&#227;o preciso de uma m&#225;quina fuderosa 4k, modo RAW e trenhera para tirar foto de lixo na rua, port&#227;o descascado e cachorro. Meu objetivo &#233; outro, logo, uma b&#225;sica &#233; suficiente. Liberdade criativa n&#227;o &#233; poder fazer qualquer coisa, essa possibilidade s&#243; nos prende e paralisa. Liberdade &#233; n&#227;o precisar de tanta coisa para poder fazer as coisas. O bom e velho arroz com feij&#227;o bem-feito.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg" width="1405" height="1725" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/de2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1725,&quot;width&quot;:1405,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:933041,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/186621173?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc9196ce5-cdb7-4b40-b7b4-9e385ed9e28a_1417x2126.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ftw0!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde2f1aaa-6d0e-465b-b974-9f7044b8d125_1405x1725.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">fazedor de imagem.</figcaption></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O jogo é feito para te deixar de fora.]]></title><description><![CDATA[Mas &#233; nas brechas que a vida se desenvolve.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/o-jogo-e-feito-para-te-deixar-de</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/o-jogo-e-feito-para-te-deixar-de</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 20 Jan 2026 14:39:54 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Recentemente descobriram em Campos Belos/Goi&#225;s uma &#225;rea com uma forma&#231;&#227;o geol&#243;gica rara chamada &#8220;Chamin&#233;s de Fadas&#8221;. O nordeste goiano &#233; lindo. &#201; l&#225; onde fica o Parque Nacional da Chapada dos Veadeiros, o quilombo Engenho II &#8211; Kalunga, e centenas de cachoeiras deslumbrantes. Tamb&#233;m &#233; onde o agroneg&#243;cio avan&#231;a arrastando tudo com seus corrent&#245;es para dar lugar &#224; monocultura de gr&#227;os. Eu j&#225; passei por Campos Belos uma vez, indo para o Tocantins. J&#225; vi not&#237;cias de cachoeiras muito bonitas por l&#225; e agora as tais das chamin&#233;s. Seria o local uma cidade industrial das fadas? Que classe de produtos elas manufaturam?</p><p>Eu sempre me espanto com a descoberta de lugares novos nos dias atuais, dominados por c&#226;meras, sat&#233;lites e GPS. Meu espanto se d&#225; principalmente porque ando obcecado com um assunto, a seguran&#231;a digital. Estou longe de ser um hacker ou um paranoico, mas me incomoda bastante saber que minha vida digital est&#225; na m&#227;o de, sei l&#225;, seis empresas. Ent&#227;o acho louco, mesmo com todo o circo da hipervigil&#226;ncia armado, que haja lugares no mundo que ningu&#233;m, ou quase ningu&#233;m, sabe da exist&#234;ncia.</p><p>O sonho de um mundo integrado, global, com troca de conhecimento livre e acesso &#224;s maravilhas produzidas nos lugares mais distantes, se transformou na melhor cadeia jamais imaginada por qualquer Estado. Todo mundo controlado e consumindo. Entretenimento de qualidade 24h por dia, 7 dias por semana. Lojas abertas todos os dias, sem feriado, sem dia santo. At&#233; mesmo no meio da trag&#233;dia.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Tudo que a gente precisa para viver j&#225; foi inventado. Hoje, o consumo se d&#225; basicamente por tr&#234;s motivos. O primeiro &#233; uma classe de produtos que, depois de criados, passaram a ser necessidade. Um smartfone por exemplo. At&#233; para ler um card&#225;pio precisamos de um telefone, com internet ativada, para poder ler um famigerado QR code. Isso sem contar milhares de servi&#231;os (incluindo servi&#231;os b&#225;sicos e universais) que voc&#234; PRECISA de um telefone para poder ter acesso. A outra classe &#233; a da aprova&#231;&#227;o. Cada nicho, cada c&#237;rculo, tem seus c&#243;digos e voc&#234; &#233; obrigado a consumir se quiser ser aceito. Al&#233;m da compra de bens materiais, voc&#234; precisa tamb&#233;m adquirir uma maneira de falar, de se comportar, preconceitos e est&#233;ticas novas. E man&#233; faz de tudo para ser aprovado. A terceira e &#250;ltima classe &#233; a de produtos de necessidade real. Coisas que faz sentido. Comida, produtos de higiene, uma camiseta e um cal&#231;ado. A sesta b&#225;sica.</p><p>Quando se fala de aprova&#231;&#227;o, eu sempre lembro do sistema da arte contempor&#226;nea brasileira. &#201; o melhor exemplo. Voc&#234; &#233; um artista, t&#225; l&#225; produzindo todo dia e resolve que quer expor seu trabalho, vender, participar de algum evento importante e etc. Primeiro voc&#234; precisa da aprova&#231;&#227;o de um curador, depois de algumas institui&#231;&#245;es do baixo clero, tipo um pequeno museu local ou centro cultural. A etapa seguinte, &#233; conseguir chegar numa institui&#231;&#227;o maior, tipo um grande museu local, ou um grande pr&#234;mio nacional, para ent&#227;o chegar &#225; uma institui&#231;&#227;o gigante, um MASP da vida. &#201; uma jornada longa, caso voc&#234; n&#227;o seja herdeiro ou apadrinhado de um grand&#227;o do do rol&#234;.</p><p>A coisa &#233; um jogo de melindres. O artista perde sua liberdade pois, trabalhar com a pessoa errada, ou a institui&#231;&#227;o errada &#233; puni&#231;&#227;o. Volte para a casa &#8220;in&#237;cio&#8221;. Neste jogo, a arte &#233; algo que depende de mediadores demais para ser entendida como tal. Voc&#234; precisa agradar muita gente, fazer um curso tailand&#234;s de massagem de ego, desenvolver a habilidade da conversa fiada e convencer os outros que seu trabalho &#233; bom. A boa not&#237;cia disso tudo &#233; que seu trabalho n&#227;o precisa ser bom. Voc&#234; nem precisa de um trabalho, basta ter l&#225;bia o bastante para convencer algu&#233;m a comprar uma <a href="https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/artista-italiano-vende-escultura-invisivel-por-r-87-mil/">escultura feita de ar</a> ou uma <a href="https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2024/11/21/famosa-banana-colada-na-parede-e-vendida-por-mais-de-r-35-milhoes-em-nova-york.ghtml">banana presa com fita adesiva.</a></p><p>A descoberta do parque industrial das fadas, l&#225; na gloriosa Campos Belos, e o fato dela ter passado desapercebido dos olhos humanos por mais de milhares de anos, e que agora provavelmente ser&#225; destru&#237;da pelo turismo, me lembrou de um texto cl&#225;ssico: Zona Aut&#244;noma Tempor&#225;ria do Hakim Bey. O conceito se refere a um espa&#231;o onde grupos ou indiv&#237;duos buscam estabelecer uma forma de autogoverno e liberdade tempor&#225;ria, geralmente afastando-se de estruturas de poder convencionais e hier&#225;rquicas. &#201; uma zona viva, tipo uma planta, nasce, deixa frutos e sementes e morre. N&#227;o quero me aprofundar no livro, ele &#233; pequeno e voc&#234; consegue nesse <a href="http://www.mom.arq.ufmg.br/mom/arq_interface/4a_aula/Hakim_Bey_TAZ.pdf">PDF aqui</a>. Mas me lembrei dele por conta de um conceito que o autor chama de desaparecimento, ou de recusa.</p><p>N&#227;o se trata de um desaparecimento no sentido de sumir de um lugar para sempre &#8212; desaparecer no espa&#231;o e no tempo &#8212; mas sim, desaparecer do radar do poder. N&#227;o h&#225; sentido em combater ou reformar um sistema que &#233; puro teatro. Desaparecer para as frestas. Um p&#233; de goiaba que insiste em crescer na rachadura da cal&#231;ada. Um grupo de ex-escravizados que foram montar sua cidade no alto de uma montanha l&#225; na cidade de Cavalcante, pertin de Campos Belos. Atacar e fugir, n&#227;o porque voc&#234; &#233; covarde, mas sim, fugir para poder atacar novamente. A cria&#231;&#227;o de outra coisa que o poder n&#227;o tem conceito, n&#227;o consegue classificar, n&#227;o consegue colocar numa caixa, ou numa cadeia. N&#227;o &#233; arte, n&#227;o &#233; ilustra&#231;&#227;o, n&#227;o &#233; desenho nem pintura, nem escultura. Talvez os dois italianos, o da escultura e o da banana, entenderam isso e tiraram uma grande onda com a cara de todos n&#243;s.</p><p>Que deus lhe guarde e a virgem lhe proteja.<br>Diogo.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg" width="1456" height="1092" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1092,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:9492393,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/185184243?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!lu5T!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6e3fdae-5da4-4706-a265-3ca34a075580_4000x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">fada de Campos Belos</figcaption></figure></div><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-jogo-e-feito-para-te-deixar-de?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/o-jogo-e-feito-para-te-deixar-de?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/o-jogo-e-feito-para-te-deixar-de?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Temporada dois - Episódio Piloto]]></title><description><![CDATA[Alegria e Medo de estar por fora.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/temporada-dois-episodio-piloto</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/temporada-dois-episodio-piloto</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 06 Jan 2026 10:31:01 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><em>JoMO &#8212; Joy of Missing Ou</em>t, ou, traduzindo para nosso PT-BR: Alegria de estar por fora. &#201; o conceito antag&#244;nico ao <em>FoMO &#8212; Fear of Missing Out, </em>ou: Medo de estar por fora. FoMO pode ser definida como o medo de n&#227;o conseguir acompanhar as atualiza&#231;&#245;es fazendo com que o a pessoa fique presa &#224;s redes sociais. Afinal, ningu&#233;m quer ser alienado. Ah, o capitalismo, sempre inventando palavras para os transtornos que ele causa.</p><p>Pois bem. M&#234;s passado, durante o recesso da newsletter, eu dei uma diminu&#237;da dr&#225;stica no meu tempo de uso de tela. Meu dezembro foi tipo a sexta-feira do ano. Corri para finalizar algumas tarefas no prazo e no mais, foi s&#243; aquele ritmo meio parado de quem espera pelo fim de semana. Neste m&#234;s, cansado e devagar, fiz um balan&#231;o do ano, planejei mais ou menos este que inicia, li e assisti filmes. Pegava o celular de vez em quando e era abrir um feed que vinha a pregui&#231;a. Tipo uma vers&#227;o do S&#233;c. XXI de <em>Alegria Alegria</em> do Caetano Veloso.</p><blockquote><p><em>O sol nas bancas de revista<br>Me enche de alegria de pregui&#231;a<br>Quem l&#234; tanta not&#237;cia?</em></p></blockquote><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Uma semana era o Francisco Bosco repetindo a m&#225;xima machista de botar a culpa na v&#237;tima. Quase chamando as mulheres de hist&#233;ricas por, vejam s&#243;, pedir para n&#227;o serem assassinadas. Pelo que parece, ele acha o tom da conversa agressivo demais. Mais agressivo que feminic&#237;dios di&#225;rios. Na outra semana, era o Zez&#233;, na outra era doido brigando com chinelo. Cada vez que eu abria uma rede social era uma cortina de fuma&#231;a. Enquanto isso a boiada vai passando. A estrat&#233;gia &#233; s&#243; jogar um boi para n&#243;s, piranhas, ficarmos ocupados devorando ele, enquanto o resto passa batido. Tipo a aprova&#231;&#227;o do or&#231;amento do governo para este ano, ou os 400 mil na casa do deputado l&#225; do Rio. Mas a&#237;, nessa minha rehab das redes, as vezes algu&#233;m me vinha com o assunto do dia, ou da semana e eu estava totalmente por fora. E eu me sentia bem por isso. Foi nessas que descobri sobre FoMO e JoMO.</p><blockquote><p><em>O sol nas bancas de revista<br>Me enche de alegria de pregui&#231;a<br>Quem precisa de tanto conte&#250;do?</em></p></blockquote><p>Alegria de estar por fora do manic&#244;mio que se tornou as redes sociais com tanto v&#237;deo de IA e gente defendendo narrativas distorcidas e sem sentido. Alegria que me coloca no grande dilema do artista aut&#244;nomo: Como viver de arte fora das redes sociais, sendo elas os principais canais de divulga&#231;&#227;o? Eu sei que essa pergunta que me fa&#231;o todo dia &#233; errada, porque sei que as verdadeiras redes sociais s&#227;o off-line, ou, pelo menos fora dos apps das big techs. Toda vez que participei de um evento presencial, ou abordei as pessoas, uma por uma, por mensagens, e-mails e etc, tive mais sucesso do que alimentar feeds, stories, v&#237;deos curtos e afins. A internet morreu. As fronteiras da realidade e da imagina&#231;&#227;o ca&#237;ram e agora temos que nos perguntar todos os dias se &#233; falso ou n&#227;o. Este texto que voc&#234; l&#234; &#233; falso ou n&#227;o?</p><blockquote><p><em>O sol nas&#8230;<br>Me enche de&#8230;<br>Pra qu&#234; v&#234; tanta mentira?</em></p></blockquote><p>H&#225; um m&#234;s atr&#225;s eu escrevia o &#250;ltimo texto de 2025. Entrei me recesso para repensar a newsletter e escrever com calma. Coisas que n&#227;o fiz. Mas isso n&#227;o significa que fiquei de bobeira, s&#243; assistindo filme. Meu rol&#234; &#233; visual, e &#233; com desenhos e pintura, com os recortes do stencil ou nas colagens que meu trampo se desenrola. Mas a pausa foi necess&#225;ria para saber se eu realmente preciso manter tantos pratos girando no meu n&#250;mero de equilibrista, ou se s&#243; ca&#237; no golpe de que tem que ser correia. N&#227;o cheguei &#224; conclus&#227;o nenhuma. Retomo a Artista Oper&#225;rio do jeito que larguei: deixando as coisas para &#250;ltima hora. O que eu acho uma bosta, porque n&#227;o gosto de trampar sobre press&#227;o. Esse rol&#234; de &#8220;trabalho melhor sobre press&#227;o&#8230;&#8221; at&#233; os ratos fazem isso. Mas n&#227;o significa que o resultado sai melhor. Ele s&#243; sai. Por outro lado &#233; o compromisso que mant&#233;m a engrenagem funcionando. Eu disse que voltaria dia seis de janeiro, junto com os palha&#231;os do dia Reis e aqui estou.</p><p>A carta de hoje &#233; s&#243; um lembrete de que estou vivo, e um al&#244; para os muitos assinantes novos (foram quatro) que chegaram e encontraram a reparti&#231;&#227;o meio abandonada. Foram s&#243; f&#233;rias coletivas, mas esquecemos de trancar a porta. Espero que ningu&#233;m tenha roubado nada.</p><p>Dou f&#233;.<br>Diogo</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg" width="1456" height="2588" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:2588,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2602117,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/183586942?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AKJf!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94d0e62f-a140-47db-a22e-480d7fe07757_2080x3697.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Lambe-Lambe. Palha&#231;o de Reis. foto original por Luiz Matuto.</figcaption></figure></div><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/temporada-dois-episodio-piloto?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/temporada-dois-episodio-piloto?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/temporada-dois-episodio-piloto?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Quartinho]]></title><description><![CDATA[arte de garagem, newsletter de garagem.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/quartinho</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/quartinho</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 09 Dec 2025 10:40:40 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<blockquote><p><em>Well, you&#8217;re in your little room<br>And you&#8217;re working on something good<br>But if it&#8217;s really good<br>You&#8217;re gonna need a bigger room<br>And when you&#8217;re in the bigger room<br>You might not know what to do<br>You might have to think of how you got started<br>Sitting in your little room</em></p><p>Bem, voc&#234; est&#225; no seu quartinho<br>E est&#225; trabalhando em algo bom<br>Mas se for realmente bom<br>Voc&#234; vai precisar de um quarto maior<br>E quando estiver no quarto maior<br>Talvez n&#227;o saiba o que fazer<br>Talvez tenha que se lembrar de como tudo come&#231;ou<br>Sentado no seu quartinho</p><p>(tradu&#231;&#227;o livre via google)</p><p>Letra de <em>Little Room</em> do White Stripes.</p></blockquote><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png" width="401" height="54.53159340659341" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:198,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:401,&quot;bytes&quot;:184568,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/181064241?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!S7NT!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5039ebe0-f42d-4f07-9f7c-393f5e70ecd1_1500x204.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>Um tempinho atr&#225;s a m&#250;sica acima deu uma viralizada, pelo menos na minha bolha, por conta de um v&#237;deo em que os caras do Outkast falam dela em algum evento. Contam que o grupo nasceu assim, num quartinho, fazendo rap sem compromisso. Essa m&#250;sica &#233; massa, de um &#225;lbum massa. Gosto muito do White Stripes, s&#243; n&#227;o gosto da m&#250;sica <em>7 Nation Army</em> porque, assim como todo hit, foi tocada &#224; exaust&#227;o e eu fiquei meio de saco cheio dela. Ver o v&#237;deo sobre a m&#250;sica me relembrou como a banda &#233; divertida mas ela estava meio esquecida por aqui. Tirei a poeira dos CDs e botei para rodar. Sim, tenho CDs e mais importante, onde toc&#225;-los.</p><p>Comecei a <em>Artista Oper&#225;rio</em>, doravante denominada AE, para criar um hype sobre mim mesmo. Contar minha hist&#243;ria, meu processo criativo, certos posicionamentos e ideias. Comecei em mar&#231;o deste ano com cerca de 60 assinaturas &#8212; uma galera importada do meu site. 42 edi&#231;&#245;es depois, o n&#250;mero saltou para 230, com alguns pagos. Acho esse n&#250;mero impressionante, levando em considera&#231;&#227;o o baixo comprometimento com essa newsletter. Nunca escrevi pensando em ganhar dinheiro com ela. Como disse no come&#231;o, o lance era me posicionar, j&#225; que raramente tenho a oportunidade de falar sobre as coisas que fa&#231;o. N&#227;o tem muitos, jornalistas ou curadores me procurando. E de boa tamb&#233;m. Dito isso, eu tamb&#233;m nunca prestei aten&#231;&#227;o &#224;s m&#233;tricas, e o substack &#233; cheio dos dados. Eu sei quem s&#227;o meus leitores ass&#237;duos. H&#225; dados de tudo. A porcentagem de abertura de cada texto, de leitura, gr&#225;ficos de crescimento, taxas comparativas por per&#237;odos, localidade dos assinantes, etc, etc. Nunca dei bola para nenhum. Mesmo assim, o n&#250;mero de assinantes cresce um pouquinho toda semana. Pouca coisa, mas constante.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga.</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>42 semanas publicando textos, sem faltar nenhuma. Uma vit&#243;ria levando em considera&#231;&#227;o meu hist&#243;rico de abandonos de projetos. Periodicidade semanal, que eu consigo atender, uma semana melhor que outras. Ou pelo menos conseguia. Iniciar a newsletter teve aquela empolga&#231;&#227;o de in&#237;cio de projeto novo. Muitas possibilidades. Mas 9 meses depois, e eu estou meio de saco cheio. Tipo gr&#225;vida. Cansado. T&#225; na hora de parir. Todo mundo sabe que a AE n&#227;o &#233; minha &#250;nica atividade, conforme disse no par&#225;grafo anterior, ela nunca foi uma prioridade. Sempre &#224; vi como <em>hobbie</em> e &#233; a&#237; que a coisa pega.</p><p><em>Hobbie</em> a gente faz quando d&#225;, nas horas livres, por prazer. Semana passada eu falei uma parada assim sobre minha pr&#225;tica com cadernos. Tamb&#233;m falei sobre proteger coisas do dinheiro, e, a partir do momento que abri os planos pagos, eu contaminei tudo. Alguns amigos bem intencionados me incentivaram a abrir planos de assinatura, e assim o fiz, e eles cumpriram suas promessas. Legal entrar uma grana com uma parada que estou fazendo s&#243; por que quero. Mas, aquela rela&#231;&#227;o de amizade, de zuera, foi substitu&#237;da por compromissos e expectativas. E tenho certeza que &#233; uma noia 100% minha. Mas ainda sim, uma noia.</p><p>Ser artista &#233; quase ser uma bolsa de valores ambulante. &#201; lidar com noia de muita gente. H&#225; muita especula&#231;&#227;o em cima da classe. Est&#227;o sempre de olho onde o artista est&#225; pisando, onde est&#225; expondo, o que faz com sua arte. Se ganhou pr&#234;mios, se foi escolhido para a exposi&#231;&#227;o, se tem obras em museu. A qualidade do trabalho pouco importa mas sim quem validou aquilo como arte. E a valida&#231;&#227;o &#233; necess&#225;ria porque muita gente n&#227;o tem coragem de assumir os pr&#243;prios gostos. Na verdade, muita gente nem gosta de arte. &#201; s&#243; mais um ativo. Compra hoje para revender amanh&#227;. A compara&#231;&#227;o com a bolsa de valores n&#227;o &#233; por acaso. Mas mesmo os que gostam de arte e querem colocar na parede, t&#234;m medo de botar uma pe&#231;a qualquer e ser tirado de rid&#237;culo. Vive-se e compra-se para mostrar para os outros. Poucos s&#227;o aqueles que tem coragem de assumir seus gostos, e para estes eu pago um pau. O sistema da arte &#233; tipo o Mercado, esse ser invis&#237;vel noiado e abstrato, todo melindroso que se irrita com qualquer coisa. Voc&#234; est&#225; sempre pisando em ovos.</p><p>No meu caso, sou validado por muita gente, mas por pouqu&#237;ssimas institui&#231;&#245;es. Nunca ganhei um pr&#234;mio, nem mesmo fui indicado. Se eu fosse uma banda, seria uma de hardcore, h&#225; 20 anos no underground, tocando na porta da Hocus Pocus. Como diz meu amigo M&#225;rcio Jr. (Mmarte e Mechanics): 20 anos de sucesso &#233; f&#225;cil, quero ver aguentar 20 anos de fracassos. Comecei dentro do meu quarto, depois fui para a &#225;rea onde lava-se as roupas, depois para outro quarto e ent&#227;o para o espa&#231;o atual. O quarto &#233; maior e muitas vezes me perco no que estou fazendo, mas o alicerce &#233; firme. A casa n&#227;o vai cair. Conto essas coisas a t&#237;tulo de informa&#231;&#227;o e n&#227;o de lamenta&#231;&#227;o. &#8220;Olha como sou injusti&#231;ado&#8221;. Nada disso. Assim como em todo lugar, na arte a coisa funciona como uma pir&#226;mide. Voc&#234; tem os Pablo Picasso e Basquiat da vida, l&#225; no topo, tem os famosos nacionais, os regionais, os locais e os da comunidade. Eu estou ali no meio do rol&#234;, assim como milh&#245;es.</p><p>Estava falando da AE e do nada comecei a falar de outro assunto. &#201; muita coisa para administrar e eu ando meio desfocado ultimamente. O que eu estava dizendo &#233; que comecei a publicar a newsletter de au&#234;, s&#243; para trocar ideias, e a coisa foi crescendo. Descobri que n&#227;o tenho tanta dificuldade para escrever e que muita coisa que eu achava que era uma quest&#227;o minha, encontrou eco em voc&#234;s leitores. Mas os &#250;ltimos dois meses foram zoados. &#201; aquela velha conversa de sempre. Correria atr&#225;s de trabalho, ter que trabalhar quando se consegue um, equilibrar a vida cotidiana, os planos para o futuro e no meio disso tudo, escrever. V&#225;rios dos textos que sa&#237;ram ultimamente foram de &#250;ltima hora, sem eu saber sobre o que falar, com aquele sentimento de ter que cumprir a promessa de ajudar o amigo na mudan&#231;a. Este texto &#233; o mesmo caso.</p><p>Dito isso, anuncio algumas mudan&#231;as na AE. A primeira &#233; que a periodicidade vai deixar de ser semanal. Provavelmente quinzenal, para eu conseguir pensar com calma sobre os assuntos, e voltar sem correria. O segundo an&#250;ncio &#233; a extin&#231;&#227;o da edi&#231;&#227;o extra, a <em>Caderno Vermelho</em>, como recompensa aos planos pagos. Eu n&#227;o consigo escrever edi&#231;&#245;es extras, pensar um assunto extra e tal. Mas fiquem &#224; vontade para me pagar um caf&#233;. O terceiro an&#250;ncio &#233; que as coisas podem ficar meio estranhas. Esse formato de carta j&#225; est&#225; me enjoando e muito provavelmente publicarei coisas sem sentido, tal como os desenhos que venho fazendo.</p><blockquote><p>Por &#250;ltimo an&#250;ncio muito importante. Est&#225; no ar o meu tradicional cat&#225;logo de fim de ano, tradi&#231;&#227;o essa que iniciou semana passada. Voc&#234; pode encontr&#225;-lo <a href="https://drive.google.com/file/d/11C1mOuYIVh5qQo6Q4P81Zj5FPsSCtsLP/view?usp=drive_link">neste link aqui</a> e nele tem desde pinturas em telas at&#233; desenhos, a Rasura, camiseta e lambe-lambe. Um leque grande de material. Vem ser feliz.</p></blockquote><p>Comecei a escrever esse texto sem saber onde ia dar. Eu poderia s&#243; avisar as mudan&#231;as sem dar explica&#231;&#227;o nenhuma, mas foi isso, aproveitei que precisava de algo para amanh&#227; e troquei esse papo com voc&#234;s. Enquanto estamos lutando contra a escala 6x1, eu estou me impondo uma 7x7 e nem cheguei ao meu primeiro milh&#227;o. A&#237; n&#227;o, p&#244;!</p><p>Fim da primeira temporada. Sei de janeiro estamos de volta.<br>Com mui estima.<br>Diogo.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg" width="1456" height="1092" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1092,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:6996664,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/181064241?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5a_n!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F04b81985-9863-4a75-8518-4e08b0f8d619_4000x3000.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/quartinho?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/quartinho?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/quartinho?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Meu google pessoal.]]></title><description><![CDATA[anal&#243;gico e impreciso. reposit&#243;rio de ideias.]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/meu-google-pessoal</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/meu-google-pessoal</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 02 Dec 2025 10:40:38 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h4></h4><blockquote><h4>Memorando</h4><ol><li><p>M&#234;s passado foi ca&#243;tico, uma correria danada de trampo para tapar algum buraco do or&#231;amento, o que resultou na falta da edi&#231;&#227;o da Caderno Vermelho, que pretendo compensar este m&#234;s. Dito isso, s&#243; gostaria de lembrar algumas coisas listadas abaixo:</p></li><li><p>Esta newsletter, assim como muitos dos meu projetos s&#227;o feitos de maneira independente, em muitos casos sozinho, sem assistentes e nunca com ajuda de IA. Se voc&#234; gosta do que l&#234;, considere assinar um dos planos pagos.</p></li><li><p>No <a href="https://www.diogorustoff.com/category/all-products">site</a> tem gravuras, feitas com stencil ou serigrafia, al&#233;m da Revista Rasura, camiseta e demais materiais.</p></li><li><p>N&#227;o tem interesse em adquirir nenhum destes materiais mas est&#225; precisando dos servi&#231;os de ilustra&#231;&#227;o? S&#243; entrar em contato que ser&#225; um prazer poder contribuir.</p></li></ol><p>Desde j&#225; muito obrigado pelo carinho e apoio. Abra&#231;os e beijos.</p></blockquote><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png" width="371" height="95.29807692307692" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:374,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:371,&quot;bytes&quot;:319432,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/180404096?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!97oB!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2bf6b5e-8105-4026-85f8-65dd0b75b135_1500x385.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div></div></div></a></figure></div><p></p><p>&#201; meio comum as pessoas me oferecerem as coisas mais aleat&#243;rias quando elas querem se desfazer de algo. Pelo fato de eu ser artista, eu posso vir a usar aquilo de alguma maneira, &#233; o que elas concluem. E n&#227;o estavam erradas porque eu acabava usando para algo. Antigamente eu aceitava de tudo. Um garraf&#227;o, uma pintura a &#243;leo antiga e detonada, uma caixa simples de madeira nem pequena nem grande, um Preto Velho, um cr&#226;nio de boi, um botij&#227;o de g&#225;s refrigerante. Certa vez fui buscar umas baias de call center. Elas tinham um formato interessante e pensei que daria um bom suporte para pintura. Mal consegui colocar no carro e foi uma canseira para tirar de l&#225;. Pesadas, grandes, a madeira prensada se esfarelando em alguns pontos. Elas ficaram encostadas na garagem umas tr&#234;s semanas at&#233; que liguei para o cata-treco levar embora. N&#227;o deu. Hoje sou mais seletivo, porque meu ateli&#234; estava virando um ferro velho de tanta tralha. Entra mais r&#225;pido do que sai, leva um tempo para eu achar a melhor ideia para o suporte, ent&#227;o as coisas v&#227;o se acumulando. Ou simplesmente me empolgo com a possibilidade de usar aquele material, mas acabo deixando de lado enquanto dou prefer&#234;ncia ao bom e velho papel. Tipo a lista de favoritos da netflix que voc&#234; vai adicionando t&#237;tulos, mas que na hora de assistir, acaba escolhendo algo fora da lista depois de  passar 15min navegando no cat&#225;logo. Ou vai direto na s&#233;rie que est&#225; maratonando.</p><p>Este ano um colega me deu uma bobina de papel bem grande. Fui buscar e vi que n&#227;o era t&#227;o grande, mas &#233; pesada. Quero dizer, ela s&#243; tem 26cm de largura, mas sei l&#225;, deve ter uns 700m de comprimento? Quando vi a foto da bobina, achei que ia usar para fazer lambe, mas como &#233; estreita demais, e meus lambes s&#227;o meio grandes, n&#227;o vai rolar. Entretanto, para mim papel nunca &#233; demais e nunca &#233; de m&#225; qualidade. N&#227;o importa se &#233; papel pardo ou se &#233; algum italiano 100% algod&#227;o. Podem me dar sem nem perguntar se quero. Manda pra c&#225;. Ainda n&#227;o sei o que farei com a bobina, que j&#225; est&#225; amarelada, deformada e suja, mas sempre sai algo. S&#243; ficar quietinho que voc&#234; pesca a ideia, j&#225; dizia David Lynch. Ela vem como um peixe, voc&#234; fisga e coloca num aqu&#225;rio chamado caderno, ou qualquer outro dispositivo que tiver &#224; m&#227;o. Mas s&#243; funciona se voc&#234; parar para pensar sobre o assunto. Coisa que ainda n&#227;o fiz. Enquanto o melhor uso para a bobina n&#227;o vem, o que decidi fazer com ela foi um dos objetos que mais gosto. Justamente os cadernos. Cortei um monte de peda&#231;os, fiz uma capa com um cart&#227;o duro e levei numa papelaria para colocar o arame. Gosto de caderno de arames. Voc&#234; abre ele a 180&#186;. &#192;s vezes, quando estou mais empolgado eu fa&#231;o cadernos costurados, capa dura. Mas estes nunca ficam muito bons, n&#227;o tenho os equipamentos certos, n&#227;o sei costurar direito, nem colar. Mas ficam legais para mim. Esta &#233; a gra&#231;a de n&#227;o ter dinheiro envolvido nas coisas. Voc&#234; pode fazer de qualquer jeito. N&#227;o precisa atender um padr&#227;o de qualidade, pois voc&#234; est&#225; fazendo por divers&#227;o, n&#227;o para atender expectativas mercadol&#243;gicas. E mesmo que eu venha a ficar muito bom costurando e encadernando, o prazer est&#225; em fazer o objeto, n&#227;o em ganhar dinheiro com ele. Este eu consigo de outras maneiras, mas tem coisas que preciso proteger dele, ou tudo ficar&#225; contaminado. Tipo aquela frase: Trabalhe com o que gosta e nunca mais gostar&#225; de nada.</p><p>O &#250;ltimo caderno que fiz, aquele com o papel da bobina amarelada, manchada e amassada, eu o fiz para moer. Digo, fiz para gastar sem d&#243;, tocar o foda-se. Escrever qualquer besteira, encher uma folha com c&#237;rculos e quadrados, fazer desenho feio e escrever o que vem &#224; mente. Caderno para moer. Ontem desafiei minha sobrinha a desenhar 90 formigas. Ela fez 34. Moeu. Tenho v&#225;rios cadernos, uns que fiz, outros que comprei de amigos ou na loja de algum museu. Todos come&#231;ados, alguns abandonados no meio, nenhum em branco. Mesmo quando ele &#233; muito bonito, nunca tive medo do caderno, nem da p&#225;gina em branco. Eles s&#227;o um tipo de centro de treinamento. Existem para eu fazer o errado, &#233; uma m&#225;quina de produzir erros. Mas &#233; errando que a gente ganha expertise para fazer o certo. Frase clich&#234;zona, mas a gente esquece todo dia.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg" width="1456" height="1941" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1941,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:5254112,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/180404096?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!JUAw!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe651096d-8053-4f36-8083-090de559fcf7_3000x4000.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">caderno novo, brinquedo novo.</figcaption></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Venderam a ideia do bloqueio criativo. O medo da p&#225;gina em branco. Medo de um peda&#231;o de papel em branco. Que bobo. Se nele ao menos tivesse uma maldi&#231;&#227;o escrita, ou uma amea&#231;a de morte, ou pior ainda, um boleto vencido, v&#225; l&#225;. Mas em branco&#8230; Na real nos venderam duas ideias, a primeira &#233; que temos que ser bom em tudo que fazemos, um tipo de deus, bom o tempo todo. E a segunda ideia &#233; que n&#227;o podemos desperdi&#231;ar nenhuma oportunidade. Um caderno novo e bonito, n&#227;o posso estragar com qualquer besteira. Custa dinheiro. Mas bicho, se na vida a gente &#233; obrigado a fazer um monte de coisas sem saber, responder perguntas sem nunca ter pensado no assunto, e ent&#227;o sobrevivemos, por que ter medo de uma folha em branco? Medo de uma parada que &#233; para ser divertida. Jogamos a press&#227;o de um or&#231;amento milion&#225;rio em uma parada que &#233; para ser um lazer. Pega leve.</p><p>Eu desenho desde crian&#231;a, logo eu tenho meus cadernos de desenho desde sempre. Mas a primeira vez que vi algu&#233;m usar cadernos sistematicamente para registrar, n&#227;o somente desenhos mas ideias e colocar a cabe&#231;a no lugar, foi em uma viagem, quando fiquei na casa de uma amiga. A gente conversava diariamente pela internet e ela nunca havia comentado sobre este h&#225;bito. Em sua casa, ela me mostrou uns dez cadernos. Meio di&#225;rio, meio sketchbook. Todo dia ela colocava algo naquelas p&#225;ginas e isso foi formando um arquivo privado. Um google privado que ela sempre recorria quando precisava de ideias para algum trabalho. Um google formado pelo melhor algoritmo de todos, o gosto pessoal e profundo.</p><p>Meus cadernos s&#227;o uma parada bem privada. Nele tem um monte de ideias pela metade mas com potencial, listas de coisas para fazer &#8212; incluindo compromissos pessoais. Emails, senhas de sites (que eu nunca lembro onde anotei e tenho que reiniciar toda vez), desenhos e impress&#245;es sobre as coisas, notas tiradas de textos ou aulas. Uma cole&#231;&#227;o de adesivo de frutas, desses que vem colado nas ma&#231;as e no mel&#227;o. &#201; bem pessoal. Quando falo que &#233; pessoal, quero dizer que nunca vir&#225; a p&#250;blico, ou caso isso venha a acontecer, s&#243; depois de uma curadoria minuciosa. Assim como minha amiga, usar o caderno &#233; um h&#225;bito para colocar as ideias no lugar. Tem gente que pensa melhor com uma cerveja antes do almo&#231;o, eu penso melhor quando estou escrevendo. Numa era de blogueiros online 24h divulgando suas &#8220;rotinas&#8221; e opini&#245;es sobre tudo, de geopol&#237;tica &#224; micro ret&#237;ficas, pensar que algo que N&#195;O vir&#225; a p&#250;blico &#233; uma doidera.</p><p>Tudo desemboca na produ&#231;&#227;o de conte&#250;do, e eu acho isso triste. Triste ver, um engenheiro ter que fazer v&#237;deo curto para conseguir trabalho. Zoado n&#233;? E a&#237; voc&#234; tem que fazer a audi&#234;ncia participar, engajar seu conte&#250;do. Perguntar para ela qual op&#231;&#227;o prefere, o azul ou o vermelho? Como se as decis&#245;es fossem aleat&#243;rias, baseadas em gosto pessoal e n&#227;o em pesquisa. Mas a&#237; voc&#234; percebe como tudo est&#225; interligado? Percebe que o que est&#225; embaixo &#233; como o que est&#225; no alto? Tudo &#233; uma quest&#227;o de performance, de entregar o certo, o que querem todos os dias. Crescer e apresentar seus n&#250;meros para o contratante. O que importa &#233; o n&#250;mero, n&#227;o se o trabalho &#233; de excel&#234;ncia. Acumulamos atividades suficientes para fundar uma pequena empresa, mas a remunera&#231;&#227;o &#233; de um estagi&#225;rio e est&#225; todo mundo chupando manga e assobiando. Detalhe: Sem ter muita no&#231;&#227;o do que est&#225; fazendo. Com isso n&#227;o h&#225; espa&#231;o para a experimenta&#231;&#227;o, para moer o caderno, para colocar as ideias em ordem, porque n&#227;o h&#225; tempo, nem para fazer, nem para ser absorvido pela audi&#234;ncia. Ent&#227;o todo mundo j&#225; vai no que est&#225; validado. &#201; por isso que existem tantos filmes da Marvel ou remakes de novelas, ou tantos desenhos de Espada de S&#227;o Jorge. </p><p>Eu tenho medo de muitas coisas, mas da folha em branco nunca, porque ela &#233; a &#250;nica que aceita qualquer besteira que eu fa&#231;a sem me julgar. E ela &#233; sempre generosa comigo. Esse &#233; um conselho que dou a qualquer um de voc&#234;s, tenha um caderno. Compre o mais barato de todos (ou fa&#231;a o seu). Rabisque qualquer coisa, encare seus medos, desenhe direto com a caneta, escolha os materiais certos e use os errados, escreva sem saber o final da hist&#243;ria. Fa&#231;a, mesmo sem saber. Se a gente &#233; jogado na vida adulta do nada, e de repente temos que escolher uma carreira, tirar documentos, abrir a primeira conta em banco, conta no GOV, carta de motorista, imposto de renda e ent&#227;o sobrevivemos &#224; tudo isso. Uma p&#225;gina em branco &#233; nada, &#233; um favor que voc&#234; faz a si mesmo. Com certeza, depois de v&#225;rias p&#225;ginas, voc&#234; pescar&#225; um boto-cor-de-rosa.</p><p>Com mui estima,<br>Diogo</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg" width="1456" height="962" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:962,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:660280,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/180404096?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rOKC!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8da5fb8-c4d0-477a-be09-3a3339c73fdf_1500x991.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Toda essa cena foi um pretexto para pintar uma Espada de S&#227;o Jorge numa lata.</figcaption></figure></div><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/meu-google-pessoal?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar para eles. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/meu-google-pessoal?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/meu-google-pessoal?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Ninguém controla a recepção.]]></title><description><![CDATA[Acha que &#233; B, mas &#233; na real &#233; A]]></description><link>https://diogorustoff.substack.com/p/ninguem-controla-a-recepcao</link><guid isPermaLink="false">https://diogorustoff.substack.com/p/ninguem-controla-a-recepcao</guid><dc:creator><![CDATA[Diogo Rustoff]]></dc:creator><pubDate>Tue, 25 Nov 2025 10:40:29 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>O movimento das feiras no domingo pela hora do almo&#231;o &#233; quase inexistente. Se fosse &#225;gua, tinha larvas de mosquito. Compreens&#237;vel. Eu mesmo, como p&#250;blico, s&#243; dou as caras l&#225; pelas 16h. Naquele dia a Thata estava comigo, como em muitas outras vezes e a gente inventa de tudo para passar o tempo. Adedonha, conversa assuntos aleat&#243;rios, fala dos outros, conversa com o vizinho de banca, muda a posi&#231;&#227;o das pe&#231;as na mesa. Livrai-nos do t&#233;dio. &#192;s vezes algu&#233;m para, faz algum coment&#225;rio ou compra e se vai. &#201; assim que funciona as feiras.</p><p>Parou uma senhora. Pelas rugas e o cabelo branco neve eu julguei que era 60+. Ficou olhando a capa da Rasura por uns minutos. Sil&#234;ncio. Passava a m&#227;o na revista, virava a cabe&#231;a para ver melhor, esbo&#231;ou um leve sorriso e disse: Isso me lembra os anos 70, quando eu era rebelde. Elogiou tudo e saiu. Imaginei ela com seus 17 anos, no quarto, ouvindo Raul Seixas ou Pink Floyd. Som alto irritando os pais.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg" width="1456" height="1945" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1945,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:7449010,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/179856114?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1ISV!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99bb6f1c-3e5e-4fc1-96eb-5f71fa544d49_3166x4229.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Imagem que a tia ficou fritando. Altas viagens de LSD.</figcaption></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Inscreva-se&quot;,&quot;language&quot;:&quot;pt-br&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Artista Oper&#225;rio &#233; um trem apoiado pelos leitores. Para receber novos causos e apoiar meu trabalho, considere fazer uma assinatura gratuita ou uma assinatura paga</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digite seu e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Inscreva-se"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>De fato, a pintura dos anos 60 e 70, principalmente a Pop Arte brasileira, ou a Nova Figura&#231;&#227;o como &#233; conhecida na Fran&#231;a e na Argentina, tem uma influ&#234;ncia pesada em mim. Movimento este que surgiu por influ&#234;ncia da pop art americana, Warhol e cia, que por sua vez tinha a cultura de massa como influ&#234;ncia. Os movimentos, al&#233;m de deixarem milhares de obras de arte foda, ainda influenciaram um sem fim de designers, ilustradores, quadrinistas. Outro tijolo que edifica minha biblioteca de refer&#234;ncia &#233; a ilustra&#231;&#227;o. As mais tortas, as mais erradas, s&#227;o as mais legais. Aquelas que viram dos hippies, do quadrinho underground, dos punks e metaleiros.</p><p>Naquele mesmo dia, mais tarde, parou uma mana e viu os postes na parede. A punk tocando o estilete e a coruja com seu corvo punk. A vi arregalar os olhos. Falou que tinha gostado e queria algo para colocar no est&#250;dio de tatuagem que estava abrindo. Viu a Rasura e disse que lembrava a cena de skate dos anos 90. Levou a revista e o poster. N&#227;o sei o nome do est&#250;dio. Saiu comentando com a colega num entusiasmo que chamou aten&#231;&#227;o de outro senhor. Este, pelas rugas, calv&#237;cie e o resto de cabelo branco neve, tamb&#233;m julgo 60+. Folheou a revista toda umas 3 vezes, olhou os stencils com aten&#231;&#227;o, voltou para a revista. Tamb&#233;m atra&#237;do por mem&#243;rias setentistas. Citou a capa do primeiro disco do Lou Reed. Fiquei feliz.</p><p>Minha obra j&#225; passou por algumas fases e todas tem o alicerce na linha do desenho ou na sombra, dura e muito preta, tipo essa que a gente v&#234; debaixo do sol do meio dia. Outro aspecto &#233; a cor s&#243;lida e lisa como o Planalto Central. Sem gradientes, sem degrad&#234;s. Estas duas caracter&#237;sticas encontram correspondentes em v&#225;rias &#233;pocas e localidades diferentes. Mas &#233; na produ&#231;&#227;o gr&#225;fica da segunda metade do s&#233;culo XX que ela se encontra. Coisas obsoletas. P&#225;ginas com cheiro de rinite.</p><p>Pessoas 40, 50 e 60+ s&#227;o comuns nas minhas bancas. Constatei isso, este ano, depois de passar por tr&#234;s feiras, em tr&#234;s cidades diferentes. Acho curioso conversar com essa galera, porque sou mais novo que eles, mas entendo mais dos signos deles, do que os da minha gera&#231;&#227;o. Acredito que s&#227;o atra&#237;dos pela est&#233;tica que se assemelha com a que fez parte das suas juventudes. Se n&#227;o for isso, n&#227;o tenho a m&#237;nima ideia. Por outro lado, n&#227;o acredito que os tr&#234;s que pararam tenham brisado s&#243; no visual, acho que o rol&#234; foi mais profundo al&#237; e eu nunca saberei o que &#233;. Isso que eu acho doido, o mist&#233;rio das coisas. A gente s&#243; gosta do que gosta, sem saber muito bem porqu&#234;. Assim como gostamos de quem escolhemos estar perto. At&#233; tentamos justificar. A Thata &#233; inteligente, &#233; bonita, &#233; isso e aquilo, mas muitas outras tamb&#233;m s&#227;o e n&#227;o gosto delas. &#192;s vezes nem um pouco. &#192;s vezes tenho at&#233; pregui&#231;a. Provavelmente algu&#233;m tem explica&#231;&#245;es cient&#237;ficas sobre o porque gostamos de algo, ou como o gosto &#233; formado. Beleza. Mas nem tudo precisa de explica&#231;&#227;o. O mundo regido pela raz&#227;o &#233; paia demais.</p><p>Comecei este texto tentando falar um pouco dos tipos que vem falar comigo e tamb&#233;m falar das minhas influ&#234;ncias, mas me deparei com o problema acima. N&#227;o sei dizer muito bem porque gosto da arte que gosto. Eu teria que fazer uma an&#225;lise profunda, provavelmente chegaria em v&#225;rios aspectos t&#233;cnicos e conceituais e o texto ficaria mais chato que picada de muri&#231;oca no p&#233;, aquela que fica co&#231;ando uma meia hora. Palestrinha demais. Desinteressante j&#225; no segundo par&#225;grafo. Tamb&#233;m corre o risco de virar uma lista intermin&#225;vel de nomes citados, um exibicionismo de artistas obscuros que interessa a quase ningu&#233;m.</p><p>Assim como minha obra, que fa&#231;o como uma resposta &#224;s coisas que eu e meus amigos gostamos e acabou atraindo um p&#250;blico que veio antes de mim, percebi que essa newsletter segue um caminho n&#227;o planejado. Voc&#234;s s&#227;o pouco mais de 200 inscritos e a maioria n&#227;o &#233; artista. Acho engra&#231;ado isso para um publica&#231;&#227;o chamada <em>Artista Oper&#225;rio</em> no qual fico numa egotrip contanto minhas coisas de artista. Mas fico muito feliz em saber que ela conversa com qualquer um e n&#227;o s&#243; com artista, que muitas vezes &#233; um bicho muito chato, tipo muri&#231;oca.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_webp, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg" width="1746" height="1337" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1337,&quot;width&quot;:1746,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1290064,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/i/179856114?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5b09291d-a0cc-4be2-acb9-decf2f11d5ad_2126x1417.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_424, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_848, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1272, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!g7sZ!, /__u/diogorustoff.substack.com/w_1456, /__u/diogorustoff.substack.com/c_limit, /__u/diogorustoff.substack.com/f_auto, /__u/diogorustoff.substack.com/q_auto:good, /__u/diogorustoff.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F52f1cd7f-beaf-41df-9eec-53b17e1cb367_1746x1337.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Mosca tamb&#233;m &#233; bicho chato.</figcaption></figure></div><div><hr></div><h4>Memorando</h4><ol><li><p>Esta newsletter, assim como muitos dos meu projetos s&#227;o feitos de maneira independente, em muitos casos sozinho, sem assistentes e nunca com ajuda de IA. Se voc&#234; gosta do que l&#234;, considere assinar um dos planos pagos.</p></li><li><p>Estou disponibilizando alguns desenhos, estudos e colagens das pe&#231;as que venho produzindo, em sua maioria do ano passado e desde, muitas das quais, venho refletindo nessa Newsletter. O material est&#225; dispon&#237;vel neste <a href="https://drive.google.com/drive/folders/1eLNfeJTKThgR7lX_EpT7wAHzxmt3IzMB">cat&#225;logo</a>. </p></li><li><p>No <a href="https://www.diogorustoff.com/category/all-products">site</a> tem as gravuras, feitas com stencil ou serigrafia, al&#233;m da Revista Rasura, camiseta e demais materiais.</p></li><li><p>N&#227;o tem interesse em adquirir nenhum destes materiais mas est&#225; precisando dos servi&#231;os de ilustra&#231;&#227;o? S&#243; entrar em contato que ser&#225; um prazer poder contribuir.</p></li></ol><p>Desde j&#225; muito obrigado pelo carinho e apoio. Abra&#231;os e beijos.</p><div><hr></div><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/ninguem-controla-a-recepcao?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Gradicido por ler e assinar a Artista Oper&#225;rio. Aqui n&#227;o tem algoritmo, ent&#227;o, se voc&#234; acha que meus textos podem ser bons para seus amigos, ou ruim para seus inimigos, n&#227;o hesite em indicar para eles. Ajuda bastante a furar minha bolha.</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://diogorustoff.substack.com/p/ninguem-controla-a-recepcao?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Compartilhar&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/diogorustoff.substack.com/p/ninguem-controla-a-recepcao?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Compartilhar</span></a></p></div>]]></content:encoded></item></channel></rss>