​Dikiş atılacak kadar derin yaralar, bronzlaşmış bir bedendeki bikini izi gibi kalır mı orada?

​Kalır. En azından izi taşıyan için... Dünya baksa da görmez ama taşıyan her saniye bakar o ize.

​Yıllar sonra yengemlerin ısrarıyla gittiğimiz yazlık gününde de aynen böyle hissettim. Ablam yaşında olan Asya’nın, her akrabadan duyulan sıkıcı derecede klasik sitemi yükseldi:

​— Seni yıllardır hiç göremedik, nedensizce kaçıyorsun. Yabani misin sen?

​Zihnimden geçen yanıt ise bambaşka bir çığlık:

​— Çünkü sen ve erkek kardeşin benim çocukluğumu el birliğiyle yok ettiniz. Hatırlamak, görmek bile istemiyorum hiçbirinizi.

​Dışarıya sessizlik kaldı tabii. Bir süre kanepeden havuzun ardındaki ormanı izledim, sadece nefes aldım. Herkes zamanla etraftan dağılınca havuza girdim. Akşama doğru güneş derimi yakıverdi, omzumda bembeyaz bir bikini izi belirdi. Karanlık çökmeden, orman yolundan çıkıp eve döndük.

​Bir hafta geçti. Annem büyükannemde, babam bir hastasının yanında. Büyük erkek kardeşimle evde yalnız kaldık. Sohbet dönüp dolaşıp kadınların yaşadığı tacizlere geldi. Elindeki bir kadın tarafından dolandırılan taksici videosunu gerekçe gösterip emin bir edayla konuştu:

​— Kadınların bu kadar taciz edildiği koca bir yalan. Asıl mağdur biziz. Toplu taşımada bir kadın iftira atsa beni linç ederler.

​Gerçekten taciz edildiğini kanıtlayan binlerce kadının çığlığı dururken, tek bir bahane üzerinden erkeklerin mağdur olduğuna ikna olmuş bir zihniyet.

​— Henüz yaşanmamış bir senaryo üretiyorsun ve bu hayali korku üzerinden insanların mağdur edilebileceğinden bahsediyorsun. Erkekleri bu kadar düşünüyorsun da, zaten yaşanmış olan, taciz edilmiş kadınlar neden hiç umurunda değil?

​— Niye umurumda olmasın?

​— Umurunda değil. Geçen gün babam da varken size "Küçük kardeşimizi Ahmet’le yalnız bırakmayın" dedim. Bütün kızlara yazmaya çalışan birinden bahsediyoruz. Babam karşı çıktığında sen bile "Adam hasta, beyni küçük bir çocuk gibi çalışıyor" diyerek onu savundun. 25 yaşına girecek adama ergen muamelesi yaptın.

​— Kanser atlattı, senelerce hastanede kaldı. Çapkın olabilir ama tacizci ne alaka?

​— Her seferinde bir bahane uyduruyorsun. Adam küçük yaşta olan ailedeki neredeyse herkesi taciz etmeye çalıştı. Küçük kız kardeşimizi yere uzandırıp üstüne çıkmış halde yakaladık annemle. Beş yaşındaki çocuğu oyun oynama vaadiyle kandırmıştı. Çocukken oyun oynarken bana da sürekli dokunuyordu, Eylül halam bile gördü. Kimse bilmiyor değil. Sadece kadınlar sizin vereceğiniz tepkileri, kuracağınız bu koruma duvarlarını bildikleri için susuyorlar.

​— Yanlış anlamışsınızdır siz...

​— Sadece bahanelere sığınıyorsun.

​— Olabilir, tacizci olabilir ama normal bir erkek değil...

​"Normal değil."

​Gerçeğin üzerini örtmek için sırayla dizilen tüm bahanelerin son durağı bu cümle işte. Birini korumak, kendi konfor alanını bozmamak için tacize bile mazeret bulabilen bir körlük.

​İzlerin dikiş dikiş nasıl taşındığını bilmeyenler, gerçeği yüzlerine çarpsanız bile bir kılıf bulup arkasını dönmeyi seçiyor.

​Sadece bu da değil. Tanıdığım, çevremdeki her bir tacizciyi saymaya başlıyorum. Her birine bir kılıf, bir aklama çabası. İnsanlar güvenli alanlarında tuttukları kişilerin birer canavar olduğunu kabul etmek istemiyor, yüzleşmekten korkuyor.

​Sonunda aralarındaki en sinsi, en iğrenç olanına geliyor sıra. Sakal uzatıp cemaatlerde gezen, din dışında bir şey konuşmayan akrabaya...

​— Bu kişi asla olamaz. Evli barklı, çoluk çocuk sahibi, dindar adam. Sizin aranızda seneler var, ne alaka?

​— Ben ikinci sınıftaydım, 20 yaşındaydı. Bize üst katta otururken başlattı bu istismarı.

​Erkek kardeşim hâlâ karşılık olarak eski tarihleri, sınıfları karıştırdığımı söyleyerek ve kelime oyunlarıyla açık aramaya çalışıyor. Elinde telefon, bir yandan oyun oynuyor. Saygısızlığın, umursamazlığın en üst noktası. Telefona bakmayı bırakıp yüzüne bakıyorum.

​— Sen bana böyle bir şey anlatsan ben sana asla yalan söylüyorsun demezdim. Beni tanımıyor musun? Ben iftiracı mıyım?

​Yine bahaneler diziyor. Odasından çıkmayan, sakin biriymiş. İçe kapanık olması, dindar takılması bir insanı aklamaya yeter mi?

​— Bu adam ben yalnızken mutfak boşluğundan tırmanıp eve giriyordu! Annemi kandırıp "Leyla abla cips aldıracağım" diyerek beni yukarı çağırıyordu!

Bahanelerine devam etti:

— Bize bir şey aldıracağı zaman yukarı çağırmazdı, parayı aşağıya atardı.

Ha gayret be! Biraz daha zorlarsan bunu bir bahane olarak kullandığını idrak edeceksin!

Zihnimde aynı anlar tekrar canlanıyor. Kapıyı arkamdan kilitlediği günü, ağzımı tutup beni yere yatırdığı anları unutamıyorum. Ablası durumu daha öncesinden fark ettiği için kapı deliğinden bakmış, ağzımı kapattığını ve yere yatırdığını görmüştü. Eğer kapıyı yumruklamasaydı, kaçtığı tuvalet kapısını tekmelerle kırıp onu merdivenlerden aşağı itmeseydi, durmayacaktı. Ablasının onu tehdit ettiği günden sonra aralarında çıkan kavgaları, kırılan kolları ben biliyorum.

​Gözüm döndü. Kalbim hızla çarpmaya başladı. Başım döndü ve öğlene kadar aç ve susuz durduğum için değil, bu katı duyarsızlıktan, bu inkâr duvarından... Ben orada iki sene boyunca çocukluğumu bırakmıştım.

​— Dindar dediğin adam, sırf ben evde daha fazla yalnız kalayım da beni istismar edebilsin diye "Bu kız büyüdü, artık dışarı çıkmasın hem dine göre de yanlış" diye ailemi kandıran adam!

​Karşımda hâlâ oyuna bakıyordu. Rahat bir edayla gülüp "O zaman anlatsaydın" dedi. Telefonu elinden alıp yere fırlattım. Kendi telefonumu da yere attım. Bağırıp çağırıyordum neler dediğimi hatırlıyorum bile.

​— Sus... Sadece sus...

​Gözlerim karardı, başım döndü. Nefes alamıyordum artık. Odadan çıkarken hırsla çektiğim kapı çerçevesinden fırlayıp üzerime yıkıldı. Camlar kafamda parçalandı ve elime, alnıma, derime battı. Her yer kandı. Banyoya koştum, aynada alnımın sol yanından gözüme akan kanı ve elimdeki kopmuş deriyi gördüm. Canımın acısını bile hissedemedim. Karşımdaki inkâr duvarının acısı, cam kırıklarından daha derindi çünkü.

​Hastaneler, şehir hastanesinin soğuk ışıkları, yere akan kanlarım, alnıma ve elime atılan dikişler... Kimseye gerçeği söyleyememenin utancı. "Kapıyı sert çektim" dedim herkese. Psikolojik şiddeti gizlemek, aile içi sessizlik yeminini korumak için yine ben yalan söylüyor durumuna düşürüldüm.

​Eve dönüp odada tek başıma kaldığımda zihnim durmadı, aynı günlere döndü:

​Üçüncü sınıftaydım. Annemin verdiği harçlıkla aldığım dondurma ve içecek... Balkonda tek bir ısırık almışken arkamdan tutulup içeri sürüklendiğim an. "Dondurmamı yemek istiyorum" diye ağlarken kolumun sıkılması, dondurmanın buzluğa fırlatılması... Annemin yatak odasında, perdelerin arkasında, üzerime çöken ağırlık, mide bulandırıcı hızlı nefes sesleri... Ve her şey bittiğinde, ağlayarak gidip baktığımda çoktan erimiş olan dondurmam...

​Tıpkı o gün eriyip giden çocukluğum gibi.

​Şimdi ise odamda, ellerim dikişli bir halde duruyorum. Aynaya yaklaşıyorum. Omzumdaki bembeyaz bikini izine bakıyorum önce: istismarcının parasıyla alınan yazlıkta, güneşin altında kazandığım ize. Sonra alnımdaki taze dikişlere ve sargılı, parçalanmış elime kayıyor gözüm.

​Aynadaki aksimle yüzleşmek, dünyadaki en ağır yük gibi geliyor.

Yıllarca saklanan, üzeri örtülen, "yanlış anlamışsınızdır" denilerek yok sayılan görünmez yaralar, işte tam şu an elimde ve alnımda somut birer dikiş izi olarak duruyor. Onlar reddettikçe, gerçeği yüzlerine haykırdığım için bedenimden kan aktı. Onlar akladıkça, ben parçalandım.

​Fiziksel sızı, ruhumdaki 13 yıllık devasa oyuğun yanında hiçbir şey kalıyor. Ellerimdeki dikişler zamanla kabuk bağlayacak, alnımdaki çizgi belki incecik bir iz olarak kalacak. Omzumdaki bronzluk da kış gelince silinecek. Fakat eriyen dondurmanın, yok edilen çocukluğun ve en yakınındakilerin körleşmiş inkârının izi... İşte bunlar asla silinmeyecek. Bedenimdeki dikiş izleriyle yaşamayı, gerçeği tek başıma da olsa sırtlanmayı öğreneceğim ama onların konforlu yalanlarına bir daha asla ortak olmayacağım.

​Balkonda dondurması eriyen tüm çocuklar için, kendim için susmayacağım. Artık içerideki ses ben olacağım. Konuşacağım.

Evet, doğru duydunuz.

'Kadınlar tarih boyunca ne üretti ki?’ sorusunun gerçek cevabı, erkeklerin tarih boyunca nelerin altına kendi imzasını attığında gizli.

Şimdi, sahte imzaları kazıma ve çalınan dehaların gerçek sahiplerine bakma vakti:

Walter Keane

Hırsızlığı mahkeme kararı ile tescillenmiş sahte sanatçı. Walter keane, İri gözlü çocuk tablolarıyla tanınıyordu. 1950’lerden 70’lere kadar Walter, bütün şöhreti ve parayı tek başına sahiplendi. O sırada eşi Margaret, evinin kilitli bir odasında günde 16 saat aralıksöz resim çiziyordu. On yıl süren korku, baskı ve tehditlerin ardından Margaret cesaretini topladı. Ve kızıyla birlikte evden kaçarak Walter’a dava açtı. Mahkeme salonunda karşı karşıya geldiklerinde hakim, gerçeği görmek için "Bu salonda bir resim çizin" dedi. Margaret sadece elli dakikada mahkemede hakimin karşısında canlı canlı resim yaparak gerçek yeteneği herkese gösterirken, Walter çizmeye başlamadı bile. Ve elbette, adalet yerini buldu. Kazanan Margaret oldu. Bu hikaye 2014 "Big Eyes" adıyla sinemaya da uyarlandı. İzlemenizi tavsiye ederim.

Mahkemeyi kazanıp Walter'ın baskısından, tehditlerinden ve karanlık evden tamamen kurtulduktan sonra nihayet Hawaii'ye yerleşti. O dönemden sonra yaptığı tablolardaki çocuklar gülümsemeye, daha parlak ve renkli arka planlar içinde yer almaya başladı.

Margaret bu değişimi şu sözlerle anlatmıştı:

"Karanlık dönemde çizdiğim çocukların gözleri aslında benim kendi çaresizliğimi ve üzüntümü yansıtıyordu, çünkü o çocuk dikey olarak bendim. Özgürlüğüme kavuştuktan sonra içimdeki karanlık bitti, bu yüzden artık çocuklar da tablolarda gülümseyebiliyor ve dans edebiliyordu.”

Davadan ve boşanmadan sonra tablolarına gerçekten de ilk kez gülümseme, neşe ve renk geldi. Walter'ın yanındayken çizdiği ikonik, ağlamaklı ve kocaman hüzünlü gözler, yerini çok daha huzurlu ve mutlu ifadelere bıraktı.

Tarih, sadece üreten kadınları değil bununla birlikte onların dehasını çalmaya çalışan erkeklerin sahte imzalarını da asla unutmayacak.

Abone Ol

Paylaş

Kolektif ezberlerin, muktedir sayılanın konforunu yukarılara yerleştirdiği bir dünyada, yüksek sesle bu hakikati söylemek gerekir.

İlk bakışta öğretilmiş kabullere karşı reddiye gibi durabilir. Çünkü yüzyıllardır inşa edilen anlatı, kadının karşı cinsin imtiyazlarına eriştiği ölçüde güçlü sayılacağını fısıldadı kulaklarımıza. Yalnızca gücün tanımını bizzat kendi özümüzden kurmaya başladığımızda, imrenilecek hiçbir şey kalmadığı gün gibi açığa çıktı…

Sistem, erkeği yüksek rehavet alanlarıyla sarmalarken, aslında 𝙙𝙚𝙧𝙞𝙣 𝙗𝙞𝙧 𝙠𝙪𝙮𝙪𝙙𝙖𝙣 aşağıya bıraktı. Toplumsal cinsiyet rolleri, erkekleri rasyonel birer mekanizmaya dönüştürürken ağlamayı zayıflık, kırılganlığı kusur sayarak duygulara acımasız bir sınırlandırma getirdi. Sistem erkeği güçlü kılmadı, kendi kalbine yabancılaştırdı. Bu hizada, bizzat sistem tarafından inşa edilen ve erkeğe de yük olan duygusal kısırlığı kim kıskanabilir ki?

Kadın olarak acıyı da neşeyi de tüm katmanlarıyla, cesaretle yaşayabilmek, duygusal zekanın tüm kıvrımlarında gezinebilmek muazzam zenginlik. Samimi ve hissettiği gibi var olabilmek, dünyanın en büyük lüksü. İnsani yüzleşmelerden kaçan bir "gamsızlık" maskesi, bu özgürlüğün yanında sönük kalır.

Erkek, hegemonyanın sadece imtiyazlı üyesi değil, aynı zamanda onun en sadık koruyucusu ve işçisi olmak 𝙯𝙤𝙧𝙪𝙣𝙙𝙖. Sürekli üretmek, korumak, yıkılmamak ve "iktidarını" korumak için bitişi bulunmayan başarım sergilemek 𝙯𝙤𝙧𝙪𝙣𝙙𝙖. Kıskanılacak ve ayrıcalık gibi duran şey, aslında ömür boyu süren askerlik. Erkek, bu güç düzeneğinin hem gardiyanı hem de mahkumudur bununla birlikte sürekli verimlilik sergilemek ve zayıflık göstermemek üzere denetlenir.

Kadınlar asırlardır "yaşamı ayakta tutan" tarafta oldular. Şefkat göstermek ve yaraları sarmak sadece "ev işi" değil, varoluşun 𝙚𝙣 𝙩𝙚𝙥𝙚 noktası. Erkeklerin dünyası binalar ve savaşlar yaparken, kadının dünyası bu enkazın ortasında insanı, etiği ve ruhu yeniden inşa edecek bilinci diri tuttu. Bizlere bırakılan onurlu mirası bırakıp, neden nesneleri yöneten kuru ve yavan dünyayı kıskanalım?

Ve burada adaletsizlik var: Kadının bu derinliği, onu dört duvar arasına hapsetmenin ve kamusal alandan silmenin bahanesi olarak kullanıldı. Kadının seçimi değildi, sınırlarını eril aklın çizdiği bir hapishaneydi. Dolayısıyla, sırf "büyük ve güçlü" görünüyor diye dışarıdaki devasa mekanik eril kurguya hayran olmak için hiçbir 𝙨𝙚𝙗𝙚𝙗𝙞𝙢𝙞𝙯 𝙮𝙤𝙠. Çünkü şaşaalı çarklar, temeline insani özü ve etiği alarak yükselmedi tam aksine empatiyi yok sayan, sömürüden beslenen boş hırsların ürünü hepsi. Sırf hacmi büyük diye bir hapishaneye hayran olmak, kendi özgürlüğüne ve varoluşuna ihanet etmektir.

Eril akıl, her şeyi hesaplanabilir verilere ve kârlara bölerek doğayı 𝙠𝙖𝙩𝙡𝙚𝙩𝙩𝙞. Tabiatın vahşi, kıvrımlı ve tahmin edilemez özgürlüğüne dayanamayan zihniyet, her yere kendi köşeli, betonarme sınırlarını çizdi. Nehirleri yataklarına hapsetti, ormanları parselledi. Canlılığı kendi cetveline uydurmaya çalışırken, yeryüzünü bir bütün olarak göremeyip toprağın etrafına teller çevirip onu 'mülk' ilan etti. Her ağacı birer tapu senedine, her ormanı birer kereste deposuna çevirdi.

Eski toplumlarda bitkileri, toprağın dilini en iyi kadınlar, şifacılar ve bilgeler bilirdi. Şifacı kadınları “cadı” ilan edip yakarken, aslında doğayla kurulan o uyumlu ve sömürüsüz yaşam pratiğini yok etmek istediler. Yerine koydukları kimyasallar ve patentli tohumlar, yaşamın kendisine vurulan prangalardı. Hayvanları yeryüzünün ortakları olarak değil, fabrikaların üretim bandındaki dilsiz nesneler olarak kurguladı. Onların acısını, anneliğini, yaşam hakkını sadece birer maliyet tablosuna ve üretim hızına indirgedi.

Mevsimlerin ritmine boyun eğmek yerine, zamanı ve iklimi bile evcilleştirmeye yeltendi, fabrikaların mesai saatlerine sıkıştırmak istedi. Bu devasa düşüncesizlik arkasında sadece 𝙥𝙡𝙖𝙨𝙩𝙞𝙠 bir dünya bıraktı.

Ormanları traş edip yerine cetvelle hizalanmış yapay parklar, betonların arasına sıkıştırılmış “yeşil alanlar” inşa etti. Doğayı özgür bir ana değil, kendi lüks saraylarını süsleyen edilgen bir uşak gibi kurgulamak istedi.

Geceyi bile rahat bırakmadı. Şehirlerin, gökdelenlerin yapay ışıklarıyla karanlığı istila etti. Geceyi katlederek gökyüzünü görünmez kıldı, yıldızları unutturdu ve karanlığın koynunda yönünü bulan canlıların biyolojik saatini darmadağın etti. Müesses nizamın yarattığı o yapay ihtişama hayran olmak için hiçbir 𝙨𝙚𝙗𝙚𝙗𝙞𝙢𝙞𝙯 𝙮𝙤𝙠. Yaşamın döngüleri ve doğanın ritmi dar kalıplara sığmaz. Kıskanılmayan şey sadece “erkek birey” değil, sözde erkin temsil ettiği dünyaya can çekiştiren zihniyet.

Kendi kendine “güç” ismini veren aklın kurduğu bu eril nizam, insanlığa medeniyet ve gelişmişlik illüzyonu sattı. "Bir çağ kapatıp diğer çağı açtık" diyerek başarıdan başarıya koştuğunu iddia eden zihniyet, aslında sadece aynaya bakıp kendi zekasına hayran kalan kibirli bir beyinden ibaret. Evreni kendi rasyonel sınırlarından ibaret sandı ve her fırsatta arif ve alçakgönüllü görünmeye çalışarak kendi narsisizmini gizlemeye çalıştı.

Gelişmiş olduğunu iddia ettiği “modern çağda” bile vahşi savaşlara devam etmesi, onun parlak maskesini tamamen düşürüyor. Bin yıl önceki ilkel kabile şefleriyle bugün yapay zekalı silah odalarında oturanların mantığı arasında hiçbir fark yok. Bu sistem, medeniyeti ve çağ atlamayı sadece sömürünün ve yok etmenin hızını artırmak olarak gördü. Geçmişte insanların birbirini sopalarla öldürdüğü bu dünyada, bugün otomatik makineli silahlar icat ederek daha çok kan dökmeyi bir "ilerleme" olarak yutturmaya çalıştı.

Kör ve düz mantığın insanlığa özenilecek, saygı duyulacak ya da iddia ettiği gibi gurur duyulacak hiçbir katkısı veya faydası yok. Ürettikleri en pahalı ilaçlar sadece zenginlerin çocuklarını yaşatırken, cephelerde ise sadece fakirlerin çocukları ölüyor. Çocukları bile böylesine keskin sınıflara ayıran, birini saraylarda koruyup diğerini iki komutanın masadaki kişisel egosu için ölüme süren bir zihniyete hayran olmak için hiçbir sebebimiz olamaz.

Kadın olmak, her sabah yeniden kazanılması gereken kimlik ve özgürlük mücadelesi demekken bu yol yorucu olsa da insanı "düzenin ve kendi hayatının gerçek öznesi" yapar. Erkekler çoğunlukla kendilerinden önce kurulmuş eril rolleri miras alıp onları oynarken, kadınlar kendi rollerini her gün yeniden yazmak, keşfetmek zorunda. Hazır bulduğu tahtta edilgen hükümdar olmaktansa, kendi dünyasını tırnaklarıyla kazıyan bir özneye doğru yükselmek, insanı çok daha hakiki kılmıyor mu?

Güçlü olabilmek adına "erkekleşmek" ya da eril dilin arkasına sığınmak büyük bir tuzaktır. Toplum bazen kadını saygı görmesi için kadınlığından uzaklaşmaya, maskülen bir tavır takınmaya zorlar. Bu dayatmayı en baştan 𝙧𝙚𝙙𝙙𝙚𝙙𝙞𝙮𝙤𝙧𝙪𝙢. Karşı tarafın alanına, unvanına ya da tavrına göz dikmeye hiç gerek yok; sezgilerimizden, doğamızdan ve estetik dilimizden kopmadan da gerçekten var olunabilir. Kendi ışığıma güveniyorum.

Kıskançlık hissi, kıskanılan şeyin sizde eksik olduğu inancından beslenir. Dönüp bakıyorum ve derinlik, hissetme özgürlüğü, estetik zeka ve engelleri aşan yıkılmaz irade zaten benim dünyamda fazlasıyla mevcut. Bu yüzden, sığ bir güç illüzyonunu ve bunun getirdiği konforu kıskanmıyorum. Onların şatafatlı dünyasına öykünmüyorum ve dünyadaki rollerine gıpta etmiyorum.

Çünkü sistem onlara 'güçlü adam' etiketini satarken karşılığında en değerli şeylerini, yani gençliklerini ve zamanlarını alıyor. Tutsaktan farksızlar. Her bir erkeğin, kendi elleriyle besledikleri parıltılı hapishaneden yakında kurtulmalarını diliyorum.

Zindanın genişliği, esaretin derinliğini değiştirmez.