Subscribe now

Goedemorgen,

Ik werd er twee keer geweigerd en kwam er twee keer binnen: de beroemde, beruchte ‘technokathedraal’ Berghain in Berlijn. Je hoeft de naam maar te laten vallen op een havermelkelite verjaardag - opwinding gegarandeerd. Tips om het uiterst strenge deurbeleid te overleven; anekdotes over de uitspattingen die in de wc’s, darkrooms of in het volle zicht van de dansvloer plaatsvonden. Hoewel de Berghain geregeld genoemd wordt op mijn Instagram en in deze Substack ontbrak het nog aan een deep dive. Bij deze.

Verder vandaag:

• Hoe ‘woke 1’ werd vervangen door ‘woke 2’

• Het is de zomer van de kale man glow-up

• Op je 35ste met pensioen (en doodongelukkig)

• Een nieuwe boekentip voor augustus

• Hoe de deftige Beethovenstraat het terrein van nieuw geld werd

• Is er een tekort aan leuke mannen?

• Waarom kleedt Gen Z zich zo raar?

• Vrienden met een koophuis van een miljoen: hoe leuk is de stad nog?

En nog veel meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Vanaf september moet ik mijn abonnementsprijzen iets verhogen, van €5 naar €5,50 per maand. Wil je op tijd overstappen naar een premium abonnement voor het huidige, voordelige tarief? Dat kan hier.

Het geheim van de Berghain

Als rijkste man ter wereld heeft Elon Musk toegang tot zo’n beetje alles wat zijn hart begeert. Toch is er één poort die zelfs voor hem gesloten blijft: die van de Berlijnse nachtclub Berghain. Musk zou in april 2022 geweigerd zijn aan de deur. (Iets wat Musk overigens zelf, met weinig overtuiging, ontkende.) Het is tekenend voor de roemruchte reputatie van de Duitse techno-kathedraal, met naar verluid het strengste deurbeleid ter wereld, waar je niet wordt binnengelaten op basis van status maar op basis van vibes.

Hoewel de portiers niet om status geven, is een bezoek aan de Berghain wel degelijk statusverhogend. De happy few die het wél lukt om binnen te komen sluiten na afloop, als de zon weer opkomt en de vogeltjes fluiten, de dansmarathon steevast af door voor de ingang een foto te maken. (Binnen fotograferen is verboden.)

Opgericht in 2004 blijft de Berghain (een samentrekking van de wijken Kreuzberg en Friedrichshain, de club staat op de grens) onverminderd populair, met een reputatie van seks, drugs en steengoede techno. De club is bijna synoniem komen te staan aan uitgaan in de Duitse hoofdstad; zeg je dat je een weekend naar Berlijn gaat, dan is – in ieder geval in havermelkelite kringen – een van de eerste vragen die je krijgt: ‘ga je ook naar de Berghain’?

Sm-tuigjes

Geen enkele nachtclub ter wereld is zo bekend. Er zijn boeken over geschreven, krantenartikelen, meme-accounts aan gewijd. Op Reddit-fora en TikTok worden naarstig tips uitgewisseld om binnen te komen. Zangeres Rosalía bracht recent een nummer uit met de clubnaam als titel. Voor dj’s is het een bekroning op hun carrière om er geprogrammeerd te worden. De Berghainse subcultuur is wereldwijd doorgesijpeld – van Amsterdam tot New York – en is de reden dat je tegenwoordig ook heteromannen in sm-tuigjes ziet rondlopen op raves en telefoons na binnenkomst met een sticker worden afgeplakt. Bovendien zou het technotoerisme Berlijn honderden miljoenen euro’s per jaar opleveren, als het niet meer is.

Hoe groeide de Berghain uit tot zo’n instituut? Waarom blijft de club jaar na jaar razend populair – ook bij de havermelkelite? Waarom is er ook een duistere, controversiële zijde aan de club? En wat maakte ik mee, toen ik er zelf op de dansvloer stond?

Benieuwd naar het hele artikel, plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Trakteer jezelf op een premium abonnement.

Read more

Subscribe now

Goedemorgen,

Toen ik een aantal jaar geleden in Zürich was. logeerde ik in het appartement van een oude scharrel. Deze voormalige nachtvlinder had de Berghain verruild voor een Zwitserse investeringsbank, waar hij nu – aan zijn woning te zien – goed boerde. Hij woonde in een populaire buurt, had Diptyque-kaarsen op tafel, een kleine thuisgym en poppers in de koelkast. Zelf was hij niet thuis, hij was bij zijn vriendje in het buitenland. Kortom: ik had hier te maken met een echte powergay. Waarom lijkt het alsof homomannen zoveel geld verdienen? Wat klopt er van dat beeld? Daarover ga ik het vandaag hebben.

Verder vandaag:

• Financieel kwetsbare millennials die hun rijke boomer-ouders haten
• Hoe de Nederlandse Sara (30) vastgoedontwikkelaar in New York werd
• Speaking of: zo kom je naar binnen bij de Berghain

En nog veel meer.

Happy Pride!

Jonas

Drugs, misdaad en een zachte ‘g’

Nadat ze keer op keer overboden worden in de Randstad besluiten de Utrechtse antropoloog Jamie en haar vriend Bas hun geluk te beproeven in Brabant. Maar al gauw raken deze ‘bovensloters’ verstrikt in de lokale onderwereld - waar Jamie verrassend goed integreert. Ik ben zojuist begonnen aan Bovensloters, een absurdistische misdaadserie “die slim speelt met alle clichés over Brabant”, aldus de VPRO Gids. Het eerste seizoen is gratis te streamen op NPO Start.

Samenwerking.

Waarom lijkt het alsof homo’s zo rijk zijn?

In de pre-corona jaren ging ik een tijdje om met een groep Amsterdamse powergays. Ze woonden in de gewildste postcodegebieden van de stad, bezaten gebeeldhouwde lichamen, alleen te bereiken met minstens vier sportschoolbezoeken per week, en hadden dankzij hun riante salaris als arts, advocaat of pr-manager een levensstijl vol reisjes, restaurantbezoeken en festivals. Op huisfeestjes gingen gesprekken over seks, botox en vakanties naar ‘de Japanse Alpen’. Eén kennis, wonend op de negentiende verdieping van een nieuw complex aan de Houthavens, serveerde tijdens zijn verjaardag lijntjes coke op een zilveren dienblad, alsof het bitterballen waren.

Tijdens de pandemie verwaterde het contact; dat lag deels aan mij – toen de wereld weer openging deed ik te weinig moeite om de banden weer aan te halen. Hoewel het me aantrok om mij in hun gezelschap over te geven aan een dionysische manier van leven, voelde ik in hun omgeving ook een bepaalde druk om altijd een knappere, rijkere, wildere, katterige versie van mezelf te zijn. De samenstelling van mijn vriendengroep is nu een stuk gemengder. Toch is mijn fascinatie voor de powergays, en de opvallende rol die zij spelen in het stadsleven van nu, gebleven.

Silicon Valley’s ‘gay mafia’

Ik ben niet de enige. De laatste tijd lijkt er een culturele fascinatie te ontstaan voor invloedrijke, welvarende homomannen. Tijdschrift Wired publiceerde dit voorjaar een artikel over een vermeende ‘gay tech mafia’ die heimelijk Silicon Valley zou bestieren. The Cut schreef vorige zomer over de ‘sletterige’ levensstijl van hedonistische mannelijke tweeverdieners met zescijferige salarissen, die hard werken en even hard feesten. The Paris Review publiceerde in 2024 het relaas van een jonge, blutte schrijver die om zijn overlevingskansen in de veryupte stad te vergroten een bankier aan de haak probeert te slaan. (Ook hebben we een heus gay powerkoppel in het Torentje.)

In series als The White Lotus en Heated Rivalry (allebei HBO) wordt de rijkdom van de homoseksuele personages constant benadrukt. (Een vrouwelijk variant, de powerlesbienne, bestaat trouwens ook: denk bijvoorbeeld aan Cate Blanchett als succesvolle Berlijnse dirigent met haar gigantische loft, in de film Tár.) Op discussieforum Reddit probeerden onlangs nog honderden mensen een verklaring te vinden voor het rijke-homo-fenomeen. En dan zijn er nog de memes die tienduizenden likes trekken, met teksten als: ‘waarom hebben homo’s altijd geld?’ en ‘als mensen me vragen hoe ik rijk ga worden, maar ik gay ben en we op de een of andere manier altijd rijk worden’.

Het doet me afvragen: wat klópt er eigenlijk van dit stereotype? Zijn homomannen inderdaad rijker dan de rest, en daarmee de ‘winnaars’ van het steeds duurder wordende stadsleven? En zo ja, wat verklaart hun economische succes?

Benieuwd naar het hele artikel, plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Trakteer jezelf op een premium abonnement.

Read more

Goedemorgen,

Ik was 14, van het Barlaeus Gymnasium afgetrapt en vertrok met mijn ouders, per auto, voor een tweeweekse zomervakantie naar een Spaans kuststadje. Daar stond ik elke dag om 12.00 uur op, ontbeet met een Nutella-croissant om de rest van de middag in het lokale internetcafé door te brengen (smartphones bestonden nog niet). In de namiddagen keek ik thuis, in het vakantiehuis, de Spaans nagesynchroniseerde versie van The O.C. Op het strand, waar ik te verlegen was om op leeftijdgenoten af te stappen, luisterde ik naar het debuutalbum van Maroon 5, wat ik op dat moment als een uitstekende band zag.

Het zijn flarden die ik mij herinner van deze extreem puberale zomer, maar die - zodra er een geur, nummer of tv-fragment uit die tijd voorbij komt - mij weer heel even terug katapulteren naar die desbetreffende tijd.

Doorgespoeld naar 22 jaar later ga ik het vandaag hebben over de zomer van 2026. Die is namelijk gedoopt tot ‘de suboptimale zomer’. Wat dat precies betekent, lees je hieronder.

Verder vandaag:

• Jonge ouders financieel geruïneerd door de bessenverslaving van hun kinderen
• Tips voor een Scandinavische filmavond
• De kloof tussen millennials mét en zonder rijke ouders
• Als dertiger een facelift en iedereen aan de botox en fillers
• Waarom expat Laxmi (33) de Randstad verlaat

En nog veel meer.

Een mooie zomervakantie!

Jonas

p.s. Techbro, Dubai, doomer of woke: tot welke club hoor jij in het tijdperk van politiek gebaseerd op vibes? Doe hier de test.

Tip: Scandi filmavond 🍿

Na jarenlange (emotionele) afwezigheid wil een horkerige, ietwat uitgerangeerde regisseur dat zijn dochter, een succesvolle actrice, de hoofdrol speelt in zijn comeback-film. Afgelopen winter zag ik het aangrijpende, droogkomische Noorse Sentimental Value, over complexe familierelaties en imperfecte ouders, dat begin dit jaar - terecht - bekroond werd met een Oscar voor beste internationale film.

Het is de tweede arthouse hitfilm van de Noorse regisseur Joachim Trier, die eerder succes boekte met The Worst Person in The World (2021), over een Oslose dertiger met millennial midlife crisis. (In beide films speelt Renate Reinsve, “een van de interessantste actrices van dit moment”, aldus de Volkskrant, de hoofdrol.)

Sentimental Value is nu exclusief te bekijken op MUBI, net als The Worst Person in The World, als onderdeel van de Joachim Trier-collectie. Goed nieuws: via deze link kun je dertig dagen gratis MUBI uitproberen en thuis een filmavond houden in Noorse sferen.

Samenwerking.

Wat is een ‘suboptimale zomer’?

Als actrice Emma Thompson tijdens een persconferentie gevraagd wordt wat ze van plan is de komende tijd te gaan doen, antwoordt ze: “ik denk dat het tijd is om niks te doen (..) en naar een boom te staren.” Het fragment uit 1996, dat recentelijk geplaatst werd op het Instagram-account van de Berlinale (het internationale Berlijnse festival), raakte een snaar: inmiddels is de video 3,4 miljoen keer bekeken en meer dan 80.000 keer geliked.

In het fragment hekelt Thompson hebzucht. Geen financiële hebzucht, maar “hebzucht naar overstimulering” en altijd “het volgende, volgende, volgende” te willen, de ethos die heerst in de showbizz. “Het brein heeft tijd nodig om te herstellen. Je moet jezelf rust geven.” Het is alsof Thompson met vooruitziende blik precies de condition humaine van de overprikkelde, overgeoptimaliseerde mens dertig jaar later beschrijft.

Ik, die met trillend oogspiertje de woorden van Thompson ter harte nam, ging als trendwatcher nadenken over wat precies het collectieve gevoel van de zomer van 2026 omvat. Een gevoel dat soms samenkomt in een zomerhit (Charli XCX en de brat summer), een emotie (de sletterige zomer van 2021, na een jaar lang thuis in quarantaine te hebben gezeten) of een tv-show (The White Lotus op Sicilië en euro summer). Maar het thema van dit jaar? Daar was ik nog niet over uit. Hitte-ongelijkheid, voetballer Haaland en plastic schoenen zijn zeker een thema, maar nog niet alomvattend genoeg voor een culturele definiëring.

Tot ik dus de video van Emma Thompson zag, en in dezelfde week meerdere artikelen en posts voorbij zag komen van soortgelijke strekking, en het ineens klikte: dit wordt de suboptimale zomer. Welke kleding, vakantiebestemming en eten en muziek past bij een niet-geoptimaliseerde zomer? Vier vragen en antwoorden over dit fenomeen.

Benieuwd naar het hele artikel, plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Trakteer jezelf op een premium abonnement.

Read more

Subscribe now

Low cortisol life

Een term die al enige tijd rondzingt op social media is low cortisol life. Een ontspannen, zonnig, vertraagd, uitgeslapen leven, liefst op een rotsstrandje buiten Marseille, met als soundtrack het geluid van zingende cicaden. Kortom: alles wat het stadsleven niet is.

De zoektocht naar een low cortisol life kent vele vormen: stoppen met cafeïne, minderen met social media, yogaretreat boeken. Ikzelf, van nature een vrij high cortisol persoon, associeer de meest ontspannen periodes in mijn leven vooral met lezen (al kan de combinatie met Zuid-Europese rotsstrandjes en een comfortabel verblijf geen kwaad.) Daarom, net als in 2024 en 2025, 22 goede, nieuwe boeken om deze zomer te lezen. Op reis, in het park, op de bank. Of.. op het strand.

Om het allemaal nog gemakkelijker te maken: de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) biedt nu tijdelijk een zomerlidmaatschap aan: €7,50 voor twee maanden. Daarmee kun je tot wel tien boeken, games en tijdschriften tegelijk lenen; ook krijg je een gratis OBA totebag. Zomerproeflid worden kan hier.

Een mooie boekenzomer!

Jonas

Deze nieuwsbrief is in samenwerking met de Openbare Bibliotheek Amsterdam tot stand gekomen en bevat affiliate links.

22 goede boeken om deze zomer te lezen

1. David Szalay: Het vlees

In Het vlees van David Szalay volg je het leven van de zwijgzame Istzván, in de verschillende stadia van zijn leven, van jonge minnaar in een Kroatische achterstandswijk tot vastgoedondernemer in de Londense jetset. Schrijver Szalay heeft een onderkoelde, hypnotiserende stijl en laat zien hoe ogenschijnlijk kleine beslissingen je leven een volstrekt andere kant op kunnen sturen. Seks, moderne mannelijkheid, klasse: het komt allemaal voorbij in deze met de prestigieuze Booker Prize bekroonde roman.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. Vertaald door Auke Leistra.

2. Lena Dunham - Famesick

Lena Dunham (1986) was nog maar 23 toen ze hitserie Girls (HBO) bedacht, de show die millennials definitief op de kaart zette als een verwende, narcistische, doodongelukkkige en neerwaarts mobiele generatie, met haarzelf als schoolvoorbeeld. In dit smakelijke, openhartige boek beschrijft Dunham hoe ze zowel fysiek als mentaal bezweek onder plotselinge wereldroem, kijkt ze terug op haar turbulente liefdesleven én doet zij een boekje open over de lelijke kant van de showbizz-industrie, vol opportunistische, onbetrouwbare types.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij 4th Estate.

3. Patrick Radden Keefe: London Falling

Bij een val van het balkon van een luxe-appartement aan de Thames, midden in de nacht, komt de 19-jarige Zac om het leven. Zijn tot dan toe nietsvermoedende ouders doen een schokkende ontdekking: Zac leidde een dubbelleven als zogenaamde zoon van een Russische oligarch en verkeerde in criminele kringen. In het waargebeurde London Falling reconstrueert onderzoeksjournalist Patrick Radden Keefe deze bizarre familietragedie. Tegelijk laat hij zien hoe het glanzende, rijke Londen in de greep is van crimineel geld.

Leen hier. Bestel hier. Park Uitgevers. Vertaald door Hans E. van Riemsdijk.

4. Hanno Sauer: Klasse. Het ontstaan van onder en boven

Van de outfit die we ‘s ochtends besluiten aan te trekken tot de inrichting van onze woonkamers of bestelling in de rij van de koffiebar: elke dag maken we keuzes op basis van smaak, klein of groot, waarmee we een verhaal over onszelf aan de buitenwereld vertellen: tot welke klasse we (willen) behoren. In zijn nieuwe boek Klasse, dat een bestseller werd in Duitsland, ontrafelt filosoof Hanno Sauer, die ik eerder voor deze nieuwsbrief interviewde, de uitputtende statusrace van de stedelijke middenklasse. Een dikke pil, maar het lezen waard.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij De Bezige Bij. Vertaald door Laura Molenaar.

5. Caro Claire Burke - Yesteryear

Op Instagram verkoopt influencer Natalie een droomleven: als tradwife woont ze op een prachtige boerderij met haar man, zes kinderen, een kippenren en paarden. De camera staat altijd klaar en het geld stroomt binnen. Maar als ze op een dag wakker wordt in het jaar 1855, en ervaart hoe het is om een échte traditionele huisvrouw te zijn, valt dat vies tegen. Yesteryear (hier besproken door Kitty Herweijer) is de boekenhype van dit moment.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij HarperCollins.

6. Belle Burden - Strangers

Belle Burden, telg uit een rijke en legendarische New Yorkse familie, is al ruim twintig jaar ‘gelukkig’ getrouwd als ze plotsklaps verlaten wordt door haar man, belegger James. In haar memoir Strangers kijkt ze terug op haar huwelijk, dat toch niet zo perfect bleek te zijn, én schrijft ze over de financiële vechtscheiding waarin ze terecht komt: wie behoudt het vakantiehuis op Martha’s Vineyard? Ondanks de recente ophef over dit boek zou ik het nog steeds aanraden: het leest als een financiële thriller, geeft een juicy inkijkje in de elitewereld van New York en doet beseffen: trouw altijd onder huwelijkse voorwaarden.

Bestel hier. Uitgeverij Ebury Press.

7. Rasit Elibol: Vuistslagen

Op de een of andere manier is dit boek bij verschijning, eind vorige zomer, aan mijn aandacht ontsnapt. Wat ben ik blij dat een vriendin hem alsnog tipte, want Vuistslagen is een van de beste boeken die ik dit jaar las. Rasit Elibol (1984) schrijft over zijn leven als sociale klimmer: van problematische migrantenzoon in een straatarm arbeidersgezin tot sterjournalist bij De Groene Amsterdammer met geïnternaliseerde schaamte. Haarscherp observeert hij beide werelden: met cocaïne overgoten grachtengordelfeestjes en kooivechten in de periferie.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij De Bezige Bij.

8. Keith McNally - I Regret Almost Averything

In 1975 arriveerde arbeiderszoon Keith McNally (1951) in New York met de droom om het te maken als filmmaker. Om de eindjes aan elkaar te knopen werd hij oestersteker; hij bleek een horeca-natuurtalent en opende al snel zijn eigen zaak. In de decennia daarop groeide McNally uit tot een van de invloedrijkste restauranthouders van de stad, met zaken als het legendarische Balthazar (‘het Cradam van New York’). Daarnaast was hij bevriend met beroemdheden als Anna Wintour en kreeg hij ruzie met Patti Smith (die zijn bediening aan het huilen maakte.) I Regret Almost Everything is zijn smakelijke, grappige, openhartige memoir.

Bestel hier. Uitgeverij Simon & Schuster.

9. Doortje Smithuijsen - Ik zou uw dochter kunnen zijn

Collega-tijdgeestduider Doortje Smithuijsen, bekend van podcast VSR, behoort tot de eerste generatie “gewenste kinderen”, die van jongs af aan te horen kregen dat ze “speciaal” waren. Ze herinnert zich hoe ze na toneelstukjes thuis “een doorlopend applaus” kreeg van haar ouders, vertelde ze in NRC-podcast Het Uur. In haar boekenweekessay onderzoekt Smithuijsen hoe deze bevestiging heeft geleid tot een generatie van teleurgestelde millennials in een wereld waarin niet alles zomaar bereikt kan worden. Bij verschijning had iedereen een mening over dit scherp geschreven, prikkelende essay, ik zou zeggen: lees en oordeel vooral zelf.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij CPNB.

10. Valeria Luiselli - Begin, midden, einde

Na haar scheiding besluit een Mexicaanse moeder haar New Yorkse leven achter zich te laten en vertrekt, samen met haar puberdochter, voor onbepaalde tijd naar Sicilië. Het is hartje zomer, vulkaan Etna dreigt uit te barsten en plotselinge stormen steken de kop op. Voor beide staat het eiland voor een nieuw begin. Ze koken, lezen de klassieken, komen in contact met de Siciliaanse locals en ontrafelen tegelijkertijd hun eigen familiegeschiedenis. Een mooi, poëtisch boek om deze zomer in te verdwijnen, voor literaire fijnproevers.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Das Mag, vertaald door Molly van Gelder en Nicolette Hoekmeijer.

11. Ibe Rossel - Bloedspiegel

De Vlaamse Ibe Rossel (1999) groeide op met alleen maar zussen, wat misschien wel haar fascinatie (en angst) voor broer-broer-relaties verklaart. In Bloedspiegel schrijft ze in een serie essays over de bekendste ruzies tussen broers ter wereld: die van influencers Jake en Paul Logan, Kim Jong-un en Kim Jong-nam en Noel en Liam Gallagher, om er een paar te noemen. Moeiteloos verweeft Rossel thema’s als macht, schoonheid, popcultuur, mannelijk en angst met elkaar. Bloedspiegel is een smeuïg, origineel boek dat je aan het denken zet.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Das Mag.

Subscribe now

Nog niet (uit)gelezen maar wel het vermelden waard:

12. Ellen de Bruin - De butler van God

In De butler van God, een “satirische, ontroerende en spannende” roman over familie en over liefde, draait de wereld om kunst. Om het geld dat ermee te verdienen valt, om de status en aandacht die ermee te verkrijgen zijn, om de schimmige spelletjes die ermee te spelen zijn, en natuurlijk om de inspiratie, de schoonheid en de troost. “Smullen”, volgens de Volkskrant.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Prometheus.

13. Vijay Khurana: De bijrijder

Twee vrienden gaan op een roadtrip, die ontspoort als een van de twee besluit om een jong stel dat ze onderweg tegenkomen lastig te vallen. Een boek over vriendschap, mannelijkheid en geweld in een tijdperk van giftige eenzaamheid en de echoput van de sociale media. Een “verontrustend” en “krachtig” debuut, aldus The New York Times.

Leen hier. Bestel hier. Meridiaan Uitgevers. Vertaald door Dirk-Jan Arensman.

14. Ian Buruma: Blijf in leven. Berlijn 1939 - 1945.

Hoe was het dagelijkse leven in Berlijn tijdens de nazi’s? In Blijf in leven reconstrueert Ian Buruma de oorlogsjaren aan de hand van dagboeken, brieven en interviews. Het boek maakt pijnlijk invoelbaar hoe de meerderheid van de Berlijners zich niet verzette, maar zich simpelweg aanpaste. Ondertussen ging het uitgaansleven door.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Prometheus.

15. Stéphanie Hoogenberk - Wij vinden dat fijn

Wanneer Stéphanie Hoogenberk net zwanger is van haar eerste kind, hoort ze dat haar moeder ongeneeslijk ziek is. Wat volgt zijn maanden die tegelijk zwaar, intiem en onverwacht grappig zijn. Tussen ziekenhuisafspraken en echo’s, tussen Sittard en Amsterdam, probeert Stéphanie zich staande te houden in een wereld die plots kleiner én voller is geworden.

Leen hier. Bestel hier. Uitgerij Prometheus.

16. Jem Calder - I Want You to Be Happy

Deze roman gaat over de relatie tussen een 36-jarige, alcoholistische copywriter en een 23-jarige barista uit Londen. Nog meer gaat het over het vervreemdende gevoel dat het moderne, laatkapitalistische stadsleven oproept. Hoe vind je nog echte liefde en verbinding in het online tijdperk? Een “verfrissend” boek, volgens The Guardian.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Faber & Faber.

17. Colin Walsh: Kala

In Kinlough, een dorpje aan de Ierse westkust, zien drie vrienden elkaar voor het eerst in jaren weer terug. Ooit waren zij deel van een vriendengroep die bestond uit zes onafscheidelijke tieners. De moederloze, roekeloze Kala was hun leider, tot zij in de zomer van 2003 spoorloos verdween. Een literaire pageturner voor Donna Tartt-fans.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Meulenhoff. Vertaald door Koen Boelens.

18. Nadia de Vries - Overgave op commando

In Overgave op commando verruilt hoofdpersonage Schelvis het armoedige stranddorp van diens jeugd voor de grote stad waar kunstenaars ‘geen tattoos en piercings’ hebben, maar ‘truien dragen van een merk dat vernoemd is naar een huidziekte’, las ik op Athenaeum. Een “spottend en slim” boek over klasse dat in NRC vier ballen kreeg.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Pluim.

19. Berend Sommer - De Reichenbachs

Open relaties, feesten in Kreuzberg, bewust leven, tijdelijk in New York wonen, het komt allemaal voorbij De Reichenbachs, de nieuwe roman van Berend Sommer waarin hij “met flair zijn eigen generatie fileert”, aldus de Volkskrant. Een boek over het verval van de Nederlandse middenklasse en de tol van de 21ste eeuw op het moderne gezin.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Prometheus.

20. Michael Steinberger - The Philosopher in the Valley

Hoe werd Alex Karp, excentriek topman bij het controversiële databedrijf Palantir, de ‘engste CEO ter wereld’? In The Philosopher in the Valley schetst journalist Michael Steinberger een “fascinerend” portret van Karp én geeft hij een “fascinerende kijk” (The Telegraph) op de gang van zakenachter de schermen bij het meest invloedrijke én omstreden AI-surveillancebedrijf ter wereld (dat afgelopen lente een jasjescollectie uitbracht.)

21. Julien Staartjes - Twijfelwond

Tom staat op het punt te beginnen aan een nieuwe baan in Wenen. Maar dan steekt zijn vriendin Sallie een keukenschaar in zijn navel. Een ongeluk, een bevlieging of een ontsnappingspoging? Twijfelwond is een “gedurfd debuut” (Trouw) dat draait om drie ambitieuze millennials, die gewild en ongewild elkaars leven laten ontsporen.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij De Arbeiderspers.

Bestel hier. Uitgeverij Simons & Schuster.

22. Maaike Schoon - Waarom jij geen huis kunt betalen

Hoe kan het dat sinds 1995 de huizenprijzen met tweehonderd procent zijn gestegen? Waarom is land een financieel product, terwijl lucht van iedereen is? Hoeveel is een koophuis nog waard als het land waar het op staat door klimaatverandering langzaam verdrinkt? Maaike Schoon gaat op zoek naar de wortels van de huidige wooncrisis.

Leen hier. Bestel hier. Uitgeverij Pluim.

Dat was ‘m weer. Als je deze nieuwsbrief met plezier hebt gelezen waardeer ik het als je hem liked, zo bereik ik meer mensen op Substack. Jezelf trakteren op een premium abonnement kan hier. Tot de volgende!

Subscribe now

Goedemorgen!

Vandaag ga ik het hebben over:

• De opkomst van de strandtent voor hoogopgeleide stedelingen
• Slapeloosheid in de Randstad: ligt de oplossing in een verhuizing naar het platteland?
• Het seksleven van een alleenstaande moeder
• Nieuwe trend: merch van je huis
• Mijn tip voor een weekend Berlijn
• Lijd jij aan een millennial midlife crisis?

En nog veel meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Nieuws: ik ga een tweede boek schrijven!

De opkomst van de highbrow strandtent

Mijn fascinatie voor de exclusiefste strandtent van Nederland begon met een filmpje dat ik voorbij zag komen op Instagram: een groepje vrouwen op houten designstoelen rondom een kampvuur, blote voeten in het zand, terwijl de zon zojuist is ondergegaan. Achter hen de strandtent zelf, Japans-Scandinavische architectuur met veel hout en glas, en daarvoor een viertal met wit linnen gedekte tafeltjes, bevolkt door jonge koppels; een bakkerij Fort Negen-tas verraadt hun hoofdstedelijke wortels. Er heerst een kalme sfeer en iedereen is gelukkig, genietend van het goede leven. Outpost heet deze in 2023 geopende Zandvoortse strandtent. Pardon, high-end seasonal beach house, moet ik zeggen, volgens de beschrijving op hun eigen site. Je komt er alleen binnen met een reservering.

De hele zomer is Outpost een soort Amsterdamse enclave in het van oorsprong Noord-Hollandse vissersdorpje: een rits aan trendy, populaire HME-restaurants strijkt er tijdelijk neer voor een serie pop-ups: Trees, Beurre, Petit Péché, Bottleshop, Boon & de Koot en Bar Parry, om er een paar te noemen. Het Japanse Umeno, dat eerder een 9,5 van Mara Grimm kreeg in Het Parool, verzorgt tweewekelijks een omakase diner, met plek voor maximaal tien gasten.

Er heeft een interessante ontwikkeling plaatsgevonden: lange tijd had de strandtent een vrij ordinair imago: tatoeages, frituur, boeddhabeelden, leergebruinde huid, generieke housemuziek, vechtpartijen en drugs, de alternatieve(re) plekken als Woodstock daargelaten. (De EHBO-tent van een strandzaak in Bloemendaal, waar ook festivals plaatsvonden, kreeg de bijnaam GHB-O-tent.) Zelfs de meer upscale strandtenten, die de afgelopen vijf jaar openden, hadden toch een tikje fout, poenig, Ibiza chic-randje.

Naaktstrand

Maar sinds een paar jaar lijkt er een nieuw soort highbrow strandtent te ontstaan, dat mikt op de hoogopgeleide stedeling met een verfijnde smaak. Ik moet bijvoorbeeld denken aan het vorig jaar geopende Hito op Scheveningen, dat een prachtige Japanse luisterbar heeft, sterk leunt op culturele programmering (van highbrow dj’s tot ‘nieuwjaarsduik met chorizo op brioche’) en, zo zei de medeoprichter in een interview, ontbijt biedt aan stedelingen die zojuist van hun sportklasje komen. Dan is er nog een plek als Piatti Beach (Zandvoort), die weliswaar mainstream is, maar in de beeldtaal (rvs-stoelen, Le Marzocco espressomachine, een jaren-80 glazen blokken bar, typografisch logo) en menukaart (sardientjes uit blik) appelleert aan de smaak van de havermelkelite.

Subscribe now

En Outpost dus. Verleid door de aantrekkelijke beelden op social media besluit ik een reservering te maken. Zo makkelijk gaat dat nog niet: bijna elke dag is, tot het einde van de zomer, volgeboekt. Dan zie ik dat er de volgende dag een pop-up is, van burger- en natuurwijnzaak Bon Burger (twee vestigingen in Amsterdam) met als toevoeging dat ze ‘enkele plekken vrijhouden aan de bar’ voor gewone stervelingen. Ik besluit het erop te wagen en stap de volgende dag, een grijze zondagmiddag, in de trein; mijn fiets neem ik mee. Na een korte rit, met in mijn coupé een groep dronken Duitse voetbalsupporters, stap ik uit op het station van Zandvoort en trap ik met windkracht vier over een fietspad door de duinen. Outpost ligt afgelegen, vlakbij het naaktstrand en ver weg van het gewone volk.

Licht hijgend van de tegenwind stap ik de kleine zaak binnen.

Hoe loopt dit af? Lukt het mij een plekje te scoren en zo ja, wat is mijn oordeel over deze exclusieve strandtent? Trakteer jezelf op een premium abonnement om het hele artikel te lezen en ontvang daarbij een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend.

Read more

Speciaal voor jullie, mijn premium lezers, een extra lijstje om deze zondagochtend in te duiken.

• Eerder schreef ik al over het ietwat steriele, ongezellige gevoel dat ik ervaar bij een bezoek aan koffieketen Wakuli, dat voor zijn bedrijfsmodel goed heeft gekeken naar het Amerikaanse Blank Street Coffee. Dit stuk, over koffiebars in tijden v…

Read more

Subscribe now

’Een salaris van een ton stelt niet zoveel meer voor’

De jonge danseres Nomi, hoofdpersoon in Paul Verhoevens cultfilm Showgirls (1995), heeft het eindelijk gemaakt in de showbizzwereld van Las Vegas. Met ellebogenwerk heeft ze een contract binnengesleept bij een prestigieuze dansshow, en van haar eerste salaris heeft ze een dure jurk gekocht, die ze trots laat zien aan haar management. Vur-says, zegt ze. Haar agenten werpen elkaar een korte, dodelijke blik toe. Met de foute uitspraak (Versace spreek je overigens uit als ‘ver-sa-tsjè’, niet als ‘ver-sa-tsjie’) verraadt Nomi zichzelf in één keer als sociale klimmer.

Het voorbeeld had zomaar voor kunnen komen in Klasse. Het ontstaan van boven en onder, het nieuwe boek (hier te bestellen) van ‘de nieuwe ster van de publieksfilosofie’ Hanno Sauer (1983), universitair hoofddocent filosofie en verbonden aan de Universiteit Utrecht. Deze nieuwe studie werd bejubeld in Die Zeit en er werden al meer dan 35.000 exemplaren van verkocht. Afgelopen maart verscheen de Nederlandse vertaling (door Laura Molenaar) bij uitgeverij De Bezige Bij.

Sauers uiterst boeiende boek gaat over klassenverschillen – wat ze zijn, hoe ze zijn ontstaan, hoe ze zich reproduceren en waarom we er zo moeilijk van afkomen. Hij stelt dat klasse – nog meer dan bijvoorbeeld racisme of gender – bepalend is voor ongelijkheid in de samenleving. En hoe mensen door hun koopgedrag, smaak en mening eigenlijk de hele dag door, bewust of onbewust, deelnemen aan een ‘statuscompetitie’ die hun plek in de hiërarchie moet bevestigen – of in ieder geval niet lager mag doen lijken.

Hoewel statussymbolen van alle tijden zijn – Sauer schrijft over de Chinese traditie van ingebonden voeten (toen) of onnodig lange, kronkelende oprijlanen met kostbaar te onderhouden grind (nu) – lijkt tegenwoordig iedereen, bij een toenemende ongelijkheid, meer bezig dan ooit met de vraag: waar sta ik op de ladder?

Subscribe now

Geïntrigeerd door het boek besloot ik Sauer te benaderen voor een interview. We treffen elkaar op een woensdagmiddag in de serre van restaurant De Plantage, hij draagt een bril, grijze merinowollentrui en een vintage, zilverkleurig horloge van het Zwitserse IWC Schaffhausen. Hij bestelt een shakshuka en Cola Zero en vertelt energiek over zijn boek, met een Brits accent.

In zijn boek geeft Sauer een goed-doorwrochte analyse van de historische ontwikkeling van het klassebegrip, maar signaleert hij tegelijkertijd met scherp oog de meest uiteenlopende vormen waarin klasseverschillen zich manifeseren. Ik ga hier vooral in op die uiterlijke verschijningsvormen, die we zelf overal tegen kunnen komen en herkennen.

Hoe is uw fascinatie voor status en klasse ontstaan?

“Om de opkomst van rechts-populisme – van Trump tot Brexit - de afgelopen tien jaar te verklaren werd de oorzaak vaak gezocht in de economie. Kiezers zouden gefrustreerd zijn over hun bedreigde, kwetsbare economische positie en rechtspopulisme beloofde verbetering. Toch denk ik niet dat dat de belangrijkste reden is. De positieverbetering van vrouwen, lhbti’ers en mensen van kleur zorgde voor een verandering in de sociale hiërarchie. Daardoor ontstond er, met name bij witte, heteroseksuele mannen, een gevoel van statusverlies.

Ook al is de positie van deze groep, die in de meerderheid is, objectief misschien niet eens verslechterd, het gevoel van bedreiging heeft ze naar rechts gedreven. Verschillende studies van politicologen, zoals die van de Amerikaanse politicoloog Diana Mutz, tonen aan dat het niet een economische benarde situatie is die mensen rechts-populistisch doet stemmen, maar de angst voor statusverlies. Daarom leek het mij interessant om vanuit het perspectief van klasse en status naar de samenleving te kijken.”

Op welk moment werd u zich bewust van uw eigen klassepositie?

“Toen ik ging studeren. Ik ben vrij geprivilegieerd opgegroeid, maar was me daar niet erg bewust van. Het begon mij op te vallen dat studiegenoten bepaalde opmerkingen tegen mij begonnen te maken. ‘Ik kan vanavond niet mee uitgaan, want ik moet werken. Maar voor jou is dat vast geen probleem.’ Ik snapte dan niet helemaal wat ze bedoelden. Ik kleedde me als een skater, droeg een capuchontrui en wijde broek. Pas later realiseerde ik me dat mijn rood-gouden horloge hun opviel, een cadeau van mijn vader, of dat ik in een gesprek begon over zijn autoverzameling. Ik praatte erover alsof het normaal was, wat natuurlijk absoluut niet zo was.”

Waarom is status zo belangrijk voor mensen?

“Wij mensen zijn sociale apen, het is voor ons enorm belangrijk hoe de samenleving over ons denkt en waar die ons indeelt. Dat is evolutionair bepaald. Een paar honderdduizend jaar geleden was je reputatie je valuta. Als je een been brak en niet kon jagen, was je ervan afhankelijk of andere mensen wel of niet hun eten met je deelden. Wat weer afhing van je positie in de groep.”

Benieuwd naar het hele interview plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Stap dan over op een premium abonnement.

Read more

Subscribe now

Goedemorgen,

Als ik naar Berlijn ga, is een vast onderdeel van mijn bezoek La Maison, een bakkerij in een hoekpand, met gigantisch terras, aan de Paul-Lincke-Ufer, met uitzicht op het kanaal. Hoewel ze hier goede chocoladecroissants verkopen, en uitstekende koffie, is de hoofdreden dat ik hier kom het publiek: nergens anders in Berlijn kun je zo goed mensen kijken. In het eerste uur dat ik er nu zat spotte ik op het terras onder meer doorgehaalde nachtvlinders, yuppenkoppels met designhonden, een verliefd stelletje, Australische bediening, meerdere bedelaars en een jonge pop-up bloemist, die vanaf zijn kraampje boeketten samenstelde voor passanten.

La Maison is het epicentrum van ‘Kreuzkölln’, een populaire microbuurt op de grens van Kreuzberg en Neukölln, die geregeld figureert in virale memes. In deze editie duik ik dieper in dit fenomeen, want van Amsterdam tot New York: de microbuurt is in opkomst.

Verder vandaag:

• Wat als je huur ineens met 400 euro wordt verhoogd?
• De opkomst van de ‘beta-moeder’
• Hoe neppe, virale content jouw tijdlijn binnenglipt
• Het zomerboek van 2026
• Wat is tasteslop?
• De grote, verrassende gen Z-trend van dit moment

En nog veel meer.

Geniet van het mooie weer!

Jonas

p.s. Laat me in de comments weten wat jouw favoriete microbuurt is.

De opkomst van de microbuurt

Op een vrijdagavond belandde ik onlangs bij San Francisco, een voormalig ietwat louche nachtcafé op de Zeedijk, dat na overname door een jong, creatief trio is omgetoverd tot een buzzy cocktailbar met dj’s en kunst. Voor de ingang stond de voormalige deurhost van nachtclub De School, geflankeerd door een bewaker. Binnen vloeiden de cocktails (tepache sours en yuzu wodka’s) rijkelijk en mengden modemensen zich met kunstenaars, nachtvlinders en journalisten. In de hoek stonden twee twinks te tongen, een dj draaide experimentele muziek.

Sinds het einde van de pandemie is dit stukje Amsterdam, waar San Francisco middenin staat – de paar huizenblokken ter linker- en rechterzijde van de Oude Kerk, in het noorden van de Nieuwmarktbuurt – als het ware opgeborreld als de coolste microbuurt van de stad. Links ervan heb je galerie annex kledingzaak Bonne Suits en de activistische gen Z-bar met terras (én oranjewijn op de kaart) café40. Rechts vind je – naast de San Francisco dus – populaire plekken als straatmodewinkels The New Originals en Smib en (het meer upscale buitenbeetje) restaurant met cocktailbar Trees. Op de flanken staan galerie Cristel Ballroom, van de gelijknamige dj en sieradenontwerpster, en het recent heropende eetcafé Van Beren, waar het permanent volgereserveerd lijkt te zijn met knappe, jonge mensen.

Sleazy sekswinkels

Dit stukje Amsterdam trekt een specifiek hoofdstedelijk milieu: een alternatieve, creatieve, modieuze voorhoede, die weinig opheeft met de meer gelikte delen van de stad. De nabijheid van Chinatown, sleazy sekswinkels en Britse toeristenkroegen geeft het een zekere street credibility.

Ik noem dit een ‘microbuurt’ en deze lijkt in opkomst. Niet alleen in Amsterdam (met andere voorbeelden, zoals het noordelijke deel van de Dapperstraat, de Papaverweg en de Prinsenbrug) maar ook in New York (Dimes Square), Berlijn (Kreuzkölln, rondom La Maison) en Brussel (de Vlaamsesteenweg, rondom restaurant Nightshop). Ook in Scheveningen lijkt een microbuurt te ontstaan, in de driehoek van strandrestaurant annex Japanse luisterbar Hito en HME-nieuwkomers Salty’s en Caipi, allebei een bar.

Waarom zijn microbuurten in opkomst? Wat hebben memes hiermee te maken? En hoe kon het gigantisch misgaan met de populairste microbuurt ter wereld?

Benieuwd naar het hele artikel plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Stap dan over op een premium abonnement.

Read more

Deze week: de wanhopige race om te ontsnappen aan de ‘permanente onderklasse’, waarom jonge vrouwen naar ‘subliminals’ luisteren om knapper te worden, de opkomst van de middenklassedief en nog veel meer.

Subscribe now

Hoe hoogopgeleide stedelingen proberen te ontsnappen aan de ‘permanente onderklasse’

Als midden-dertiger leek het alsof de piekjaren van grafisch ontwerper Leonie (36) waren aangebroken. Met klanten uit de film- en techindustrie, waaronder Apple TV, had ze bereikt waar ze al die jaren keihard naartoe had gewerkt: een stabiel inkomen, te danken aan haar talent. Maar toen droogden de klussen op; AI had haar specialisme vervangbaar gemaakt. Leonie’s jaarinkomen daalde van omgerekend 75.000 euro naar 30.000 – meer dan een halvering, binnen het tijdsbestek van een jaar. Nu maakt ze zich zorgen over het betalen van haar hypotheek. “Alles waar ik naar toe heb gewerkt, is in één keer onder me vandaan gerukt.”

Leonie werd afgelopen februari geciteerd in een artikel van de Britse krant The Telegraph, met als onheilspellende kop ‘De wanhopige race om te ontsnappen aan de permanente onderklasse’. Deze term zoemt de afgelopen tijd vaker rond. Vorig jaar publiceerde tijdschrift The New Yorker de column ‘Zal A.I. je gevangen houden in de permanente onderklasse?’, van de in deze nieuwsbrief vaker aangehaalde tijdgeestjournalist Kyle Chayka. In april verscheen in de New York Times een groot essay, ‘Silicon Valley zet zich schrap voor een permanente onderklasse’, met als illustratie een lange, kapotte ladder, met aan de top een minuscuul, moeilijk bereikbaar lichtpuntje. Dan zijn er nog de podcasts, video-essays en memes, zoals een bedelaar met een bedrukte capuchontrui en daarop ‘ik vroeg ChatGPT waarom ik blut ben’.

Wat houdt die permanente onderklasse precies in? Hoeveel tijd hebben hoogopgeleide stedelingen nog om te ontsnappen aan een dergelijk lot? En met welk beroep zit je veilig?

Benieuwd naar het hele artikel, plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Stap dan over op een premium abonnement.

Read more

In de nieuwsbrief van vanochtend doen de meeste linkjes het niet, omdat de site die ik hiervoor gebruik (Archive) er ineens uitligt. Bij deze de artikelen met URL’s die het (hopelijk) wel doen. Het verhaal over ‘rich face’ uit The New York Times komt helaas te vervallen. Excuus voor het ongemak.

Fijne zondag!

Jonas

Read more

Subscribe now

Goedemorgen,

Momenteel lees ik Famesick, de memoires van Lena Dunham. In dit smakelijke, openhartige boek beschrijft Dunham (39), die met hitserie Girls op piepjonge leeftijd gekroond werd tot ‘stem van de millennialgeneratie’ (of op zijn minst ‘een stem’) hoe ze zowel fysiek als mentaal bezweek onder plotselinge wereldroem én doet zij een boekje open over de lelijke kant van de showbizz-industrie, vol opportunistische, onbetrouwbare types. Met in één week zestigduizend verkochte exemplaren belandde Famesick uit het niets op nummer één van de New York Times bestsellerlijst.

Om het boek onder de aandacht te brengen schoof Dunham aan in podcasts en gaf ze interviews aan kranten, tijdschriften en talkshows. Toch is het verkoopsucces vooral te wijden aan een nieuwe, opvallende strategie: door het boek te promoten op Substack. “Als het om boekverkoop gaat, is één Substack-volger evenveel waard als meerdere volgers op Instagram of X, omdat Substackers veel eerder geneigd zijn een tip op te volgen en een boek daadwerkelijk te kopen”, zei Dunham hierover in een interview. Een interessante nieuwe mediastrategie. Welke Nederlandse schrijver heeft straks de eerste Substack-campagne voor haar of zijn nieuwe boek?

Over Substack gesproken: deze nieuwsbrief heeft het geschopt tot The New York Times! In een artikel over de uitbreiding van Substack word ik genoemd als een Nederlandse bestselling author. Mijn dank aan de betalende lezers die dit mogelijk maken is groot.

Dan over tot de orde van de dag. Wat heb ik vandaag voor jullie in de aanbieding?

• Ik bezocht een nieuwe, op jonge stedelingen gerichte luxueuze gezondheidskliniek in de grachtengordel (en schrok van mijn uitslag)
• De financiële valkuil die ‘tired tax’ heet
• Wat als je progressieve, feministische vriendengroep ineens aan de botox gaat?
• Een serietip om te bingen
• Wat als je in een ‘restaurant gap’-relatie zit?
• Een boeiend interview met een Duitse socioloog over de angst voor neergang van de kosmopolitische, stedelijke middenklasse
• De opkomst van ‘rich face’
• Het mislukte avontuur van teleurgestelde expats

En meer.

Een fijne zondag,

Jonas

p.s. HME breidt uit en daarom zoek ik de beste freelance meme-maker van het land. Zie hier de vacature.

p.p.s. Een hele zondagmiddag op een matras liggen niksen, lezen of luisteren naar een dj die rustige muziek speelt. Online zag ik het Seoulse evenement ‘Ceiling Service’ voorbij komen. Wie organiseert de eerste Nederlandse editie?

Ik bezocht een gloednieuwe kliniek voor rijke grachtengordelmillennials

Het is een zonnige vrijdagmiddag en ik parkeer mijn fiets op het duurste stuk van de Prinsengracht, ter hoogte van het Spiegelkwartier. Vijf deuren verderop luncht de fine fleur van Amsterdam op het terras van grachtengordelfavoriet Buffet van Odette. De Nieuwe Spiegelstraat, om de hoek - vroeger het terrein van chique antiekwinkels en galeries - is de laatste jaren overgenomen door hippe bril-aanbieders, vintage kledingzaken, TikTok-broodjeswinkels en een floral atelier waar 40 euro-geurkaarsen te koop staan. Maar voor dat soort aardse zaken ben ik hier vandaag niet. Nee, mijn missie is een hele andere, namelijk: hoe staat het met mijn gezondheid?

Ik heb een afspraak gemaakt bij Blue Health Intelligence, een pas geopende kliniek voor een “360 graden health check.” De start-up belooft, binnen een uur, een uitgebreide gezondheidsscan, waarvan de resultaten ter plekke met een arts worden besproken. (Disclaimer: ik ben geen medisch expert en vanuit de medische wereld is er kritiek op deze vorm van preventieve gezondheidszorg, waar dit soort scans onder valt, omdat het kan leiden tot overdiagnosticering.)

Quote 500

“Eigenlijk is het best raar: we brengen onze auto naar de APK, gaan regelmatig naar de tandarts en meten alles op onze telefoon, maar ons eigen lichaam controleren we nauwelijks”, zei Peter-Paul de Leeuw, een van de oprichters (en ex-CEO van AI-ondertitelaar Amberscript), in januari tegen zakenblad Quote. Afgelopen jaar haalde Blue Health, met naast De Leeuw ex-Swapfiets COO Onno Huyghe en arts & zorgondernemer Leanne Verdonck als eigenaren, meer dan een miljoen euro op bij investeerders, waaronder Quote 500-familie Pon.

Een afspraak maken was nog niet zo makkelijk. Het online boekingssysteem, dat er met te reserveren tijdslots precies zo uitziet als dat van een populair restaurant, zit tot eind juni vol. Als ik de kliniek bel, blijkt er die middag een afzegging te zijn, en kan ik meteen langskomen.

Contact met god

Know yourself, live better, staat er op de gevel van het grachtenpand, waar hiervoor een kunstgalerie huisde. Als ik binnenstap word ik welkom geheten door de jonge receptioniste, die een smaragdgroen pak draagt van Bonne Suits. De ruimte is stijlvol ingericht, met kunst, lange linnen gordijnen in gebroken wit, een originele visgraat vloer en een midcentury, modern bureau, waarop naast een aantal koffietafelboeken opvallend genoeg ook het boek Bad Influence (2026) ligt, over de vermarkting van gezondheid. De receptioniste biedt me water aan, in een Hay-glas, en legt me, nadat ik 299 euro heb gepind, kort uit hoe het volgende uur eruit gaat zien. Om te beginnen mag ik plassen in een plastic potje, wat ik doe in de wc met Zenology handzeep naast de kraan.

Benieuwd naar het hele artikel (want: waarom schrik ik van mijn uitslag?) plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Stap dan over op een premium abonnement.

Read more

Read more

Subscribe now

Goedemorgen,

In mijn brievenbus lag een verzegelde envelop. Toen ik hem openmaakte, bleek er een prachtig gekalligrafeerde uitnodiging in te zitten voor de bruiloft van een Italiaanse vriendin van vroeger, die deze zomer trouwt in een Pugliaans kasteel. Ik heb hem als klein kunstwerkje opgehangen in de keuken. Nu de lente is aangebroken komt het trouwseizoen, dat in de zomer zijn piek beleeft, steeds dichterbij. Een goede reden om Lotte Groosman, dé weddingplanner van havermelkelite Nederland, te interviewen. Aan het einde verklapt ze wat het geheime recept is voor een geslaagd feest.

Verder vandaag:

• Van ‘stilletjes welvarend’ tot ‘de achterblijvers’: dit zijn de nieuwe sociale klassen van deze tijd
• Moet je vrienden dumpen die alleen foto’s van reizen en etentjes plaatsen terwijl de wereld in brand staat?
• Over-the-top sportklasjes zijn uit
• Hoe het hebben van al dan niet rijke ouders vriendschappen verscheurt
• De opkomst van de Gen Z-pruillip

En nog veel meer.

Een mooie zondag (en vrije maandag),

Jonas

p.s. Ik schoof aan bij Volkskrant-podcast Culturele Bagage om het te hebben over statussymbolen op het fietspad. Luister hier de aflevering terug.

Waarom alle Randstedelijke powerkoppels aankloppen bij weddingplanner Lotte (36)

Als je gaat trouwen zijn er veel dingen waar je invloed op hebt: welke jurk je draagt, wie er op de gastenlijst staan, wat voor taart je serveert. Maar er is één ding, zegt weddingplanner Lotte Groosman (36), waar je geen invloed op hebt, namelijk: het weer.

“Ik heb dat wel eens meegemaakt, koppels die wilden trouwen in Saint Tropez, en dan zó bezig waren met het perfecte plaatje dat het weer een enorme bron van stress werd. Want wat als het zou regenen op het moment suprême? Dan hielden ze weken van te voren vier verschillende weerapps bij.”

Hoewel Groosman óók geen controle heeft over het weer, kan zij, mocht het doemscenario inderdaad uitkomen, voor een heel goed plan B zorgen. Dat is namelijk precies de reden dat zij een van de meest gewilde weddingplanners van de Randstad is: zij heeft als taak ervoor te zorgen dat zo’n dag, of weekend, hoe dan ook vlekkeloos verloopt. In de bioscopen draait momenteel The Drama, waarin we zien hoe een bruiloft ondanks de perfecte voorbereiding volkomen ontspoort en eindigt in ja, een drama. Hoe zou het daar afgelopen zijn, als Groosman er de regie had gehad?

Groosman, die onder de noemer ‘With Lotte’ werkt (een knipoog naar ‘with love’), kwam op mijn radar toen ik alweer een tijdje geleden een podcastaflevering maakte over de opkomst van het Randstedelijke societyhuwelijk. Het viel mij op dat steeds meer havermelkelite-koppels een media-evenement maakten van hun extravagante, alternatieve huwelijk. Omringd door de Amsterdamse incrowd trouwen én dansen ze in oude garages, Italiaanse kastelen met zwembad of opulente grachtenpanden, waar het feest wordt vastgelegd door bladen als Vogue. Het eten gepresenteerd als kunstsculptuur en imponerend versierde tafels, zalen of tuinen. Steeds weer zag ik Lotte Groosman’s naam vermeld staan als meesterbrein achter deze evenementen. Eerder al bracht ze een boek uit over haar werk, bij uitgeverij Spectrum, en werd ze gevolgd door de camera’s van Linda TV.

Wie is zij en waarom is zij de meest gewilde weddingplanner van de Randstad? Hoe wil de havermelkelite trouwen en wat is het geheim van een geslaagd huwelijksfeest? Het lukt me een afspraak te maken met Groosman, die – met het trouwseizoen in aantocht – nog net een plekje in haar agenda voor me heeft tussen werkbezoeken aan Bordeaux en Toscane in. We treffen elkaar in restaurant De Plantage, vlakbij Artis, en bestellen allebei een tosti met kaas.

Read more

Goedemorgen,

Het is lente! Vandaag ga ik het hebben over:

• In de stad is stilte de nieuwe luxe
• Hoe dertigers in de stad, ondanks hun hoge inkomen, financieel gezien vastlopen
• Waarom mannen geobsedeerd zijn door hun ‘seksuele marktwaarde’
• ‘IJskast’ of ‘koelkast’: hoe je te gedragen in de buurt van deftige mensen
• De teleurstelling van jonge mensen die vroeg met pensioen gingen

En nog veel meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Is de populariteit van Athene doorgeslagen?

Stilte is de nieuwe luxe

Ik plof neer op de bank van de psycholoog. Op het tafeltje voor mij staat, naast de obligate doos met tissues, een futuristisch apparaat. In de verticale balk, die leunt op een standaard, beweegt een lichtje hypnotiserend heen en weer. Aan mij de taak om het lichtje te volgen. “Laten we teruggaan naar het begin” zegt mijn behandelaar, een jonge vrouw die net terug is van een vakantie op Ibiza. “Sinds wanneer kun je niet meer tegen geluiden?”

Ik ben een trotse, hardcore stedeling. Ja – je betaalt de hoofdprijs voor een schoenendoos. Het is vies, soms gevaarlijk en je bent vaak omringd door de meest onuitstaanbare, arrogante personen. Maar dat weegt niet op tegen de opwinding van het gevoel dat je dáár bent waar het gebeurt, daar waar alles mogelijk is, en dat je tegelijkertijd omringd bent door de meest interessante, vrije en creatieve types. Ik heb één probleem, dat nogal botst met mijn liefde voor het wonen in een opeengepakte stad: ik kan niet tegen de geluiden van anderen.

Benieuwd naar het hele artikel, plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Stap dan over op een premium abonnement.

Read more

Subscribe now

Goedemorgen,

Mijn buurt, het van oorsprong statige Centrum-Oost in Amsterdam, lijkt in korte tijd in verval te raken. Crackgebruikers in het naburige Oosterpark zorgen voor overlast: er wordt gedeald, in het openbaar gebruikt, gepoept en gepiest in portieken, een wijkgenoot beklaagt zich een afgenomen veiligheidsgevoel (en gestolen elektrische mini-auto van 10.000 euro). In de bosjes liggen zilverfolie en naalden, alsof het weer de
jaren negentig zijn.

De nieuwe situatie leidt tot grimmige taferelen: aan de ene kant van de straat drinken welvarende stedelingen cocktails met Japanse whiskey á 18 euro op een trendy terras, aan de andere kant zitten dakloze verslaafden op een bankje te basen.

Wat gebeurt er met een stad, als het midden verdwijnt? Dat de verarmde middenklasse meteen aan de spuit gaat - zo erg is het nog niet. Maar het wordt een dagelijkse realiteit, dat ze steeds vaker moeten kiezen voor duur of goedkoop - en niet voor iets ertussenin. Wat ik daar precies mee bedoel lees je hieronder.

Verder vandaag:

• Leonie (36) verloor haar topsalaris door AI

• Mijn boekentip voor deze lente

• Het bizarre uitgavepatroon van Gen Z-bankiers

• Grensoverschrijdend gedrag bij toprestaurant Noma

• Stadverlaters met spijt

• Een Parijs appartement kopen voor 300.000 euro

En nog veel meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Altijd al willen weten wat er gebeurt met je brief bij het bieden op het huis? Hier wordt het geheim verklapt:

Tip: mannenretreat op Sardinië

Om op te laden van het drukke stadsleven bezocht ik afgelopen zomer voor de tweede keer Soul Valley, een prachtig retreat-centrum met de sfeer van een boetiekhotel, in de heuvels van Sardinië, opgezet door een Nederlands koppel. Mijn dagen vulden zich met yoga, meditatie, lezen, zwemmen en wandelen; ook probeerde ik de sauna uit. Drie keer per dag werd er heerlijk voor ons gekookt met lokale ingrediënten. Ik weet nog hoe ik tijdens het drinken van mijn ochtendkoffie, op het terrasje voor mijn kamer, alleen maar krekels hoorde en overvallen werd door een gevoel van rust.

Wat mij opviel was dat er meer vrouwen op het retreat waren dan mannen - blijkbaar doen zij zichzelf eerder zo’n ‘oplaadweek’ kado. Zonde, want ik denk dat juist mannen er baat bij kunnen hebben om uit hun hoofd te komen, meer in contact te staan met hun gevoel en nieuwe inspiratie op te doen. Speciaal om die reden organiseert Soul Valley in april voor de derde keer een mannenretreat. Een week middenin de natuur met een groep gelijkgestemden; op het programma onder meer meditatie, lichaamsoefeningen en ademhalingstechnieken. Daarnaast wordt er ook gewoon vakantie gevierd in ontspannen setting. Een plekje reserveren, met vroegboekkorting, kan hier.

Samenwerking.

Hoe de betaalbare hotelkamer verdween

Sinds 2017 houdt Savanta, een Londens onderzoeksbureau, een jaarlijkse ‘bill shock’-peiling onder Britse horecabezoekers. De vraag die ze hun deelnemers stellen is simpel: was de rekening hoger of lager dan je verwachtte? Kortom: in hoeverre schrok je van de bon? In 2017, het eerste jaar dat de enquête werd gehouden, gaf dertig procent aan dat de rekening hoger was dan gedacht. In 2025 was dit percentage fors gestegen: maar liefst 43 procent schrok van het totaalbedrag op de bon. Het voorbeeld werd genoemd in een recent artikel dat ik las over de verdwijning van het restaurant in het middensegment.

Ik zie het om me heen: niet alleen ik, maar ook mijn vrienden gaan sinds een jaar of twee minder vaak uit eten. In een ‘normaal’ HME-restaurant in Amsterdam betaal je al gauw tachtig euro of meer per persoon voor een paar glazen natuurwijn, brood en boter plus een aantal kleine gerechten om te delen. En te vaak stelt het dan teleur: een zeven plus-avond voor de hoofdprijs. Dus koken we nu vaker zelf, óf sparen we voor een avond uit eten bij een restaurant dat we écht goed vinden.

Prijzige plastic trui

Goedkoop óf premium – het midden lijkt te verdwijnen, niet alleen bij restaurants. Ik zie het momenteel gebeuren op alle vlakken in het stadsleven waar je geld aan kunt uitgeven. Supermarkten, woningen, sportscholen, meubilair, vliegreizen, koffiebars, noem maar op. Of kleding: toen ik laatst een Scandinavische zaak bezocht, uit het net-boven-het-midden segment, getrokken door de sale, paste ik een wat ik dacht dat een kasjmier capuchontrui was, afgeprijsd tot 180 euro. Eenmaal aan zat de trui niet lekker: hij jeukte en ik voelde me zweterig. Ik keek op het label en ja hoor: de stof was een mix van kasjmier met plastic, polyester-achtige troep. Ik hing de trui terug. Dan liever een duur, maar hoogwaardig exemplaar. Want deze tussenweg sloeg nergens op.

@zachboussattaThe polyester epidemic is real #fashiontiktok #fastfashion #zara #clothes #polyester

Tiktok failed to load.

Enable 3rd party cookies or use another browser

Wat is er gebeurd met de ‘betaalbare’ hotelkamer? vroeg de Amerikaanse zakenkrant Wall Street Journal zich af in een artikel uit februari af over het verdwijnen van hotelkamers die rond de (omgerekend) 130 euro per nacht kosten. Horeca in het middensegment verdwijnt, aldus een inmiddels drie miljoen keer bekeken video van een Canadese trendwatcher. Herkennen jullie het gevoel dat alles in het midden lijkt te verdwijnen? vroeg een Reddit-gebruiker zich twee weken geleden af in een veel bediscussieerde post. In de reacties eronder regende het herkenbare voorbeelden: van vliegtickets tot kleding en horloges.

Wat is hier aan de hand? Het verdwijnen van het middensegment hangt samen met

Benieuwd naar het hele artikel, plus een lijst met extra veel leestips voor een luie zondagochtend? Stap dan over op een premium abonnement.

Read more

Goedemorgen,

Ik heb vandaag weer veel met jullie te bespreken. Zoals:

• Wat te doen als je partner financieel ‘vreemdgaat’

• Waarom reist iedereen deze winter af naar Thailand?

• Geruchten over grensoverschrijdend gedrag bij toprestaurant Noma

• Wat voor invloed heeft het op kinderen om op te groeien in een rijke, witte bubbel?

• De nieuwe ‘Chinamaxxing’-trend

En nog veel meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Dit vond ik de interessantste TikTok van de week, over de vreemde tijd waarin we leven, waarin influencers meer lijken te verdienen dan een hartchirurg en een stabiele carrière niet meer loont:

@slothothowhen the world is random it’s rational to be a gambler when the world is unfair it’s rational to be a cheater when the world is crooked it’s rational to be a pirate when the world is untrustworthy it’s rational to be superstitious a digital-first world is one that follows the laws of digital distribution which is to say, the power law. winner take all. First mover advantage. #philosophy #videoessay #culture #economics

Tiktok failed to load.

Enable 3rd party cookies or use another browser

Diner met het FD 🍸

Alweer een tijdje terug werd ik in een van mijn favoriete restaurants, Stacks Diner in Amsterdam Oud-West, geïnterviewd door journalist Evi Timp van het FD. Wat we die avond bespraken lees je hier.

Waarom iedereen deze winter in Thailand zit

Zijn de tickets naar Thailand deze winter soms 1+1 gratis, grapte de Nederlandse TikTokker Senio in een bijna 30.000 keer bekeken video. Ik kan erover meepraten. Als ik uitga van mijn tijdlijn zit momenteel de helft van de mensen die ik ken in het ‘land van de eeuwige glimlach’ (en de andere helft in Rio de Janeiro). Sterker nog: ik ben er zelf een van. Ik schrijf deze nieuwsbrief vanuit een koffiebar in een van de vele over the top-winkelcentra in de Thaise hoofdstad.

Eerder plaatste ik al een video over de plotselinge populariteit van Thailand onder jonge Randstedelingen – die berust namelijk niet op toeval. (Het land is zelfs zo populair dat KLM afgelopen september bekend maakte deze winter extra veel vluchten in te zetten, elf per week.) Dat heeft ermee te maken dat Thailand meester is in het bedrijven van soft power. Anders dan ‘hard power’ (denk aan inzet van het leger, economische maatregelen) is ‘soft power’ het fenomeen waarbij landen hun cultuur inzetten om hun eigen imago op te vijzelen, aantrekkelijker te worden voor het publiek en zo meer macht te verwerven.

Waar Thailand al decennialang toeristen trok vanwege de fantastische keuken, prachtige natuur, bokslessen, indrukwekkende tempels en het (voor westerlingen) goedkope bestaan, is daar de afgelopen jaren iets nieuws bijgekomen. Drie voorbeelden van soft power waarmee Thailand een nieuw segment van Randstedelijke twintigers en dertigers aantrekt:

1. Het ‘White Lotus’-effect

Dankzij de vorig jaar uitgezonden hitserie van HBO, over een resort voor rijke en ongelukkige toeristen in het hoogste segment, zag een gigantisch kijkerspubliek Thailand ineens gepresenteerd als een bestemming voor hoogwaardig jetsettoerisme. De serie was maandenlang het gesprek van de dag en op de dag van de laatste aflevering werd (in New York) massaal Thais eten besteld. Door de serie stond Thailand ineens massaal in de schijnwerper als dé vakantiebestemming van dit moment.

2. Aziatisch hyperconsumentisme

Op TikTok heeft de hashtag #7ElevenThailand meer dan 45.000 resultaten. Online zijn filmpjes waarbij Thaise snacks uit deze (van oorsprong Amerikaanse) supermarkt worden getest gigantisch populair, kijk maar naar een populair account als dat van @veggilaine. Foto’s en filmpjes van 7-Eleven aankopen horen inmiddels bijna standaard bij een Thailand-vakantie. 7-Eleven staat voor iets groters, namelijk: de gigantische, onweerstaanbare consumptiecultuur in Thailand, met bijvoorbeeld ook extravagante, hypermoderne luxemalls, die een trekpleister zijn voor de nieuwe generatie toeristen.

3. T-beauty

De afgelopen jaren heeft de beauty- en wellnesscultuur van Thailand een gigantische vlucht genomen. Op straat zijn overal posters voor cosmetische klinieken, bij de 7-Eleven verkopen ze elk denkbaar skincareproduct, futuristische salons bieden massages aan en op straat is het niet ongewoon om westerse vrouwen te zien met wit verband om hun gezicht; ze hebben zojuist een facelift gehad. Als toespeling op Korean beauty (‘k-beauty’) boeken steeds meer toeristen een trip naar Thailand om voor een lagere prijs dan thuis toch een hoogwaardige ‘T-beauty’ behandeling te ondergaan.

Thailand heeft overigens altijd al uitgeblonken in zijn eigen marketing. Zo werd het ‘nationale gerecht’ pad thai pas populair in het buitenland nadat de overheid begin jaren ’00 besloot om dit gerecht internationaal te promoten via Thaise restaurants in het buitenland.

In deze nieuwsbrief deel ik speciaal voor jullie mijn favoriete adressen in Thailand, van een spa in een jungletuin tot een upscale dimsumrestaurant waar ik de beste maaltijd van mijn trip at. Dit zijn mijn negen meest HME tips voor 72 uur in Bangkok:

1. Luxe stadsvilla van mysterieuze zakenman

Jim Thompson (1906 – 1967) was een Amerikaanse zakenman die steenrijk werd met de handel in Thaise zijde. Hij begaf zich in de hoogste kringen van de Thaise samenleving; onder meer de koningin winkelde zijn stoffen. Bij leven liet hij een complex bouwen van houten huizen op palen, in antieke Thaise stijl, omring door een prachtige tuin en met luxueus ingerichte kamers. In 1967 verdween hij tijdens een reis door Maleisië, een mysterie dat nog steeds niet is opgelost. Thompson’s geest leeft voort: zo wordt zijn zijde nog steeds gebruikt in meerdere Thaise vijfsterrenhotels.

Zijn huis is nu te bezoeken als museum. Hoewel het er erg druk is (je bent verplicht een kaartje te kopen voor een groepstour) vond ik het een mooi huismuseum, met pronkstukken uit vervlogen tijden, zoals een ‘muizenrenbaan’ (een transparante kast waar muizen doorheen renden en de Thaise elite ter vermaak wedde op de snelste).

2. Slapen in een ‘facelifthotel’

Een heel eigen manier om een metropool te ontdekken – Bangkok heeft bijna twaalf miljoen inwoners - is om je onder te dompelen in één buurt. In plaats van het trendy Song Wat Road, in Chinatown, of het populaire, meer upscale Ari, koos ik voor de wijk Sathorn, vlak ten zuiden van Lumphini Park. Allereerst vanwege het park: omdat Bangkok zo overprikkelend kan zijn, vooral door het verkeer, vond ik het heerlijk om in de namiddagzon een rondje door het groen te lopen. Links en rechts werd ik ingehaald door de joggende Bangkokse middenklasse en even verderop zag ik in de zon rustende reuzehagedissen aan de oevers van de vijver.

Sathorn is een gemixte wijk: je vindt er een snufje havermelkelite, een aantal goede koffiebars en zuurdesemcafés, luxehotels en kantoren maar ook het ‘gewone’ Thaise leven met stille zijstraatjes en simpele eethuisjes met fantastisch eten. Ik sliep in hotel

Benieuwd naar alle 9 tips? Om door te lezen moet je lid zijn van mijn premium nieuwsbrief. Voor de prijs van een meeneemkoffie ontvang je twee keer per maand een XL-versie met daarin door mij geschreven artikelen, kijk- luister- en leestips en nog veel meer om je op zondagochtend mee te vermaken. Overstappen kan hier.

Read more

Subscribe now

Graaiende influencers en saaie nepobabies: het tijdperk van ‘culturele stagnatie’

Vaak zet ik tijdens het avondeten een aflevering aan van Netflix-serie Emily in Paris, over het leven van een Amerikaanse expat in de stad van de liefde. Met die vederlichte, mierzoete, maar toch verslavende show is iets raars aan de hand: het maakt niet uit als je een stukje mist. De verhaallijnen zijn zo eenvoudig dat je de show ook rustig kunt volgen terwijl je op je telefoon bezig bent. Sowieso, wat er twee afleveringen geleden gebeurde? Geen idee meer. Ambient tv, wordt dit fenomeen ook wel genoemd.

Ooit schreef de maker van Emily in Paris een andere show over een jonge vrouw in de grote stad: Sex and the City. Die serie, in het hedonistische New York van rond de eeuwwisseling, was baanbrekend, vanwege de verfrissende onderwerpen die voorbijkwamen, de mode, de dialogen. De serie, die ook als je ‘m nu terugkijkt steengoed blijft, had een ziel.

Het verschil tussen de twee shows van dezelfde maker staat symbool voor het gevoel dat cultuur in de 21ste eeuw stagneert. Het lijkt of er in de bioscoop alleen nog maar vervolgfilms draaien. Op de catwalk staan geen supermodellen meer met interessante, unieke gezichten, maar hun met cosmetische chirurgie kunstmatig mooi gemaakte nepobabies. Subculturen – en hun bijbehorende mode – bestaan niet meer, alleen nog maar microtrends. Het is de Amerikaanse schrijver en cultuurhistoricus W. David Marx (1978) die precies over dit verschijnsel een boek schreef, het pas uitgekomen Blank Space. A Cultural History of the Twenty First-Century. Het werk belandde meteen op de favorietenlijstjes van de non-fictie recensenten van zowel de New York Times als de Wall Street Journal.

In dit diepgravende, interessante boek vraagt Marx zich af: waarom stopt cultuur vernieuwend te zijn? Eerder, in 2022, verscheen zijn boek Status and Culture, over de nieuwe statussymbolen van deze tijd, zoals restaurantreserveringen. Daarvoor schreef hij al over Japanse straatmode en werkte hij op een hoge positie bij Google Japan. Ik spreek Marx op een donderdagmiddag via een videogesprek, hij is op dat moment in zijn woonplaats Tokyo.

Je boek gaat over de eerste kwart van deze eeuw. Welk gevoel overheerst, als je terugkijkt?

“Omdat dit een langere periode bestrijkt, voelt niet elk deel hetzelfde. Met de opkomst van de smartphone was er even een gevoel van optimisme. Ook waren er momenten van teleurstelling, verveling en – na de opkomst van Trump in 2016 – wanhoop. Toch zou ik ‘leegte’ als dominante emotie noemen. Daarom heet mijn boek Blank Space, lege ruimte.

Als je teruggaat in de tijd en kijkt naar de cultuur van voorbijgaande decennia, dan heb je gelijk een helder beeld voor ogen, met een bepaalde esthetiek. Jaren zestig? Psychedelische patronen, een foto van de Beatles, JFK. Jaren zeventig? Discokleding. Jaren tachtig? Grote kapsels, neonlichten. Allemaal periodes met grote, dramatische veranderingen in de wereld en samenleving.

Gek genoeg ontbreekt het de eerste vijfentwintig jaar van deze eeuw aan een duidelijke, onderscheidende esthetiek, terwijl het wel een periode is vol dramatische veranderingen. Het is niet zo dat er geen cultuur is voortgekomen uit deze tijd. Sterker nog: er was juist meer cultuur dan ooit.”

Wat is er dan anders aan deze eeuw?

“Normaal gesproken is cultuur een motor van verandering, van uitvinding. Mensen willen baanbrekende nieuwe films maken, nieuwe mode ontwerpen, nieuwe muziek bedenken. Dat is de kracht van cultuur. Maar in de 21ste eeuw veranderde dat. Cultuur werd meer en meer iets dat diende ter vermaak en om geld mee te verdienen.”

Een veelgehoorde verklaring voor het gevoel dat cultuur in deze periode stagneert, en dat alles zo ‘vlak’ voelt, is de opkomst van sociale media en algoritmes. Zie jij dat ook zo?

“Ik vind het te makkelijk om alleen sociale media de schuld te geven. Met mijn boek wil ik aantonen dat er ook andere oorzaken zijn, ontwikkelingen met een langere aanloop. Het belangrijkste is een omslag in denken. Mensen die cultuur maakten – muzikanten, regisseurs, modeontwerpers, kunstenaars – wilden van oudsher vernieuwend zijn. Critici probeerden innovatieve cultuur te ontdekken en te introduceren bij het grote publiek.

Online wordt radiovriendelijke muziek van de laatste twintig jaar ‘coworker music’ genoemd.

Maar inmiddels lijkt die drang tot vernieuwing naar de achtergrond verdwenen. Vernieuwende cultuur zou te elitair zijn en het grote publiek van zich vervreemden. Cultuur moest voortaan lichtzinnig zijn en vermaken. Recensenten deden minder hun best om écht interessante nieuwe cultuur in de marges te vinden en te introduceren bij de massa. In mijn boek noem ik Lady Gaga als voorbeeld van deze ontwikkeling. De muziek en mode waarmee ze doorbrak was grotendeels geleend uit de ondergrondse subculturen van New York in de jaren nul, maar dan geschikt gemaakt als vermaak voor het grote publiek. Het gaf haar een artistiek aura, terwijl ze eigenlijk erg mainstream was en weinig vernieuwend.”

Iets waar ik de laatste tijd over nadenk is de term ‘zombiecultuur’. Veel films die uitkomen zijn een vervolg op of spin-off van een andere film. Online zijn er lege hypes die overconsumptie aanmoedigen, zoals in het geval van ‘Dubai chocolate’ en Labubu’s. Dj’s brengen nieuwe nummers uit die gemaakt zijn met als doel om viraal te gaan op TikTok. Vanwaar die angst van cultuurmakers om met iets vernieuwends te komen?

“De cultuurindustrie, waar het geld steeds meer geconcentreerd zit in een kleine groep van grote muzieklabels, uitgevers, filmstudio’s en streamingdiensten, wil investeren in dingen waar gegarandeerd een rendement op zit. Ze kiezen voor veiligheid, in plaats van iets waar nog nooit iemand van heeft gehoord.

Neem muziek. Veel van de huidige hits zijn gebaseerd op bestaande melodieën, wat ook wel een ‘interpolatie’ wordt genoemd. Platenlabels pakken hun catalogus erbij en zeggen: je kunt van ons een stukje kopen, die kun je als fragment verwerken in een nieuwe hit. [Zoals bijvoorbeeld recentelijk Nicki Minaj, die viraal ging op TikTok met een remix van 4 Non Blondes’ What’s Going On, JK.]

Het voelt als herhaling, als stagnatie, als er alleen maar filmsequels uitkomen en nepobabies op de catwalk staan. De meest in het oog springende, aandacht trekkende kunstwerken putten allemaal uit het verleden.”

@whoiisonikaGaggggg #nickiminaj #sabrinacarpenter #foryou

Tiktok failed to load.

Enable 3rd party cookies or use another browser

In de jaren negentig was het een taboe om als serieuze artiest commercieel bij te schnabbelen middels bijvoorbeeld een reclame of het lanceren van een product. Inmiddels is dat 180 graden gedraaid en leven we in een ‘sellout-cultuur’, schrijf je in je boek. Hoe is die omslag gekomen?

“In de jaren negentig beschuldigde Nirvana de band Pearl Jam ervan ‘marionetten van het bedrijfsleven’ te zijn, omdat hun video’s zo vaak te zien waren op MTV. Als gevolg daarvan, om hun reputatie te redden, bracht Pearl Jam tien jaar lang geen muziekvideo’s meer uit. Het was in die tijd niet cool om te hard te proberen geld te verdienen, je maakte muziek of kunst voor de community. Zoiets zou vandaag de dag ondenkbaar zijn.

Gaandeweg nam het ondernemersdenken de overhand. Neem rapper Jay-Z, die openlijk zijn wens verkondigde om zo rijk mogelijk te worden. Dat waar je goed in bent gebruik je als lokkertje om je publiek van alles en nog wat te verkopen. Zangeres Addison Rae werd groot op TikTok en begon vervolgens een eigen parfumlijn. Emma Chamberlain was een van de populairste vloggers op YouTube en lanceerde vervolgens een koffiemerk. Een van de eerste dingen die basketballer Lebron James deed nadat hij getekend had als prof was een afspraak regelen met investeerder Warren Buffet, voor advies over hoe zo snel mogelijk superrijk te worden.

@chamberlaincoffeeour spring signature drinks have arrived! the orange blossom latte, lemon madeleine matcha, and mint matcha lemonade are now available at chamberlain coffee westfield century city.

Tiktok failed to load.

Enable 3rd party cookies or use another browser

Met de jaren nam het idee de overhand dat niet je artistieke of sportieve prestaties de maatstaf waren voor je succes, maar de mate waarin je zakelijk gezien scoorde. Een productlijn lanceren is nu een standaard onderdeel van beroemd zijn. Wie daar niet aan meedoet, wordt gezien als dief van zijn eigen portemonnee. Waarom blijft iemand als George Clooney, die geen dag van zijn leven meer zou hoeven werken, koffiecommercials maken?”

Toch heb je het dan over grote namen. Leeft die sellout-cultuur ook onder kleinere creatieven?

“Ik denk dat het iedereen beïnvloedt omdat de manier waarop je cultuur verspreidt is veranderd. Als je in 1991 een obscure punkband was en je bracht een plaat uit die slechts vijfhonderd mensen waardeerden, dan was dat voldoende. Daar zat waarde in.

Met TikTok, Instagram of YouTube is de schaal oneindig groot. Als je daar een video post en die wordt door vijfhonderd random mensen bekeken, wordt dat niet als waardevol beschouwd. Culturele relevantie is tegenwoordig gelinkt aan de schaal waarop iets geconsumeerd wordt. En om dat te bereiken, moet je je aanpassen aan de regels van sociale media. Je kunt wel een heel artistiek TikTok-kanaal beginnen, met hele experimentele filmpjes, alleen is het vrijwel onmogelijk om daarmee door te breken als daar maar een paar honderd mensen naar kijken.

Subscribe now

Ik moet denken aan de uitspraak van kunstenaar Andy Warhol, dat in de toekomst iedereen vijftien minuten beroemd zal zijn. Het lijkt of roem, dankzij TikTok en Instagram, voor iedereen binnen handbereik is. Tegelijk is het roem van korte duur: je gaat een keer viraal, en dat is het.

“Viraal gaan is eigenlijk het laatste is dat je als merk of maker zou moeten willen. Een cultuur waarin alleen vijftien minuten roem mogelijk zijn is eigenlijk geen cultuur. Alles wat daaruit voortkomt wordt ook snel weer vergeten.”

Wie zijn voor jou de beroemdheden die symbool staan voor cultuur in de 21^ste eeuw?

“De eerste twee die mij te binnen schieten zijn Kanye West en Kim Kardashian. Dat ze ook nog eens getrouwd waren, is bijna niet te geloven.

Kanye’s verhaal is een tragedie. Hij begon juist als symbool van het beste wat cultuur in deze eeuw te bieden had. Hij was een meester op het gebied van wat ik ‘omnivorisme’ noem – het mengen van allerlei verschillende genres en disciplines. Hij mixte gospel met hiphop met [alternatieve singer-songwriter] Fiona Apple. Hij ontwierp mode. Tegelijkertijd betrad hij de wereld van reality tv en de roddelpers door met Kim Kardashian te trouwen. Samen stonden ze op de cover van Vogue. Hij bracht alles van de popcultuur in de jaren ’10 samen.

Hij begon als de meest veelbelovende cultuurmaker van deze eeuw, en eindigde vervolgens als symbool van het slechtst denkbare van de hedendaagse cultuur, door zijn afslag naar radicaalrechts en het verkondigen van antisemitische complottheorieën. Ik bedoel: hij lanceerde een t-shirtlijn bedrukt met hakenkruizen en bracht het nummer ‘Heil Hitler’ uit. Hij heeft zich daar laatst voor verontschuldigd, maar het markeert wel de laatste tien jaar van zijn carrière.

Dan Kim Kardashian. Ze was geen zangeres of model maar wilde beroemd worden om het beroemd zijn. Toen ze nog onbekend was sprak ze wekelijks af met de redacteur van een roddelblad om verhalen over zichzelf te pitchen. Uiteindelijk kwam haar droom uit, ze vond een manier om door te breken, dankzij haar sekstape, waarvan aangenomen wordt dat ze zelf een rol heeft gespeeld in het verspreiden daarvan. Zij en haar familie waren er ongelooflijk transparant over dat ze rijk en beroemd wilden worden. Het feit dat ze sociaal is geklommen, van het laagste van de lage cultuur tot op de cover van Vogue, en inmiddels miljarden heeft verdiend [dankzij onder meer haar shapewear-merk Skims, JK] is exemplarisch voor cultuur in de 21ste eeuw.”

Over Kanye en radicaal-rechts gesproken: in je boek schrijf je over het onvermogen van progressief-links om succesvol een ‘coole’ culturele tegenbeweging te beginnen; je hebt het over ‘liberal cringe’. Dat past in het idee van ‘the left can’t meme’, en het onvermogen om een succesvol tegenwicht te bieden aan de online cultuur van conservatief dan wel radicaalrechts. Hoe komt dat?

“Lange tijd waren linkse politiek en coole jeugdcultuur onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat gaat decennialang terug, denk aan de jeugdprotesten tegen de Vietnamooorlog in de jaren zestig en zeventig. Lange tijd was je automatisch links-progressief als je een artistiek, creatief persoon was.

Het probleem is dat links op een gegeven moment tot het establishment ging horen. Terwijl tegelijkertijd het idee bestaat dat cultuur altijd moet rebelleren tegen dat wat dominant is. Dus werd het cool om ironisch te zijn en kregen rechtse ideeën een gevaarlijk, spannend randje. In mijn boek schrijf ik over [tijdschrift en online platform] Vice. Zij speelden met het idee dat liberalisme in de jaren negentig te braaf was geworden en publiceerden daarom expres artikelen met politiek incorrecte woorden en ideeën.” [Een van de oprichters van Vice stond later aan de wieg van de extreemrechtse, paramilitaire groepering Proud Boys, JK.]

Hoe kijk je naar een uitspraak als ‘the left can’t meme’?

“Ik merk in progressieve kringen een bepaalde vermoeidheid. Trump is verschrikkelijk, het nieuws van gister was verschrikkelijk, het nieuws van vandaag is verschrikkelijk. Mensen zijn murw geslagen. Het is lastig om nu nog op een interessante, nieuwe manier actie te voeren tegen alles wat er nu aan de hand is in de VS. Je klinkt al snel als een plaat waarvan de naald blijft hangen. Ook denk ik dat er een angst is om ‘cringe’ over te komen.

Ik moet denken aan de Women’s March in 2017. Daar was sprake van een popcultureel moment met een eigen esthetiek, ‘pussy hats’, banners met feministische songteksten van Beyoncé. De recentere ‘No Kings’-protesten hadden geen onderscheidende esthetiek waardoor het niet lukte om een echt blijvend stempel op de cultuur te drukken.”

Subscribe now

Een recente reclamecampagne van Gen Z-actrice Sydney Sweeney leidde tot ophef, omdat het racistische hondenfluitjes zou bevatten. [Ze had het over haar ‘great jeans’, wat hetzelfde klinkt als ‘goede genen’, JK]. Wat zegt het over deze tijd dat zij ondanks deze ophef alsnog rollen binnensleept?

“Het laat zien hoe zeer de rechtse countercultuur een significante groep van consumenten is. Ze hebben hun eigen, alternatieve economie, met hun eigen merken en sterren.”

Ondanks de stagnatie van cultuur heb ik het idee dat het onder jonge stedelingen uit de havermelkelite nog steeds als een deugd wordt gezien om ontzettend cultureel verfijnd te zijn. Om de juiste pet nat te drinken, streetfood eten in Thailand, de muziek van Charli XCX te luisteren, Japan te bereizen en de laatste roman van Sally Rooney te lezen. Bijt dat niet met het idee dat mensen minder interesse zouden hebben in cultuur?

“Om ‘op de hoogte te zijn’ is nog steeds belangrijk voor de culturele en hoogopgeleide klasse, maar veel van die kennis vindt zijn oorsprong in de lagere cultuur, in plaats van de alternatieve indiecultuur. Charli XCX is uiteindelijk een popzangeres. Streetfood is streetfood. Japan is niet meer zo obscuur. Geen twijfel mogelijk dat er interessante dingen gebeuren op cultureel vlak, maar er zijn minder radicale stilistische veranderingen dan eerst, minder dingen met artistieke oorsprong die hun weg vinden naar de mainstream. Mensen die op de hoogte zijn van wat er gebeurt in de randgebieden worden minder op waarde geschat.”

Is het niet elitair om te verlangen naar een heel complexe, diepgravende cultuur zoals vroeger?

“Je kunt naar de winkel gaan en wijn proeven die ‘goed genoeg’ smaakt en ervoor zorgt dat je dronken wordt. Als dat tenminste is wat je zoekt. Dan is er ook nog ongelooflijk complexe wijn, die je nooit eerder hebt gedronken, en waardoor je voor altijd anders zult denken over wijn. Voor elke categorie heb je een meer verfijnde variant, ook in cultuur. Het probleem met cultuur vandaag de dag is dat het grotendeels gerecyclede cultuur is uit het verleden. Ik denk niet dat het elitair is om te zeggen dat sommige mensen hele complexe, ambigue werken nodig hebben uit de cultuur – en sommige mensen niet. Maar toch. Als je mensen – met inbegrip van degenen die houden van meer platter vermaak – óók in de toekomst wilt vermaken, heb je nú innovatie nodig.

Om neurowetenschapper te worden, ligt de lat hoog; je moet je allerlei diploma’s halen. Dat is elitair. De meest interessante cultuur is altijd afkomstig van outsiders, komt niet van de academie. De Beatles waren geen getrainde musici. Outsiders en mensen uit gemarginaliseerde groepen komen vaak met de meest interessante, vernieuwende cultuur. Ik vind het niet elitair om te denken dat er meer mogelijk is dan de muziek van Taylor Swift.”

We hebben het nu vooral gehad over de erbarmelijke staat van cultuur op dit moment. Zijn er ook hoopvolle ontwikkelingen?

“In mijn woonplaats, Tokyo, kun je – als je een beetje aan de rand van de stad gaat wonen – nog steeds kamers vinden voor zo’n 400 dollar. Dat is best op te hoesten, met een parttime baan. Daardoor zie je dat mensen er – in tegenstelling tot bijvoorbeeld Parijs, Londen of New York – meer tijd overhouden om creatief bezig te zijn; de culturele scene hier bruist. Je hebt honderden piepkleine gespecialiseerde winkels die nicheproducten verkopen, van thee en koffie tot vintagekleding.

Als we het over muziek hebben, vind ik 100 gecs een interessante band. Ze maken hyperpop, muziek van nu, die niet gemaakt had kunnen worden in 2001. Verder lees ik graag het werk van Kieran Press Reynolds, die schrijft over de esthetiek die is voortgekomen uit het internet, zoals brainrot en corecore. Op tv vond ik The Rehearsal (HBO) een originele realityshow, met een experimenteel en artistiek randje.

In een paar recensies van mijn boek stond: W. David Marx zegt dat er al 25 jaar lang geen nieuwe ideeën zijn verschenen, wat complete onzin is. Het is meer dat de cultuur die nu het meeste in de belangstelling staat, lijkt te stagneren. Ik denk dat als je je best doet, en wat verder kijkt, in de randgebieden nog van alles opwindends kunt vinden.”

W. David Marx - Blank Space: A Cultural History of the Twenty-First Century. Uitgeverij Penguin Random House, 384 blz. Hier te bestellen.

Subscribe now

Als je deze nieuwsbrief met plezier hebt gelezen, waardeer ik het als je ‘m liked. Tot de volgende editie!

Mijn rommelige jaren als twintiger

Al wekenlang gaat het op sociale media over niets anders dan 2016. Mijn tijdlijn staat vol pixelige foto’s van vrienden en bekenden in de inmiddels gedateerde outfits en haarstijlen van toen om stil te staan bij ‘tien jaar verder’. Op Instagram deelde ik een typische dag uit die tijd, inclusief inmiddels gesloten Amsterdamse nachtclubs, restaurants en vervlogen interieurstijlen. Hoewel het havermelkelite-tijdperk nog niet echt was begonnen, tekenden de eerste contouren zich wel al af. Met meer dan 10.000 likes ging de post ontzettend viraal; nostalgie scoort, zeker in onzekere tijden.

Als ik aan mijn eigen leven terugdenk in die tijd, en het rooskleurige laagje wegkrab, dat standaard gepaard gaat met denken aan vroeger, zie ik vooral iemand die nog heel erg zoekende was. In het leven ben ik een laatbloeier geweest. Ik kwam pas op mijn 22ste uit de kast en was al ruimschoots de dertig gepasseerd toen ik doorbrak met HME.

In 2016 was ik daarom vooral nog bezig met het inhalen van verloren jaren, zie het als een tweede puberteit. Ik ging veel uit, experimenteerde met eerste liefdes en seks, waar heterovrienden die fase al lang op de middelbare school gehad hadden. Tegelijk probeerde ik aan de weg te timmeren met schrijven. Hoewel ik voor een aantal mooie titels schreef, voelde het of ik niet verder kwam met mijn carrière, terwijl leeftijdgenoten het ene na het andere succes beleefden (zo leek het tenminste, in mijn Amsterdamse mediabubbel). Een vast contract als journalist lag buiten bereik en van de artikelen die ik schreef kon ik maar net rondkomen.

Verlammende onzekerheid

Ik twijfelde of ik er wel mee door moest gaan. Net op het moment dat ik iets te lang dreigde te blijven hangen in deze zoekende fase (zeker het nachtleven kan dan een gevaarlijke plek zijn) besloot ik toch om alles op alles te zetten en van schrijven mijn volwaardige beroep te maken. Ondanks de onzekerheid die mij kon – en nog steeds kan – verlammen was het alsof ik diep van binnen wist dat ik niet moest opgeven. Al helemaal toen ik eind jaren tien koos voor de niche: de wereld van jonge stedelingen. Bij de krant kreeg ik mijn ideeën er nauwelijks doorheen (‘te licht’, ‘te Amsterdams’) maar ik voelde dat ik met deze richting iets te pakken had.

Inmiddels bestaat HME alweer zes (!) jaar. Na de Substack volgden een Instagram, een TikTok, een podcast, samen met Jessica Kuitenbrouwer, en waar ik het meest trots op ben: mijn boek, dat uitkwam bij uitgeverij Das Mag. Waar je online vooral de glanzende buitenkant zag, ging het er achter de schermen niet altijd even rooskleurig aan toe. Ondernemen betekent veel opgeven: slaap, rust, tijd die je had kunnen doorbrengen met vrienden en geliefden.

Je zou het bijna vergeten, maar toen ik dit platform in 2020 begon, met een nieuwsbrief, was het ‘duiden van het Randstedelijke yuppenleven’ nog nauwelijks een eigen categorie op sociale media. Inmiddels struikel je over de podcasts, meme-accounts en Substacks die zich op dit fenomeen hebben gestort. Ik probeer altijd een eigen geluid te laten horen, dat voortkomt uit een oprechte liefde voor het stadsleven en nieuwsgierigheid naar wat jonge stedelingen beweegt, maar tegelijkertijd uit gaat van een relativerende en soms kritische blik.

Deze week hoorde ik dat ik genomineerd ben voor een prijs bij de Best Social Media Awards, in de categorie ‘Beste Tekstmaker’. Of je mij pas sinds een week volgt, of sinds zes jaar – als je geniet van mijn werk, of als het je nieuwe inzichten heeft gebracht, zou ik het enorm waarderen als je op mij stemt. Dat kan hier.

En voor iedereen die zich – net als ik – een laatbloeier voelt: geef niet op, alles op z’n tijd.

In deze editie 💌

Dan over tot de orde van de dag. Vandaag ga ik het met jullie hebben over:

• Een interview met hotelier en creatieve jetsetter Lukas, die een succesvol hotel runt op Sicilië

• Gen Z wordt massaal geghost in de zoektocht naar een baan

• De meest besproken serie van het moment: het broeierige Heated Rivalry

• Waarom gaat het de hele tijd over het ‘Australië-effect’?

• De opkomst van solo-dining

En meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Dit is mijn favoriete TikTok van de week:

Tip: offline retreat in de natuur

Begin december heb ik het gepresteerd om bijna 48 (!) uur door het leven te gaan zonder smartphone. Ik was namelijk mee op een offline mini-retreat in Drenthe, georganiseerd door The Offline Club, samen met zo’n twintig andere deelnemers.

Ik heb het weekend vooral lezend op de bank doorgebracht, in de stiltekamer met knisperend haardvoor, maar ook gewandeld over de kalmerende Drentse heide en onverwacht diepe gesprekken gevoerd met retreatgenoten. Chef Valentijn kookte de sterren van de hemel. Gek bij-effect van het tijdelijk afkicken: ik had ineens heel levendige dromen. Zelf een keer uitproberen? Met de code ‘HAVERMELK50’ krijg je 50 euro korting op alle Nederlandse retreats in 2026.

Uitgenodigd.

Een ‘verstopte’ koffiebar in Amsterdam, eten aan de bar in Londen en de beste alcoholvrije wijn: de smaak van Lukas Lewandowski

In tijden van algoritmes en microtrends is een goede, originele smaak steeds zeldzamer. Speciaal voor deze rubriek delen inspirerende figuren uit het stadsleven de tips die ze normaalgesproken zouden gatekeepen; waar ze van houden en waar je moet zijn. Eerder onthulde pr-medewerker Selale Schutten haar favoriete begraafplaats, tipte natuurwijnlabel-eigenaar Yoeri Wegman de beste borrelplank van Amsterdam en vertelde merkstrategist Romy de Vries waarom ze de dag altijd begint met zes drankjes.

Het was tijdens een vakantie op Sicilië in 2021 dat Lukas Lewandowski (36) bij een lokale wijnboer belandde voor een proeverij. Samen met zijn man, die hij ontmoette op de dansvloer van de legendarische Berlijnse nachtclub Berghain, zochten ze een koophuis in het buitenland – hun eigen Amsterdamse woning hadden ze eerder dat jaar verkocht. Maar waar: Frankrijk, Noord-Italië?

Terwijl ze de zelfgemaakte, zojuist gebottelde rode wijn dronken met de boer had die nog wel een tip: zijn droomhuis stond te koop, niet ver daar vandaan, aan de voet van de Etna, met uitzicht over zee. De dag erna planden ze direct een bezichtiging in. Hoewel het gebouw, een wijnmakerij uit 1812, er vervallen bij stond, waren ze op slag verliefd. Zes open haarden, vloeren van lavasteen, een authentieke keuken met pizza-oven, tien hectare fruitboomgaard. On the spot besloten ze een bod uit te brengen en dat werd geaccepteerd. Het bleek een gouden zet.

In 2022 opende Casa Lawa [lawa betekent ‘lava’ in het Pools, JK] de deuren: een kleurrijk, prachtig ingericht guesthouse met vier slaapkamers en een zwembad, dat eruitziet alsof alsof Sam Youkilis en Slim Aarons een baby hebben gekregen. Het werd vanaf de opening omarmd door de creatieve jetset, waar een vermelding in The New York Times zeker bij hielp.

Voor Lukas is het belangrijk dat de plek meer wordt dan een kil, anoniem boetiekhotel. Dat doet hij onder meer door mensen bij elkaar te brengen tijdens pasta-retreats of het organiseren van een kersenfestival rondom de oogst uit eigen tuin. Vorige zomer vloog brillenmerk Ace & Tate twaalf Nederlandse influencers in om de nieuwe brillencollectie in het guesthouse te vieren.

Inmiddels is Casa Lawa niet alleen een hotel, maar ook een creatief merk met 128.000 volgers op Instagram. Zo organiseerde Lukas als experience director in Los Angeles een dineravond rondom de tomaat, nam hij voor een aperitivo in Italiaanse stijl tijdelijk de lobby over van hotel The Moore in New York, lanceerde hij in Berlijn een keramiekcollectie en werkte hij samen met Zara Kids aan een kledingcollectie. Eerder werkte Lukas, die psychologie studeerde, als stylist, chef en doorhost in het nachtleven en had hij een eigen vintagewinkel in Berlijn. Ik spreek hem op een koude dinsdagochtend in de Rivierenbuurt, waar hij op het huis past van vrienden die in Japan reizen. Aan de keukentafel eten we eieren met avocado. Het grote licht blijft uit, de ruimte is verlicht door kaarsen.

Wat is je ochtendritueel?

“In de zomer sta ik rond half acht, acht op. In de winter slaap ik rustig door tot negen uur. Als ik in Italië ben ga ik tien minuten in de zon zitten. Mezelf opladen, mijn lichaam laten weten dat het tijd is om wakker te worden. Daarna is het moment voor beweging, hardlopen, yoga, pilates of een kleine wandeling; in Amsterdam bijvoorbeeld naar de Noordermarkt. Mijn ochtend is niet compleet zonder goede koffie, het liefste drink ik een flat white, maar de laatste tijd bestel ik vaak een cortado; een espresso met een beetje melk. Een vast ritueel geeft me een gevoel van houvast.”

Wat is de beste besteding van twintig euro?

“Pasta maken en mensen uitnodigen. Pasta met rode saus is altijd goed, het is comfortfood, het voelt alsof je een knuffel krijgt terwijl je het eet. Als saus maak ik meestal arrabiata, die wat pikanter is, pomodoro, wat normaler, of puttanesca, met ansjovis, olijven en kappertjes, gewoon superlekker.”

Wat is je favoriete geur?

“Ik gebruik geen parfum. Wel hou ik heel erg van de Diptyque verveinekaarsen die we in Casa Lawa branden.”

Wat is je favoriete winkel?

“Carmen in Amsterdam vind ik heel interessant, zeker voor mensen met een wat groter budget. [Carmen is een kledingwinkel, guesthouse en café in een opulent 17e -eeuws grachtenpand, bekend van een ‘arty onsexy doch sexy’-stijl, JK.] Het is een winkel die je verwacht in een stad als Londen of New York. Amsterdam is een stad met
potentie maar er lijkt ook een bepaalde angst te zijn om te ver te gaan op het gebied van stijl en kleding. Amsterdammers kleden zich toch een tikje braaf en durven hun hoofd niet boven het maaiveld uit te steken. Ik vind het cool als iemand het aandurft om de grens wat te verleggen. Ik denk dat Carmen iets onderscheidends heeft neergezet, een herkenbaar DNA. Het werkt, want laatst in Los Angeles zag ik een meisje met een paar Carmen-slippers.”

In welke restaurants kom je graag?

“Onlangs was ik in Londen en daar heb ik heel lekker gegeten bij The Cow, een bruin café. Hier in Nederland is het eten in de kroeg vaak een simpele snack: bitterballen, frietjes. In Londen heb je pubs waar je op hoog niveau kunt eten. Ik bestelde er de Kiev-kip. Kip in paneermeel, met aardappelstamppot en spinazie gesauteerd in boter. Ook de zeevruchten zijn een aanrader.

Een andere aanrader in Londen is het pas geopende Dover Street Counter in een chique straat in Soho; even verderop zit de winkel van Victoria Beckham. Het is een restaurant met zowel Italiaanse als Californische invloeden. De inrichting bestaat uit roestvrijstaal, hout en gedimde verlichting, heel mooi. De bediening is lief, er staat goede muziek aan en het koken gebeurt in een open keuken. Ik zat alleen aan de bar en had de avond van mijn leven. Ik kan er oprecht van genieten, dat ik mijn zelf verdiende, ‘volwassen’ geld op die manier besteed.

In Amsterdam kom ik graag bij..

Benieuwd naar alle 19 tips van Lukas, inclusief een ‘verstopte’ koffiebar in Amsterdam, pas geopend, ‘betaalbaar’ Parijs’ luxehotel en dé truc om een goede gastheer te zijn bij een etentje? Om door te lezen moet je lid zijn van mijn premium nieuwsbrief. Voor de prijs van een meeneemkoffie ontvang je twee keer per maand een XL-versie met daarin door mij geschreven artikelen, kijk- luister- en leestips en nog veel meer om je op zondagochtend mee te vermaken. Overstappen kan hier.

Read more

Goedemorgen!

Vandaag ga ik het hebben over:

• Hoe door AI de creatieve klasse afbrokkkelt (en nepobabies overblijven)

• Is goede slaap te koop?

• Gespierde armen als statussymbool

• Waar blijft de recessie?

• De nieuwste Randstedelijke fitnesstrend: Sculpt & Sway

En nog veel meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Dit is mijn favoriete TikTok van de week:

@fokke_voIk was nog jong en naïef #millenial #cringe optimism era is weer cool .. #amsterdam #sustainable entrepreneurs

Tiktok failed to load.

Enable 3rd party cookies or use another browser

Kijktip: de ‘beste film’ van deze eeuw

Hoopvol verhuist de jonge Betty naar de grote stad, ze is vastberaden om het te maken als actrice in Los Angeles. Maar al snel ontdekt ze dat er achter de glanzende façade van de showbizzhoofdstad van de wereld een duistere wereld verborgen zit, vol maffia-praktijken en gebroken dromen.

Mulholland Drive (David Lynch, 2001) werd vorig jaar nog door de BBC uitgeroepen tot de beste film van de 21ste eeuw. Daar sluit ik mij aan: toen ik hem voor het eerst zag, als 20-jarige Media en Cultuur-student, was ik compleet overrompeld door deze hypnotiserende, weirde, duistere thriller.

Samen met andere Lynch-klassiekers, zoals de legendarische serie Twin Peaks, over de moord op een scholiere in een schijnbaar idyllisch stadje, is Mulholland Drive te zien in de David Lynch-collectie op Mubi. Goed nieuws: ik mag hier één maand gratis weggeven.

Samenwerking.

Ik probeerde de nieuwste sportklasjeshype van Amsterdam

Vorig weekend belandde ik in de nieuwste sportklasjeshype van Amsterdam: Sculpt & Sway. Nieuwsgierig nam ik plaats in de tot achtendertig graden verwarmde zaal, omringd door in ALO en Lululemon gehulde young urban professionals met pakken kokoswater als drinkfles. Twee rijen verderop spotte ik meme-collega Sara van @saintsandstarslockerroom, vooraan zat een influencer die een Louis Vuitton-tas nonchalant voor haar matje plaatste; gedurende de les pakte ze af en toe haar telefoon erbij om appjes te beantwoorden.

Van te voren had docent Anna mij gewaarschuwd: plan niks ná de les, want je gaat kapot.

Benieuwd naar het hele artikel? Om door te lezen moet je lid zijn van mijn premium nieuwsbrief. Voor de prijs van een meeneemkoffie ontvang je twee keer per maand een XL-versie met daarin door mij geschreven artikelen, kijk- luister- en leestips en nog veel meer om je op zondagochtend mee te vermaken. Overstappen kan hier.

Read more

Subscribe now

Goedemorgen,

Toen ik deze zomer verhuisde, en de kans kreeg om mijn woning opnieuw in te richten, merkte ik hoe lastig ik dat vond. Hoe weet je zeker dat je de meubels en accessoires die je uitkiest over tien jaar nog steeds mooi vindt? Zeker met de enorme omloopsnelheid van trends vandaag de dag, bestaat het risico op een ‘onmiddelijk gedateerd interieur’.

Tuurlijk, je moet altijd dicht bij je eigen smaak blijven. Toch sluipen bepaalde trends (jaren ‘80 interieur met veel glas en staal! Tekla-beddengoed! Japanse houten speakers!) via het algoritme je brein binnen, en weet je niet meer of je het wilt hebben, omdat je het zelf mooi vindt, of keer op keer voorbij ziet komen op je scherm.

Vandaag ga ik het hebben over hoe ik in de fuik zwom van de treurige direct-to-consumer millennialbank.

Verder vandaag:

• Patserige Nederlanders in Antwerpen

• Uitgescholden worden in een beruchte Amsterdamse vintagezaak

• Zo is het om als ‘city quitter’ een nieuw leven op te bouwen in de provincie

• Jezelf verliezen in het nachtleven van Berlijn

En nog veel meer.

Een mooie zondag,

Jonas

p.s. Gelukkig nieuwjaar! Omdat ik ‘meer lezen’ het beste goede voornemen vind, geef ik alleen vandaag 10% korting aan nieuwe premium abonnees - je betaalt dan geen €5 euro maar €4,50 per maand. Claim hier je korting..

Mijn treurige millennialbank

Ik ging verhuizen en had een nieuwe bank nodig. Na het mijn hele volwassen leven gedaan te hebben met oninspirerende, versleten dan wel nét niet echt comfortabele tweedehandsjes, voelde ik: het moment is aangebroken om mijn eerste designbank in huis te halen. Ik zou, met mijn nieuwe bank, het toonbeeld van volwassenheid en goede smaak zijn en op TikTok had ik al een mapje aangemaakt met prachtige exemplaren – van vintage design tot gloednieuw Italiaans. Probleem: verhuizen in Amsterdam – ik heb er in september een nieuw huis gekocht – is zo’n beetje het allerduurste wat je in een mensenleven kunt doen. Na een blik op mijn geplunderde bankrekening, kwam ik tot de conclusie dat als ik de komende maanden nog enigszins geld wilde hebben voor de boodschappen, ik mijn droom van een designbank moest laten varen.

Ondertussen had ik mijn nieuwe woning al betrokken. De oude bank had ik vóór de verhuizing al weggedaan, toen ik nog volop in de high zat van het fantaseren over mijn nieuwe interieur. Om nu nog een bank in mijn appartement te krijgen, ‘zelfs’ een tweedehands exemplaar van Marktplaats – ik woon op vierhoog in een oud pand met een smal trappenhuis – zou een ingenieuze operatie vergen, zonder de al lang vertrokken verhuizers met hun lift. Waar ik in het begin tegen vrienden nog grapjes maakte over mijn ultra-minimalistische, Spartaanse woonkamer, begon het steeds storender te worden dat ik geen plek had om neer te ploffen na een lange dag of om bezoek te ontvangen. (Ik probeerde mijn bed om te bouwen tot een soort van-bank, door heel veel kussens tegen het hoofdeinde te leggen, maar toch voelde dat niet helemaal feng shui.)

Op de stoep gesmeten

Al snel had mijn algoritme door in welke situatie ik zat, en werd ik – lang leve het kapitalisme! – gewezen op een nieuw segment dat zich speciaal richt op blutte, krap wonende, statusgevoelige stedelingen. Laat ik het ‘de treurige millennialbank’ noemen. De afgelopen jaren is het ene na het andere

Benieuwd naar het hele artikel? Om door te lezen moet je lid zijn van mijn premium nieuwsbrief. Voor de prijs van een meeneemkoffie ontvang je twee keer per maand een XL-versie met daarin door mij geschreven artikelen, kijk- luister- en leestips en nog veel meer om je op zondagochtend mee te vermaken. Overstappen kan hier.

Read more