<script data-pm-proxy="intercept"></script><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Il Testimone ~ di Nadir Giuntinelli]]></title><description><![CDATA[Sguardi critici sul potere, i suoi linguaggi, i suoi simboli.

]]></description><link>https://iltestimone.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!SiYi!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c043bc0-951e-4981-aee2-6bd9b7e02150_1024x1024.png</url><title>Il Testimone ~ di Nadir Giuntinelli</title><link>https://iltestimone.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Fri, 04 Sep 2026 21:53:21 GMT</lastBuildDate><atom:link href="/__u/iltestimone.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Il Testimone]]></copyright><language><![CDATA[it]]></language><webMaster><![CDATA[iltestimone@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[iltestimone@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[iltestimone@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[iltestimone@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[La taverna delle rovine]]></title><description><![CDATA[Una racconto sufi sul deserto, la perdita di s&#233; e l'Amore divino [#1]]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/la-taverna-delle-rovine</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/la-taverna-delle-rovine</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Wed, 05 Aug 2026 20:36:06 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ef29ab4b-3739-4930-b886-baa266f8c77b_1080x694.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg" width="728" height="800.2254791431792" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:false,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:975,&quot;width&quot;:887,&quot;resizeWidth&quot;:728,&quot;bytes&quot;:216360,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/209978031?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd7f0a818-0e58-4b6f-8c1c-869fa106f78b_1080x1188.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:&quot;center&quot;,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6h-S!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe817217c-4402-4e73-8777-b04328e4d00b_887x975.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>L&#8217;ora della <em>Salat al-Zuhr</em> -la  preghiera del mezzogiorno - gravava sulle dune, e il sole imperioso ruggiva su quella distesa di sabbia come se dovesse renderla un'ordalia dell'esistenza. Era uno, ma i suoi riflessi accecanti parevano mille. Mille, come le illusioni dell'uomo di potersi affrancare dalla desolazione, in cerca della prima scia carovaniera che, inevitabilmente, lo avrebbe condotto al miraggio di un'oasi.</p><p>&#171;Maestro, siamo perduti?&#187; chiese il giovane, rivolgendosi all'anziano derviscio che aveva trovato riparo all'ombra di una colonna spezzata, reliquia di una civilt&#224; ormai innominabile.</p><p>&#171;Quale altro senso avrebbe, altrimenti, vagare nel deserto?&#187; replic&#242; Mansur.</p><p>Il giovane si alz&#242;. Il <em>sikke</em> - il copricapo sufi in feltro, simbolo della lapide dell'ego - che teneva stretto sotto il braccio gli pareva un fardello troppo pesante da sopportare sotto quella calura. Aveva trascorso anni sui libri, a memorizzare i trattati dei dotti nelle aule protette della <em>madrasa</em> a Damasco, convinto che la verit&#224; fosse un edificio da costruire mattone su mattone, pietra dopo pietra.</p><p>&#171;Ho capito,&#187; ment&#236; Azad. Intuiva che, quesito dopo quesito, il maestro avrebbe continuato a rispondergli per enigmi, ma la verit&#224; era un limite di cui non aveva contezza. Era frustrante non riuscire a comprendere persino l'incomprensione stessa.</p><p>&#171;&#200; necessario perdersi per poi ritrovarsi, nel deserto,&#187; intercett&#242; l'anziano, leggendo il tumulto nel respiro dell'allievo. Poi si lev&#242; da sotto quel monolite infranto e riprese il cammino.</p><p>L'allievo si accod&#242;, affiancandolo passo dopo passo; la sua giovinezza non conosceva il logorio della carne, eppure ogni suo respiro era pesante, gravato dal peso invisibile di un'impotenza tutta spirituale, solo spirituale. Affannava, e non per sfinimento, ma perch&#233; la sua mente, abituata a calcolare e definire, si trovava a vagare senza coordinate.</p><p>&#171;Quindi non c'&#232; una via tracciata?&#187; sbott&#242;, mentre il fiato corto tradiva la frustrazione di un'intera educazione.</p><p>&#171;Damasco credo sia ormai alle nostre spalle.&#187;</p><p>&#171;So dov'&#232; Damasco. Ieri era in quella direzione...&#187; disse il maestro indicando oltre le montagne di sabbia dorata, tenendo un braccio incrociato dietro la schiena.</p><p>&#171;Oggi &#232; alle nostre spalle. Domani sar&#224; davanti a noi. Puoi forse stabilirlo tu, con assoluta certezza?&#187;</p><p>Il neofita ammutol&#236; di fronte a quel paradosso. <em>Cosa sta cercando di dirmi, che non abbiamo una meta?</em></p><p>&#171;Non &#232; un punto cartografico, maestro, questo l'ho compreso. Ma dove si svolger&#224; il <em>Dhikr</em> (la cerimonia del ricordo di Dio)? Non vi sono indicazioni per raggiungere la congrega?&#187;</p><p>L'anziano derviscio si ferm&#242; sul crinale della duna, poggi&#242; la mano sul ginocchio per sostenere il proprio peso, r volse gli occhi verso il giovane. Con un sorriso sardonico si arrese alla disperata necessit&#224; di risposte del suo allievo.</p><p>&#171;&#200; questo il tuo limite? Necessiti di indicazioni come un errabondo che &#232; straniero nel mondo in cui erra? Chi ha bisogno di orientarsi, se non colui che ignora dove sta andando? Noi stiamo andando verso la <em>Kharabat</em> (la Taverna delle Rovine),&#187; sussurr&#242; l'anziano, volgendo di nuovo il viso al vento rovente.</p><p>L'allievo aggrott&#242; la fronte, stringendo il suo cappello. &#171;Una taverna? Nel vuoto di questo deserto? Maestro, qui non vi &#232; che sabbia, e la nostra fede proibisce il vino.&#187;</p><p>L'anziano rise, una scintilla, come scaturita dal suono secco dello sfregare della pietra focaia. &#171;Sciocco. Tu cerchi l'acqua per dissetare un corpo che domani sar&#224; polvere. Io parlo del <em>Mey</em> (il vino dell'estasi), l'unica bevanda che disseta l'anima&#8230; bruciandola. Finch&#233; cercherai una moschea o una congrega fatta di mattoni, rimarrai un estraneo. L'unica vera dimora &#232; <em>l'Ishq</em> (l'Amore divino per il Creatore).&#187;</p><p>Quella taverna non aveva porte, n&#233; pareti di pietra, era il luogo segreto in cui si rifugiavano coloro che avevano fallito con il mondo per vincere tutto davanti a <em>Dio</em>.</p><p>Il derviscio guard&#242; l'orizzonte tremolante, i suoi occhi persi in una distanza incolmabile per la mente razionale. &#171;Un tempo, anche io ero come te. Leggevo avidamente i racconti degli amanti, cercavo le orme di chi era impazzito per il <em>Ma'shuq</em>, l&#8217;Amato Supremo, sperando di trovarne la via. Ma le mappe dell'intelletto sono inutili, Azad. Alla fine, ho smesso di leggere. Ho bevuto da quel calice e <em>sono diventato io stesso il racconto</em>.&#187;</p><p>Azad rimase in silenzio, sopraffatto da quell'abisso. Le sue dita tremavano, sfiorando il vuoto dove prima c'era il suo rifugio mentale.</p><p>&#171;Parlate di amore, maestro...&#187; mormor&#242; il giovane, la voce incrinata da un'improvvisa fragilit&#224;. &#171;Ma l'amore degli uomini &#232; cosa effimera, un'illusione che svanisce sotto il sole, proprio come le nostre tracce su queste dune. Come si pu&#242; pretendere che un sentimento cos&#236; fragile diventi la rotta?&#187;</p><p>Mansur rallent&#242; il passo, voltandosi appena. Un sorriso sottile, venato di una infinita compassione, gli sfior&#242; le labbra.</p><p>&#171;Chi sostiene che l'amore umano e <em>l'Amore</em> <em>divino</em> siano strade separate &#232; uno sciocco che misura l'oceano con un ditale, Azad. Chi anela all'Amore senza amore, come pu&#242; sperare di riconoscerlo? Come puoi pretendere di trovare <em>Dio</em> fuori di te, se non riconosci Colui che pulsa in te, che ti attraversa, che ti sta accanto nel volto dell'altro? Non ricordi i segreti dei <em>ghazal</em> (i componimenti poetici) e dei maestri? Quando il derviscio danza nella valle dell'annientamento, persino ogni singolo <em>dharra</em> (atomo) della creazione si mette a girare in tondo, ebbro della stessa bramosia.</p><p>Come puoi comprendere l'amore senza darlo? Come puoi riceverlo senza celebrarlo? L'amore non si trattiene come un segreto nei libri; &#232; il canto del <em>ney</em> (il flauto di canna) che piange la sua separazione dalla propria radice. Ogni granello di sabbia che rotola nel vento &#232; una sillaba di quel canto. Fino a quando considererai l'Amore un oggetto da contemplare da lontano, rimarrai eternamente <em>assetato accanto a una sorgente</em>.&#187;</p><p>Il silenzio che segu&#236; fu pi&#249; assordante del vento che, proprio in quel momento, cominci&#242; a levarsi, volubile, sibilando tra i resti di pietra che emergevano dalle dune come un rimprovero antico. Ripresero a camminare, ma la sabbia, mossa da una improvvisa burrasca, mut&#242; volto al paesaggio. Le dune si sgretolavano e si riformavano in un'architettura effimera, cancellando ogni residuo di orientamento terrestre. Superfluo, avrebbe detto Mansur.</p><p>Azad sent&#236; il fiato farsi corto, non pi&#249; per la frustrazione intellettuale, ma per l'aggressione fisica di quel muro dorato, una tempesta di sabbia che avanzava. Il <em>sikke</em>, che stringeva ancora sotto il braccio, divenne improvvisamente un peso insostenibile, un fardello ridicolo in mezzo all'apocalisse di quel vuoto.</p><p>&#171;Il vento non ha compassione delle forme, maestro!&#187; grid&#242; l'allievo attraverso la polvere, mentre la sabbia gli graffiava il volto e gli colmava la bocca di aridit&#224;.</p><p>Mansur non si volt&#242; neppure, la sua sagoma si stagliava contro il cielo infuocato come un pilastro di fumo, indifferente alla furia degli elementi.</p><p>&#171;Le forme servono solo a chi teme il vuoto!&#187; la sua voce giunse limpida, portata da una corrente che sembrava eludere la tempesta. &#171;Lascia andare ci&#242; che stringi, Azad. Nessun contenitore pu&#242; trattenere <em>l'infinito</em>!&#187;</p><p>Fu in quell'istante che una raffica pi&#249; feroce delle altre strapp&#242; via il copricapo dalle braccia del giovane. Azad fece per balzare in avanti, guidato da un riflesso di conservazione, dall'istinto disperato di aggrapparsi all'ultimo simbolo visibile della propria identit&#224;, della propria scuola, della sua stessa sicurezza terrena. Ma nel momento in cui tese la mano, la sabbia se lo inghiott&#236;, sollevandolo e disperdendolo nel turbine dei granelli dorati come un'offerta inutile al cielo.</p><p>Il vuoto si apr&#236; nelle sue mani, e nel suo petto, come una breccia.</p><p>Cadde in ginocchio. La sabbia rovente gli ustion&#242; i palmi, ma il dolore fisico fu solo il velo della forma che si stracciava. Per la prima volta, Azad non cerc&#242; una formula, non invoc&#242; la protezione di un versetto, non cerc&#242; una risposta codificata nei <em>trattati dei dotti</em>. Si trov&#242; solo, nudo, spoglio di ogni sapere, ridotto alla sua pi&#249; nuda e indifesa essenza, senza pi&#249; difese contro la bellezza vertiginosa del creato.</p><p>Il maestro si ferm&#242;, si inginocchi&#242; accanto a lui e gli pos&#242; una mano sulla spalla. Di quel tocco non importava la consolazione: era importante la chiave che girava nella serratura del petto.</p><p>&#171;Ora cominci a vedere,&#187; sussurr&#242; l'anziano. &#171;Non c'&#232; pi&#249; Damasco. Non c'&#232; pi&#249; il maestro, n&#233; l'allievo. Guarda.&#187;</p><p>Azad alz&#242; lo sguardo attraverso le lacrime e la polvere. Davanti a loro, l&#224; dove prima c'erano soltanto colline di sabbia in movimento, le dune sembrarono dissolversi, rivelando non un'oasi d'acqua e palme, ma l'immensit&#224; di un orizzonte senza confini, vasto e silenzioso come il cuore di un oceano di luce. L'aria profumava improvvisamente di incenso antico, di terra bagnata e di un fuoco invisibile che non bruciava la carne ma ne illuminava l'anima.</p><p>La <em>Kharabat</em> non era un rifugio su una mappa, ma il luogo esatto in cui l'Io muore per fare spazio all'Unico.</p><p><em>Wajd</em>. L'estasi discese su di lui, e non come il lampo improvviso che si immaginava, ma come un'onda profonda e silenziosa che cancellava persino i confini del mondo. Azad chiuse gli occhi e, per la prima volta nella sua vita, smise di cercare una spiegazione, e si fece partecipe della <em>danza del creato.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Tutta colpa di Platone]]></title><description><![CDATA[Come un parricidio filosofico ci ha condannati al nichilismo.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/tutta-colpa-di-platone</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/tutta-colpa-di-platone</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Thu, 16 Jul 2026 17:27:33 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg" width="730" height="420" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:420,&quot;width&quot;:730,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:39895,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/197451339?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!udlZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb67425d5-9dee-420d-870d-eeecd8f47cd2_730x420.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>E se tutto ci&#242; che riconosciamo come reale non fosse vero? Intendiamoci: non che non sia <em><strong>reale</strong></em>, badate bene, ma che non sia <em><strong>vero</strong></em>. Nichilismo, nessuna verit&#224;, solo l'ombra confortante e disperata del "<em>nulla</em>"? <strong>La colpa, care lettrici e cari lettori, &#232; tutta di Platone.</strong></p><p>A suggerirlo con una lucidit&#224; che, per decenni, ha fatto tremare i polsi all'accademia, &#232; stato il filosofo <em>Emanuele Severino.</em> Il gigante del pensiero contemporaneo ha trascorso la vita a puntare il dito contro la "<em>follia dell'Occidente</em>": <strong>l'idea che le cose escano dal nulla per poi tornarci</strong>. Un abbaglio colossale, un difetto di fabbrica della nostra civilt&#224; che ha inaugurato l'era del nichilismo. E, come nelle peggiori tragedie greche, tutto &#232; iniziato con un maestro e un allievo fin troppo intraprendente.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg" width="656" height="492" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:492,&quot;width&quot;:656,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:47869,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/197451339?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xxzC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4a530b9a-6cd0-45c4-9453-e4e4bcbf411d_656x492.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">&#8212; (Emanuele Severino)</figcaption></figure></div><div><hr></div><h4 style="text-align: center;"><strong>Il parricidio di Parmenide</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg" width="736" height="423" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:423,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:60519,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/197451339?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CQVw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe2b06cbf-cdca-4347-8c5f-0a29bcdbb286_736x423.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Come a qualcuno sar&#224; noto e lo spero, -vista l'irresistibile battuta di cattivo gusto che sto per propinarvi -, le scuole di pensiero sono esattamente come le comete: <strong>una testa brillante</strong>  (il filosofo, il maestro), seguita da una lunga e pittoresca <strong>scia di detriti</strong> (gli allievi).</p><p>Il problema epocale nasce quando realizziamo che quello che per millenni abbiamo venerato come il filosofo pi&#249; "<em><strong>pop</strong></em>" dell'Antichit&#224;, l'influencer del pensiero occidentale, &#232; in realt&#224; un detrito. La testa brillante era <em>Parmenide</em>, l'uomo dell'Eterno.</p><p>Ebbene, Platone si &#232; permesso il lusso di uccidere il proprio maestro. &#200; quello che la storia della filosofia chiama, con un certo compiacimento drammatico, "<em><strong>il parricidio di Parmenide"</strong></em>. Come l'ha perpetrato? Innestando, artificiosamente e forse in maniera piuttosto forzata, <em>Eraclito</em>. Esattamente, la mente celebre del "<em>tutto scorre" </em>(ammesso e non concesso che egli l'abbia intesa cos&#236;, e che questa non sia l'accezione semplicistica di qualche, a sua volta, detrito eracliteo), frullato assieme all'Eterno parmenideo: un &#8220;<em>antagonismo</em>&#8221; concettuale costretto coattivamente a convivere.</p><p>Platone ha fatto il pasticcio perfetto: ha coniugato <em>l'Eterno</em> rilegandolo nell'ordine delle Idee (lass&#249;, intoccabile) e il <em>Divenire</em> nell'ordine delle cose sensibili (quaggi&#249;, dove arranchiamo noi). Ha spaccato la realt&#224;, spalancando le porte al <em><strong>Nulla</strong></em>.</p><div><hr></div><h4 style="text-align: center;"><strong>Il nichilismo: l'invenzione del Nulla</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg" width="736" height="326" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/aa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:326,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:107729,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/197451339?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OWnV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faa5d950c-1a3d-488b-b31e-280fcba084e7_736x326.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Torniamo all'assioma di ferro, rilanciato da Severino: "<em><strong>ci&#242; che &#232; non pu&#242; non essere</strong></em>". Sembra un'ovviet&#224;, eppure l'ossessione di Platone per il divenire ci ha consegnati a un nichilismo che appesta i nostri tempi fino a oggi.</p><p>Il divenire esiste, intendiamoci, ma &#232; solo un <strong>campo di apparenze</strong>. Nessuno, dotato di un minimo di senno, si aspetterebbe mai di sentirsi dire che, visto che un attore in scena &#232; finito fuori inquadratura, egli sia morto, o peggio, <strong>sia tornato ad essere nulla</strong>. Eppure, per il nostro fallace impianto di pensiero, &#232; un po' la stessa cosa. Noi crediamo che le cose svaniscano. Erroneamente.</p><p>Il divenire &#232; un piano teatrale in cui siamo calati; eppure, tutto &#232; eterno, anche noi. <em>Ma cosa succede quando un ente eterno &#232; destinato a muoversi <strong>nell'"orizzonte dell'apparire" </strong>(il fenomenico), pur anelando da sempre al "<strong>destino della verit&#224;</strong>"?</em> Succede che s'illude. Fin dal principio, essendone soggetto, <strong>egli si convince di essere solo il suo apparire</strong>. Ma Parmenide aveva ragione: noi siamo da sempre, e per sempre.</p><p>A questa conclusione, concedetemelo, ci sono arrivato pensando a una battuta che feci qualche anno fa. Eravamo l&#236; a guardare il cielo e, alla romantica constatazione "<em><strong>&#200; tramontato il Sole"</strong></em>, io risposi guastandone la poesia: "<em><strong>Siamo noi che tramontiamo!".</strong></em></p><p>Non era solo l'esercizio d'un cinismo da aperitivo, era qualcosa di pi&#249; profondo seppur spontaneo, quasi <em>maieutico</em>. Se interpretata ontologicamente, la frase <em>"il sole tramonta"</em> &#232; ingannevole. Sembra dire che il Sole abbia cessato di essere, che sia scomparso. In realt&#224;, ci&#242; che &#232; cambiato &#232; puramente il nostro rapporto fenomenico con l'astro: il Sole non &#232; entrato nel nulla, semplicemente non appare pi&#249; nel nostro orizzonte visivo. <strong>Il "tramonto" non appartiene all'essere del Sole, ma alla relazione tra il Sole e il nostro provinciale punto di osservazione.</strong></p><p>Trasposto in chiave severiniana, il trucco si svela, e concedetemi di farlo nei miei termini:</p><p>&#8226; <strong>Orizzonte fenomenico</strong>: il Sole appare, poi non appare pi&#249;; diciamo "<em>&#232; tramontato</em>".</p><p>&#8226; <strong>Orizzonte ontologico</strong>: il Sole non ha affatto cessato di essere, ha cessato si apparie. &#200; uscito dal campo della apparenze: <strong>non &#232; diventato nulla.</strong></p><p>La cosa importante &#232; che il <em>fenomeno</em> non viene negato. Il tramonto &#232; reale: noi realmente vediamo il cielo cambiare, la luce diminuire, il Sole scomparire dalla vista. L'errore, madornale e gravido di conseguenze, sarebbe trasformare questa esperienza visiva,  basata sull'apparire, in una tesi sull'essere: "<em>Non lo vedo pi&#249;, quindi non &#232; pi&#249;".</em></p><p><strong>La lezione ontologica &#232; lapidaria, la scomparsa dall'apparire non &#232; la scomparsa dall'essere</strong>. Ed &#232; proprio per questo che l'immagine del Sole funziona bene: non dice che il mondo fenomenico &#232; falso; ci dice che abbiamo confuso il confine del nostro sguardo con il confine della realt&#224;. Il che, sinceratevi pure di questo, &#232; l'esatto modo di leggere quell'orizzonte che questo articolo cerca disperatamente di far trasparire.</p><div><hr></div><h4 style="text-align: center;"><strong>Dal Cristianesimo alla vetrina Amazon</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg" width="735" height="492" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:492,&quot;width&quot;:735,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:81794,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/197451339?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!F76H!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3723c9e7-9a47-4b49-980c-38bbf20e80b4_735x492.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Questa allucinazione collettiva non &#232; rimasta relegata nei simposi di Atene. La frattura platonica ha preparato il terreno per la teologia del Cristianesimo: l'idea di un Dio Creatore che estrae l'Universo dal nulla (creatio ex nihilo) e che, un giorno, lo rigetter&#224; nel nulla con l'Apocalisse. Il mondo come una parentesi transitoria tra due infiniti abissi di non-essere.</p><p>E le societ&#224; odierne? Siamo i figli perfetti di questo parricidio. L'intero modello capitalistico, consumistico e tecnocratico in cui annaspiamo si regge sul nichilismo. Produciamo oggetti dal nulla per ricacciarli nel nulla sotto forma di scarto. Consumiamo forsennatamente le cose, le relazioni e noi stessi, perch&#233; intimamente convinti che, alla fine, tutto sia destinato ad annientarsi. La nostra ansia contemporanea &#232; il sintomo diretto di una metafisica rotta.</p><div><hr></div><h4 style="text-align: center;"><strong>Chiusura</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg" width="736" height="552" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:552,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:84172,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/197451339?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tkrG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F60abb31a-f7d4-49b6-9b4b-e54c22147d3b_736x552.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Dunque, ricapitolando: abbiamo bistrattato Parmenide da sempre, negandogli non tanto il contributo storico da manualetto scolastico, quanto la correttezza della riflessione ontologica sulla natura dell'essere come unica misura accreditabile alla realt&#224;.</p><p>Non credo assolutamente di vivere nel migliore dei mondi possibili, tutt'altro. Ma di una cosa sono certo: se la filosofia occidentale, come dice Severino, si dimena da secoli e non riesce a sopperire ad un problema che si &#232; creata da sola, be'... <strong>la colpa &#232; tutta di Platone.</strong></p><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em><strong>~ Se hai trovato l'articolo interessante sostenimi iscrivendoti: &#232; gratuito! ~</strong></em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[La società dell'Interregno]]></title><description><![CDATA[&#200; un problema di Filosofia? Anatomia del pensiero inerte nella societ&#224; contemporanea.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/linterregno</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/linterregno</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Wed, 22 Apr 2026 11:46:17 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg" width="1456" height="1041" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1041,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:550191,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/195015902?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GzPj!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc75d4f23-d244-4c4d-8a25-e20d5c06ca78_2048x1464.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: center;"><em><strong>Oltre il rumore di fondo</strong></em></p><p>Siamo inesorabilmente immersi in un paradosso dove <strong>tutto si muove a una velocit&#224; frenetica, </strong>eppure abbiamo quella fastidiosa sensazione di essere<strong> bloccati in una palude. </strong></p><p>In questo primo atto del mio lavoro voglio proporvi una tripla chiave di lettura per scardinare questa sensazione cos&#236; presente e attuale, e lo far&#242; attraverso una indagine teoretica che riveler&#224; alcuni elementi filosofici necessari da comprendere: una bussola per non affogare nell'assurdo dei nostri tempi, o quantomeno per essere consci della natura che determina la nostra ineluttabile sensazione di annegamento.</p><p> <em>Benvenuti a bordo</em>.</p><div><hr></div><h4>La Crisi del Pensiero nella Stagnazione dell'Ambiente</h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg" width="1456" height="961" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:961,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2420196,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/195015902?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KfQ1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F324021c3-d5c7-44e2-ad7c-f9ae1886cb80_3224x2127.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Dobbiamo smettere di confondere <strong>l&#8217;agitazione</strong> con il <strong>movimento</strong>. Il termine <em><strong>krisis</strong></em>, nella sua radice greca, indica una scelta, una decisione, uno scarto vitale. Oggi usiamo questa parola per descrivere la nostra paralisi, ma stiamo solo tentando di mentire a noi stessi. La crisi &#232; uno spasmo epilettoide, <strong>la crisi &#232; movimento</strong>.</p><p>Il nostro contesto economico, politico e sociale vive invece alla stregua del termine ad esso opposto e contrario, l'immobilit&#224;; la cifra ontologica del nostro mondo &#232; <strong>stagnazione</strong>, un ambiente inerte, incapace di per s&#233; di produrre nuove forme. Tuttavia, dentro questa palude, &#232; l'orizzonte del pensiero, il nostro, che vive una "<em>crisi</em>" propriamente detta:<strong> una pentola a pressione che ribolle di tumulti, multilateralit&#224; e stimoli ipertrofici</strong>. Il contenitore - <em>la societ&#224;</em> - &#232; morto, ma il contenuto - <em>la nostra coscienza</em> - &#232; troppo vivo per essere contenuto. &#200; questo scollamento non ci permette di produrre <em>progresso</em>, esso ci limita a progettare prospettive che si rivelano solo<em> </em>come<em> sviluppo</em>: siamo destinati a fagocitare i nostri sistemi senza produrne di nuovi. <strong>Un caos che urla nel vuoto.</strong></p><p>Riflettiamo: &#232; lo sfinimento del lavoratore moderno che, immerso in un flusso informativo infinito, - lo <em>spasmo</em> <em>del pensiero -,</em> si ritrova bloccato in un contratto precario o in una burocrazia che non cambia da trent'anni, la <em>stagnazione dell'ambiente</em>. </p><p>Qui crolla ogni proposito della <strong>dialettica Hegeliana</strong>. Difatti <em>Hegel</em> ci ha illuso che ogni <em>conflitto</em> fosse funzionale a una sintesi superiore, una sorta di finalismo teleologico atto a produrre propedeutiche nuove e necessarie, ma non &#232; cos&#236;. <strong>Ci ritroviamo in un vicolo cieco dove l&#8217;antitesi non risolve nulla</strong>, e ci&#242; &#232; evidente perch&#233; l'incompatibilit&#224; delle nostre esistenze, - la sensazioneavvertiamo -, si limita a vibrare violentemente contro pareti di gomma; pareti che ci ricordano l'inconciliabilit&#224; tra la nostra crisi interiore e la stagnazione dello spazio. Persino lo strutturalismo ha cercato di normalizzare questo vuoto, ma &#232; proprio nel tentativo di farlo che ha drammaticamente fallito, e perch&#233;?</p><p>Perch&#233; non ha calcolato che non siamo bulloni integrati ed integrabili, parte di un sistema per noi intelligente e flessibile, noi viviamo come prigionieri di una pentola a pressione che sta per esplodere.</p><div><hr></div><h4><strong>La Cronostasi Geopolitica: L&#8217;Interregno</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg" width="1456" height="968" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:968,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:205091,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/195015902?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wg9-!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82dfadb1-0919-45a7-80d9-1910040185f1_1600x1064.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>L'ambiente che ci circonda &#232; una "<em>cronostasi</em>", quell'illusione ottica per cui, - guardando la lancetta dei secondi -, questa sembra restare ferma per un istante eterno. <strong>Il vecchio mondo unipolare &#232; spirato</strong>, ed abbiamo contribuito ad abbatterne le strutture mentre, <em>il nuovo ordine</em>, non ha ancora i lineamenti per nascere. Nel vuoto di questa tensione, e nell'interstizio del dissidio che concorre tra destrutturazione e mancanza progettuale, il nostro presente &#232; irregimentato in un <em>(dis)ordine</em> infimo e tautologico: un caos improduttivo. Uno stato in cui siamo immersi che non contribuisce a niente perch&#233;, - non essendo il prodotto di <em>qualcosa -</em>, &#232; manifestazione sintomatica di <em>un'assenza</em>.</p><p>In questo chiaroscuro compaiono dei '&#8220;<em><strong>fenomeni morbosi&#8221;</strong></em>, e si manifestano esattamente laddove tutto si incrocia - <strong>algoritmi</strong> predittivi e <strong>guerre</strong> di trincea, <strong>teocrazie</strong> e <strong>metaverso</strong> - tutti elementi che rendono impossibile un confronto con l&#8217;assurdo che abbia un criterio.</p><p><strong>La sensazione perenne &#232; quella di abitare in una casa in affitto durante un terremoto: sai che devi andartene, ma non sai dove, e nel frattempo ti preoccupi di dove posare le chiavi.</strong></p><p>Il grande malinteso in tutto questo &#232; la <em><strong>morte del soggetto </strong></em>proclamata dai post-strutturalisti <em>alla</em> <em>Foucault</em>. Dicendoci che siamo <em>solo</em> prodotti del linguaggio <strong>ci hanno disarmati proprio nel momento dell'interregno</strong>. Se il soggetto &#232; morto chi &#232; che decide nell'ombra? Se non c'&#232; pi&#249; un "<em>Io"</em> responsabile <em>l'&#220;bermensch nietzschiano</em> viene svenduto come manuale di self-help per sedicenti <em>CEO</em> e <em>fuffa</em> <em>Guru</em>. Il vero Oltreuomo non &#232; tanto chi vince nel mercato, &#232; piuttosto chi accetta il <em>nichilismo ontologico</em> dello <em><strong>Zeitgeist</strong></em>, lo spirito del tempo, e tuttavia ha il coraggio doveroso di esercitare il privilegio della nomenclatura: coniare un nome per il caos senza diventarne suo schiavo.</p><div><hr></div><h4><strong>La Crisi delle Competenze: Eclissi della Verticalit&#224;.</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg" width="1456" height="896" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:896,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:251333,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/195015902?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZZJe!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa517065d-9fe1-49d3-a42d-898805245af9_2000x1231.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>La diffidenza verso chi "sa" non &#232; legittimo in senso assoluto, e sopratutto <strong>non &#232; un rigurgito di libert&#224;,</strong> &#232; il sintomo finale del crollo dell'ultima forma di <em>autorevolezza</em>. Senza una direzione verticale rimaniamo intrappolati in un&#8217;orizzontalit&#224; orrorifica, dove <strong>ogni grido vale quanto un ragionamento</strong>.</p><p>La crisi delle competenze &#232; una crisi di <em>fiducia deontologica</em>, quando la realt&#224; diventa troppo complessa, - multilateralit&#224; del pensiero - , l'uomo mediocre reagisce abbattendo i maestri, o ci&#243; che rende &#8220;credibile&#8221; un maestro, nel tentativo di sottrarsi ad un contraddittorio scivoloso e critico pur di non ammettere i propri limiti strutturali. &#200; ci&#242; che succede, ad esempio, nelle sezioni commenti delle piattaforme social, dove viene allestito <strong>un</strong> <strong>tribunale plenario dei "like" che pretende di giudicare il lavoro di una vita.</strong></p><p><strong>Il paziente sfida il medico citando una ricerca browser? </strong>No,<strong> </strong>non c'&#232; alcuna<strong> </strong>alcuna &#232; sete di conoscenza, solo il disperato bisogno di <em>sentirsi al comando mentre la propriabarca affonda.</em></p><p>Dobbiamo smascherare,  oltretutto, il vicolo cieco nato da una lettura distorta dell'impianto filosofico di <em>Derrida</em>. <em><strong>&#8220;Non c'&#232; nulla fuori dal testo"</strong></em><strong> </strong>non significa che la realt&#224; non esista, ma che va <strong>interpretata con maggior rigore</strong>. Trasformare la <em>decostruzione</em>, termine abusatissimo e corrotto, in un <strong>"tutto vale tutto"</strong> &#232; stato il suicidio della ragione; non comprendendo, inoltre, che la decostruzione <em><strong>non demolisce le tesi</strong></em>, piuttosto si limita a sottolineare le contraddizioni intrinseche di un sistema di pensiero strutturato inconsapevolmente su di esse, con esse.</p><p>Sono conscio che non esista, almeno per me, un senso predefinito. Ma proprio per questo la <strong>competenza &#232; una virt&#249; eroica</strong>. Sisifo non spinge il sasso a caso, lo fa con una tecnica, con un'attenzione, con una disciplina che &#232; la <strong>sua unica vera vittoria contro l'assurdo.</strong></p><div><hr></div><h4><em><strong>Conclusioni</strong></em></h4><p>Siamo partiti in 18 in questo viaggio, e ora siamo circa 80, e tutti complici di un <em>atto di resistenza concettuale</em>, ognuno a suo modo, ognuno con il proprio pensiero. Nessuno forse pu&#242; permettersi di indicare delle soluzioni, diffidate da chi promette di darle: l&#8217;unica promessa valida &#232; quella che non si pu&#242; disattendere. La mia &#232; che <strong>scriver&#242;</strong> <strong>dei</strong> <strong>Dubbi con chiarezza. </strong></p><p>Un&#8217;ultima precisazione necessaria: quando scrivo di <em><strong>Assurdo</strong></em> non sto facendo una banale operazione di restauro su <em>Camus</em>. Estendo del concetto omonimo, invece, il suo perimetro verso una <em>discrezionalit&#224; sensata</em>, uno <strong>spazio di dibattito dove la ragione non abdica,</strong> ma si sporca le mani con la realt&#224;. Si pu&#242; discutere su come reagire, ma il dato ontologico resta: <em>che decidiate di contemplare l&#8217;esistenza o di ignorarla, l&#8217;Assurdo non vi chiede permesso. </em></p><p><strong>Quale di queste "ombre" sentite aleggiare di pi&#249; sopra le vostre esistenze? La stagnazione della politica o lo spasmo disordinato del pensiero? </strong><br><br><strong>Parliamone qui sotto, perch&#233; &#232; qui che iniziamo a mappare il caos.</strong></p><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Grazie di aver letto<em> <strong>Il Testimone</strong> ~ questo spazio &#232; ancora piccolo, ma con il tuo aiuto pu&#242; crescere: <strong>iscriviti &#232; gratuito!</strong></em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Nouveau Régime: Il 1789 dei Social Network]]></title><description><![CDATA[Potere, reputazione e rovina nell&#8217;epoca postmoderna: anatomia della ghigliottina digitale.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/nouveau-regime-il-1789-dei-social</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/nouveau-regime-il-1789-dei-social</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Tue, 07 Apr 2026 13:14:52 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png" width="1036" height="939" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:939,&quot;width&quot;:1036,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1773078,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/193454678?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00b7727d-157e-45b3-8891-0fd32339b2ae_1136x939.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rl9a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F03e7f748-09ab-4953-b4c9-b4d2e373b548_1036x939.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Sotto la polvere dei nostri schermi OLED batte il cuore cinico di una Francia che credevamo ghigliottinata nel <strong>1789</strong>. Abbiamo sostituito le parrucche incipriate con i <em>badge aziendali</em>, le carrozze con i <em>leasing</em> e i titoli nobiliari con i <em>job titles</em> in inglese, ma la sostanza &#232; rimasta intatta: <em><strong>viviamo ancora in una corte, schiavi di una gerarchia che non ammette errori</strong></em>.</p><p>Benvenuti nel <strong>Nouveau R&#233;gime</strong>. </p><p>Molti conosceranno l&#8217;accattivante romanzo di <strong>Choderlos de Laclos</strong>, <em>Le relazioni pericolose</em>, o la sua brillante trasposizione cinematografica: quel mondo di specchi, veleni e inchini dove l&#8217;onore era una maschera e la manipolazione l&#8217;unica vera moneta di potere ed intrigo. <strong>Ebbene, quel mondo non &#232; affatto morto; si &#232; solo evoluto.</strong></p><p>Oggi, il <em>Visconte di Valmont</em> non scriverebbe pi&#249; calcolate lettere profumate, ma userebbe i messaggi a visualizzazione singola per scatenare l&#8217;ansia di una preda digitale. Non &#232; cambiato l&#8217;uomo, &#232; solo cambiata l&#8217;interfaccia.</p><p>Mentre vagavo tra le macerie di questo <em>postmodernismo</em> fatto di engagement e algoritmi, mi sono sentito come quel nobile di campagna, decaduto e con la tenuta trascurata: uno spettatore anacronistico di un sistema che ha trasformato i sentimenti in gamification e il prestigio in una metrica. <strong>Ma la storia, si sa, ama il riciclo.</strong> Ed i fischi che travolsero la <em>Marchesa de Merteuil</em> nel suo palchetto a teatro, - tanto per incalzare un ulteriore parallelo del romanzo che ho amato - risuonerebbero oggi con la stessa spietata violenza tra i commenti, sotto l&#8217;ultimo post di un&#8217;influencer caduta in disgrazia.</p><p>In questo spazio, proveremo a capire perch&#233; la <strong>ghigliottina moderna non taglia pi&#249; la testa, ma la connessione</strong>. E perch&#233;, in un&#8217;epoca di facciate costantemente ristrutturate, l&#8217;unico vero atto di nobilt&#224; rimasto &#232; lasciare che la propria tenuta cada, orgogliosamente, <em>in rovina</em>.</p><div><hr></div><h3><strong>I. L'Open Space come Galleria degli Specchi</strong></h3><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png" width="1283" height="832" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:832,&quot;width&quot;:1283,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2439726,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/193454678?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hF4l!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F84981f36-dc25-4de1-b375-c5aa9f3942d7_1283x832.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Se pensate che il sistema feudale dell'<em>Ancien R&#233;gime</em> sia stato spazzato via dagli spasmi rivoluzionari, <strong>non avete mai partecipato a una riunione di dipartimento</strong>. Abbiamo solo cambiato i nomi ai titoli. Il Marchese &#232; diventato il <em>Senior Vice President </em>che esercita tutta la sua influenza, il Visconte &#232; un <em>Project Manager </em>in ascesa, il Cavaliere, invece, &#232; il <em>consulente esterno</em> che spera d&#8217;essere ammesso a <strong>"corte".</strong></p><p>Oggi non ci si inchina pi&#249; fisicamente, ma <strong>l'ordine di precedenza &#232; rimasto intatto</strong>. Chi parla per primo in un meeting? Chi ha il diritto di interrompere e chi, invece, deve limitarsi a un cenno di assenso? In queste stanze, proprio come a Versailles, si gioca una partita a scacchi silenziosa fatta di privilegi invisibili: l&#8217;ufficio all&#8217;ultimo piano &#232; il nuovo <em>tabouret</em> - lo sgabello su cui solo le duchesse potevano sedere davanti alla Regina -, l&#8217;auto aziendale di fascia alta &#232; la carrozza con lo stemma, e l&#8217;accesso al gruppo WhatsApp ristretto, o al club di riferimento, &#232; l'invito alle <em>cene private del potere</em>.</p><p>In questo scenario &#232; riemersa persino la figura del <em>cavalier servente</em>: <strong>il Cicisbeo</strong>. Se nel Settecento era il cavalier servente che sussurrava alle dame nel <em>boudoir</em> dell'intrigo, oggi lo ritroviamo alla stregua del <strong>braccio destro del CEO</strong>: colui che non produce nulla di tangibile, ma gestisce l'ombra del capo, ne filtra le umoralit&#224; e ne protegge l'immagine sociale.</p><p>&#200; il trionfo della forma sulla sostanza. Proprio come in <em>Le relazioni pericolose</em>, non importa se la tua "tenuta" interiore &#232; in rovina o se l'azienda sta imbarcando acqua: l'importante &#232; che la tua parrucca, il tuo profilo social, sia perfettamente in ordine. Il Nouveau R&#233;gime non perdona chi si presenta spettinato al cospetto dell'<strong>Algoritmo</strong> &#8212; entit&#224; materiale di un potere chiamato <em>Tendenza</em>. &#200; necessario, pertanto, attenersi rigorosamente all'etichetta d'una <strong>cosmesi sociale</strong> nell'accezione pi&#249; ontologica del termine: quel <em>"mettere in ordine" </em>che non riguarda solo l'aspetto, ma l'essenza stessa. La <em>Marchesa de Merteuil</em> studiava per ore i movimenti dei propri muscoli facciali davanti allo specchio per simulare un&#8217;emozione mai provata, noi editiamo i nostri profili per aderire a un canone che non ci appartiene, ma che &#232; l'unico lasciapassare per non essere <strong>esclusi dal conviviale banchetto</strong>.</p><div><hr></div><h3><strong>II. Libertini 2.0: La Gamification del Piacere</strong></h3><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg" width="1200" height="800" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:800,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:186352,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/193454678?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CcWp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd16fd893-0cdf-4404-a46b-4d8c5d7039be_1200x800.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Se la gerarchia aziendale &#232; la nostra Versailles, le nostre relazioni sono diventate il <strong>terreno di caccia di un libertinismo algoritmico</strong>. Il <em>Visconte di Valmont </em>non era un amante, era un <strong>giocatore di scacchi umani</strong>. La sua non era passione, ma strategia: la conquista di <em>Madame de Tourvel </em>non serviva a soddisfare un desiderio, <strong>ma a vincere una scommessa</strong>, a dimostrare la superiorit&#224; del proprio intelletto sulla virt&#249; altrui.</p><p>Oggi, <em>Valmont</em> abita le interfacce delle nostre <strong>app di dating</strong> e la fredda architettura dei nostri direct. Il postmodernismo ha completato l'opera iniziata nel Settecento: ha trasformato l'altro in un trofeo <strong>digitale</strong>. Il <em>ghosting</em> non &#232; che la versione moderna del silenzio calcolato di <em>Valmont</em>; il <strong>match</strong> &#232; la ratifica di un interesse che deve restare superficiale per non intaccare il potere del cacciatore. Proprio come il <em>Visconte</em> analizzava ogni debolezza della <em>Tourvel</em> per colpirla al cuore, noi analizziamo i dati, i tempi di risposta, le "storie" visualizzate, in una costante <em>gamification</em> dei sentimenti.</p><p><strong>Non amiamo: collezioniamo conferme. </strong>L&#8217;altro non &#232; un volto, <strong>&#232; un profilo da "conquistare" </strong>per nutrire la nostra <strong>immagine sociale</strong>. In questo <em><strong>Nouveau R&#233;gime</strong></em>, la vulnerabilit&#224; &#232; l'unico peccato mortale. La spontaneit&#224; &#232; diventata un errore tattico. Preferiamo restare chiusi nella nostra armatura di pixel, mandando messaggi a visualizzazione singola che svaniscono nel nulla, proprio come le lettere che Valmont "bruciava" per non lasciare tracce. <strong>Siamo tutti libertini digitali</strong>, terrorizzati dall'idea che qualcuno possa scorgere, dietro lo schermo, la nostra "<strong>tenuta" interiore </strong>lasciata in rovina.</p><p>Ma c&#8217;&#232; un limite che il <em>Nouveau R&#233;gime </em>cerca disperatamente di nascondere dietro i suoi filtri color pastello: il fatto che, in questo gioco di specchi, <strong>qualcuno muore davvero</strong>. Nel Settecento era il freddo acciaio di un <em>duello</em> o lo schianto di un <em>cuore spezzato</em> rifugiatosi in convento; oggi &#232; il <strong>collasso psichico</strong> sotto il peso di un <em>ghosting</em> seriale o l&#8217;annientamento della <em>dignit&#224;</em> in una chat di gruppo. La morte fisica di <em>Valmont</em> ci ricorda che il <strong>cinismo ha un prezzo di sangue.</strong> Quella pubblica della <em>Merteuil</em>, invece, ci insegna che esiste una condanna persino peggiore della spada: <em><strong>restare vivi, ma essere privati della propria reputazione d'immagine</strong></em>. Ed &#232; qui, nel passaggio dal gioco libertino alla gogna collettiva, che il nostro teatro digitale accende le luci d'un <strong>patibolo ben pi&#249; meschino.</strong></p><div><hr></div><h3><strong>III. Il Vaiolo Digitale: Dalla Loggia al Post di Scuse</strong></h3><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg" width="1280" height="720" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:720,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:91952,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/193454678?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cDgJ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63a2f8db-df14-4dd9-bed0-3557aac594ad_1280x720.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Nel finale de <em>Le relazioni pericolose</em>, la rovina della <em>Marchesa de Merteuil</em> non &#232; un atto burocratico, <strong>&#232; un esorcismo collettivo.</strong> Quando entra a teatro, convinta di poter ancora arbitrare il suo rango nonostante le sue occulte scommesse giocate sulla vita delle persone, il pubblico non le concede il solito inchino: <strong>le restituisce il fischio.</strong> &#200; l&#8217;ostracismo che si fa rumore. Quella scena &#232; l'esatto antenato della moderna <em>Cancel Culture</em>: un <strong>tribunale senza giudici</strong> dove la sentenza viene emessa per acclamazione e dove la "<em>morte civile</em>" precede quella fisica.</p><p>Oggi, il palchetto a teatro &#232; stato sostituito dal <em><strong>feed</strong></em>. Ma la dinamica della caduta &#232; rimasta la stessa: <strong>non veniamo puniti per le nostre colpe, ma per il nostro smascheramento.</strong></p><p>Il parallelo con il caso di <strong>Chiara Ferragni</strong> &#232;, in questo senso, quasi letterario. La <em>Marchesa de Merteuil</em> basava il suo potere su una studiata reputazione di vedova virtuosa e saggia; <strong>Ferragni</strong> ha costruito il suo impero sulla <em>"trasparenza benefica" </em>e <strong>sulla vicinanza quasi familiare al suo pubblico</strong>. Quando le "lettere" vengono rese pubbliche &#8212; che si tratti della corrispondenza di <em>Valmont</em> o delle carte <strong>dell'Antitrust</strong> &#8212; ci&#242; che crolla non &#232; solo un business, ma il patto di verosimiglianza. <strong>Il pubblico non fischia l'errore, fischia l'ipocrisia</strong>. Fischia la scoperta che, dietro la <em>cosmesi sociale</em>, c'era un calcolo che non eravamo stati invitati a vedere.</p><p>E poi arriva il "<em>vaiolo</em>". Nel romanzo, dopo il danno all'immagine, <em>la Merteuil </em>contrae la malattia che la sfigura, privandola dell'unica arma che le restava: <strong>la bellezza</strong>. Nel <em><strong>Nouveau R&#233;gime</strong></em>, il vaiolo &#232; <em>l'emorragia di follower</em> e il ritiro dei brand. &#200; una <strong>sfigurazione digitale </strong>che rende il profilo "intoccabile", non pi&#249; associabile al lusso, alla perfezione, <strong>alla credibilit&#224;</strong>. Il video di scuse, con il suo <em>grigio da penitente </em>ben<em> </em>studiato ed i capelli spettinati ad arte, &#232; il <strong>tentativo disperato di coprire le cicatrici</strong> di un&#8217;immagine che non torner&#224; mai pi&#249; in auge.</p><p>Proprio come <em>la</em> <em>Marchesa</em> che fugge di notte verso l'Olanda, l'influencer sfigurata dal dissenso scopre che nel <em><strong>Nouveau R&#233;gime </strong></em>non esiste il perdono, esiste solo <strong>l'oblio o l'esilio</strong>. Perch&#233; una volta che il trucco &#232; colato, l&#8217;Algoritmo &#8212; il nostro <strong>Re Sole </strong>&#8212; smette di guardarti. <strong>E se il Re non ti guarda, tu semplicemente non esisti pi&#249;.</strong></p><div><hr></div><h3><strong>IV. La Nobilt&#224; della Tenuta Trascurata</strong></h3><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg" width="1456" height="965" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:965,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:873910,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/193454678?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FfJf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4c5fb7f-031f-4128-985d-9c4a566b80b1_3326x2205.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Esiste, tuttavia, una via di fuga da questa ghigliottina di pixel e specchi. &#200; la scelta radicale che il Nouveau R&#233;gime teme pi&#249; di ogni altra:<strong> il rifiuto di partecipare alle danze.</strong></p><p>Mentre <em>Valmont</em> cade sotto l&#8217;acciaio e la <em>Merteuil</em> fugge sfigurata in disgrazia, nell'ombra resta la figura che il sistema non pu&#242; colpire: il nobile di campagna, <strong>decaduto e disilluso</strong>, che ha scelto di non abitare a Versailles. &#200; colui che non ha mai chiesto all&#8217;Algoritmo il <strong>permesso di esistere</strong>, che non ha mai lucidato la propria facciata per compiacere la Corte, lasciando spazio ad una realt&#224; manifesta: <strong>che la propria tenuta stia cadendo, orgogliosamente, in rovina.</strong></p><p>Scegliere la "tenuta trascurata" significa rivendicare il <strong>diritto all'imperfezione</strong>, alla ruggine e al <em>silenzio</em>. In un mondo che ci impone una manutenzione estenuante del profilo &#8212; una cosmesi ontologica che ci consuma l'anima &#8212; lasciare che l'edera cresca sui nostri muri &#232; un<em> atto di insurrezione.</em> Se non possiedi una maschera perfetta, il <strong>"vaiolo digitale" </strong>non ha nulla da sfigurare. Se non siedi nel palchetto d'onore, <strong>il fischio del pubblico non pu&#242; raggiungerti.</strong></p><p>La vera nobilt&#224;, <strong>nel 2026</strong>, non risiede nel numero di follower o nel prestigio del proprio job title, <strong>ma nella libert&#224; di essere "nessuno"</strong> al di fuori dei circuiti di sorveglianza della <em><strong>Tendenza</strong></em>. &#200; la saggezza di chi sa che un giardino incolto, ma reale, vale infinitamente pi&#249; di una <em>galleria degli specchi</em>, <strong>scintillante ma vuota</strong>.</p><p>Forse il segreto per sopravvivere alle relazioni pericolose della nostra epoca &#232; proprio questo: <strong>smettere di restaurare la facciata e ricominciare a convivere con le nostre macerie</strong>. Perch&#233; &#232; solo quando smettiamo di temere l'oblio che diventiamo finalmente intoccabili. Il sipario cala, le luci del teatro si spengono, ma per chi ha scelto la propria rovina, la vera vita inizia solo ora, fuori dalla scena, controcorrente: <strong>nel silenzio della propria, magnifica, decadenza.</strong></p><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Questo spazio &#232; ancora piccolo, ma col tuo aiuto pu&#242; crescere: iscriviti gratuitamente per manterti aggiornato! ~</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Il Faro, la Santa, la Setta: tre film come archetipi dell’autenticità]]></title><description><![CDATA[Quando la narrazione diventa campo simbolico: luce proibita, fede ossessiva e rito collettivo in The Lighthouse, Saint Maud e Midsommar.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/il-faro-la-santa-la-setta-tre-film</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/il-faro-la-santa-la-setta-tre-film</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Mon, 23 Feb 2026 00:03:56 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f5882ce7-e869-4a37-a2b3-6d27c399004e_736x1308.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg" width="736" height="1308" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1308,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:186798,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/188838951?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jml2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e969347-8a35-45c4-8ec0-30a5277e270e_736x1308.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Quando una narrazione smette di <em>rappresentare personaggi</em> e inizia a funzionare come campo simbolico capace di proiettare gli archetipi dell'uomo e della sua societ&#224;?</p><p>Ho individuato in tre pellicole cinematografiche, che nel corso dell'anno ho esperimentato e analizzato, una semiotica delle ombre, su cui vorrei proiettare una luce in questo articolo.</p><p>La ricetta incontrovertibile per cui una pellicola dallo status di "<strong>narrazione</strong>", assurge a quello di "<strong>realt&#224;</strong>", necessita di tre criteri:</p><ul><li><p><strong>I personaggi sono funzioni.</strong></p></li><li><p><strong>Gli eventi diventano rito.</strong></p></li><li><p><strong>L'ambiente diviene struttura dell'inconscio.</strong></p></li></ul><p>In termini <em>junghiani</em>, potremmo parlare di <em><strong>"emersione dell'ombra</strong></em>"; chi invece preferisce un riferimento pi&#249; <em>strutturalista</em> pu&#242; declinarlo come<em><strong> "sistema di segni autosufficiente"</strong></em>.</p><p>Affrontiamo nel dettaglio le pellicole e l'analisi.</p><div><hr></div><h3><strong>            The Lighthouse</strong></h3><p><em>                  Regia di Robert Eggers</em></p><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg" width="1280" height="720" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:720,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:176597,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/188838951?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CprQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bed8242-93bb-414d-b6e9-566d757c0685_1280x720.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>Fine Ottocento. Due guardiani vengono assegnati a un faro su un&#8217;isola remota e battuta dalle tempeste. L&#8217;isolamento, la convivenza forzata e il peso di una luce proibita scavano lentamente nelle loro psiche. Tra superstizioni marinaresche, visioni e silenzi opprimenti, la realt&#224; comincia a incrinarsi.</em></p><p><em>Un racconto claustrofobico sulla disintegrazione dell&#8217;identit&#224; e sul confine tra colpa, desiderio e follia.</em></p><p><em><strong>L'archetipo &#232; la Torre.</strong></em></p><p>La trama, che di per s&#233; gi&#224; suggestiona gli appetiti pi&#249; insaziabilmente simbolisti, si presta a una febbrile lettura speculativa: un teatro che lascia spazio a qualcosa di pi&#249; &#8220;grande&#8221;.</p><p>Il faro non &#232; solo un luogo fisico, ma un asse verticale, un simbolo fallico, l'occhio divino, la <strong>conoscenza proibita</strong>.</p><p>I protagonisti sono due uomini isolati. Non lo sono per scelta, ma per l'ineluttabilit&#224; degli eventi: entrambi rappresentano <strong>polarit&#224; della psiche</strong>.</p><p><em><strong>Wake</strong>: il Super-Io punitivo.</em></p><p><strong>Winslow</strong>: <em>l&#8217;Es tumultuoso e frustrato</em>.</p><p>Discernere il paradigma, nonostante non esista una chiave di lettura univoca, &#232; semplice se solo si possiedono gli strumenti per cogliere i dettagli dell'orizzonte simbolico: <em>il mare &#232; inconscio, il faro &#232; rivelazione, la luce &#232; verit&#224; incontrollabile, irraggiungibile</em>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg" width="1456" height="1218" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1218,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:210600,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/188838951?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f832!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3327164b-ce32-4a53-82f1-da1bb623f934_1912x1600.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>&#200; proprio l&#8217;impossibilit&#224; di raggiungere la luce del faro, l&#8217;ineffabilit&#224; della &#8220;<strong>verit&#224;</strong>&#8221;, su cui vorrei brevemente soffermarmi: la vera <strong>qu&#234;te</strong> del giovane protagonista.</p><p><strong>Winslow</strong> desidera raggiungere il faro: <strong>inizialmente per uno status di merito</strong>, il riconoscimento dell&#8217;apprendista come partecipe della dignit&#224; del maestro. Presto, tuttavia, il desiderio diventa solo morboso: <strong>vuole la luce</strong>, vuole essere iniziato a qualcosa che gli &#232; precluso, che suggerisce verit&#224;.</p><p>Non siamo di fronte solo a un conflitto gerarchico: <strong>siamo davanti a un&#8217;ascesi negata.</strong></p><p>La lanterna diventa sapere proibito, potere simbolico, verticalit&#224; sacrale.</p><p><em>Wake &#232; il custode del mistero; Winslow, il profano che brama l&#8217;accesso. </em>Tuttavia, i cancelli non si varcano per merito o conquista, ma per investitura.</p><p>La frustrazione di Winslow &#232; triplice:</p><p><strong>Sociale</strong>: subalternit&#224; lavorativa</p><p><strong>Psichica</strong>: umiliazione e risentimento</p><p><strong>Metafisica</strong>: esclusione dalla rivelazione</p><p>Attualizzando le suggestioni simboliche della pellicola: fallimento dell&#8217;iniziazione moderna; desiderio prometeico di appropriarsi della luce; impossibilit&#224; dell&#8217;uomo contemporaneo di sostenere il sacro.</p><p>Il faro non &#232; solo l&#8217;occhio divino o un simbolo fallico: <strong>&#232; luogo di selezione. </strong>Winslow non vuole solo vedere la luce: <strong>vuole essere riconosciuto dalla luce</strong>. Questa impossibilit&#224; &#232; il vero motore della sua disgregazione.</p><p>In The Lighthouse non &#232; la follia a nascere dall&#8217;isolamento, ma dall&#8217;esclusione dalla rivelazione.</p><div><hr></div><h3>                 Saint Maud</h3><p>                      <em>Regia di Rose Glass</em></p><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg" width="1200" height="645" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:645,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:264243,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/188838951?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L_IK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F70fd8817-e6ca-46c7-9f1c-381fe4605bf4_1200x645.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>Una giovane infermiera, convertitasi da poco a una fede radicale, si prende cura di un&#8217;ex ballerina gravemente malata. Convinta di avere una missione divina, interpreta ogni gesto e ogni sofferenza come segni di un <strong>disegno superiore</strong>. Ma la sua ricerca di redenzione e purezza spirituale si trasforma gradualmente in un&#8217;esperienza sempre pi&#249; ambigua e disturbante.</em></p><p><em>Un ritratto intenso di fede, solitudine e bisogno assoluto di significato.</em></p><p><em><strong>L'archetipo &#232; la Papessa.</strong></em></p><p>Maud non &#232; solo una donna fragile: <strong>&#232; l'entit&#224; in cui il bisogno di senso diventa patologia simbolica. </strong>Per sfuggire alle colpe di un recente passato, che aleggono come un fantasma, Maud si rifugia nella certezza della religione. Ogni dissidio interiore, che la religione tenta di cucire assieme, si manifesta come peccato originale; la colpa e la tentazione vengono esorcizzate, espiate e schiacciate <strong>attraverso dolore</strong> e pena corporale.</p><p>Parallelamente, Maud vive la missione spirituale delle<em> &#8220;buone opere, buone intenzioni&#8221;</em>, mettendosi al servizio della paziente, per sopperire tanto al dolore del prossimo quanto alla dissonanza con i suoi valori e con la comfort zone che si &#232; costruita. <strong>Esorcizzando cos&#236; anche la tentazione</strong>.</p><p>Tra una crisi e l&#8217;altra, un dettaglio cardine: <strong>l&#8217;esperienza sensibile dell&#8217;estasi.</strong></p><p>Le scene di estasi mistica sono costruite con una grammatica quasi <strong>erotica</strong>: il corpo si irrigidisce, la voce si spezza, lo spazio si trasfigura. L&#8217;esplosione dei sensi &#232; pi&#249; vicina a un <em><strong>dionismo</strong> dannunziano</em> che all&#8217;esperienza <em><strong>amiotrofica</strong></em> dei santi cristiani.</p><p>L&#8217;esperienza mistica &#232; filmata come <strong>esperienza corporea</strong>: il divino si manifesta come sensazione nervosa, la trascendenza passa attraverso il sistema sensoriale.</p><p>L&#8217;estasi non &#232; solo spirituale: &#232; un corto circuito <strong>tra trauma e bisogno di elezione</strong>, un tentativo disperato di fondare un <strong>ordine simbolico personale.</strong></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:501159,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/188838951?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!psEz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea89220b-ada2-47f6-be09-71e4977d5e79_2500x1406.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Il film opera, in tal senso, un rovesciamento semiotico potente:</p><ul><li><p><strong>Il dolore diventa segno di elezione</strong></p></li><li><p><strong>L&#8217;umiliazione diventa prova divina</strong></p></li><li><p><strong>Il corpo diventa altare</strong></p></li></ul><p>Il finale, che non accenner&#242;, distrugge l&#8217;intero impianto mistico in un lampo di <em>realismo</em> brutale. Nel corso della pellicola sorge presto un quesito: <em>&#232; realt&#224; o allucinazione?</em></p><p><strong>Qui l&#8217;autenticit&#224; &#232; un abisso che si auto-giustifica.</strong></p><div><hr></div><h3><strong>                Midsommar</strong></h3><p><em>                       Regia: Ari Aster</em></p><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg" width="1456" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:165477,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/188838951?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!81Sg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8e8593b-780d-4e5a-81e6-1a25b797ec1f_1601x751.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>Una giovane donna, segnata da un trauma recente, accompagna il fidanzato e un gruppo di amici in una comunit&#224; rurale svedese per assistere a un festival che si celebra solo ogni novant&#8217;anni. Quella che sembra una luminosa festa estiva immersa nella natura rivela progressivamente rituali antichi e dinamiche collettive che sfidano ogni prospettiva esterna.</em></p><p><em>Un viaggio dentro il potere del rito, dell&#8217;appartenenza e della trasformazione identitaria.</em></p><p><em><strong>L'archetipo &#232; Il Mondo.</strong></em></p><p>Il film risponde a delle riflessioni contemporanee sulla societ&#224;: il tasso di <em>denatalit&#224;</em>, <em>l&#8217;invecchiamento</em> della popolazione, la libert&#224; di <em>autodeterminarsi</em>, il <em>giusnaturalismo</em>. <em>L&#8217;egocentrismo</em> delle societ&#224; liberal-capitalistiche, prive di senso comunitario profondo. <strong>Midsommar</strong> &#232; il luogo della <em>societ&#224; tribale e settaria</em>; mentre fuori, il mondo, procede a ritmi e direzioni ad esso completamente antitetiche.</p><p>Nell'esperienza che porter&#224; la protagonista, -  tra i protagonisti -, a sperimentare il folklore dal sapore neopagano e revivalistico della singolare comunit&#224;, lo spettatore avr&#224; perennemente la sensazione di doversi aspettare qualcosa di incomprensibile, una frattura di assurdo. </p><p>Tutt'altro.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg" width="1200" height="799" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:799,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:113370,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/188838951?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CyJd!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff69e1a0d-73d2-46a5-ab3d-70865928a6bc_1200x799.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Un aspetto degno di attenzione &#232; il tema del dolore, la sofferenza personale che diventa per la comunit&#224; corale e collettiva: c&#8217;&#232; un momento in cui il dolore individuale viene &#8220;rispecchiato&#8221; e amplificato dal gruppo. Non &#232; empatia psicologica: &#232; ritualizzazione collettiva.</p><p>Il corpo della comunit&#224; si muove all&#8217;unisono, respira all&#8217;unisono, grida all&#8217;unisono.</p><p>Il trauma smette di essere privato e diviene dissoluzione dell&#8217;individuo nella struttura rituale.</p><p>Si pu&#242; leggere come:</p><ul><li><p>Superamento della solitudine moderna</p></li><li><p>Assorbimento del soggetto nel mito</p></li><li><p>Trasformazione del dolore in linguaggio collettivo</p></li></ul><p>Nessun membro della comunit&#224; esulta o piange in solitudine. Gioia e dolore sono di tutti,  ed in questo, processi ed elaborazioni condivisibili ritualizzabili.</p><p>L'inquietudine e l'orrore in Midsommar non nasce dall'inconcepibile, piuttosto, emerge dal revival di qualcosa che antropologicamente &#232; parte dell'uomo, e che in tal senso &#232; stata espressione dell'umanit&#224; nella societ&#224; tribale.  L'orrore nasce dall'empatia che si pu&#242; manifestare verso la protagonista, arrivando persino a concepire, in fondo, la brutalit&#224; dell'istinto umano come retaggio ed eredit&#224; atavica; la comunit&#224; mette in atto degli strumenti contro l'ipocrisia ed il tradimento degli aspetti pi&#249; sensibili dell'uomo, proponendo un percorso terapeutico alla giovane protagonista attraverso l'esorcizzazione e la partecipazione. In questo la regia e la sceneggiatura sono stati abilissimi.</p><div><hr></div><p>Questi tre film mostrano tre modalit&#224; con cui l&#8217;essere umano affronta l&#8217;orrore della propria autenticit&#224;:</p><p><strong>Nell&#8217;isolamento</strong> (<em>The Lighthouse</em>)</p><p><strong>Nell&#8217;illusione del divino</strong> (<em>Saint</em> <em>Maud</em>)</p><p><strong>Nell&#8217;abbandono alla comunit&#224; </strong><em>(Midsommar)</em></p><p>Tutti e tre parlano di:</p><p><strong>Solitudine radicale, bisogno di senso, rottura dell&#8217;identit&#224; moderna.</strong></p><p>E tutti e tre smascherano <strong>l&#8217;idea liberale dell&#8217;individuo autosufficiente.</strong></p><p>Questi film non raccontano semplicemente storie di follia, fede o rito. Mettono in scena tre crisi del segno: quando il significato implode, quando si moltiplica all&#8217;infinito, quando diventa sistema chiuso. L&#8217;orrore nasce sempre da un problema di interpretazione.</p><p>Questo, almeno, &#232; ci&#242; che il compianto <em>Umberto Eco</em> avrei sperato potesse dirci a proposito dei temi di questo articolo.</p><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Grazie per aver letto:<strong> ~ Il Testimone</strong> Questo posto &#232; ancora piccolo, ma grazie a te pu&#242; crescere. Iscriviti e rimani aggiornato, &#232; gratuito! :)</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[I simboli del Male]]></title><description><![CDATA[Semiotica del nazismo esoterico: Thule, rune e feudalesimo SS.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/i-simboli-del-male</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/i-simboli-del-male</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Thu, 29 Jan 2026 17:57:57 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg" width="1456" height="1469" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1469,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:561937,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/186211732?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oOKW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55d1cbae-d3e5-48eb-bba3-907a5dd0d580_2396x2417.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>C&#8217;&#232; un errore ricorrente nel modo in cui il nazismo viene raccontato: lo si tratta come una <strong>dottrina politica degenerata</strong>, oppure come un delirio razzista travestito da Stato moderno.</p><p>Entrambe le letture, da sole, sono insufficienti.</p><p>Il nazismo funzion&#242; perch&#233; non parlava solo alla ragione, ma soprattutto al livello <strong>semiotico</strong> profondo: <em>simboli, rituali, genealogie mitiche, corpi disciplinati, paesaggi sacralizzati</em>.</p><p>Prima di essere un regime, fu una <strong>macchina simbolica</strong>.</p><p>Non &#232; un caso che i suoi architetti pi&#249; lucidi &#8212; <strong>Himmler</strong> e <strong>Heydrich</strong> &#8212; non fossero semplici burocrati, ma ingegneri del senso.</p><div><hr></div><h4><strong>La Societ&#224; di Thule: il mito come infrastruttura</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:376466,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/186211732?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!7Bxp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F171cd5f0-1edc-491d-ad48-6bfa6bd46494_1920x1080.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>La <em><strong>Thule-Gesellschaft</strong></em> non va letta come un club esoterico bizzarro, ma come un laboratorio semiotico.</p><p>Il suo compito non era &#8220;scoprire verit&#224; occulte&#8221;, bens&#236; produrre una <strong>genealogia simbolica </strong>alternativa.</p><p>Thule non indicava un luogo reale, ma una origine immaginata: <em>nordica, iperborea, pre-cristiana, pre-moderna</em>. Un&#8217;origine fuori dalla storia, e quindi non confutabile.</p><p>Questo &#232; il punto cruciale: il nazismo non cercava legittimazione storica, ma l'adesione delle masse alla legittimazione <strong>metastorica.</strong></p><div><hr></div><h4><strong>Spartanismo agrario: il contadino come segno</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg" width="640" height="466" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:466,&quot;width&quot;:640,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:75861,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/186211732?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SXfc!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff0e0032a-55af-49b0-9fd6-48e6796e47e9_640x466.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Lo &#8220;<em><strong>spartanismo&#8221; </strong></em>nazista non aveva alcun legame reale con la Grecia antica, cos&#236; come l&#8217;identit&#224; nazionalsocialista aveva ben poco a che fare con il mito degli ariani, peraltro tutt&#8217;altro che germanici.</p><p>Era, quello dello spartanismo, un <strong>mito funzionale</strong>: austerit&#224;, sacrificio, disciplina, corpo come arma.</p><p>Il contadino &#8220;ariano&#8221; (<em>Blut und Boden</em>) non era una figura economica, ma un segno politico: <em>radicato, silenzioso, fertile ed obbediente</em>.</p><p>La terra non produce solo cibo, ma <strong>identit&#224;</strong>.</p><p>Chi &#232; sradicato &#232; sospetto. Chi migra &#232; corrotto. Chi commercia &#232; degenerato.</p><p>Qui il nazismo innesta un <strong>feudalesimo simbolico</strong>: non contano i diritti, ma l&#8217;appartenenza organica.</p><div><hr></div><h4><strong>Il feudalesimo nazista: Himmler e Heydrich</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg" width="470" height="640" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:640,&quot;width&quot;:470,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:93499,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/186211732?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Fm1m!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F520d791a-056a-4745-bce6-d095161bf391_470x640.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Heinrich Himmler e Reinhard Heydrich</figcaption></figure></div><p><strong>Himmler</strong> non immaginava uno Stato moderno centralizzato, ma una <strong>neonobilt&#224; guerriera</strong>.</p><p>Le SS erano pensate come un ordine monastico-armato, attraverso genealogie selezionate, rituali iniziatici, castelli (Wewelsburg): <strong>una missione metastorica.</strong></p><p><strong>Heydrich</strong>, pi&#249; freddo e lucido, comprese che questo immaginario doveva essere operativo, non solo mistico.</p><p>Il risultato fu una fusione micidiale, una commistione tra burocrazia razionale e mitologia arcaica. Un <em>mythos</em>, non privo di revisionismo.</p><p>Il vero orrore, tuttavia, non &#232; l&#8217;irrazionalit&#224;, ma la razionalizzazione del mito.</p><div><hr></div><h4><strong>Le rune: quando la scrittura diventa comando</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg" width="735" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:735,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:78859,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/186211732?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WxyW!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbbce6618-b9af-4857-889c-e725fb4d5e40_735x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Le rune SS non &#8220;<em>rappresentano</em>&#8221;, <strong>ordinano</strong>. Sono segni performativi, non descrittivi. Indossarle significa diventare ci&#242; che indicano. La runa non rappresenta &#8220;<em>forza</em>&#8221;, la produce. Non dice &#8220;<em>appartenenza</em>&#8221;, <strong>impone appartenenza</strong>. Il nazismo cap&#236; una cosa che il liberalismo ignora:<strong> i simboli non comunicano, plasmano.</strong></p><h4>Perch&#233; studiare tutto questo oggi?</h4><p>Non per fascinazione. Non per riabilitazione. Ma perch&#233; ogni potere che vuole durare smette prima o poi di parlare il linguaggio dei programmi e adotta quello dei miti, dei corpi e dei segni.</p><p>Chi non capisce la semiotica del nazismo, non riconoscer&#224; mai le sue mutazioni future. E saranno sempre pi&#249; pulite, pi&#249; presentabili, pi&#249; moderne.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp" width="1272" height="848" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:848,&quot;width&quot;:1272,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:67156,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/186211732?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5wGu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fcd087b-4913-4a4a-9f9a-3a1fd440abd1_1272x848.webp 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><strong> Il Testimone</strong> &#232; ancora un piccolo luogo, ma con il tuo supporto pu&#242; crescere: iscriviti per rimanere aggiornato &#232; gratuito!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Intellettuali scomparsi, post-intellettuali ovunque]]></title><description><![CDATA[Dalla durata al clic: la scomparsa dell&#8217;intellettuale e l&#8217;era dell&#8217;opinione.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/intellettuali-scomparsi-post-intellettuali</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/intellettuali-scomparsi-post-intellettuali</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Sat, 17 Jan 2026 01:25:32 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h4><strong>Il tempo che permetteva di pensare</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg" width="768" height="432" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:432,&quot;width&quot;:768,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:42747,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/184828310?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3ihq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb87e0879-9bcc-4d4a-94df-7c1b1289d233_768x432.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Ren&#233; Magritte, &#8220;Il figlio dell'uomo&#8221;, 1964.</figcaption></figure></div><p>Un tempo pensare <strong>durava</strong>; oggi, a pensare ci si <em>consuma</em>.</p><p>Quali strascichi, quali effetti della grande stagione intellettuale tra gli anni <em>Sessanta</em> e <em>Novanta</em> si riflettono ancora su di noi? Chi ha avuto modo di sperimentarla, di viverla, di trarne una formazione personale, oggi pu&#242; solo avvertire un&#8217;inesorabile <em><strong>nostalgia</strong></em>. </p><p>Non &#232; morto l&#8217;intellettuale: <strong>&#232; morta la forma del tempo che gli permetteva di esistere.</strong></p><p>Il processo che va dalla nascita degli spazi web ai social odierni ha scalzato ogni dinamismo profondo. La postura esistenziale della nostra epoca &#232; l&#8217;immediatezza. La concettualit&#224; &#232; stata abbattuta sotto i colpi dell&#8217;immediato, come conseguenza implicita dell&#8217;ottimizzazione: il lavoro, la societ&#224;, persino i ritagli del tempo libero devono essere condivisi, misurati, resi performanti. Non c&#8217;&#232; tempo, non c&#8217;&#232; spazio &#8212; certamente non per la riflessione. Eppure, la costruzione di un profilo culturale e intellettuale richiede esattamente questo: <em>durata</em>.</p><p>Quando <em>feels</em>, <em>feed</em> e <em>stories</em> hanno soppiantato nozioni, capacit&#224; astrattive, analisi e letture, non &#232; l&#8217;intellettuale ad essere stato estromesso, ma l&#8217;altro. L&#8217;intellettuale conosce i propri spazi, comprende la necessit&#224; di assumere le forme e gli strumenti del proprio tempo. In questa logica, i veri esodati sono gli altri. Perch&#233;, in fondo, quel percorso che un tempo consentiva anche a generazioni provenienti da classi socio-economiche subalterne di sottrarsi alla propria predestinazione subculturale &#8212; fatto di lentezza, dialogo, studio &#8212; oggi non risulta pi&#249; appetibile all&#8217;utente medio dei social, per il quale il consumo immediato ha sostituito la costruzione del pensiero. L&#8217;intellettuale sopravvive, non perch&#233; resista al tempo, ma perch&#233; sa attraversarlo.</p><div><hr></div><h4>La fine delle forme del pensiero</h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg" width="1000" height="667" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:667,&quot;width&quot;:1000,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:471792,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/184828310?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!q0QX!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F688dbe4d-46e4-4b3f-96b6-173eab52681b_1000x667.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Umberto Eco</figcaption></figure></div><p>Se il primo paragrafo descrive un tempo perduto, il secondo ne esplicita la ragione strutturale: le grandi correnti filosofiche, le scuole, le &#8220;<strong>forme</strong>&#8221; del pensiero collettivo &#8212; <em>strutturalismo</em>, <em>post-strutturalismo</em>, <em>decostruzionismo</em>, <em>semiotica</em> &#8212; non nascono pi&#249;. Un tempo, essere un intellettuale significava inserirsi in un tessuto vivo di dibattiti, scuole, circoli e pubblicazioni; significava fare esperienza di una tradizione attiva, interrogare, contaminare, rispondere.</p><p>Oggi, ci&#242; che resta di quella stagione &#232; disarticolato: citazioni isolate, concetti ridotti a slogan, idee private della loro durata e della loro complessit&#224;. Il pensiero si &#232; frammentato come un mosaico disperso in rete: ogni tessera pu&#242; essere prelevata, consumata e rilanciata, ma la coerenza interna che permetteva di costruire una visione del mondo si &#232; dissolta. Non &#232; pi&#249; possibile apprendere una scuola, seguire un filo che attraversi decenni di <strong>elaborazione critica</strong>. E non si tratta di difendere identit&#224; ideologiche &#8212; spesso legittimamente decostruibili &#8212; bens&#236; tesi progettuali: sistemi di pensiero concepiti per incidere, durare, persino consumarsi ed <em><strong>esaurirsi</strong></em>.</p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/p/intellettuali-scomparsi-post-intellettuali?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Condividi&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption">  <strong>Ricondividi per supportarmi! </strong></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/p/intellettuali-scomparsi-post-intellettuali?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Condividi&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/iltestimone.substack.com/p/intellettuali-scomparsi-post-intellettuali?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Condividi</span></a></p></div><p>Tutto &#232; pronto all&#8217;uso, eppure incapace di trasformare. L&#8217;assenza di tempo, di spazio e di contesto rende la riflessione lunga un lusso che l&#8217;ecosistema dei social, del feed e dell&#8217;ottimizzazione quotidiana non pu&#242; permettersi.</p><div><hr></div><h4><strong>Dal pensiero alla prosopopea</strong></h4><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg" width="739" height="415" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:415,&quot;width&quot;:739,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:22736,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/184828310?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!R8Kq!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7357940f-3e96-4279-8c43-a58b917618f2_739x415.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Gilles Deleuze e Pierre-F&#233;lix Guattari</figcaption></figure></div><p>Ancora pi&#249; significativo &#232; osservare come le masse, un tempo, si concedessero al fascino degli intellettuali &#8212; quelli veri. Ammesso che esista un codice deontologico dell&#8217;intellettuale (e non esiste in senso assoluto), una cosa appare chiara: <strong>l&#8217;intellettuale non &#232; espressione di alcun potere, se non del proprio &#8212; la parola.</strong> E tuttavia, esiste un potere che pu&#242; consegnare una figura alla ribalta culturale: la mercificazione editoriale, il business mediatico, la logica della visibilit&#224;.</p><p>&#200; qui che si apre la domanda inevitabile: com&#8217;&#232; che siamo passati da <em>Pasolini</em>, <em>Deleuze</em>, <em>Guattari</em>, <em>Eco</em> o <em>Bene</em> a rassegnarci all&#8217;esistenza di <strong>Fabio Volo</strong> come figura centrale dell&#8217;immaginario culturale? La sua idolatria, &#232; vero, &#232; in parte tramontata, ma il sistema che l&#8217;ha resa possibile non si &#232; affatto esaurito. Non perch&#233; oggi si tenti di emulare Volo &#8212; si emula sempre il meglio, mai il <strong>peggio</strong> &#8212; bens&#236; perch&#233; ogni angolo dei social &#232; divenuto un incubatore perfetto per la <strong>prosopopea pseudointellettuale</strong>: personalit&#224; che, in virt&#249; di una manciata di follower, si autocelebrano come pensatori. &#200; <strong>l&#8217;apoteosi del post-culturale</strong>.</p><p>Gli intellettuali hanno lasciato un <em>vuoto</em>, e quel vuoto &#232; ora alla merc&#233; di tutti. Le dovute eccezioni non fanno che confermare un paradigma sempre pi&#249; contorto. In questo panorama, ci&#242; che sopravvive della grande stagione intellettuale non &#232; pi&#249; un modello di vita condiviso, ma un insieme di frammenti da osservare: testimonianze di un&#8217;epoca in cui pensare durava davvero, in cui il pensiero era forma e disciplina, non semplice consumo.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2206927,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/184828310?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Bbu0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0dbf27e-ba07-4a81-a515-dfe671bf8e11_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">~ Grazie per aver letto: Il Testimone. Assicurati di essere iscritto per rimanere aggiornato, &#232; gratuito!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Caracas-Teheran: anatomia di un collasso coordinato. ]]></title><description><![CDATA[Iran in rivolta, Venezuela neutralizzato: come guerre ibride, interessi energetici e calcolo strategico hanno ridisegnato l&#8217;ordine geopolitico all&#8217;inizio del 2026.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/caracas-teheran-anatomia-di-un-collasso</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/caracas-teheran-anatomia-di-un-collasso</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Sun, 04 Jan 2026 16:55:26 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png" width="1024" height="774" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:774,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1477503,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YQXt!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8990625-35ba-4969-8bf9-1575816b5492_1024x774.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Proteste che infiammano <strong>l&#8217;Iran</strong>, l&#8217;attacco in tempi record a <strong>Caracas</strong>, il rapimento di Maduro: <strong>&#232; sempre pi&#249; evidente l&#8217;evoluzione di una crisi in termini globali</strong>.</p><p>Cos&#236; si apre il 2026, con il crollo della cosiddetta &#8220;<strong>asse della resistenza globale</strong>&#8221;.</p><p>All&#8217;apparenza, le proteste contro il regime degli ayatollah e l&#8217;operazione statunitense a Caracas sembrerebbero due episodi isolati. Eppure, per chi di geopolitica &#8220;<em>mastica il linguaggio</em>&#8221;, &#232; necessario sottolineare un aspetto comune fondamentale: <strong>entrambi si muovono nello stesso scenario strategico</strong>.</p><p>Questo articolo intende aiutare a comprendere la portata dei due focolai: le strategie esercitate sopra il corpo del diritto, il movimento degli interessi, i rapporti di forza e di potere. Attraverso l&#8217;analisi dei dati &#232; possibile cogliere un sottotesto geopolitico ben pi&#249; complesso &#8212; tenendo presente che i risvolti sono ancora in <strong>piena evoluzione</strong>.</p><h3><strong>L&#8217;asse Teheran&#8211;Caracas</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg" width="1280" height="719" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:719,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:144904,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9zAb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0f4fa7f7-cf1f-4a61-b15b-67c2452644cd_1280x719.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Venezuela e Iran, nel giugno 2020, siglarono a Teheran un &#8220;<strong>accordo di cooperazione strategica ventennale</strong>&#8221;, con l&#8217;obiettivo di creare un fronte comune contro le sanzioni statunitensi in ambito energetico, militare e agricolo.</p><p>Il dato pi&#249; significativo riscosso dall&#8217;Iran fu la gestione di circa <strong>un milione di ettari coltivabili</strong> in Venezuela, in cambio di tecnologia agricola: una vera e propria forma di <em>colonizzazione funzionale</em> alla sicurezza alimentare persiana.</p><p>Sul piano bellico, il patto formalizz&#242; la produzione in loco dei droni <strong>Mohajer-2</strong>, rinominati <em>Arp&#237;a</em>. Il 30 dicembre 2025, pochi giorni prima dell&#8217;attacco, il governo americano aveva emesso un nuovo pacchetto di sanzioni contro le entit&#224; venezuelane coinvolte nella vendita di droni iraniani: un affare da <strong>milioni di dollari</strong>.</p><p>Ma &#232; necessaria una digressione, risalente a <strong>maggio 2022</strong>. In quell&#8217;occasione la NIOEC (<em>National Iranian Oil Engineering and Construction Company</em>) sigl&#242; un contratto da <strong>110 milioni di euro</strong> per riattivare la raffineria di <em>El Palito</em>, con una capacit&#224; di produzione pari a <strong>146.000 barili al giorno</strong>.</p><p>Parallelamente, l&#8217;Iran invi&#242; tecnici e ricambi al complesso di raffinazione di Paraguan&#225;, il pi&#249; grande del Paese, tentando di ridurre la dipendenza di Maduro dai componenti statunitensi, ormai inaccessibili. Il risultato fu netto: l&#8217;Iran divenne l&#8217;unica entit&#224; in grado di riparare le infrastrutture venezuelane. Grazie a questo intervento, il Venezuela torn&#242; a produrre benzina internamente, seppur tramite tecnologie ibride iraniano-russe &#8212; le stesse che gli Stati Uniti neutralizzeranno ciberneticamente durante il blackout del 3 gennaio 2026, sancendo l&#8217;inizio dell&#8217;operazione americana a Caracas.</p><p>Secondo diverse fonti, Teheran non si limitava alla produzione e vendita di droni, ma stava costruendo una rete di difesa integrata, basata su <strong>missili tattici</strong> e <strong>sistemi di interferenza GPS</strong>, ricostruendo l&#8217;intero apparato militare chavista. Il 1&#176; gennaio 2026, <em>Military Watch Magazine</em> cit&#242; rapporti d&#8217;intelligence relativi al trasferimento di tecnologie coerenti con la dottrina iraniana di &#8220;<em>difesa asimmetrica</em>&#8221;, tipica del Golfo Persico, destinate al regime venezuelano.</p><h3><strong>Il ruolo Sino-Russo</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg" width="1200" height="675" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:675,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:116984,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dLPp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9125bd32-116c-4dad-8c2a-2d135086ab19_1200x675.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Per completezza analitica &#232; necessario delineare anche il ruolo <strong>sino-russo</strong> nel contesto venezuelano, completando l&#8217;identikit degli attori presenti nella regione e ostili all&#8217;amministrazione Trump.</p><p>Pechino non &#232; interessata a radar o droni, ma a <strong>logistica</strong> e <strong>materie prime</strong>. Ha investito <strong>miliardi in infrastrutture portuali</strong> e, con un contratto siglato a fine 2025 da circa un <strong>miliardo di dollari</strong>, si &#232; impegnata nel recupero del <strong>Lago di Maracaibo</strong>. La Cina gestiva i <em>terminal</em> di esportazione del greggio pesante verso l&#8217;Asia. Per Pechino, il Venezuela rappresenta in sostanza un enorme debito mascherato da interessi strategici.</p><p>Mosca, invece, garantiva la &#8220;<strong>bolla di protezione</strong>&#8221;, tramite il dispiegamento di sistemi radar <strong>S-400</strong> e <strong>Pantsir</strong>, posizionati per accecare eventuali incursioni statunitensi e tecnicamente sotto controllo russo diretto. La <strong>Wagner</strong> &#8212; oggi confluita negli Africa Corps &#8212; si occupava inoltre della sicurezza dei siti auriferi nell&#8217;<strong>Arco Minerario dell&#8217;Orinoco</strong>.</p><p>&#200; evidente quanto questo quadro rendesse Caracas un asset geopolitico eccessivamente ingombrante. Esisteva un asse Teheran&#8211;Caracas e una presenza sino-russa diffusa nel bacino dell&#8217;Orinoco: <strong>un equilibrio difficilmente tollerabile da Washington</strong>.</p><h3><strong>Iran: l&#8217;insurrezione del 2026</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg" width="678" height="452" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:452,&quot;width&quot;:678,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:33590,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kams!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff8d330ad-d3a6-41c1-9eb8-1559e3b2646f_678x452.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Tra l&#8217;1 e il 2 gennaio 2026, le proteste in Iran &#8212; iniziate a fine dicembre con gli scioperi dei bazari &#8212; hanno raggiunto un livello di saturazione critico. Le mobilitazioni si sono <strong>estese a 22 delle 33 province</strong>, alimentate da un&#8217;inflazione superiore al <strong>50%</strong> e dagli effetti economici della guerra dei tredici giorni, che ha progressivamente prosciugato le casse statali.</p><p>Il regime<strong> ierocratico</strong> &#8212; che qualcuno continua impropriamente a definire &#8220;<em>teocrazia</em>&#8221; &#8212; resta compatto ai vertici. La frattura, tuttavia, si &#232; ormai aperta alla base della piramide, in particolare tra <strong>Gen Z e commercianti</strong>.</p><p>Il punto di svolta &#232; stato lo <strong>snapback</strong>, il meccanismo previsto dal <strong>JCPOA</strong> che consente il ripristino automatico delle sanzioni ONU <em>precedenti al 2015</em>, senza possibilit&#224; di veto da parte di Russia o Cina. L&#8217;effetto &#232; stato immediato: blocco delle residue transazioni bancarie internazionali ed embargo sulle tecnologie dual use. Il rial &#232; crollato ai minimi storici in poche ore, spingendo l&#8217;inflazione alimentare oltre il 50%. Le proteste hanno cos&#236; mutato natura, da politiche a <strong>mobilitazioni della fame</strong>.</p><p>Organizzazioni come <em>Iran Human Rights</em> parlano di oltre <strong>70 vittime e circa 1.200 feriti nell&#8217;ultima settimana</strong>, con arresti di massa che hanno saturato le carceri di <strong>Evin</strong> e Rajaee Shahr. La risposta del regime, rispetto al 2022 (<em>Donna, Vita, Libert&#224;</em>), mostra elementi inediti:</p><ul><li><p><strong>Linea dura di Khamenei:</strong> ordine di tolleranza zero a Pasdaran e Basij, con i manifestanti definiti &#8220;agenti del caos al soldo di Washington e Israele&#8221;.</p></li><li><p><strong>Scisma nel clero:</strong> per la prima volta, influenti religiosi di Qom criticano pubblicamente la gestione economica, temendo il collasso dell&#8217;intera istituzione religiosa.</p></li><li><p><strong>Uso estensivo della tecnologia repressiva</strong>: blackout totale di Internet per impedire il coordinamento tramite VPN. </p></li></ul><p>La retorica della &#8220;<em><strong>mano straniera</strong></em>&#8221; evocata da Khamenei non &#232;, tuttavia, del tutto priva di fondamento. Israele, attraverso i propri <strong>canali ufficiali su X (</strong>ex <em>Twitter</em>), ha apertamente esortato la popolazione iraniana a una mobilitazione totale contro il regime, arrivando a suggerire &#8212; in maniera volutamente ambigua &#8212; la presenza di propri <strong>asset operativi &#8220;tra la popolazione&#8221;</strong>. Dichiarazioni che, non a caso, sono state <strong>rimosse nelle ore successive</strong>. </p><p>La rimozione &#232; avvenuta quando alcuni osservatori hanno iniziato a segnalare, nei filmati provenienti dalle piazze, la <strong>comparsa di individui armati, ben equipaggiati</strong>, emersi apparentemente dal nulla. Agenti del caos o semplice coincidenza, &#232; difficile stabilirlo con certezza. Pi&#249; difficile, tuttavia, &#232; credere che <strong>Tel Aviv</strong> e <strong>Washington</strong> condividano realmente le aspirazioni democratiche della piazza iraniana: <strong>pi&#249; plausibile che ne sfruttino il potenziale destabilizzante secondo una logica di guerra ibrida.</strong></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg" width="494" height="365" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:365,&quot;width&quot;:494,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:54598,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gV01!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc60c0939-ecae-4b35-8f91-aea772406108_494x365.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>In questo senso, le proteste non vanno lette come una rivoluzione eterodiretta, bens&#236; come un fenomeno endogeno ma suscettibile ad essere <strong>innescato</strong>, amplificato e orientato da attori esterni. Una dinamica gi&#224; ampiamente analizzata dalla stampa anglosassone. Il <em>New York Times</em>, in diversi dossier dedicati alle operazioni israeliane contro l&#8217;Iran, ha pi&#249; volte descritto come Tel Aviv faccia ricorso a una combinazione di sabotaggio, pressione psicologica e influenza informativa come strumenti strutturali della propria strategia di contenimento regionale.</p><p>La piazza esiste, il malcontento &#232; reale. Ci&#242; che cambia &#232; il quadro operativo entro cui tale malcontento viene incanalato. La liberazione democratica dell&#8217;Iran non rientra nell&#8217;agenda strategica israeliana n&#233; in quella statunitense; il <strong>collasso controllato del regime</strong>, al contrario, rappresenta un obiettivo coerente con una logica di <em>accerchiamento progressivo</em>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:315936,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2mHT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab98548-ab19-4c79-ad11-81526922004e_1600x900.webp 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Allo scoppio dell&#8217;operazione statunitense a Caracas, l&#8217;Iran era dunque paralizzato, cos&#236; come la Russia, impegnata nel conflitto ucraino. &#200; legittimo chiedersi se Washington abbia deliberatamente sfruttato questa <strong>finestra strategica</strong>.</p><p>La caduta di Maduro priva Teheran di un partner chiave per triangolazioni petrolifere e riciclaggio finanziario. La &#8220;<strong>Massima Pressione 2.0</strong>&#8221; non appare pi&#249; un&#8217;ipotesi remota.</p><h3><strong>Venezuela: l&#8217;operazione Absolute Resolve</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:196696,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!pVuk!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4152fd20-c764-489e-ab1c-25aeb982e185_1920x1080.webp 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Il <strong>3 gennaio 2026</strong>, alle 02:00 (ora di Caracas), viene lanciata l&#8217;operazione <em><strong>Absolute Resolve</strong></em>. Secondo il Pentagono &#8212; <em>Gen. <strong>Dan Caine</strong></em> &#8212; una macchina logistica perfetta, con il coinvolgimento di circa <strong>150 velivoli</strong>.</p><p>L&#8217;operazione si apre nel silenzio digitale: un massiccio <strong>attacco cyber</strong> colpisce le infrastrutture critiche. La centrale idroelettrica principale viene neutralizzata, Caracas <strong>sprofonda nel buio</strong>. Con l&#8217;impiego di <strong>EA-18G Growler e droni specializzati</strong>, i radar russi <em>S-300</em> e <em>S-400</em> vengono accecati. Le comunicazioni militari collassano.</p><p>Seguono raid aerei simultanei: <strong>Fuerte Tiuna, la base di La Carlota, Miraflores</strong> &#8212; quest&#8217;ultimo come <strong>diversivo</strong>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg" width="1266" height="712" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:712,&quot;width&quot;:1266,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:119773,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FHWL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F658530d0-b1f7-41aa-8b76-70b30396f428_1266x712.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Mentre i cieli sono saturi, elicotteri <strong>MH-60</strong> atterrano in punti designati. Una squadra della <strong>Delta Force</strong> penetra nel bunker dove <strong>Maduro</strong> e <strong>Cilia Flores</strong> si erano rifugiati. Grazie a una <em>talpa interna</em>, il leader chavista viene sorpreso, neutralizzato e trasferito su una portaerei statunitense.</p><p>Alle <strong>04:30 Trump rompe il silenzio</strong> globale, presentando l&#8217;operazione non come un colpo di Stato, ma come esecuzione di <em>mandati per narcoterrorismo</em>.</p><h3><strong>Analisi</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png" width="364" height="364" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:false,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:1024,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:364,&quot;bytes&quot;:1284903,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/183445354?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:&quot;center&quot;,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!CFkp!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F186aa7bd-f5a4-4a62-9e5f-363a1e66738f_1024x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Absolute Resolve non rappresenta solo la caduta di un governo, ma il fallimento sistemico della strategia di sopravvivenza dei regimi illiberali basata sul sostegno di potenze terze.</p><p>Il 2026 segna la riaffermazione brutale della <strong>Dottrina Monroe 2.0</strong>, tecnologica e chirurgica.</p><p>La neutralizzazione dei sistemi russi suggerisce una <strong>scelta </strong>politica di Mosca: <strong>non intervenire</strong>. Alcune fonti parlano di un Cremlino informato in anticipo, disposto a <strong>sacrificare Caracas per preservare margini in Ucraina</strong>.</p><p>Quanto al petrolio, Washington non mira al controllo per necessit&#224;, ma per <strong>regolarne il prezzo </strong>globale. Inondare il mercato con greggio venezuelano equivarrebbe a comprimere i prezzi <strong>sotto i 60 dollari</strong> al barile, <strong>colpendo Russia e OPEC+ </strong>(principalmente <em>UAE ed Arabia Saudita</em>), suggerendo ai petrolieri arabi di non dover pi&#249; dipendere dai loro poteri di mercato.</p><p>Resta infine l&#8217;ipotesi delle <strong>quinte colonne</strong>. La permanenza e la centralit&#224; del vicepresidente <strong>Delcy Rodr&#237;guez</strong>, mai considerata obiettivo, suggeriscono un possibile <strong>golpe bianco</strong>: consegnare <strong>Maduro agli USA per preservare l&#8217;&#233;lite chavista ed espellere le influenze esterne</strong>. Un dettaglio rafforza ulteriormente questa lettura. Le <strong>uniche colluttazioni armate</strong> registrate durante l&#8217;operazione hanno coinvolto <strong>contingenti cubani</strong>, mentre le <em>milizie venezuelane</em> sono rimaste in larga parte chiuse nelle caserme, segnale della <strong>sfiducia ormai totale di Maduro verso l&#8217;apparato interno, delegata da tempo a forze straniere</strong>. In questo quadro, la presenza di Delcy Rodr&#237;guez a Caracas, <strong>priva di misure straordinarie di sicurezza</strong>, appare tutt&#8217;altro che casuale: <em>era evidentemente pronta alla successione</em>. Non a caso, lo stato di emergenza &#232; stato dichiarato dal <strong>ministro Padrino L&#243;pez</strong> solo quando Maduro era gi&#224; <strong>fuori dal Paese</strong>, suggellando una presa d&#8217;atto pi&#249; che una reazione.</p><p>Pi&#249; che un'operazione militare, sembrerebbe uno <strong>sgombero concordato</strong>. </p><h4><strong>Conclusione?</strong></h4><p>A Caracas non si &#232; combattuta la droga, ma si &#232; giocata una <strong>partita geopolitica globale.</strong></p><p>E, ancora una volta, &#232; stata condotta <strong>sopra il corpo ormai agonizzante del diritto internazionale</strong>. Ci&#242; che oggi &#232; eccezione, domani diventa precedente: Taiwan, Iran, Groenlandia.</p><p>Il diritto internazionale non &#232; universale: c&#8217;&#232; chi lo subisce e chi lo utilizza. Tutto dipende da <strong>chi sei</strong>.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti ora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/iltestimone.substack.com/subscribe"><span>Iscriviti ora</span></a></p><div><hr></div><p><strong>Fonti:</strong></p><h5><strong>1</strong>. <strong>L&#8217;Asse Teheran&#8211;Caracas e la Cooperazione Militare</strong></h5><h5><em>- Reuters / Al Jazeera (Giugno 2022): "Iran and Venezuela sign 20-year strategic cooperation plan during Maduro&#8217;s visit to Tehran".</em></h5><h5><em>- Reuters (Maggio 2022): "Iran's NIOEC signs 110 million euro contract to repair and restart Venezuelan refinery El Palito".</em></h5><h5><em>- Defence Security Asia (Dicembre 2025): "Visual Confirmation of Iranian Mohajer-6 Armed Drones in Venezuelan Air Force Service".</em></h5><h5><em>- U.S. Department of the Treasury (30 Dicembre 2025): "Treasury sanctions entities involved in the production and transfer of Iranian-origin UAVs to Venezuela".</em></h5><h5><em>- Military Watch Magazine (1 Gennaio 2026): "Intelligence Reports: Integration of Iranian asymmetric defense doctrine and tactical missiles in the Orinoco Basin".</em></h5><h5><strong>2. Il Ruolo Sino-Russo e la "Bolla di Protezione</strong></h5><h5><em>- Defense Express (2024-2025): "Analysis of S-400 and Pantsir-S1 deployment in Venezuela: The Russian electronic shield".</em></h5><h5><em>- Xinhua / Agenzia Nova (Novembre 2025): "The China-Venezuela Strategic Partnership: One-billion dollar contract for Maracaibo Lake infrastructure and oil logistics".</em></h5><h5><em>- InSight Crime: "The evolution of the Africa Corps (ex-Wagner) in the Orinoco Mining Arc: Protecting Russian gold interests".</em></h5><h5><strong>3. L'Insurrezione in Iran e il Meccanismo Snapback</strong></h5><h5><em>- United Nations Security Council (Gennaio 2026): "Formal notification of the restoration of UN sanctions under the JCPOA Snapback mechanism".</em></h5><h5><em>- Iran Human Rights (IHR) / Amnesty International (Gennaio 2026): "Report on fatalities and mass arrests in Evin and Rajaee Shahr prisons during the 2026 bread riots".</em></h5><h5><em>- The New York Times (Archivio Dossier): "Israel's Shadow War: Use of sabotage, cyber-influence, and psychological operations against the Iranian regime".</em></h5><h5><strong>4. Operazione "Absolute Resolve" e Analisi del "Golpe Bianco"</strong></h5><h5><em>- Pentagon Press Briefing (3 Gennaio 2026): "Gen. Dan Caine: Technical briefing on Operation Absolute Resolve and the neutralization of Venezuelan Air Defense".</em></h5><h5><em>- The New York Times / Washington Post: "The 24-minute window: How Delta Force leveraged internal intelligence to capture Maduro".</em></h5><h5><em>- Adnkronos / Colombia One (Gennaio 2026): "Beyond the Raid: The role of Delcy Rodr&#237;guez and the suspicion of a negotiated transition within the Chavista elite".</em></h5><h5><strong>5. Analisi Comparativa e Precedenti Storici</strong></h5><h5><em>- Historical Records (1989): "U.S. Invasion of Panama: Operation Just Cause and the criminal indictment of Manuel Noriega".</em></h5><h5><em>- Foreign Policy (Analisi Strategica): "Selective Enforcement: Why the Cartel de los Soles is a target while Mexican Cartels remain outside the scope of U.S. direct military action".</em></h5><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Quando le immagini non chiedono di essere capite]]></title><description><![CDATA[Tre visioni per attraversare l'Oriente.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/quando-le-immagini-non-chiedono-di</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/quando-le-immagini-non-chiedono-di</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Mon, 29 Dec 2025 09:20:35 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg" width="700" height="463" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/dc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:463,&quot;width&quot;:700,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:118532,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BWf_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc21a597-d2d7-4589-8c52-af3feaca9b7e_700x463.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>L&#8217;Oriente &#232; un orizzonte senza confini. Da questa realt&#224; &#8212; quasi assiomatica &#8212; nasce la possibilit&#224; di una riflessione semiotica profonda: una lettura del mondo attraverso i simboli e il loro linguaggio, una lingua che spesso non ha bisogno di parole, ma parla con gesti, colori e suggestioni.</p><p>L&#8217;Oriente non &#232; un continente; piuttosto, sono i continenti stessi a diventare il suo spazio, ad accoglierne l&#8217;espansione. E ovunque venga percepito, ne assume sfumature locali, senza mai rinunciare a riflettersi in una genealogia culturale precisa: un&#8217;identit&#224; molteplice e coerente, che &#232; una e insieme &#232; mille, e in ogni forma sa riconoscersi.</p><p>Se dell&#8217;Oriente se ne vuole narrare, &#232; necessario anzitutto constatarne una declinazione che ne rispetti la pluralit&#224; dell&#8217;identit&#224;: <strong>esistono gli orienti</strong>, e con essi i loro spazi. Troppo piccoli per essere condivisi, divengono molteplici oasi di liminalit&#224;. Non hanno confini. Non esiste dimensionalit&#224; che possa arginarne le naturali esondazioni: gli orienti non scendono a compromessi, influenzano; non cercano di conquistarti, ti prendono; non affascinano, ti seducono.</p><p>Esistono tre metodi fondamentali per scoprire i luoghi di cui vorremmo narrare.</p><p>Il primo &#232; viaggiare: <strong>il viaggio</strong> &#232; il percorso interiore alla scoperta di noi attraverso l&#8217;Altro; non c&#8217;&#232; cosa pi&#249; significativa, nell&#8217;esperienza umana, che perdersi e ritrovarsi.</p><p>Il secondo, pi&#249; a portata di mano, &#232; la <strong>lettura</strong>: quante suggestioni l&#8217;esotismo ha suscitato e ispirato arte e letteratura? Non si smette mai di rinvenirne le influenze, anche quelle pi&#249; fedelmente mascherate.</p><p>Il terzo metodo, invece, &#232; quello pi&#249; comodamente fruibile da tutti: la <strong>filmografia</strong>. In realt&#224; non esclusivamente film, ma anche animazioni, trasposizioni cinematografiche, serie televisive. Insomma, tutto ci&#242; che abbia a che fare con l&#8217;esperienza video. Ed &#232; proprio questo che mi ha spinto a scrivere questa riflessione: il cinema.</p><p>Ci sono tre monumentali esperienze, tre Orienti, che vorrei attraversare.</p><div class="native-video-embed" data-component-name="VideoPlaceholder" data-attrs="{&quot;mediaUploadId&quot;:&quot;bd2d490b-86f9-4df4-9078-1dfcdb17da00&quot;,&quot;duration&quot;:null}"></div><p>Sicuramente il pi&#249; noto, per certi versi, &#232; il celebre <strong>The Color of Pomegranates (1969) </strong>di <em>Parad&#382;anov</em>, armeno, cinema d&#8217;autore, divenuto anche lapalissiana fonte d&#8217;ispirazione per un videoclip musicale famosissimo, <em><strong>911</strong></em> di <strong>Lady Gaga</strong>. Curioso, non &#232; vero?</p><p>La sinossi &#232; efficace, semplice: si tratta della &#8220;biografia&#8221; del trovatore<em> (ashugh) </em>armeno <strong>Sayat Nova</strong>, vissuto nel Settecento, dai suoi fasti presso la corte reale di Eraclio II fino alla sua morte. Ci&#242; che rende questo film accattivante &#232; il modo in cui Sergej Parad&#382;anov narra la sua biografia: lo fa attraverso la suggestione, le immagini evocate dalla sua poesia. <em>La pellicola non racconta per essere compresa, si esprime per essere attraversata</em>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg" width="610" height="270" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:270,&quot;width&quot;:610,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:85989,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m-cR!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e4166cb-4cb4-43ea-90e8-2e19a447e3a5_610x270.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Il colore dei costumi tradizionali, le pose, le scenografie non sono fatue belt&#224;: sono rappresentazioni da trascendere. <em>The Color of Pomegranates</em> &#232; come un mosaico bizantino, come una miniatura persiana; il silenzio &#232; rituale. &#200; l&#8217;Oriente che non ha bisogno di parola per essere linguaggio, per comunicare.</p><p>La svolta, se ci si vuole davvero concedere di attraversare la pellicola, &#232; non domandarsi: rischiereste di darvi risposte inutili. Accoglietela senza pregiudiziale; sapr&#224;, in qualche modo, prendervi.</p><p>Per ogni realt&#224; acquisita sull&#8217;Oriente, per&#242;, &#232; opportuno disimparare, per non portarsi appresso strascichi nostalgici delle suggestioni precedentemente sperimentate: potrebbero rovinare le nuove esperienze, e la scoperta non pu&#242; essere fatta sulla base del confronto. <strong>Lasciatele andare</strong>. Ogni volta che sperimentiamo nuove esperienze positive, viviamole; poi impariamo a lasciarle andare. Ne troveremo delle altre, senza dover inseguire quelle esaurite.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg" width="500" height="435" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/cf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:435,&quot;width&quot;:500,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:48313,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!41NV!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf6aac6d-7101-41dd-b051-19b8f6197eeb_500x435.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Un&#8217;altra pellicola a cui sono eternamente legato &#232; <strong>Persepolis (2007)</strong>. Non nasce come film d&#8217;animazione, in questo caso, ma come fumetto e romanzo di formazione. Scritto e diretto da <strong>Marjane Satrapi</strong>, illustratrice di libri per bambini, racconta le proprie memorie persiane.</p><p>Dalla sua infanzia in Iran, attraversata prima dalle ultime esalazioni del regime dello <strong>Shah Pahlavi</strong> e poi dalla <strong>rivoluzione</strong> <strong>khomeinista</strong>, ripercorre la sua vita attraverso le proprie peripezie e quelle della sua famiglia: eventi che la porteranno a studiare a Vienna, nel pieno sviluppo esistenziale, per poi fare ritorno in Iran, finch&#233;, a venticinque anni compiuti, stabilir&#224; l&#8217;espatrio come unica possibilit&#224; per vivere.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg" width="540" height="520" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:520,&quot;width&quot;:540,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:44576,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2LKD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd9d0375f-57a0-4eee-abe2-760584e8c30b_540x520.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>&#200; tutto qui. &#200; quell&#8217;Oriente che parla, e lo fa da una <strong>frattura</strong>. Satrapi racconta, si confessa, e non mancano momenti in cui anche l&#8217;ironia diventa una denuncia pi&#249; autentica. Persepolis parla di noi, di come siamo tutti uguali, nonostante i rispettivi contesti siano realt&#224; in diastasi.</p><p>Le esuberanze di un&#8217;adolescente che ascolta gli Iron Maiden nonostante la societ&#224; lo proibisca; che s&#8217;innamora, piangendone il tradimento; che sperimenta sulla propria pelle la discriminazione, le feste, l&#8217;alcol e persino la propria <strong>mortalit&#224;</strong>: <em>ecco, risultano davvero cos&#236; diverse?</em></p><p>Persepolis &#232; memoria, memoria attraverso il corpo. <strong>Ed ogni corpo &#232; politico</strong>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg" width="736" height="398" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:398,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:70758,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rYbu!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff30fd410-5703-4f22-a32e-e87cc7731803_736x398.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Infine, c&#8217;&#232; <strong>Nacer Khemir</strong>. Regista tunisino, poeta, artista a tutto tondo. La sua filmografia &#232; piuttosto nutrita; tuttavia &#232; inevitabile che la rappresentazione del suo Oriente passi attraverso una trilogia fondamentale, <em>Castelli di sabbia</em>: I <strong>figli delle Mille e una notte (1984)</strong>, <strong>La collana perduta della colomba (1991) </strong>e<strong> Il principe che contemplava la sua anima (2005</strong>).</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg" width="735" height="441" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:441,&quot;width&quot;:735,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:42973,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D7gT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a5321f5-f97d-442a-892c-0ba0c055d2cd_735x441.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Ognuno di questi capolavori ha entit&#224; propria, ma tutti e tre appartengono a un <strong>mythos</strong> pi&#249; grande: quello del deserto e delle sue storie. I colori sono vividi, autentici, come le colonne sonore e i costumi, ma &#232; il loro sapore spirituale a conquistare.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg" width="735" height="441" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:441,&quot;width&quot;:735,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:37942,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9ce0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87d31b27-9175-4ea9-9049-157151dadd20_735x441.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Khemir non &#232; politico, in senso stretto; non &#232; autobiografico: &#232; <strong>iniziatico</strong>. Il misticismo, <em>Le Mille e una notte</em>, il folklore: questi sono i simboli di un Oriente che, come ho scritto, non cerca compromessi. Qui la parola diviene enigma, proprio della <strong>Sfinge di Edipo</strong>, ed ogni viaggio intrapreso &#232; conoscenza: <em><strong>sai dove parti, ma non sai dove arrivi.</strong></em></p><p>Forse il punto non &#232; capire l&#8217;Oriente, n&#233; raccontarlo meglio, n&#233; difenderlo dall&#8217;equivoco. Forse il punto &#232; <strong>imparare quando tacere</strong>.</p><p><em>Parad&#382;anov</em> non mi ha insegnato una storia, ma una <strong>postura</strong>: stare davanti all&#8217;immagine come si sta davanti a un&#8217;icona o a una soglia.</p><p><em>Persepolis</em> mi ha insegnato che, a volte, per attraversare quella soglia si &#232; costretti a <strong>parlare</strong>, a spiegarsi, a perdere qualcosa lungo il cammino.</p><p><em>Khemir</em> mi ha insegnato che esiste un terzo gesto: camminare senza sapere esattamente dove, <strong>fidandosi</strong> del racconto come ci si fida del deserto.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg" width="600" height="330" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:330,&quot;width&quot;:600,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:30481,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OAs4!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2e4b07fe-ac2a-46e0-b157-b406cef47cdd_600x330.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Tre forme diverse, una stessa lezione: <strong>non tutto ci&#242; che conta chiede di essere risolto</strong>.</p><p>Alcune immagini non sono risposte: sono sfingi. Non custodiscono un segreto. Custodiscono una soglia.</p><p>Il compito del <strong>testimone</strong>, forse, non &#232; scioglierne l&#8217;enigma, ma indicare che &#232; <em>ancora l&#236; </em>&#8212; e che vale la pena fermarsi un momento prima di passare oltre.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg" width="640" height="720" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:720,&quot;width&quot;:640,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:26929,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182837614?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!J1a9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1fa9c7b-e105-413a-b1d5-40c343089e0a_640x720.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>&#10002;&#65039; Indice Rubriche</p><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Grazie di aver letto Il Testimone ~ iscriviti gratuitamente per rimanere aggiornato!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[L'Indipendenza Algerina, Parte II: l'esodo coloniale.]]></title><description><![CDATA[Dall'implosione irrimediabile del 1945, all'indipendenza del 1962, tra caduti ed eroi dell'Algeria.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/lindipendenza-algerina-lesodo-coloniale</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/lindipendenza-algerina-lesodo-coloniale</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Sat, 27 Dec 2025 23:08:01 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg" width="1200" height="675" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:675,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:728315,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182719817?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mzkf!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57f4a893-0333-422a-ab15-b157d90ce1c6_1200x675.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Nella prima parte di questa pubblicazione abbiamo affrontato le origini del conflitto coloniale e le sue opportune premesse storiche, dall&#8217;invasione del <strong>1830</strong> sino alla resistenza di <strong>Abd al-Q&#257;dir</strong>. Questa seconda istanza si apre esattamente da dove ci eravamo lasciati.</p><p>Il &#8220;fallimento&#8221; operativo dell&#8217;emiro al-Q&#257;dir era stato comunque capace di intercettare un sentimento sempre pi&#249; nutrito e diffuso in Algeria, attraverso le gesta dei protagonisti che avevano diretto le prime resistenze antifrancesi. Ad alimentarne le fila e la diffusione non fu soltanto l&#8217;avversione antropologica, nella logica <em>conquistato&#8211;conquistatore</em>, ma soprattutto il monito della fattibilit&#224; della guerriglia. Era la dimostrazione che organizzarsi, consociarsi attorno all&#8217;idea della liberazione dallo straniero e persino armarsi, dopotutto, <strong>era possibile</strong>.</p><p>Le forze di al-Q&#257;dir e la rete dei suoi sostenitori avevano combattuto per quindici lunghi anni: in tal senso, una <strong>vittoria morale</strong>. Cresceva e si veicolava lo spirito nazionale algerino, l&#8217;idea di uno Stato libero dai francesi, capace di autodeterminarsi e, perch&#233; no, unito pi&#249; di quanto fosse mai stato nella storia precoloniale.</p><p>Mentre questo movimento di idee si muoveva in un substrato nascosto, facendosi strada da casbah a casbah, dalle periferie rurali alle grandi citt&#224; costiere, i francesi si disillusero circa il loro controllo. Abbandonarono la concezione di un popolo naturalmente assoggettabile e compresero che fosse necessario un prospetto coloniale pi&#249; efficace &#8212; e pi&#249; feroce. L&#8217;Algeria non era una colonia qualsiasi: <em>era una terra da rifare, possibilmente a propria immagine e somiglianza.</em></p><p>Inizi&#242; cos&#236; un vero e proprio programma di ingegneria coloniale. La Francia non cerc&#242; pi&#249; di vincere le battaglie, ma di vincere il tempo: colonizzazione di popolamento sempre pi&#249; massiccia e sostenuta, confisca ed esproprio delle terre, distruzione delle &#233;lite locali e smantellamento delle strutture religiose e consociative.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg" width="736" height="736" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:736,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:102948,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182719817?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2E_0!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F421baee3-7dfc-4bd9-86cc-80544be6557b_736x736.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Tra la met&#224; dell&#8217;Ottocento e la Prima guerra mondiale, l&#8217;Algeria appariva pacificata. In realt&#224; era compressa. Ci&#242; si tradusse in una strutturale assenza di rappresentanza reale, in una sudditanza senza cittadinanza, in un ideale indipendentistico sempre pi&#249; irrealizzabile sul piano pratico. La Francia chiese agli algerini di morire per una patria che non li riconosceva; con la promessa implicita di una maggiore considerazione, migliaia vennero arruolati. Promessa che, alla fine del conflitto mondiale, assunse il sapore amaro della delusione: al loro rientro, <strong>nulla era cambiato</strong>, e nulla sarebbe cambiato.</p><p>La coscienza nazionale non era pi&#249; soltanto morale, ma organizzata. Nacquero associazioni e circoli clandestini, i primi giornali e le prime riviste; presero forma movimenti politici attorno a figure come <strong>Messali Hadj</strong> e <strong>Khaled ibn Hashim</strong>, nipote di Abd al-Q&#257;dir. L&#8217;identit&#224; non era pi&#249; soltanto antifrancese: <strong>era algerina</strong>.</p><p>La <strong>Seconda guerra mondiale</strong> segn&#242; la svolta irreversibile. Distrusse il mito della Francia invincibile e rese la questione algerina non pi&#249; rinviabile. Con lo sbarco degli Alleati in Algeria, oltre al dinamismo ideologico antifascista e alla diffusione di nuovi ideali, il paese divenne retrovia strategica di uomini e risorse per sostenere una Francia che invocava la libert&#224; mentre ne sospendeva l&#8217;applicazione in ambito coloniale.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg" width="716" height="385" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:385,&quot;width&quot;:716,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:161164,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182719817?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EM68!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fed0df279-30f9-4bdf-8348-9f2a1170f516_716x385.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Quando nel <strong>1945</strong> l&#8217;Algeria chiese di essere ascoltata, la Francia rispose come sempre: <strong>con il sangue</strong>. Ma questa volta non vi fu silenzio. Per gli algerini divenne chiaro che la questione non era pi&#249; se l&#8217;Algeria avesse diritto all&#8217;autodeterminazione, bens&#236; quanto sangue sarebbe stato necessario per ottenerla. Il 1945 non segn&#242; la fine di una guerra mondiale, ma <strong>l&#8217;inizio di una guerra coloniale.</strong></p><p>Il 1&#186; novembre 1954 nacque il <strong>FLN</strong>, <em>Front de Lib&#233;ration Nationale</em>, che attraverso il suo braccio armato, <strong>l&#8217;ALN</strong>, coordin&#242; attacchi in tutta l&#8217;Algeria. L&#8217;evento pass&#242; alla storia come <strong>Toussaint Rouge</strong>, <em>l&#8217;Ognissanti rosso</em>. Non fu un&#8217;esplosione di violenza, ma una dichiarazione di esistenza.</p><p>Il FLN si impose come principale protagonista politico e interlocutore bellico della Francia: un fronte ideologicamente plurale, ma unificato da uno scopo preciso &#8212; la liberazione e l&#8217;indipendenza algerina. Tra figure come <strong>Ahmed Ben Bella</strong>, volto politico e diplomatico del FLN, di estrazione arabo-socialista e in dialogo diretto con il nasserismo egiziano; <strong>Hocine A&#239;t Ahmed</strong>, repubblicano e ideologo del fronte; e <strong>Mostefa Ben Boula&#239;d</strong>, guida della resistenza armata nella regione degli Aur&#232;s, emerse anche un giovane <strong>Houari Boum&#233;di&#232;ne</strong>, capo dell&#8217;ALN, stratega militare e futura guida dell&#8217;Algeria post-indipendenza.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2088864,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182719817?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2blC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fce05acc5-649a-491e-bace-f273ca2dc288_2828x2828.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Partendo dall'alto: Djamila Bouazza, Ali Ammar, Hocine A&#239;t Ahmed, Ahmed Ben Bella e Houari Boum&#233;di&#232;ne.</figcaption></figure></div><p>Il FLN non fu l&#8217;opera di un solo uomo, ma di una generazione che scelse la clandestinit&#224; come forma politica. La Francia non riconobbe formalmente la guerra, ma la combatt&#233; come tale: tortura sistematica, repressione urbana e rurale, violenze sessuali, militarizzazione diffusa. Nel 1956 si apr&#236; quella che sarebbe passata alla storia come la &#8220;<strong>Battaglia di Algeri</strong>&#8221;, divenuta celebre anche grazie all&#8217;omonima pellicola italiana del 1966, testimonianza che contribu&#236;, successivamente all'indipendenza, ad accrescescere l'interesse storico per la questione algerina.</p><div class="native-video-embed" data-component-name="VideoPlaceholder" data-attrs="{&quot;mediaUploadId&quot;:&quot;44a2077c-ba98-4a3f-833e-52bb6537b6cb&quot;,&quot;duration&quot;:null}"></div><p>Il conflitto imperversava nelle strade tra attentati, guerriglia e controinsurrezione. I francesi riuscirono a contenere temporaneamente la situazione, ma la guerra non era pi&#249; una questione interna: entr&#242; pienamente nel contesto della Guerra fredda, attirando il sostegno del mondo arabo, il riconoscimento dell&#8217;<strong>ONU</strong> e la denuncia internazionale delle violazioni dei diritti umani. Il FLN venne progressivamente legittimato come interlocutore politico autonomo, capace di esercitare una pressione morale crescente sulla Francia.</p><p>L&#8217;Algeria non destabilizz&#242; soltanto una colonia, <strong>ma la metropoli stessa</strong>. Si apr&#236; cos&#236; la crisi della <em>Quarta Repubblica francese</em>. L&#8217;instabilit&#224; politica e la pressione militare condussero al ritorno del generale <strong>Charles de Gaulle</strong>, che nel 1958 assunse la presidenza con un mandato speciale per risolvere la questione algerina.</p><p>Figura ambigua, inizialmente attenta a non perdere il consenso dei coloni e dell&#8217;esercito, de Gaulle comprese presto che la guerra era persa. Scelse allora di guidare il processo di indipendenza piuttosto che ostacolarlo, proponendo un referendum prima consultivo e poi vincolante. Spost&#242; la questione dall&#8217;ordine coloniale al diritto dei popoli. La risposta fu inequivocabile: gli algerini rivendicavano definitivamente il proprio diritto all&#8217;autodeterminazione.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:287096,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182719817?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zImL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F59cbcb15-6928-447b-af97-d7b7bef97785_1200x1200.webp 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>L&#8217;OAS</strong> (<em>Organisation de l&#8217;Arm&#233;e Secr&#232;te</em>), composta dai <strong>pieds-noirs</strong> e dai settori pi&#249; intransigenti dell&#8217;esercito, rifiut&#242; tuttavia questa prospettiva, inasprendo il conflitto sia contro il FLN sia contro lo stesso Stato francese. Per la prima volta, la Francia si trov&#242; a combattere contro se stessa. A seguito di tentativi di colpo di Stato sventati, de Gaulle rispose con arresti e repressione dell&#8217;OAS: scelse di &#8220;perdere&#8221; una colonia per salvare lo Stato.</p><p>Tra il FLN e l&#8217;OAS, de Gaulle non scelse una parte: <strong>scelse di chiudere il conflitto</strong>. Nel marzo 1962, con gli <strong>Accordi di &#201;vian</strong>, si giunse al cessate il fuoco tra il FLN e la Francia. La pressione mediatica, le ingerenze internazionali e la lotta continua e ininterrotta del popolo algerino furono decisive nel processo di liberazione nazionale.</p><p>Il <strong>5 luglio 1962</strong> venne ufficialmente proclamata <strong>l&#8217;indipendenza dell&#8217;Algeria</strong>, aprendo la fase di costruzione della Repubblica e ponendo fine al dominio coloniale francese.Il costo umano della liberazione fu immenso. Si stima che tra il 1954 e il 1962 tra <strong>800.000 e 1.500.000</strong> algerini persero la vita, tra combattimenti, repressione coloniale, bombardamenti e massacri. Migliaia di donne furono vittime di violenze sessuali sistematiche, intere comunit&#224; rurali vennero distrutte, e centinaia di migliaia di civili furono costretti a spostamenti forzati o confinamenti. Anche tra i francesi e i pieds-noirs si contarono migliaia di vittime, tra militari e civili. <strong>L&#8217;indipendenza non cancell&#242; le ferite della guerra, ma restitu&#236; agli algerini il diritto di chiamarle proprie.</strong></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg" width="600" height="400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:400,&quot;width&quot;:600,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:53966,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182719817?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!de6F!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F314a08fe-35e6-4101-a7c3-7134c4d7a812_600x400.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Ho sempre pensato che siano episodi come questi, nella storia, a renderla grande. Le generazioni pi&#249; anziane, quelle che hanno vissuto la congiuntura coloniale in modo pi&#249; duro, hanno trovato la forza e riposto fiducia nei propri figli; vederli oggi liberi, capaci di autodeterminarsi, di vivere, alleggerisce il doloro peso delle ingiustizie, le violenze, le umiliazioni.</p><p>Senza fiducia nel futuro, nei giovani, non ci sarebbe stata indipendenza; e se anche si fosse consumata, sarebbe stata sicuramente mutilata. I giovani, gli stessi il cui sangue si &#232; riversato copiosamente per le strade, incarnano oggi il sacrificio pi&#249; significativo, <em>quello dei singoli per il bene di tutti</em>. In questo senso, la storia della liberazione algerina ricorda una verit&#224; spesso rimossa: <em><strong>chi combatte per liberare la propria terra non &#232; un terrorista, ma un partigiano della propria dignit&#224;</strong></em>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2165813,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182719817?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!sj5T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff98ba90b-9915-475f-9319-92a1e886d44e_2828x2828.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>&#10002;&#65039; Indice rubriche</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Per mantenerti aggiornato: iscriviti!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[L'Indipendenza Algerina, Parte I: Origini.]]></title><description><![CDATA[Sinossi storica e genealogia del conflitto coloniale, tra sangue e libert&#224;.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/lindipendenza-algerina-parte-i-genealogie</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/lindipendenza-algerina-parte-i-genealogie</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Wed, 24 Dec 2025 00:18:14 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png" width="800" height="426" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:426,&quot;width&quot;:800,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:441487,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182457397?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!myrg!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4895488a-f580-4111-8901-015a6eb671fd_800x426.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Scorre il <strong>5 luglio 1962</strong>, una data monumentale, una di quelle pagine di storia intrise di sangue, che narrano una conquista il cui perseguimento non espropria il diritto di nessuno, ma semmai si riappropria di ci&#242; che era stato estorto. Cos&#236; nacque <strong>l&#8217;Algeria</strong>: quella nuova.</p><p>La <strong>dichiarazione d&#8217;indipendenza</strong>, come insegna la storia dei popoli, &#232; l&#8217;evento fondativo con cui una nuova entit&#224; nasce e si presenta al mondo, attribuendosi &#8212; attorno alle esigenze di un popolo &#8212; un&#8217;altra forma: un volto nuovo ma familiare, un&#8217;identit&#224; ritrovata e al contempo pi&#249; autentica, lo strenuo gesto di cancellare ogni segno della mordacchia coloniale.</p><p>Non esiste celebrazione, tuttavia, senza il ricordo delle ombre di un passato oscuro: le cause che condussero un intero popolo a subire le mire espansionistiche di un modello d&#8217;Occidente gi&#224; degenerato, violento e faccendiere. L&#8217;Occidente dell&#8217;imperialismo, dell&#8217;interesse, l&#8217;affarista spregiudicato degli <em>affari degli altri</em> che, come spesso accade, diventano propri.</p><p>Se nel corso del XIX secolo <strong>l&#8217;Impero britannico </strong>rimase sostanzialmente la grande potenza coloniale incontrastata, la <strong>Francia</strong> non gli era da meno, almeno in termini di volont&#224;. Costretta a rassegnarsi al ruolo di comprimaria nella competizione con la Corona inglese &#8212; dopo aver gi&#224; perso una parte consistente del proprio potenziale coloniale nell&#8217;avventura nordamericana &#8212; la disfatta del sogno imperiale napoleonico rese definitivamente chiara questa realt&#224;.</p><p>La Francia, coprotagonista di quanto verr&#224; narrato pi&#249; avanti, &#232; quella della Restaurazione. Alla deposizione di Napoleone I subentr&#242; <strong>Carlo X</strong>, esponente della dinastia borbonica, erede di quel sovrano decapitato con sostenuto plauso plebiscitario durante la Rivoluzione francese. Dopo Waterloo, egli ascese al potere minacciando un ritorno <em>all&#8217;Ancien R&#233;gime</em> prerivoluzionario.</p><p>E l&#8217;Algeria? All&#8217;epoca essa era <em>de iure</em> sotto il dominio nominale <strong>dell&#8217;Impero ottomano</strong>, fondato nel 1299, la Sublime Porta, che nel XIX secolo accusava un lento e progressivo declino. La sua area d&#8217;influenza era vasta, ma per esigenze amministrative concedeva ampia autonomia alle entit&#224; regionali strategiche, pur mantenendole formalmente sotto la propria sovranit&#224;.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3357841,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182457397?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DizL!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff5f3e72e-5512-483a-9fc7-27ef04277cc3_2828x2828.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>La <strong>Reggenza di Algeri</strong> era una di queste: una vasta regione affacciata sul Mediterraneo, con i porti pi&#249; importanti della costa barbaresca, governata da un <strong>Dey</strong>, un amministratore dotato di ampi margini di autonomia rispetto al Sultano. Analoga autonomia caratterizzava le altre principali citt&#224; dell&#8217;Algeria ottomana &#8212; Orano, Costantina e Titteri &#8212; ciascuna amministrata da un <strong>bey</strong> (dal turco &#8220;<em>signore</em>&#8221;) locale.</p><p>La provincia dell&#8217;Algeria ottomana era stata fondata nel 1525 da <strong>Khayr al-D&#299;n</strong> &#8220;<em>Barbarossa</em>&#8221;, a seguito della deposizione della dinastia Zayyanide, divenendo la principale potenza extraterritoriale dell&#8217;Impero ottomano nel Mediterraneo.</p><p>Nel 1827, a seguito di una congiuntura storica complessa, di rapporti diplomatici tumultuosi e di precedenti spedizioni militari, il Dey di Algeri <strong>Husayn III</strong> invi&#242; una missiva alla Francia per la riscossione di crediti contratti durante alcune campagne napoleoniche, sostenute finanziariamente dalla Reggenza d&#8217;Algeri. Il console francese <strong>Pierre Deval</strong>, inviato al cospetto del Dey, manc&#242; di fornire una risposta soddisfacente. Da qui nacque il cosiddetto &#8220;<em>incidente del ventaglio</em>&#8221;: secondo la versione ufficiale, il Dey, irritato dal rifiuto francese di saldare il debito, avrebbe colpito il console con il proprio ventaglio.</p><p>Sulla veridicit&#224; dell&#8217;episodio sussistono fondati dubbi: numerose fonti suggeriscono l&#8217;esistenza di un disegno preordinato, un casus belli cercato e costruito. Il ventaglio non apr&#236; la guerra: fu agitato per coprirla.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg" width="1260" height="832" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:832,&quot;width&quot;:1260,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:206638,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182457397?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5SLK!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40ac9d63-1731-45f3-880f-cb7546002a3a_1260x832.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Carlo X pose Algeri sotto un massiccio blocco navale. Ogni tentativo diplomatico fall&#236;, soffocato dal fuoco incrociato dei cannoni delle fortificazioni costiere e delle navi francesi. Dopo tre anni di stallo e schermaglie permanenti, la Francia opt&#242; per un&#8217;azione pi&#249; energica: il <strong>5 luglio 1830</strong> le truppe francesi entrarono ad Algeri.</p><p>L&#8217;Algeria non divenne una colonia come le altre, ma una parte &#8220;amputata&#8221; della Francia. Fu integrata come <em>territoire fran&#231;ais</em> e suddivisa in dipartimenti amministrativi. L&#8217;afflusso di coloni europei &#8212; i <strong>pieds-noirs</strong>, in gran parte francesi ma non esclusivamente &#8212; fu massiccio e progressivo. La struttura sociale algerina venne stravolta, consegnata a un regime giuridico fondato sul discrimine etnico e religioso, con l&#8217;accesso alle posizioni di prestigio e potere riservato ai coloni europei, secondo il <em>Code de l&#8217;indig&#233;nat</em>.</p><p>Soprusi, discriminazioni sistemiche, repressioni e tortura per sedare ogni tentativo di resistenza divennero il marchio di fabbrica della cosiddetta questione algerina. Non mancarono, tuttavia, eroici atti di opposizione. Le prime resistenze organizzate ebbero il volto dell&#8217;eroe nazionale <strong>&#703;Abd al-Q&#257;dir</strong> (1808&#8211;1883), guida della prima resistenza anticoloniale.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg" width="826" height="1280" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1280,&quot;width&quot;:826,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:224350,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182457397?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uy6V!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fae016814-d185-4674-9226-42a447eb7756_826x1280.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Figura intellettuale, teologo, giurista islamico e statista in nuce, <strong>&#703;Abd al-Q&#257;dir</strong> non fu un semplice ribelle. Emiro e guida religiosa sufi dell&#8217;ordine <em>Q&#257;diriyya</em>, seppe unire clan e famiglie algerine attorno a un progetto statuale, sfruttando il vuoto politico lasciato dall&#8217;indebolimento dell&#8217;autorit&#224; ottomana. La sua missione era chiara: <strong>scalzare il nuovo dominio francese.</strong></p><p>A <strong>Tagdemt</strong>, sua capitale, istitu&#236; una struttura politica e amministrativa, un esercito regolare e un sistema fiscale, arrivando persino a stipulare trattati diplomatici, come quello di <em>Desmichels del 1834</em>. La guerra fu condotta con tattiche di guerriglia che per oltre quindici anni misero in seria difficolt&#224; l&#8217;esercito europeo. La risposta francese fu brutale: deportazioni, terra bruciata, devastazione sistematica degli insediamenti rurali.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg" width="1456" height="723" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:723,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2212547,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182457397?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!fuwG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b897a40-fb6d-4c6b-88b0-1e52a6d827c5_3191x1584.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Nel 1844 si consum&#242; la frattura decisiva. La sconfitta del <strong>Marocco</strong>, che fino ad allora aveva fornito basi di reclutamento e supporto logistico alla causa dell&#8217;emiro, spezz&#242; l&#8217;unica retrovia regionale della resistenza algerina. Il sultano <strong>&#703;Abd al-Ra&#7717;m&#257;n</strong> fu piegato militarmente dalla Francia e costretto ad abbandonare il proprio sostegno.</p><p>Braccato su pi&#249; fronti, nel 1847 &#703;Abd al-Q&#257;dir attravers&#242; il confine marocchino e fu consegnato ai francesi. Fu una costrizione geopolitica, non una scelta morale. L&#8217;emiro si arrese con la promessa di un esilio onorevole, ma venne invece imprigionato ad Amboise, in Francia, alimentando nel mondo islamico l&#8217;immagine di un&#8217;Europa spergiura.</p><p>&#703;Abd al-Q&#257;dir non perse contro la Francia: fu sconfitto dal fatto che l&#8217;Europa non riconosceva come legittimo uno Stato non europeo.</p><p>La sua parabola non si esaur&#236; con la sconfitta. Liberato nel 1852 da Napoleone III, si stabil&#236; a <strong>Damasco</strong>, dove divenne una figura di spicco dell&#8217;umanesimo panislamico. Nel 1860, durante i massacri contro i <em>cristiani siriaci</em>, si oppose fermamente alle violenze, proteggendo migliaia di civili. Per queste gesta ricevette riconoscimenti e onorificenze anche dall&#8217;Europa, suggellando un rispetto che attravers&#242; persino il fronte degli antichi avversari.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg" width="736" height="1308" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1308,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:232123,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/182457397?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hEpF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd288226b-69c8-47f0-875d-840713c8b8b1_736x1308.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Gli elementi esposti in questo articolo sono sufficienti premesse nozionistiche. Aggiungere ulteriori disquisizioni a un testo gi&#224; cos&#236; denso sarebbe controproducente.</p><p>Nella seconda parte affronteremo il cuore della questione dell&#8217;indipendenza algerina: la <strong>frattura irreversibile del 1945</strong>, che condusse a una lotta estenuante ed efferata per il riscatto nazionale.</p><p>Il vero inizio della guerra, anche se non dichiarata.</p><p></p><p>&#10002;&#65039; Parte II (in lavorazione)</p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/p/guida-alle-sezioni">Indice rubriche</a></p><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Iscriviti gratuitamente, rimani aggiornato!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Il Post-Politico Parte II: Numeri e crisi del potere.]]></title><description><![CDATA[Meccaniche e strutture dei temi politici nell'Italia post-politica.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/il-post-politico-parte-ii-numeri</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/il-post-politico-parte-ii-numeri</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Fri, 05 Dec 2025 16:21:18 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2359111,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!h5aT!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb0e12418-ad1f-4167-98e7-ef1fc587a9de_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Nella prima parte di questo articolo abbiamo affrontato il tema della societ&#224; <strong>post-politica</strong>, della crisi delle competenze, facendolo attraverso una narrativa dal sottotesto vagamento filosofico, ma indubbiamente con un tenore storico-politico imprescindibie. Per questa seconda parte, tuttavia, ho ritenuto pi&#249; opportuno redarre un'analisi tecnica dei temi economico-politici che ci governano.</p><p>Dal tema <strong>geostratregico del riarmo</strong>, sempre pi&#249; dibattuto visto l'indiscriminata elusione delle trattative diplomatiche, al tema ever green per l'arsenale retorico delle destre, l'immigrazione, partir&#242; con il primo grande dato che aleggia tra i fondamentali economici di questo paese, tanto dibattuto quanto sommariamente diretto, il <strong>debito pubblico</strong>. Dopo aver lasciato che la "<em>quinta di Beethoven</em>" accompagnasse il vostro colpo al cuore nell'aver letto "<em>debito pubblico</em>" sospiro e mi concedo delle domande retoriche: <em>che cos'&#232; questo debito? Quando nasce, come &#232; stato gestito?</em> Rispondo.</p><p>Il debito pubblico &#232; semplicemente la somma di tutto ci&#242; che lo Stato &#8212; nel suo insieme, il cosiddetto <strong>general government</strong> &#8212; ha preso in prestito negli anni e che deve restituire, interessi compresi. Per i mercati &#232; un asset economico, un titolo che produce rendimento; per lo Stato resta una passivit&#224;. Il debito non nasce come un male: &#232; uno strumento. Diventa un problema quando cresce pi&#249; dell&#8217;economia e smette di creare sviluppo, costringendoci a pagare il passato, le spese correnti, invece di costruire il futuro, gli investimenti.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png" width="1456" height="981" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:981,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:136744,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6A0s!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F650aebd7-5d39-43e6-95bd-1a9d30c0a562_1585x1068.png 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Osservate il grafico, &#232; lampante certo, ma per definire in via esclusiva come nasce e come &#232; stato gestito &#232; necessario che venga integrato ad una spiegazione.</p><p>Negli anni del nostro <strong>boom economico</strong>, tra i '<em>50 ed i '60</em>, l'Italia era sinonimo di crescita, e cresceva pi&#249; di celermente del proprio debito, quel debito virtuoso s'intende, quello che contrae ogni paese per provvedere alle sfide del futuro, quello che viene investito. Industrializzazione, la prima, - ed in certe macrozone anche l'ultima -, servizi, infrastrutture: il rapporto <strong>debito/PIL</strong> era contenuto, esiguo. La macchina correva e si riempiva da sola.</p><p>Ad un certo punto, tuttavia, alla soglia dei <em>'70</em>, gli investimenti non sono stati condotti con assennatezza, ed al volgere del nuovo decennio con esso arriva la <strong>tempesta perfetta</strong>: <em>rendimento dei servizi esiguo, gestione degli investimenti negligente, crisi petrolifere ed inflazione incalzante</em>. Per il mercato un prodotto italiano acquistato era un gioco che non valeva la candela, troppo costoso, non competitivo, un prodotto simile proveniente da altrove, in Europa, costava di meno, e la soluzione politica a questo quale fu? Sistematica <strong>svalutazione della Lira</strong>. Per promuovere l'export senza risolvere il problema generante: i costi di produzione inflazionati. Sar&#224; proprio questo "qui ed ora" che diveneter&#224; il leit motiv della politica italiana: <em>si rattoppano i risvolti, gli effetti, non si bada alle cause strutturali troppo dispendioso</em>. </p><p>Arrivano i "<em>mitici anni '80</em>", qualcuno direbbe, e la sitazione esplode, il debito cresce ogni anno pi&#249; del PIL, pi&#249; di tutto. E se all'epoca questo assumesse parvenza di prosperit&#224;, in realt&#224;, non era ricchezza &#8212; era illusione collettiva. Vivevamo sopra le nostre possibilit&#224; finanziando il presente con soldi futuri. Abbiamo mangiato il capitale credendo fosse reddito. E le scelte politiche &#8212; anzich&#233; invertire la rotta &#8212; hanno preferito rinviare, galleggiare, coprire buchi con <strong>altro debito</strong>.</p><p>Anni<em> &#8217;90</em>, e all&#8217;orizzonte c&#8217;&#232; <strong>l&#8217;Europa</strong>, la convergenza, i <strong>parametri di Maastricht</strong>. L&#8217;Italia tenta di rimettere ordine, riduce deficit, fa manovre pesanti, privatizza. Ma il debito &#232; ormai enorme: <em>si pu&#242; controllare, non si pu&#242; eliminare</em>. Entra nell&#8217;euro come zavorra storica, non come errore momentaneo.</p><p>Dal <em>2000</em> in poi la dinamica &#232; chiara: <em>crescita bassa, crisi finanziaria, crisi del debito sovrano, pandemia</em>. Ogni shock al PIL fa salire il debito, ogni recessione amplifica ci&#242; che gi&#224; c&#8217;era. Non siamo pi&#249; nel tempo dell&#8217;indebitamento &#8220;per scelta&#8221;: siamo nel tempo del debito &#8220;ereditato&#8221;, che si porta avanti perch&#233; <strong>costa meno mantenerlo</strong> che estinguerlo. Mi chiedo come le cose sarebbero andate con una classe dirigente pi&#249; competente. </p><p>Ma come ogni bella favola che si rispetti, sul pi&#249; bello, termino. Dopotutto questo &#232; un articolo ed ho tanti temi da trattare in cos&#236; poco spazio.</p><h3><strong>Europa si, Europa no? Ma certo che si</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp" width="787" height="1024" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1024,&quot;width&quot;:787,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:55644,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XvP_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5c84d487-c73a-40c0-bad6-47d1fe703c3b_787x1024.webp 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Il <strong>potere di contrattazione</strong>, in un mondo globalizzato e sempre meno europocentrico, non nasce dall&#8217;orgoglio nazionale ma dal peso reale: economico, militare, culturale. &#200; <em>l&#8217;hard power</em> delle grandi economie e il <em>soft power</em> delle civilt&#224; capaci di plasmare immaginari. Come potremmo, da soli, sedere ai tavoli con potenze continentali, negoziare dazi con un Trump di turno, o ritagliarci spazi vitali senza barattare pezzi della nostra sovranit&#224; geopolitica?</p><p>L&#8217;adesione all&#8217;<strong>Unione Europea</strong> &#232; stata &#8212; piaccia o no &#8212; la risposta concreta a questo limite strutturale.</p><p>Non serve ripetere qui quanto i parametri di Maastricht siano stati rigidi, n&#233; ricordare che l&#8217;UE sia nata come unione monetaria e di mercato prima che politica e federale. Sono nodi che ritornano ciclicamente e che, prima o poi, richiederanno riforme profonde. Certo, l&#8217;Europa potrebbe funzionare meglio, essere meno lenta, meno burocratica. Ma resta un fatto: ci siamo dotati di uno <strong>scudo</strong>, e questo scudo funziona soprattutto quando la spada di Damocle torna a oscillare sulle nostre teste. La prova pi&#249; evidente &#232; recente.</p><p>Nel 2020, mentre la <strong>pandemia</strong> distruggeva PIL, domanda interna e basi produttive, l&#8217;UE ha varato <strong>NextGenerationEU</strong>, un piano straordinario da oltre <strong>750 miliardi</strong>. L&#8217;Italia, il paese pi&#249; fragile e pi&#249; colpito, ne &#232; diventata la principale beneficiaria con <em><strong>194,4 miliardi</strong></em>, di cui una parte enorme a <strong>fondo perduto</strong>. Senza questo intervento &#8212; risorse comuni, mutualizzate, garantite dall&#8217;emissione congiunta di debito europeo &#8212; saremmo precipitati in una spirale di recessione, spread impazziti e tagli forzati. &#200; un tipo di manovra che l&#8217;Italia, con il suo debito storico e le sue scelte politiche spesso scellerate, non avrebbe mai potuto permettersi da sola.</p><p>Questi strumenti non sono solo numeri: sono la dimostrazione che, in assenza di un&#8217;Europa unita, un paese come il nostro affronterebbe ogni crisi globale da solo, con le unghie spuntate e senza margine di manovra. L&#8217;UE pu&#242; essere imperfetta, pu&#242; essere lenta, pu&#242; essere frustrante &#8212; ma resta uno scudo che, nelle fasi critiche, ci ha mantenuti in piedi quando da soli saremmo semplicemente crollati. L&#8217;Unione Europea ha costruito in trent&#8217;anni un mercato unico, una moneta e strumenti comuni di stabilit&#224; economica. Ci&#242; che le manca davvero &#232; una difesa condivisa. La celebre formula di <em>Lord Ismay</em> &#8212; &#8220;<strong>keep the Americans in, the Germans down, and the Russians out</strong>&#8221; (<em>tenere dentro gli americani, tenere gi&#249; i tedeschi e tenere fuori i russ</em>i) &#8212; descriveva la logica della NATO in un <strong>altro secolo.</strong></p><p>Oggi l&#8217;Europa, in un mondo multipolare, non pu&#242; pi&#249; dipendere solo da alleanze esterne: ha bisogno di un esercito comune, capace di esercitare <strong>deterrenza</strong> e di affermare l&#8217;UE come vero blocco di potenza mondiale. Una simile autonomia strategica avrebbe ricadute positive sull&#8217;economia europea e, per estensione, <strong>sull&#8217;Italia stessa</strong>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png" width="1024" height="1101" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1101,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:102546,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mlHM!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8a5c427-9846-4a1b-9cf6-1b330a50a8f0_1024x1101.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h3><strong>Manovre italiane:  successi o propaganda?</strong></h3><p>I &#8220;<em>successi</em>&#8221; sbandierati dal governo sono esercizi di cosmetica politica: risultati gonfiati, narrazioni confezionate per un elettorato disabituato a leggere i numeri e ben disposto a farsi rassicurare in un clima post-politico. Guardiamo allora ai <strong>fatti</strong>.</p><h3><strong>BTP Valore &#8212; non ricchezza, ma debito</strong></h3><p>Il famoso &#8220;<em>afflusso record di sottoscrizioni</em>&#8221; non &#232; un trionfo: &#232; la velocit&#224; con cui lo Stato si &#232; ulteriormente indebitato con i suoi cittadini. &#200; una celebrazione rovesciata: <strong>pi&#249; BTP vengono sottoscritti, pi&#249; debito pubblico produciamo. </strong></p><p>Peggio: quel boom di acquisti rivela una diffusa paura dei risparmiatori, che migrano dai canali tradizionali verso titoli di Stato per proteggersi dall&#8217;instabilit&#224; economica. <em><strong>Spacciarlo per un successo &#232; un esercizio di propaganda.</strong></em></p><h3><strong>IRPEF &#8212; una manovra che si mangia da sola</strong></h3><p>La riforma dell&#8217;<strong>IRPEF</strong> &#232; stata venduta come &#8220;taglio delle tasse&#8221;, ma riguarda solo una fascia di reddito, non modifica le diseguaglianze e non &#232; vera <strong>giustizia tributaria. Ma </strong>soprattutto: non corregge il <strong>fiscal drag</strong>. L&#8217;inflazione alza i redditi nominali, i cittadini scattano nello scaglione superiore, pagano pi&#249; tasse senza guadagnare potere d&#8217;acquisto; <strong>l'IRPEF non &#232; indicizzato all'inflazione</strong>. Risultato? lo Stato incassa miliardi extra per inerzia fiscale &#8212; <strong>circa 24&#8211;25 miliardi</strong> secondo le stime pi&#249; accreditate &#8212; soldi presi direttamente dal potere d&#8217;acquisto delle famiglie. Altro che riforma: <strong>&#232; un autogol mascherato da vittoria</strong>.</p><h3><strong>Imprese &#8212; assistenzialismo che produce fallimenti, non crescita</strong></h3><p>In Italia sopravvive un numero enorme di imprese che sarebbero, nei fatti, <strong>gi&#224; fallite</strong> se non fosse per continui aiuti pubblici.</p><p>Un imprenditore &#8220;zombie&#8221; <em><strong>non investe, non innova, non compete: sopravvive</strong></em>. E mentre sopravvive, assorbe risorse che dovrebbero andare a chi produce davvero.</p><p>Questo sistema non solo blocca la crescita, ma peggiora le condizioni materiali dei lavoratori: <strong>manutenzione inesistente, scarsi investimenti in sicurezza, incidenti in aumento.</strong></p><p>Stiamo finanziando con <strong>soldi pubblici</strong> imprese che non creano ricchezza e in cambio otteniamo un costo umano crescente: <strong>letteralmente sangue</strong>.</p><h3><strong>Sistema pensionistico, pay-as-you-go e distorsioni</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg" width="1200" height="629" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:629,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:86755,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AHMC!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb7a51e1a-0adb-4ff1-bc1a-43ae5d867524_1200x629.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Il sistema pensionistico italiano funziona secondo la logica <strong>pay-as-you-go</strong>: i contributi dei lavoratori di oggi pagano le pensioni degli attuali pensionati. Una favola dalle sembianze di un <strong>Ponzi</strong> legalizzato:<em> tutto fila fintanto che i numeri tra contribuenti e pensionati tengono, ma basta uno sbilanciamento demografico o una crescita stagnante per far crollare l&#8217;equilibrio.</em></p><h3><strong>Contributi gestiti privatamente vs. PAYG</strong></h3><p>Se lo Stato permettesse a ciascun cittadino di investire i propri contributi dove meglio crede, con una media di 2% di rendimento annuo a <strong>capitalizzazione composta</strong>, il risultato sarebbe superiore alla rendita ottenuta con il sistema statale.</p><p>Ecco un piccolo confronto immediato:</p><blockquote><p><strong>Pensione PAYG (ripartizione)</strong>: 10.000 &#8364; l&#8217;anno per 40 anni &#8594; montante implicito ~<strong>490.000 &#8364;</strong> &#8594; pensione netta stimata 1.650&#8211;1.750 &#8364;/mese.</p><p><strong>Pensione a capitalizzazione (3% medio plausibile)</strong>: stessi contributi &#8594; montante ~<strong>720.000 &#8364;</strong> &#8594; pensione netta stimata 2.400&#8211;2.700 &#8364;/mese.</p></blockquote><p>Il conto &#232; simbolico, ma illustra chiaramente che la gestione privata dei contributi potrebbe essere pi&#249; efficiente, liberando risorse pubbliche da destinare a ridurre tasse e oneri su <strong>partite IVA</strong> e <strong>mercato del lavoro</strong>.</p><h3><strong>Riforma Fornero &#8212; necessaria e salvifica</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg" width="1080" height="1147" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1147,&quot;width&quot;:1080,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:346003,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Eht_!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5f0f36a9-c36b-48e8-8574-4412dc67d11c_1080x1147.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>La riforma Fornero ha evitato un aggravio di circa <strong>700.000 pensionati in pi&#249;</strong>, un peso insostenibile per un tessuto demografico in declino. Nonostante le critiche e la demonizzazione politica, questa misura resta un baluardo di sostenibilit&#224;: senza di essa, i giovani contribuenti avrebbero visto crescere drasticamente il carico fiscale. Se la riforma era tanto scomoda come mai non &#232; stata pi&#249; toccata? A voi le conclusioni.</p><h3><strong>Distorsione demografica e sociale</strong></h3><p>Oggi l&#8217;Italia &#232; unica in Europa: la <strong>classe lavoratrice mediamente pi&#249; povera</strong> della classe pensionata, con un numero crescente di cervelli in fuga, disoccupati, inattivi, studenti e bambini da sostenere con la tassazione.</p><blockquote><p><strong>Se proiettiamo i numeri a 25 anni:</strong></p><p>Popolazione totale: 60 milioni</p><p>Pensionati: <strong>17&#8211;18 milioni</strong> (in aumento relativo)</p><p>Lavoratori attivi: <strong>25&#8211;27 milioni</strong> (in calo)</p></blockquote><p>Il saldo netto &#232; chiaro: <strong>meno contribuenti per pi&#249; pensionati,</strong> una dinamica che rende il sistema sempre pi&#249; fragile</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png" width="700" height="432" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:432,&quot;width&quot;:700,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:41889,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SJMF!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8a619fae-3cf4-4700-8ed1-2d48f0326254_700x432.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h3><strong>Immigrazione &#8212; opportunit&#224; imprescindibile</strong></h3><p>In Italia oggi vivono circa <strong>5,3 milioni</strong> di cittadini stranieri, pari al <strong>9%</strong> della popolazione. Pensare di trattarli tutti come delinquenti &#232; assurdo, oltre che ideologicamente miope. La stragrande maggioranza lavora, studia, produce e paga le tasse: <strong>chi contribuisce davvero allo Stato merita la cittadinanza</strong>, senza che lo Stato perda tempo a negoziare con <strong>fobie </strong>e <strong>soggetti patologici</strong>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:142585,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!WrI1!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00fbf9b7-9bb7-4143-abb8-c10bed54236b_1200x1200.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>L&#8217;immigrazione non &#232; un problema: <strong>&#232; necessaria</strong>. Con una popolazione in calo, cervelli in fuga e lavoratori in diminuzione, questi cittadini non sono un&#8217;opzione, sono un asset imprescindibile per la tenuta economica e sociale del paese. Chi continua a discriminare non solo sbaglia, ma si condanna a vivere in un paese pi&#249; fragile e povero.</p><p>Il dato pi&#249; grave? Persino le primissime ondate di immigrati, perfettamente integrate e produttive, <strong>oggi stanno guardando altrove</strong>. I loro figli, nati e cresciuti in Italia, rischiano di non intercettare i benefici del lavoro dei genitori. Cos&#236;, <strong>l&#8217;integrazione negata si somma alla fuga di cervell</strong>i, e con essa la perdita di potenziale produttivo e sociale.</p><p>E mentre tutto ci&#242; avviene, non manca chi strumentalizza la paura per consenso elettorale: la destra italiana di <strong>Salvini e Meloni</strong> continua a costruire <em>mostri ideologici </em>anzich&#233; <strong>soluzioni concrete</strong>, vendendo <strong>fobie come sicurezza</strong> e ignorando il ruolo imprescindibile degli immigrati nella <em>sopravvivenza economica</em> del paese. Lo Stato, se vuole davvero essere moderno, non deve intercettare le paranoie fobiche o inseguire pregiudizi: deve riconoscere chi lavora e produce come parte della nazione e agire di conseguenza.</p><h3><strong>Istruzione &#8212; la fabbrica della fuga dei cervelli</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp" width="640" height="446" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:446,&quot;width&quot;:640,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:40586,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SGuQ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc0b7f48f-6898-4dcd-9f22-dd519fc0fbad_640x446.webp 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>L&#8217;Italia finanzia l&#8217;istruzione pubblica con miliardi l&#8217;anno, forma studenti per oltre un decennio e poi li perde. Giovani che usufruiscono della <strong>spesa pubblica</strong> per crescere, studiare, laurearsi, e che gi&#224; a <strong>16&#8211;20 anni pianificano di emigrare</strong>. Con in tasca titoli accademici che, all&#8217;estero, <strong>costerebbero decine di migliaia di euro</strong>, diventano un investimento pubblico ceduto gratuitamente ad altri paesi. La fuga dei cervelli non &#232; una fatalit&#224;: &#232; una falla strutturale<strong> del sistema scolastico italiano, dalla media inferiore all&#8217;universit&#224;.</strong></p><p>La radice del problema &#232; nota ma mai affrontata: la <strong>Riforma Gentiliana</strong>, un impianto degli anni<strong> &#8217;30</strong>, classista nella sua architettura, progettato per <strong>separare &#8220;le &#233;lite&#8221; dagli &#8220;esecutori&#8221;</strong>, e mai realmente superato. Un modello fermo a un secolo fa non pu&#242; che produrre un paese prigioniero del passato. Serve <strong>decostruire Gentile</strong> e rifondare un sistema scolastico competitivo, centrato sulle sfide del XXI secolo.</p><p><strong>L&#8217;istruzione non &#232; un settore neutro: &#232; economia pura.</strong> Dove non c&#8217;&#232; formazione, non c&#8217;&#232; produttivit&#224;; dove non c&#8217;&#232; produttivit&#224;, non c&#8217;&#232; crescita.</p><h3><strong>Un modello alternativo (di sistema, non di fantasia)</strong></h3><p>Non &#232; semplice, ma &#232; necessario reinventarlo. Un possibile approccio:</p><blockquote><p><strong>Ciclo Superiore (post primaria)</strong></p><p>Formula <strong>3 + 3 anni</strong>, omogenei, progressivi, con forte base linguistica, digitale e logica&#8212;<strong>ossatura neutra</strong> per qualsiasi futuro percorso.</p><p><strong>Percorso preparatorio (2 anni)</strong></p><p><em><strong>indirizzo STEM</strong></em>, per chi mira a facolt&#224; scientifiche;</p><p><em><strong>indirizzo umanistico&#8211;burocratico/amministrativo</strong></em>, per chi sceglie le discipline economiche, giuridiche, politiche, linguistiche, sociali.</p><p>Entrambi i percorsi danno comunque accesso a qualunque facolt&#224;, eliminando la <strong>condanna gentiliana</strong> alle caste scolastiche.</p><p><strong>Percorso tecnico&#8211;professionale (2 anni)</strong></p><p>Per chi non intende proseguire all&#8217;universit&#224;: <strong>scuole tecniche</strong> costruite in collaborazione con imprese reali (metallurgia, elettronica, logistica, energie rinnovabili, meccatronica), con formazione integrata <strong>scuola&#8211;azienda</strong>. Competenze concrete, spendibili, immediate.</p></blockquote><h3><strong>Universit&#224; del futuro: poli decentrati e autosufficienti</strong></h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:438547,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180797828?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YPT9!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75c16c34-260c-46e3-9c94-6d056033081f_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Le universit&#224; non devono restare nelle <strong>citt&#224; storiche</strong> per <strong>convenienza dei docenti</strong>: vanno decentrate in poli moderni, con:</p><blockquote><p>Alloggi pubblici o convenzionati per gli studenti;</p><p>Infrastrutture sportive co-finanziate con federazioni;</p><p>Incubatori e spazi dedicati alle imprese ad alta intensit&#224; di ricerca; </p><p>partnership industriali permanenti.</p></blockquote><p>Non &#232; un&#8217;utopia: &#232; la <strong>normalit&#224; altrove</strong>. Intorno a universit&#224; come <strong>Stanford, MIT, Harvard, Berkeley</strong> sono nati colossi come:</p><blockquote><p>Google (Stanford)</p><p>Facebook/Meta (Harvard)</p><p>Biogen, Moderna e Pfizer-partners (area MIT e Harvard)</p><p>Nvidia (Stanford)</p><p>Genentech (Berkeley)</p></blockquote><p>Interi comparti &#8212; <strong>farmaceutica, IA, semiconduttori, biotech</strong> &#8212; sono nati perch&#233; l&#8217;universit&#224; era pensata come polo di sviluppo, non come <strong>museo del Novecento. </strong>Benifici d'un modello simile, sviluppati in modo tecnico e immediato:</p><blockquote><p><strong>Riduzione del brain drain</strong>: gli studenti restano perch&#233; l&#8217;ecosistema produttivo nasce attorno ai poli formativi.</p><p><strong>Aumento dell&#8217;occupabilit&#224; qualificata: </strong>competenze reali, non astratte.</p><p><strong>Autofinanziamento parziale del sistema: </strong>imprese partner contribuiscono a strutture, laboratori, campus e ricerca.</p><p><strong>Riduzione della spesa inefficiente:</strong> si elimina l&#8217;eterna duplicazione di istituti e corsi inutili.</p><p><strong>Incremento del PIL potenziale: </strong>pi&#249; innovazione, pi&#249; brevetti, pi&#249; imprese ad alta produttivit&#224;.</p><p><strong>Ascensore sociale reale:</strong> studenti senza mezzi possono competere, scomparendo la segregazione gentiliana.</p></blockquote><p>O si investe <strong>qui</strong>, o si continuer&#224; a regalare gratuitamente capitale umano altamente formato ai <strong>paesi che sanno valorizzarlo</strong>. Noi, invece, ci ritroveremo con classi numericamente ridotte, et&#224; media crescente e settori <strong>incapaci di innovare</strong>.</p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/publish/post/180637527">Indice rubriche</a></p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/substack.com/home/post/p-180637527">Parte I</a></p><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Grazie per aver letto &#8220;Il Testimone  ~ a cura di Nadir Giuntinelli&#8217;, iscriviti per rimanere aggiornato: &#232; gratis!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Il Post-Politico Parte I: Crisi delle competenze.]]></title><description><![CDATA[Genealogia di un dissesto epistemico: dalla crisi dell'esperto all'autoreferenzial&#236;t&#224; ideologica.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/il-post-politico-parte-i-crisi-delle</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/il-post-politico-parte-i-crisi-delle</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Wed, 03 Dec 2025 21:33:52 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2359111,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180637527?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!f9yG!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F684b9339-0e53-4630-b455-33e1a7d99a63_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Ogni soggetto "adulto", in un sistema come il nostro, deve maturare presto o tardi un <strong>modello ideologico </strong>per responsabilizzarsi e partecipare pienamente alla vita civile, anch'essa si riduca al solito sprloquio da bar ebbri di vino.</p><p>Si ricerca <strong>un'identit&#224; politica </strong>propria e personale, un percorso dal <em>flavour</em> maieutico che si concede a fascinismi reconditi e alla fallace assunzione che l'interesse, del tutto personale, sia estendibile e perseguibile per quello di Tutti. Ed &#232; in questo dialogo, tra la percezione della realt&#224; e quella dell'orizzonte ideale, che si fanno i conti con i propri limiti intellettuali, con la principale disfunzione dello spirito critico: la <strong>mancanza di nozioni tecniche. </strong>In molti casi &#232; proprio la mancanza generalizzata di poter disporre di strumenti sufficienti per discernere la realt&#224; dalla mistificazione che genera la proiezione di un modello politico, l'unico concepibile nella mente di chi ancora si illudude che la risposta ai grandi temi del nostro eone risiedano nella sfera ideale. Poi c'&#232; chi - pi&#249; assennato di altri - comprende l'esistenza d'un piano trasversalmente reale, in cui i problemi esulano dal poter essere diretti attraverso soluzioni semplici, preconfezionate, popolari. Da qui si apre, concedetemi l'intuizione d'un parallelo azzardato, quel concetto che <strong>Hans George</strong> <strong>Gadamer</strong>, a proposito dell'ermeneutica, descrisse come la necessaria <em>fusione degli orizzonti</em>: l'unico strumento di sintesi pragmatico-analitica tra il mondo ideale e quello reale, dove con "reale" s'intende il proscenio entro il quale ci muoviamo, il paradigma che ci consegna alla realizzazione dei fatti, delle evidenze.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png" width="1024" height="460" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:460,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:912006,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180637527?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wqPi!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7cd63bc5-2644-47b7-9f2f-bd07bd8e1674_1024x460.png 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Non esiste ideologia che per quanto ancorata ad una teoria economica restituisca un&#8217;immagine fedele di s&#233;, priva di compromessi e immune dai fallimenti. In questo la teoria economica <strong>marxista</strong> ci ha offerto spunti analitico-storici interessanti: ne abbiamo appurati i limiti, sperimentato il suo inesorabile esaurimento e constatato la sua inadeguatezza di fronte a un mondo che, per quanto in diastasi rispetto alle sue formule ideali, si rivelava <em>de facto </em>pi&#249; competitivo di quanto la societ&#224; "socialista" potesse concorrere a generare. Ci&#242; si poteva ben prevedere limitandosi ad osservarne le criticit&#224; teniche gi&#224; nelle sue formulazioni economico-teoriche; non era altrettanto scontato, invece, che il <strong>capitalismo</strong> si potesse affermasse come unico modello della societ&#224; del benessere, anche se qui, a differenza del modello marxista, la premesse erano ben riposte nell'indubbia produttivit&#224; del consumo, ergo, nella creazione di ricchezza.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg" width="1456" height="728" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:728,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:295181,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180637527?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZK4T!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F057d94c0-820e-405d-ba93-b0e914143f4c_3840x1920.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Tuttavia &#232; riconsegnando la societ&#224; del capitale ad un'analisi di pertinenza storica che essa si riscatta: si &#232; rimessa in gioco destrutturando la sua primegenia forma brutale, classista e sfruttratrice, convertendosi in una palingenesi d'un <strong>capitalismo 2.0, </strong>e da qui in poi, in perpetuo mutamento.<strong> </strong>Di questo dobbiamo rendere merito alla lotta per la <strong>giustizia sociale</strong>, dalle mobilitazione delle masse proletarie alla presenza d'una crescente <strong>coscienza di classe</strong>, sindacalizzata, rappresentata da una sinistra, che poi sar&#224; definita <em>storica</em>, che ha contribuito al funzionale processo di rinegoziazione del capitalismo, rendola qualcosa di pi&#249; fedele <strong>all'utilitarismo del benessere</strong>, mutandola quindi  in termini sovrastrutturali, pur non distruggendone il potenziale strutturale. Se cos&#236; non fosse stato l'esperienza capitalista sarebbe implosa per danno d'una endemica fagocitazione delle classe a s&#232; produttive e subalterne, attraverso la mercificazione del mercato del lavoro, rinunciando quindi al sogno d'un modello in continuo divenire, autocritico e progressista, ma certamente non privo di <em>criticit&#224; congiunturali</em> da affrontare.</p><p></p><blockquote><p><em>Il capitalismo non &#232; intelligente, non &#232; bello, non &#232; giusto, non &#232; virtuoso e non mantiene le promesse. In breve, non ci piace e stiamo cominciando a disprezzarlo. Ma quando ci chiediamo cosa mettere al suo posto, restiamo estremamente perplessi.</em></p><h5>- (Aforisma diffuso, attribuito a J.M. Keynes)</h5></blockquote><p></p><p>Se ad oggi, in Italia, le posizioni del <em>centro-destra</em> sono fin troppo chiare -- sono quelle del <em>centro-sinistra</em> che risultano inconsistenti: divisive quando &#232; doveroso intervenire, e multilaterale quando non &#232; necessario esserlo. Badate bene, l'accezione con cui carico l'aggettivo "chiaro &#8220;, rispetto alla natura ideologico-programmatica del centro-destra, &#232; etimologicamente negativa. Eppure le posizioni su cui sinistra e destra divergono sono sempre le medesime: la <em>flat tax</em> contro la <em>patrimoniale</em>, <em>l'assistenzialismo alle imprese </em>contro il <em>salario minimo</em>. In questo spasmo epilettoide, schermaglie d'una dialettica sempre pi&#249; populista ed inconsistente, sono le considerazioni tecniche quelle che ne pagano le conseguenze, e per estensione, le personalit&#224; ed i governi che ne perseguono le applicazioni.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:594328,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180637527?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TSpN!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ed6c2e7-5cd4-4a16-8fbd-838c57d4f822_1920x1080.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>E questo lo dobbiamo al sentimento pi&#249; diffuso nel mondo occidentale, la <em>crisi delle competenze</em>, che reca in s&#233; tutto il contenuto del modello post-politico, il sistema attorno al quale siamo destinati ad orbitare.</p><p>La crisi delle competenze &#232; il rifuto di concedersi al dubbio, all'autocritica, al rispetto delle competenze maturate dagli altri, rendendosi quindi irremovibili nelle posizioni assunte, alimentando quell'inconsulta percezione di ritenersi gli unici detentori d'una verit&#224;, dell'unica verit&#224;. E che quest'ultima, ironia della sorte, possa essere esclusivamente di proprio appannaggio: un vizio tutta all'italiana, qualcuno direbbe. </p><p>&#200; dunque questo nutrito sentimento che s'insinua tra gli interstizi della societ&#224; civile &#8212; che non &#232; semplice ignoranza, ma rifiuto ostinato del sapere altrui &#8212; che si consuma l&#8217;ultimo atto della nostra condizione <strong>post-politica</strong>. Una condizione in cui la dialettica classica, quella che opponeva i blocchi ideologici del Novecento, sopravvive solo come linguaggio residuale, <em>una lingua morta parlata da politici viventi</em>. Essi insistono nel declinare il mondo attraverso categorie esaurite, convinti che l&#8217;arena pubblica si muova ancora secondo gli schemi della rappresentanza, della mediazione sociale, del conflitto industriale. Ma il potere reale &#8212; quello che orienta le traiettorie dell&#8217;economia, determina le priorit&#224; strategiche e definisce ci&#242; che &#232; possibile e ci&#242; che non lo &#232; &#8212; si &#232; <strong>spostato altrove</strong>. Oggi esso risiede in forme non elettive, non territoriali, non controllabili: la grande <em>finanza transnazionale</em>, le <em>architetture tecnologiche </em>che sovrastano gli Stati, <em>l&#8217;interdipendenza geopolitica</em> che vincola ogni decisione interna a un costo esterno. &#200; questo il teatro del <strong>mondo post-politico</strong>, in cui i governi improvvisano ci&#242; che altri, altrove, hanno gi&#224; deciso.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg" width="624" height="689" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:689,&quot;width&quot;:624,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:183182,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/180637527?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vysD!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0854fcc0-e6c9-4d6a-9dff-862273b797c5_624x689.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>In un contesto simile il cittadino, privo degli strumenti per comprendere la complessit&#224; dei nuovi poteri, reagisce nel modo pi&#249; umano possibile: <em>mette in discussione tutto</em>. Mette in discussione le istituzioni, l&#8217;esperto, il tecnico, il dato, fino a negare la possibilit&#224; stessa di una <strong>competenza condivisa</strong>. Il risultato non &#232; una rinascita del pensiero critico, ma una <em>frammentazione del criterio </em>che lo rende possibile. Ne derivano due effetti simmetrici: da un lato l&#8217;informazione si svuota, dall&#8217;altro gli organi dell&#8217;informazione perdono la loro funzione. Poich&#233; in un sistema dove ogni competenza &#232; sospetta, anche la verit&#224; diventa una <strong>faccenda d&#8217;opinione</strong> &#8212; e l&#8217;opinione un atto di fede politica, non di ragione.</p><p>Cos&#236; il cerchio si chiude: la <strong>crisi delle competenze</strong> alimenta la post-politica e <strong>la post-politica</strong>, a sua volta, perpetua la crisi delle competenze. Ed &#232; in questo spazio ambiguo, sospeso tra ci&#242; che crediamo di vedere e ci&#242; che non comprendiamo pi&#249;, che si plasma la <em>nostra epoca</em>.</p><p></p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/p/il-post-politico-parte-ii-numeri">Parte II</a></p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/p/guida-alle-sezioni">Indice rubriche</a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Grazie di aver letto &#8220;Il Testimone", se vuoi rimanere aggiornato consiglio di iscriverti, &#232; gratuito!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Tra Oriente ed Occidente]]></title><description><![CDATA[Comunioni e fratture tra le civilt&#224; che hanno plasmato l&#8217;identit&#224; e la nostra storia.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/tra-oriente-ed-occidente</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/tra-oriente-ed-occidente</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Sat, 15 Nov 2025 01:25:39 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg" width="915" height="768" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:768,&quot;width&quot;:915,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:94879,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/178941816?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d50a747-4edc-47cb-94e1-da864209f46c_915x768.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!4BwH!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f6ae212-7c88-4e49-9d46-4400bde1ee1f_915x768.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Chi, guardando sulla carta geografica, pu&#242; definirsi in senso assoluto orientale od occidentale pi&#249; di qualcun altro? Ebbene, una considerazione come questa rispecchia l'intenzione, nel merito dei contenuti, di questo articolo. Cadere nella banalizzazione del tema, ritenere l'Occidente padre e padrone di "tutti i mali" del mondo, anche nelle sue degenerazioni pi&#249; indegne, &#232; tanto sciocco quanto quelli che intendono discernere il ruolo dell'Oriente come unico blocco: <em>statico, unito, univoco, </em>mosso da interessi ed ideali trasversali, antagonista apologetico dell'Occidente, fatto di scimitarre ed Islam.</p><p>Ignoriamo, in questa ricostruzione, la storia di quel virtuoso bacino che fu il <strong>Mediterraneo</strong>, popolato da civilt&#224; tanto diverse quanto speculari. Le coste meridionali o quelle settentrionali, bagnate da quel mare infausto e generoso, erano commistione di oriente ed occidente, e lo erano in ordine a quanto una civilt&#224; costruiva strutture proprie e da tratti personalistici, ma, tuttavia, influenzate ed ereditate dai modelli di rispettiva influenza, essi siano il Vicino Oriente o la <strong>Grecia</strong>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg" width="868" height="859" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/db04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:859,&quot;width&quot;:868,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:617627,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/178941816?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SWad!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdb04c76c-d5cc-4e0a-bc2d-82542350d465_868x859.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>La storia del conflitto &#232; tanto importante quanto marginale, forse perch&#233; il sensazionalismo ed il fascinismo per l'istituzione della Guerra riduce le imprese e le campagne di conquista a materiale tanto dinamico quanto interessante, forse ben pi&#249;, agli occhi degli appassionati di Storia, delle grandi influenze reciproche tra civilt&#224; e tra le civilt&#224;. I successi conseguiti sulla collaborazione sono a tratti noiosi, sicuramente ben pi&#249; delle brame di conquista e del culto eroico dei propri condottieri, marcatore d'un interesse tutto antropologico. Ogni civilt&#224; &#232; popolo, e lo &#232; definendosi, nella propria lingua, "<strong>uomo</strong>". Gli altri sono, appunto, "oltreuomini", subumani, bestie: <strong>barbari</strong>. Parola il cui utilizzo &#232; stata strumentale ed inflazionato, che per altro, abbiamo indiscriminatamente utilizzato tanto "noi" quanto gli "altri".</p><p><em>L'Occidente, figli di Roma, che la Grecia cre&#242;. </em>Ripeter&#242;, qui, che non ho alcuna intenzione di assolvere nessuno dalle proprie colpe, dopotutto anche <em>l'Inferno &#232; lastricato di buone intenzioni</em>, e alcune di quelle dell'occidente lo erano, ma ripercorrendo le pagine della Storia &#232; alla civilt&#224; ellenica a cui l'occidente deve tutto, quasi tutto. Basterebbe guardare la terra su cui si estende: un ponte invisibile tra Occidente ed il Vicino Oriente, in un indissolubile rapporto di mutuale conflitto, di collaborazione, tra aspirazione e diffidenza. Ma come in tutte le narrazioni &#8212; senza entrare nel merito di quanto la cultura ellenica debba alle varie identit&#224; dell'oriente &#8212; si rende necessaria la presenza d'un antagonista efferato, grandioso, ma che oppositori rimangono: gli Achmenidi, i Medi, la <strong>Persia</strong>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg" width="1280" height="720" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:720,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:326352,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/178941816?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!RNXs!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6d6925d3-a4a6-4949-9070-dfb152f47df7_1280x720.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Non c'&#232; confronto tra Occidente ed Oriente se non si citi almeno una volta questo scontro dal carattere megalitico, per portata e durata. Uno scontro tra una civilt&#224; lunare, astronomica, di fiammeggianti misteri iniziatici, e quella achea, solare, filosofica, lume della ragione. E Roma? Quanto a Roma, rispetto al naturale declino ellenico come forza autonoma, ha osservato, e s'&#232; fatta pi&#249; astuta. Ha codificato un modello tanto autoreferenziale quanto suggestionato, tanto occidentale, nella struttura, quanto orientale, nello scopo. La sua partita per primeggiare attraversa la comprensione d'un dato, uno solo, che garantiva alla Persia un vantaggio enorme: <strong>il modello d'identit&#224;.</strong></p><p>Perch&#233; se la stirpe romolina voleva consegnare il destino del proprio popolo alla depressione demografica, allo scontento civile, alle minacce endemiche al sistema, bastava instaurare il modello greco. Nessuno &#232; greco se non figlio di greci, i cui ascendenti dovevano esserlo altrettanto. E cos&#236;, per tutte quelle generazioni di "immigrati", l'integrazione era solo culturale, mai sociale, non consideriamo poi l'aspetto civile. Schiavo o mercante cambiava ben poco, in termini pratici: nessun diritto politico, solo doveri civici. La comprensione di questo aspetto, che sobillava gli animi pi&#249; irrequieti e sovversivi dall'interno del sistema, Roma l'aveva compresa. Adottarono un sistema d'identit&#224; elastico, flessibile: se ti concedi alla resa ti concederemo la cittadinanza romana. Diritti politici, partecipazione alla vita civile, culturalmente integrato, certo, ma anche inserito in un sistema di classi greche; a differenza dei Persiani gli schiavi a Roma esisteranno, ed imbracceranno le armi, riottosi e rivoltosi contro i propri padroni, se e quando l'opportunit&#224; sarebbe giunta.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg" width="736" height="414" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:414,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:50988,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/178941816?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!SbYb!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F11eb0117-3a77-4a56-a614-904542e56bbe_736x414.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Il modello d'una societ&#224; "multietnica" ma rappresentativa d'una cittadinanza flessibile, unito allo spietato culto di Marte, esercitato sui campi di battaglia, e la codificazione d'una societ&#224; basata su un codice, tra "<strong>leges</strong>" e "<strong>mores</strong>", consegnava il sogno di Roma ad uno slancio d'ambizioni imperialiste. Eppure, rispetto a quest'ultime, le mores, ben presto avrebbe fatto i conti con l'Oriente, un oriente non troppo distante, ma questa volta seduto sul seggio imperiale. Lo sdegno di <strong>Eliogabalo</strong> per il cotone e la sua morbosa smania di seta raffinata, l'antipatica corte di eunuchi che si trascinava dietro, la riforma d'un senato tutto femminile e i suoi suoni della Siria erano troppo, violavano addirittura la dignit&#224; delle leggi morali di Roma, per non parlare di quella sua famigerata inclinazione efebica, sempre pi&#249; mal sopportata a corte.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg" width="1456" height="896" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:896,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:8839504,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/178941816?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ltD2!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F306a43cf-1eb6-4fef-9f04-afda67669f1e_6000x3694.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Agli occhi d'un uomo di oggi, quel paragrafo, pare un modernissimo spaccato della realt&#224; che viviamo, il paradigma della societ&#224; progressista; forse bisognerebbe arrendersi al fatto che certe volte l'Oriente &#232; stato pi&#249; ricco, pi&#249; colto, pi&#249; moderno di noi, pi&#249; di quanto ammettiamo. Le congiunture della storia insegnano i declini e le ascese dei popoli, delle culture, qualunque esse siano, ed &#232; chiaro che esisteva <em>un oriente pi&#249; orientale</em> di quello con cui avevano a che fare <strong>nell'antichit&#224;</strong> e nel <strong>tardoantico</strong>: gli odiosi <strong>Sciti</strong> delle steppe, ineffabili cavalieri, i temuti <strong>xiongnu</strong>, gli Unni, ed i loro cugini che avrebbero creato l'impero pi&#249; vasto e potente che i popoli avrebbero affrontato, i <strong>Mongoli</strong>, capaci di far tremare le soglie dell'Occidente e dell'Oriente all'unisono. E anche se sar&#224; il <strong>Catai</strong>, la grande Cina, a forgiare quelle tecniche che noi oggi consideriamo il marchio della civilt&#224; occidentale &#8212; <em>la stampa, la polvere da sparo e la bussola</em> &#8212; &#232; nella Persia e nel mondo classico che l&#8217;Occidente ha imparato a riconoscere se stesso: in un dialogo di forme, potenze e immaginari che da sempre attraversa il continente eurasiatico.</p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/p/guida-alle-sezioni">Indice rubriche</a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Grazie per aver dedicatomi il tuo tempo, iscriviti gratuitamente!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[ONU, Crisi Mondiale]]></title><description><![CDATA[Quando la distopia diventa realt&#224;.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/onu-and-crisi-mondiale</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/onu-and-crisi-mondiale</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Thu, 25 Sep 2025 22:25:17 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png" width="1024" height="1536" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1536,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2501946,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/174570006?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEy6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b3598cd-8994-472a-8ac4-94d5f69bc5e2_1024x1536.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em><strong>&#8220;Se il pensiero corrotto &#232; diffuso, la verit&#224; diventa un atto rivoluzionario.&#8221;</strong></em> Cos&#236; <em>Orwell</em> scrisse a proposito del suo capolavoro <strong>1984</strong>, parole che oggi risuonano come un&#8217;accurata fotografia dell&#8217;amara realt&#224; che ci circonda.</p><p>Che il tuo mezzo d&#8217;informazione preferito sia accendere la televisione, leggere il quotidiano al bar o navigare sul web e sui social, la <strong>narrativa distopica</strong> non cambia: tutto &#232; cronaca di una crisi internazionale, tutto &#232; bollettino di guerra. Eppure &#232; proprio quello che i cittadini del mondo, dotati di raziocinio, non si sarebbero mai augurati: svegliarsi parte della distopia.</p><p></p><p>Il mondo procede lungo un processo di <strong>crisi globale</strong>, di defraudazione dei diritti umani e declino della societ&#224; civile. Dati alla mano, si contano centinaia di migliaia di feriti e poco pi&#249; di un milione di morti: numeri che, privi di dignit&#224; e contesto umano, diventano solo algide statistiche.</p><p></p><p>Come in una tragedia shakespeariana, il climax si raggiunge quando le trame si intrecciano attraverso i protagonisti. Il<strong> Settembre 2025</strong>, dal proscenio dell&#8217;ONU, si apre un nuovo vertice. Tra chi lotta per la giustizia e chi parla mosso dall&#8217;opportunismo, uno a uno i potentati prendono parola.</p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg" width="1200" height="628" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:628,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:62755,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/174570006?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gfMm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8975bca8-591a-413a-9587-36841b5c0ebe_1200x628.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Mahmoud Abbas, &#8220;<strong>Abu Mazen</strong>&#8221;, costretto a parlare da uno schermo perch&#233; gli USA non gli hanno concesso<strong> il visto</strong>, dichiara:</p><p></p><blockquote><p>&#8220;Dalla nostra terra non ce ne andremo, risorgeremo dalle ceneri.&#8221;</p></blockquote><p>Pur rappresentando un potere ormai defraudato e confinato, Abbas si batte per la giustizia del popolo palestinese, come suggerisce l'analogia dell'<strong>araba fenice</strong>. <strong>L&#8217;OLP</strong> e Lui erano presenti ben prima della nascita di Hamas e, limitati alla Cisgiordania, risultano esclusi dall&#8217;autorit&#224; su <strong>Gaza</strong>. La politica occidentale si limita a promettere impegni, senza mai tradurli in azione concreta. E se ho dovuto specificarlo &#232; perch&#233; non tutti sembrano consci di questa ipocrisia, il gioco dei doppi standard e della doppia misura, qui mi riferisco personalmente alla dichiarazione in assemblea della presidente <strong>Meloni</strong>, &#232; lapalissiano. Sarebbe doveroso richiamarla all'onest&#224; intellettuale, visto che ha esordito con: &#8220; <em><strong>[&#8230;] Riconosceremo lo stato palestinese solo se Hamas ne sar&#224; politicamente estromesso</strong></em>.&#8221; </p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg" width="1129" height="635" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:635,&quot;width&quot;:1129,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:163724,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/174570006?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!qowz!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10ca4bc4-a182-49b3-9ccd-629e72aaeee7_1129x635.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Dal lato israeliano, dopo 63.000 circa vittime di <strong>genocidio sionista</strong>, le dichiarazioni di <strong>Benjamin Netanyahu</strong> erano prevedibili:</p><blockquote><p>&#8220;All&#8217;Assemblea Generale, parler&#242; la nostra verit&#224;: la verit&#224; dei cittadini israeliani, la verit&#224; dei soldati dell&#8217;IDF, la verit&#224; del nostro paese.&#8221;</p></blockquote><p>Sar&#224; inevitabile armarsi di aglio e picchetto di frassino, per scongiurare il rischio che &#8220;vampirizzi&#8221; l&#8217;assemblea, mentre il suo <strong>visto</strong>, curiosamente, non presenta alcun problema.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg" width="1456" height="1054" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1054,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:353613,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/174570006?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jvBw!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0e822c01-e6f9-43c7-bdba-3a2b6e3d3681_1600x1158.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Poi c&#8217;&#232; lui, <strong>Donald Trump</strong>, le cui azioni spesso smentiscono ogni programma: propone, viene disilluso, si corica in &#8220;siesta&#8221; post-pranzo e al risveglio dimentica tutto, affidandosi a idee improvvise. All&#8217;ONU dichiara:</p><p></p><blockquote><p>&#8220;I vostri paesi stanno andando all&#8217;inferno&#8221; a causa delle politiche adottate, in particolare su immigrazione e cambiamento climatico.</p><p>&#8220;Chiediamo un cessate il fuoco immediato a Gaza, ma il riconoscimento dello Stato palestinese da parte di alcuni paesi &#232; una resa vergognosa; uno Stato palestinese non sar&#224; mai istituito.&#8221;</p><p>&#8220;Le nazioni devono concentrarsi sulle proprie priorit&#224;, non su accordi globali che danneggiano le economie nazionali.&#8221;</p></blockquote><p>Tra turlipinazioni sull&#8217;immigrazione, il cessate il fuoco spacciato per pace duratura e lezioni sull&#8217;economia che egli stesso mina con i <strong>dazi</strong>, il quadro &#232; evidente.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg" width="1080" height="564" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:564,&quot;width&quot;:1080,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:132860,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/174570006?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Iqj6!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd851034a-df27-414c-80b8-25eb767c5310_1080x564.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Non ho incluso interventi come quello di <strong>Erdogan</strong>, spesso pi&#249; teatrale che sostanziale, n&#233; di <strong>Zelensky</strong>, asservito alle circostanze politiche. L&#8217;intervento pi&#249; sorprendente, per&#242;, &#232; stato quello del presidente indonesiano <strong>Prabowo Subianto</strong>:</p><blockquote><p>&#8220;Dobbiamo garantire la statualit&#224; della Palestina e sostenere tutte le garanzie per la sicurezza di Israele. [...] L&#8217;Indonesia &#232; pronta a schierare 20.000 o pi&#249; dei nostri figli e figlie per aiutare a garantire la pace a Gaza o altrove. <em>Wassalamu&#8217;alaikum warahmatullahi wabarakatuh, Shalom, Salve, Om Shanti Shanti Shanti Om, Namo Budhaya. Thank you very much.</em>&#8221;</p></blockquote><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg" width="864" height="486" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:486,&quot;width&quot;:864,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:277588,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/174570006?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!oFco!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbedf2c41-b402-4144-a995-5a5df1880e96_864x486.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Pur lodando il gesto simbolico di Subianto, &#232; ancora troppo presto per conferire il Nobel per la Pace&#8230; <strong>ad un politico</strong>.</p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/p/guida-alle-sezioni">Indice Rubriche</a></p><p>                                                      </p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">~ Iscriviti gratuitamente, grazie!</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Dissenso o Disordine?]]></title><description><![CDATA[A tutti coloro che pensano, pensando parlano e parlando subiscono.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/dissenso-o-disordine</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/dissenso-o-disordine</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Tue, 19 Aug 2025 17:13:25 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://www.repubblica.it/politica/2025/08/13/video/salvini_lei_e_un_uomo_con_troppo_potere_la_risposta_del_ragazzo_ridicolizzato_dal_ministro-424787862/" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg" width="1456" height="756" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:756,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:968931,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:&quot;https://www.repubblica.it/politica/2025/08/13/video/salvini_lei_e_un_uomo_con_troppo_potere_la_risposta_del_ragazzo_ridicolizzato_dal_ministro-424787862/&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/171385283?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!tXqm!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8ea9f57e-0fab-4e27-b404-2ed093e18c0e_1536x798.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><blockquote><p><em>La libert&#224; &#232; come l&#8217;aria: ci si accorge di quanto vale quando comincia a mancare.</em></p><h6>(Pietro Calamandrei, Assemblea Costituente, 1947.)</h6><p></p></blockquote><p></p><p>Nessun equivoco &#232; pi&#249; pericoloso di quello che confonde il <strong>dissenso</strong> con il <strong>disordine pubblico</strong>. Laddove il dissenso &#232; il respiro stesso della libert&#224; democratica, il disordine &#232; un&#8217;etichetta che troppo spesso serve a soffocarlo.</p><p>Dalle cannonate del generale Beccaris al Codice Rocco, dalle leggi fascistissime fino a quelle &#8220;<em>antianarchiche</em>&#8221;, la storia italiana &#232; attraversata da questa ambiguit&#224;: chi protesta rischia di essere trattato come chi devasta.</p><p>Eppure, rispetto a quell&#8217;unico contratto politico che siamo obbligati a onorare &#8212; la <strong>Costituzione</strong> &#8212; la soglia che separa dissenso e disordine &#232; chiara: non pu&#242; esserci confusione se non laddove vi sia una concreta minaccia all&#8217;ordine pubblico. Il criterio con cui si decide cosa sia l&#8217;uno e cosa l&#8217;altro, per&#242;, rimane spesso nebuloso. Su questa impronta, quel confine &#232; stato pi&#249; volte ridefinito, riadattato, perfino ritrattato.</p><p></p><blockquote><p><em>Sovrano &#232; chi decide sullo stato di eccezione.</em></p><h6>(Carl Schmitt, Teologia politica).</h6></blockquote><p></p><p>Questo tema ci attraversa tutti, <em>trasversalmente</em>, anche in virt&#249; di episodi attualissimi: politici che ricoprono incarichi ministeriali si arrogano il diritto di strumentalizzare il dissenso, ridicolizzando le posizioni avverse e offrendole in sacrificio al proprio elettorato, feroce e spietato, tramite i social. Ebbene, tutto questo non &#232; forse gi&#224; criminoso? Se si giustifica, non &#232; negligenza? Se si drammatizza, non &#232; violenza?</p><p>Pensare che il pubblico dissenso &#8212; manifestato in forme e modi che non competono all&#8217;uomo politico contestare &#8212; possa essere decurtato della sua legittimit&#224;, decontestualizzato e servito su un piatto d&#8217;argento alla barbara <strong>gogna dei social</strong>, tra shitstorm e insulti, &#232; deontologicamente immorale. E ancora pi&#249; immorale &#232; continuare a esercitare una funzione pubblica in questo modo.</p><p></p><blockquote><p><em>Io dico che coloro che dannano i tumulti intra i nobili e la plebe, mi pare che biasimino quelle cose che furono prima causa del tenere libera Roma.</em></p><h6>(Nicol&#242; Machiavelli, Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio, I, 4).</h6></blockquote><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg" width="1280" height="1024" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1024,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:335154,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/171385283?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2C0a!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd4330dcc-4c23-4872-845f-ec232305bb29_1280x1024.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Se c&#8217;&#232; una cosa che ho capito, e di cui sono convinto, &#232; che il giudizio sul livello di democrazia di uno Stato non si fonda sul <strong>consenso</strong>. Il vero criterio &#232; la <strong>qualit&#224; di vita delle sue dissidenze.</strong></p><p>Se le persone non allineate al pensiero maggioritario godono di diritti e dignit&#224; pari agli altri, allora il livello di democrazia &#232; alto.</p><p>Dopotutto, la democrazia &#232; come l&#8217;aria: non si comprende quanto sia importante&#8230; finch&#233; non si smette di respirare.</p><p></p><p><strong>&#10145;&#65039; <a href="https://www.repubblica.it/politica/2025/08/13/video/salvini_lei_e_un_uomo_con_troppo_potere_la_risposta_del_ragazzo_ridicolizzato_dal_ministro-424787862/">Salvini ridicolizza il dissenso</a></strong></p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/p/guida-alle-sezioni">Indice rubriche</a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Grazie per aver letto, se vuoi tenerti aggiornato iscriviti!~</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Cambio Zero]]></title><description><![CDATA[Dodici giorni di guerra e il programma nucleare resta intatto: cooperazione sospesa, leadership invariata.]]></description><link>https://iltestimone.substack.com/p/cambio-zero</link><guid isPermaLink="false">https://iltestimone.substack.com/p/cambio-zero</guid><dc:creator><![CDATA[Nadir Giuntinelli]]></dc:creator><pubDate>Sun, 17 Aug 2025 13:34:47 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Il resoconto dopo circa dodici giorni di guerra &#232; chiaro: il programma nucleare iraniano, per quanto ne sappiamo, &#232; stato danneggiato ma <strong>non distrutto</strong>. L&#8217;Iran continuer&#224; ad <strong>arricchire il proprio uranio</strong>, come qualsiasi altra nazione in grado di farlo. La presidenza iraniana, nel frattempo, sospende ogni possibilit&#224; di <strong>cooperazione con l&#8217;AIEA</strong>. E del tanto ambito regime change? Beh, la leadership del giureconsulto &#232; l&#236;&#8230; ed &#232; la stessa!</p><p>Cos&#236; l&#8217;Iran appare agli occhi della casa di Saud e dei suoi partner: una Persia di sanzioni e <em>ayatollah</em>, zoppa, anzich&#233; un Iran <em>capital-democratico</em> e <em>occidentalista</em>. Le monarchie del Golfo non tollererebbero mai che il principale competitor regionale possa diventare <strong>totalmente dominante</strong>, vista la quantit&#224; di risorse a sua disposizione.</p><p></p><blockquote><h3>La vera distinzione &#232; tra quelli che adattano i loro scopi alla realt&#224; e quelli che cercano di modellare la realt&#224; alla luce dei loro scopi<strong>. </strong></h3><h4>(Henry Kissinger)</h4></blockquote><p></p><p>Gli iraniani rappresentano quella quota di <em>caos</em> in un ordine cosmologico stabilito dagli standard dei modelli economici dei paesi &#8220;<em>filo-occidentali</em>&#8221;. Standard che questi sono disposti a difendere, anche a costo di rinunciare al regime change, tanto deleterio per <em>Loro</em> quanto per Israele. </p><p>La propaganda della guerra e del nemico rimane la dialettica vincente: consente ancora oggi a un criminale di guerra internazionale di usurpare la presidenza di un &#8220;<em>baluardo dell&#8217;Occidente in Medioriente</em>&#8221;, ruolo che chiunque dotato di un minimo di buonsenso rifiuterebbe di riconoscere, anche solo minimamente, come una nostra rappresentanza nel Levante.</p><p>&#10002;&#65039; <a href="/__u/iltestimone.substack.com/p/guida-alle-sezioni">Indice rubriche</a></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_webp, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg" width="862" height="485" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:485,&quot;width&quot;:862,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:110253,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/i/171189438?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_424, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_848, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1272, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xWMZ!, /__u/iltestimone.substack.com/w_1456, /__u/iltestimone.substack.com/c_limit, /__u/iltestimone.substack.com/f_auto, /__u/iltestimone.substack.com/q_auto:good, /__u/iltestimone.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F88585f35-b60e-44cc-a3d3-8f982c562eb5_862x485.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://iltestimone.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Resta aggiornato, Contra Flumen!</em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item></channel></rss>