Bu yazıyı yazmaya yaşadıklarım itti beni. Eminim hepiniz lisede kötü arkadaşlıklar yaşamışsınızdır. Birisi sizi sırtınızdan vurmuştur. Bunların hepsi açık bir şekilde olduğu için o kişinin size zarar verdiğinin farkındasınızdır. Benim bu yazıda bahsedeceğim arkadaş türü bunun tam tersi. Sizi içten içe tüketen, bir yılan gibi hayatınıza yerleşen, farkında olmadan tüm özgüveninizi yitirmeye başlamanıza sebep olan arkadaşlıklardan bahsedeceğim.

Seni tüketen arkadaşlıklarda toksiktir

Bize hep şu öğretildi: Bir arkadaş seni güldürür, yanında olur, düştüğünde elinden tutar. Ama kimse, bazen insanın en çok "arkadaşı" tarafından küçültülebileceğini anlatmadı.

Her şakanın hedefi sen oluyorsan, her başarın küçümseniyorsa, her fikrin alaya alınıyorsa bir süre sonra bunun normal olduğuna inanmaya başlıyorsun. Kendini daha az konuşurken, daha az gülerken, daha az hayal kurarken buluyorsun. Çünkü ağzından çıkacak her cümleyi, alacağın her kararı, giyeceğin her kıyafeti onların gözünden değerlendirmeye başlıyorsun. “Acaba bu giydiğimi beğenirler mi?” “Acaba bu söylediğime laf ederler ve beni küçümserler mi?” “Fikrimi önemsiz bulurlar mı?” Gibi soruları geçiriyorsun sürekli içinden.

İşte buda özgüvenin çoğu zaman tek bir olayla yıkılmadığını gösteriyor. Küçük cümlelerle, küçümseyen bakışlarla, "Şaka yapıyorum." diyerek geçiştirilen kırgınlıklarla yavaş yavaş aşınır.

Seni gerçekten seven insanlar, eksiklerini yüzüne vurmak için fırsat kollamaz. Hatalarını söylemeleri gerekiyorsa bunu seni ezmeden yaparlar. Çünkü amaçları haklı çıkmak değil, seni incitmeden yanında kalabilmektir.

Bazen en yorucu arkadaşlık, sürekli kendini kanıtlamak zorunda hissettiğin arkadaşlıktır. Sürekli yeterli görünmeye çalıştığın, onay beklediğin, "Acaba yine yanlış mı söyledim?" diye düşündüğün ilişkiler... Bunlar dostluktan çok görünmez bir sınava benzer. Ve bu sınavın kazananı yoktur.

İnsan, kendisini değersiz hissettiren insanlara alışabiliyor. Alışmak ise doğru olduğu anlamına gelmiyor. Birine uzun süre katlanmış olman, onun hayatında kalması gerektiği anlamına da gelmiyor.

Gerçek arkadaşlık, kendini küçültmek zorunda kalmadığın yerdir. Sessizleşmediğin, rol yapmadığın, her cümleni filtrelemediğin yerdir. Yanından ayrıldığında kendinden nefret etmiyorsan, aksine biraz daha güçlü hissediyorsan, işte o ilişki sana iyi geliyordur.

Seni sürekli yargılayan, özgüvenini kemiren ve ışığını söndüren insanlar arkadaş olabilir. Ama iyi arkadaş olamazlar.

Bazen kendine verebileceğin en büyük iyilik, seni tüketen bir masadan sessizce kalkmaktır. Çünkü bazı vedalar yalnızlık getirmez. Kendine dönüşü getirir.

Bu yüzden hayatınızda böyle biri varsa aranıza mesafe koymak için adım atmaktan korkmayın. Yalnız kalırım, kimsesiz kalırım diye düşünmeyin. Çünkü böyle bir insanın sizi tüketmesindense yalnız kalmak her zaman daha iyidir.

O kadar çaresizim ki seni düşünmek için uyumaya başladım.

Seni gözlerimin önüne getirebilmek, seninle olmayan anılarımızı yaratmak için çaba gösteriyorum artık. Çünkü tutanacak hiçbir şeyim kalmadı. Şakalarına gülemiyorum, sana fotoğraflar gönderemiyorum, kafanı boş şeylerle şişiremiyorum, sesini duyamıyor, yüzünü fotoğraftanda olsa göremiyorum.

Şimdi elimde senden geriye sadece hayal gücüm kaldı. Uyku artık sadece dinlenmek değil sana kaçabileceğim tek ülke. Sabah olduğunda ise bütün duvarlar yeniden örülüyor çevreme.

İnsan en çok hiç yaşamadığı anılara üzülürmüş bunu sende anladım. Seninle hiç yürümediğimiz sokakları, hiç oturmadığımız bankları, sana hiç söyleyemediğim sözleri bile özlüyorum. Zihnim, yokluğunun bıraktığı boşluğu hiç olmayan hatıralarla doldurup mücadele ediyor. Bende bile isteye kapılıyorum, onların içine sürükleniyorum.

Sıklıkla düşünüyorum bir insan birinin sesini unutmamaya ne kadar dayanabilir? Gülüşünün ayrıntıları kaç mevsim sonra silinir? En çok bu sorulardan korkuyorum. Daha 1 ay önceye kadar seni kaybetmekten korkuyorum. Artık korkabildiğim tek şey seni yavaş yavaş eksik hatırlamaya başlamak. Bir gün gözlerimi kapattığımda yüzünün ayrıntıları bir toz bulutu gibi dağılırsa işte o gün senden gerçekten uzak kalmış olacağım.

Bu yüzden hayal ediyorum. Belki onlar senin benden esirgediğin birkaç dakikayı bana ödünç verir diye. Belki orada yine beni güldürürsün belki yine bana minik iltifatlar edersin. Belki içimdeki çığlıklar birkaç saatliğine susar..

Tembelim çok fazla uyuyorum çoğunlukla ayağa kalkacak hâlim bile olmuyor hem de hiçbir şey yapmamama rağmen. Bu durum beni korkutuyor. Bazen biriyle konuşmaya bile mecalim olmuyor. Birisinin en ufak davranışını görmek en basitinden sesini duymak bile beynimi karıncalar yiyormuş gibi hissettiriyor.

Arkadaşlarıma özür dilemeyi sevmiyorum çünkü genelde haklı oluyorum kavgalarımızda bu yüzden haksız olsam bile özür dileme fedakarlığını yapmak bana her zaman zor gelmiştir. Ama lisede edindiğim arkadaşlıklarla bu özelliğimi törpüleme ihtiyacı hissettim ve başardığımı düşünüyorum. Öz eleştirimi yapıp kendimi üzeltme yetisine sahip olmayı seviyorum.

Sanırım sinir hastasıyım doktor tescilli değil tabikide ama öyle olduğumu düşünüyorum. Özelliklede son zamanlarda aileme en ufacık şeyde ses yükseltmeye başladım. Ve bu durum çok saygısızca farkındayım. Her şeyden çok sevdiğim anneme bile yanlışlıkla sürekli bağırıyorum. Yanlışlıkla bağırdığıma belkide inanmayacaksınız ama gerçekten öyle. Bağırmadan konuşunca nefesim daralıyor sanki 2 karışlık bir odanın içindeymişim gibi hissediyorum kendimi.

Bu yazıda kendime itiraf edemediklerimi anlattım tiktokta görmüştüm bunu yapma fikrini ve denemek istedim. Belki kendinizden bir şeyler bulursunuz belkide beni yargılarsınız bilmiyorum ama bütün yorumlara açığım

Gözlerimi kapattığımda seni görüyorum. Sanki dünya usulca çekiliyor önümden, sesler susuyor, renkler birer birer soluyor ve geriye yalnızca sen kalıyorsun.

En çok da buna şaşırıyorum. İnsan unutmak için zamana bırakır derler. Bense zamanı sana bıraktım. O, seni eksiltemedi aksine her gün biraz daha belirgin çizdi yüzünü hafızamın duvarlarına.

Gözlerimi açıyorum. Sokaklar başka insanları taşıyor, rüzgâr başka isimleri fısıldıyor. Hiçbiri sen olamıyor. Dünya seni tanımıyormuş gibi dönmeye devam ediyor, oysa benim içimde bütün mevsimler adını ezbere biliyor.

Bazen düşünüyorum... Belki de sen çoktan çıktın bu hikâyeden. Belki beni hatırladığında yalnızca silik bir gölge beliriyor aklında. Ama ben, gözlerimi her kapattığımda aynı bakışın altında kalıyorum.

İnsan en çok, gerçekleşmeyeceğini bildiği kavuşmaları özlüyormuş. Ben bunu senden öğrendim.

Şimdi geceleri daha çok seviyorum. Çünkü karanlık senden hiçbir şey istemiyor. Sadece gözlerimi kapatmamı bekliyor.

Ve ben her gece, aynı mucizeye inanır gibi gözlerimi kapatıyorum.

Çünkü seni, yalnızca orada kaybetmiyorum.

Bugün biraz onun hakkında konuşacağım. Bunu daha önce hiç yapmadığım için heyecanlıyım. Onun hakkında düşündüğüm her şeyi anlatmaya kalksam, değil bir gün, on gün bile bana yetersiz kalır. Bazen romantik olmak için böyle cümleler kurup abartınca komik olduğumu düşünüyorum. Ama duyguları anlatırken edebiyatın imkânlarından yararlanmak da hoşuma gidiyor.

Onunla olan hikâyemiz, onun açısından çok kısa ve basitti belki. Ama benim gözümde o kadar eşsiz ki... Beni tanıyanlar bilir; ben bir şeye çok çabuk tutunurum. Kafamda onu büyütür, özelleştirir, kendime ait bir yere koyarım.

Aşkın ne olduğuna dair gerçekten hiçbir fikrim yok. Zaten aşkın sabit bir anlamı da yok. Aşk kimine göre sonsuz güvendir, kimine göre tutkudur, kimine göre ise birini hiçbir sebep olmadan, sadece o olduğu için sevmektir. Aşk var mı? Bunun bile kesin bir cevabı yok. Ama eğer aşk varsa ve tahmin ettiğim gibiyse, onu sadece bir kere tattım sanırım.

Hayatım boyunca arkadaşlıktan aşka dönüşen hikâyeleri kıskanmışımdır. İçinizde yavaş yavaş yeşeren, zamanla meyve veren ve her zerrenizi ele geçiren aşklar bana hep daha sağlam, daha gerçek gelmiştir. Her türlü dinamiğe sahip ilişkiler yaşadım. Özellikle de yıldırım gibi kalbin ortasına düşen duygulara yabancı değilim. Ama en içten duygularımla söylüyorum ki, insanın farkına bile varmadan içinde büyüyen aşk, onlarla kıyaslanamaz. Aynı kefeye bile konulamaz.

Ona karşı hissettiğim duygular da tam olarak hiçbir terazide ölçülemeyecek türdendi. Bunu benim gibi birinin söylemesi belki inandırıcı gelmeyebilir ama gerçek buydu.

Onunla ergenliğimin başlarında, tamamen tesadüfen tanıştım. Şimdi on sekiz yaşıma yaklaşıyorum. O zamanlar sadece on üç yaşındaydım. Saf, harcanmamış, güzel duygularla doluydum. Üzerinden yıllar geçtiği için birçok şeyi ayrıntılarıyla hatırlayamıyorum ve bu beni çok üzüyor. Kısıtlı bir zamana sığan her anı, her ayrıntısıyla yeniden hatırlamayı çok isterdim.

Yine de hâlime şükrediyorum. Çünkü sen hiçbir şeyi hatırlamıyorsun. Senin hakkında söylediğim her şey, bana anlattıklarına dayanıyor. Ağzından çıkan kelimelerin doğru olup olmadığını bile sorgulamıyorum. Bana neden bu kadar güvendiğimi sorarlarsa verecek bir cevabım yok. Yıllar bana bazı anıları unutturdu ama bana hissettirdiklerini unutturamadı. Hâlâ ilk günkü kadar tazeler. Ve bunun aksini hiçbir şey başaramaz.

Bu hikâyenin en kötü yanı neydi, biliyor musun?

Yaşadıklarımız ya da yaşayamadıklarımız değildi.

Bu hikâyenin en kötü yanı; bazı anıları ve hisleri artık sadece benim taşıyor olmamdı. Onlara sadece benim değer vermemdi.

Bunun için seni suçlamamalıyım, biliyorum. Çoğu zaman da bunu deniyorum, emin ol. Ama bazen başaramıyorum ve bunun çok doğal olduğunu düşünüyorum. Sonuçta elinde değildi. Belli sebepler yüzünden hepsi aklından silindi. Onları geri getirmeyi ya da yerlerine en az onlar kadar güzel anılar koymayı çok isterdim. Ama bunu tek başıma başaramıyorum.

Seni çok küçükken tanıdığım için neredeyse hiçbir şeyin aynı kalmamış. Bu bazen beni şaşırtıyor, bazen de çaresiz hissettiriyor. Sanki karşımdaki kişiyi hiç tanımıyormuşum gibi oluyorum. Ama şundan da o kadar eminim ki; hangi evrende, hangi hâlinle karşıma çıkarsan çık, ben yine sana tutulurdum. Yine sana tutunurdum. Her hâlin, her zerremi yine titretirdi. Bana aynı heyecanı yeniden yaşatırdı.

Bazen kendime bunu soruyorum: "Neden sen?"

Hayatıma senden sonra bu kadar insan girmesine, başkalarını sevmeme ve başkaları için acı çekmeme rağmen neden içimde hâlâ bir yerlerde sen varsın? Belki bana kendimi ilk kez gerçekten görülmüş hissettirdiğin içindir. Belki de karşı cinsten birinin bana ilk kez bu kadar değer verdiğini hissettiğim içindir. Belki de bunun hiçbir mantıklı açıklaması yoktur. Hem zaten aşkın mantığı olmaz, derler. Bazı insanlar hayatına uzun süre kalmak için değil, senden hiç çıkmamak için girermiş. Bunu ilk kez sende öğrendim. Muhtemelen son kez de...

Belki de seni bu kadar farklı yapan şey, sana dair hiçbir şeyi zorlamamış olmamdı. Seni sevmeye karar vermedim. Seni hayatımın merkezine koymaya da karar vermedim. Bunların hiçbiri bilinçli olmadı. Sen, ben fark etmeden yavaş yavaş yerleştin içime. Bunun ne zaman olduğunu hiç anlayamadım. Anladığım tek şey, yıllar sonra bile seni düşündüğümde içimdeki o on üç yaşındaki çocuğun hâlâ heyecanla ayağa kalkıyor oluşu.

Belki bu yazıyı yazmamın sebebi de budur. Seni yeniden bana sevdirmek değil. Zaten senden hiç vazgeçmedim. Sadece yıllardır içimde taşıdığım o duyguların bir gün benimle birlikte kaybolmasını istemiyorum. Çünkü sen unuttun. Ben unutmadım. Ve bu hikâyede ikimizin de hatırladığı son yer, artık sadece benim hafızam.

Belki de seni kaybettiğim gün değil, seni tek başıma hatırlamaya başladığım gün bittik.

Ve bir gün ben de unutursam, bu hikâye gerçekten hiç yaşanmamış olacak.

Bugün okulda şahit olduğum bir olay beni bir konu hakkında düşünmeye itti. Araştırması aslında basit ama yine de öğrendiğim bir bilgiyi paylaşmak istedim. Bilgi paylaştıkça çoğalır, değil mi? Bu yüzden otizmli bireylerde cinsiyet kimliği üzerine biraz konuşmak istiyorum. Gördüğüm örnekte, kişinin doğduğu cinsiyetten farklı hissetmesinin otizmle mi ilgili olduğu yoksa tamamen bağımsız bir durum mu olduğu aklıma takıldı.

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), bireyin dünyayı algılayışını, iletişim biçimini ve sosyal etkileşimlerini etkileyen nörogelişimsel bir farklılıktır. Yapılan araştırmalar, otizmli bireylerin tıpkı nörotipik insanlar gibi çeşitli cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerine sahip olduğunu, hatta bu çeşitliliğin toplum ortalamasına göre daha yüksek oranlarda görüldüğünü gösteriyor. Buna rağmen halk arasında hâlâ “Otizmli çocuklar kendilerini başka cins sanıyor” gibi yanlış, basitleştirici ve transfobik yorumlarla karşılaşmak mümkün. Oysa bilimsel açıdan konu çok daha derin, çok daha insani.

Cinsiyet kimliği, bireyin kendini kadın, erkek, her ikisi, hiçbiri veya bu spektrumun herhangi bir yerinde hissetmesiyle ilgilidir. Kişiliğin bir parçası gibi içsel, süreklilik taşıyan bir özelliktir. Modern psikoloji ve psikiyatri literatüründe cinsiyet kimliği farklılıkları “yanlış algı”, “sanma” ya da “bozukluk” olarak değerlendirilmez.

Peki otizmli bireylerde bireyin kendini doğduğu cinsiyette hissetmemesi durumu neden daha yaygın?

Bu durumun hâlâ tam olarak bir bilimsel açıklaması bulunmamaktadır ama bununla ilgili tabikide bazı görüşler var;

Otizmli bireyler genelde toplumun dayattığı kalıplara karşı daha az duyarlıdır. “Kızlar böyle davranır erkekler şöyle davranır.” Gibi kuralları sorgulamadan kabul etmezler. Bunun yerine kendi hislerine ve iç dünyalarına daha fazla zaman ayırır ve içlerindeki sesi dinlerler. Bu nedenle doğal olarak da cinsel kimlikleri ve yönelimleri hakkında düşünmek, kendilerini anlamak için daha çok vakitleri oluşur. Bunlara ek olarak yapılan bazı nörolojik çalışmalar kesin olmamakla birlikte otizmli bireylerde cinsiyet gelişiminde etkili olabilecek bazı beyin bağlantılarının farklı olabileceğini göstermiştir.

Bu durum bir hastalık değildir.

Bir bozukluk değildir.

Ahlaksızlık veya ayıp bir şey değildir.

Otizmli gençlerin cinsiyet kimliği deneyimleri, yalnızca toplumun alışık olduğu şablonlara uymadığı için farklı görünür. Oysa her kimlik, bireyin içsel gerçekliğiyle uyumlu olduğu sürece geçerlidir.

Otizmli bireylerde cinsiyet çeşitliliği, insan kimliğinin doğal ve geçerli bir varyasyonudur.

Brokeback’in doruklarında esen rüzgâr, insanın kendiyle savaşıdır aslında. İki bedenin değil, iki varoluşun çarpışması… Orada, kelimelerin anlamını yitirdiği bir noktada, Ennis ile Jack birbirlerini değil, kendilerinden kaçan taraflarını buldular. Zira insan, çoğu zaman aşık olduğunu sanır; oysa aşık olduğu şey, kendi eksikliğidir. Ve işte bu yüzden, aşk bir yanılgıdır hatta bazen bir hayranlık, varoluşun soğuğuna karşı, insanın kendine ördüğü geçici bir battaniye. Aşk, sahip olma arzusunun soylu maskesidir sevgi ise, sahip olunamayacağını kabullenmenin ağır bilgeliği. Jack, o bilgeliğe isyan etti; Ennis ise ondan korktu. İkisi de aynı yanılsamanın farklı uçlarında savruldular. Biri “sevgi”yi “kurtuluş” sandı, diğeri “günah” saydı. Oysa ikisi de yanıldı çünkü sevgi, ne kutsaldır ne de lanetli. Sadece insandır; eksik, kırık ve çaresiz.

Ennis hiçbir zaman “seni seviyorum” diyemedi çünkü o cümlenin ardında bir teslimiyet, bir savunmasızlık vardır. İnsan, sevdiğini itiraf ettiğinde, artık özgür değildir. Belki de Ennis bunu sezdi: Sevgi, insanı özgür kılmaz; yalnızca daha bilinçli bir esarete sürükler. Bu yüzden sustu kelimeleri değil, duygularını gömdü toprağa. Sessizliği, duygusuzluktan değil, farkındalıktan doğdu. Ve Brokeback, iki insanın değil, iki vicdanın mezarı oldu. Aşkın geçici sıcaklığı orada çoktan dondu. Geriye sadece suçlulukla karışık bir sevgi tortusu kaldı. Ne yaşanabilen, ne unutulabilen.

Sevgi bazen bir kurtuluş değil, bir bilincin lanetidir. İnsan, bir kez gerçekten severse, artık hiçbir şeyi tam olarak sevemez. Brokeback’in rüzgârı hâlâ aynı yankıyı taşır: “Seni seviyorum.” Ama o söz artık bir itiraf değil, bir ağıttır çünkü söylenmeyen her sevgi, eninde sonunda kendi sessizliğinde çürür ve insan ne kadar severse sevsin, sonunda anlar ki sevgi, kurtarmaz yalnızca insanı kendine ayna tutmaya zorlar ve o aynada görülen çoğu zaman sevilmek isteyen bir kalpten çok kendini affedemeyen bir ruhtur.