‘Waarom heb je hem altijd bij je? Waarom schrijf je geen verhaal over hem?’ vroeg Hans haar.

Eindelijk.

Sinds een jaar of twee vergezel ik haar trouw bijna overal naartoe en tot dusver heeft ze nog geen letter aan mij gewijd. Wel aan een jurk. Aan een aanrecht. Zelfs een mislukt ei wist haar literaire belangstelling te wekken. Ik wil niet kleinzerig doen, maar er zijn grenzen.

We zaten met vrienden aan tafel en aten groenten uit eigen tuin. Dat wil zeggen: zíj aten. Ik hield me zoals gewoonlijk op de achtergrond. Er werd gesproken over courgettes, over tomaten en op een gegeven moment viel het woord kalebas.

Ik spitste mijn oren. Kalebas. Dat klonk als familie.

Waar zij vandaan komt, wordt iemand zoals ik namelijk ook weleens een kalebas genoemd. Ik weet niet hoe ik dat moet opvatten. Als geuzennaam, koosnaam of belediging. In de rest van Nederland denken ze bij dit woord waarschijnlijk niet aan mij.

Dat deert me niet. Ik ben praktisch ingesteld. Ik denk niet in hokjes, hoewel een juiste vakverdeling me wel aanspreekt.

Dat moet ook wel, want volgens haar zijn er nogal wat dingen die ze op ieder denkbaar moment nodig zou kunnen hebben. Opvouwbare boodschappentasjes bijvoorbeeld. Niet één. Minimaal drie. Witte handschoenen om haar kunstwerken mee aan te pakken. Ze koopt ze in de carnavalswinkel. Flyers om uit te delen aan mensen die soms nog niet van haar werk op de hoogte zijn. Pennen. Papieren. Portemonnee. Lippenstift. Een plastic zakje. Dat beschouw ik niet als concurrent. Veel te zeer een lichtgewicht.

En dan nog zoetjes en Tic Tacs voor haar man.

Die laatste twee vind ik persoonlijk tekenend en ergens ontroerend. Hij hoeft er niet eens zelf aan te denken. Zij gaat ervan uit dat hij ze nodig zou kunnen hebben en neemt ze daarom steevast mee. Soms beweeg ik expres een beetje zodat je ze kunt horen rammelen in hun doosjes.

Ze noemt mij klein. Dat vind ik een merkwaardige kwalificatie voor iemand aan wie je de verantwoordelijkheid voor bijna een halve huishouding toevertrouwt. Ik kan het allemaal hebben, daar niet van.

Een paar jaar geleden ging ze met haar man en zoon midgetgolfen. Of heet dat voortaan minigolfen? Daar wil ik van af zijn.

Ik heb begrepen dat er tegenwoordig mensen zijn die vinden dat je geen midgetgolf meer moet zeggen. Waarom precies weet ik niet. Maar ik ben niet tegen verandering in taal. Taal is altijd in beweging. Net als zij. Ik ken niemand die zoveel op pad is.

Zo ving ik laatst een gesprek op over het woord huidskleur. Dat woord zou op sommige scholen niet meer gebruikt mogen worden om één specifieke huidskleur aan te duiden. Zij begreep dat meteen. Ze vindt het behoorlijk arrogant om één kleur zomaar tot dé huidskleur te bombarderen.

Ik heb daar zelf enige ervaring mee. Ik word lokaal ook kalebas genoemd en ik weet nog steeds niet in welke categorie dat valt. Dat hangt er waarschijnlijk vanaf wie het zegt. Zo werkt dat blijkbaar met woorden. Het woord blijft hetzelfde, maar de mond waaruit het komt kan een wereld van verschil maken.

O ja. Dat midgetgolfen. Of minigolfen.

Zij hield mij de hele wedstrijd bij zich. Haar man en zoon vonden dat nogal grappig. Waarom zou iemand tijdens zoiets met al dat gewicht blijven rondlopen?

Haar antwoord was eenvoudig. ‘Hij houdt me in balans. Mijn voorkant is net zo gewichtig.’

Dat leek me een compliment waartegen niemand veel kon inbrengen.

Ik zeker niet. Ik bevond me aan de achterkant van het gelijk.

Ze won. Naar eigen zeggen deed ze niet eens haar best, want ze houdt niet van spelletjes. Dat klopt volgens mij niet helemaal. Ze houdt niet van spelletjes, maar áls ze meedoet, wil ze wel winnen. Vooral met Scrabble. Ze is dol op taal.

Sindsdien beschouw ik die overwinning mede als de mijne. Ik hield haar in balans.

Zo doen we dat eigenlijk steeds.

Ik ga mee naar tentoonstellingen, winkels, afspraken en etentjes. Ik ben stilzwijgend aanwezig en draag haar papieren, haar geld, haar lippenstift, haar witte handschoenen, drie boodschappentasjes en de zoetjes en Tic Tacs van haar man.

’s Avonds blijf ik op gepaste afstand en sta naast haar bed. Als een zwijgzame persoonlijke assistent.

Dat laatste ben ik natuurlijk niet.

Ik ben rood, niet al te groot en behoorlijk vol. Ik heb vakken, riemen en twee schouderbanden. Ik ben haar rugdekking.

Een kalebas, zouden sommigen in Limburg zeggen. Een rugzak in de rest van Nederland. Een gewichtige zelfs. Niet alleen vanwege alles wat ze dagelijks in me propt. Ik bied tegenwicht. Ik houd haar rechtop en in balans.

Kijk Hans, nu heeft ze toch eindelijk over mij geschreven.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Your support helps me to keep writing / photographing - Thank you!

Ik ben gedeeltelijk gemaakt van materiaal dat onthoudt. Dat staat zelfs op mijn verpakking. Memory foam. Ik vind het nogal een belofte. Eerlijk gezegd ben ik er nog niet helemaal uit of ik die belofte kan waarmaken. Ze kocht me zojuist met dertig procent korting in de uitverkoop. Ben ik dan verplicht de volle honderd procent te geven?

Ik probeer er niet te lang bij stil te staan, ook al doet het zeer. Net alsof ik geen honderd procent waard ben. Ik stel mezelf gerust met de gedachte dat uiteindelijk nog steeds meer dan de helft werd betaald. Bovendien staat ze me goed. Dat is een compliment, want ze loopt zelden op sneakers. Soms draagt ze sloffen, maar normaal gesproken loopt ze de hele dag op slippertjes. Ze zegt dat ze ze verafschuwt en dat begrijp ik dan weer niet.

Ik weet inmiddels dat zij voorheen niet vaak wandelde. Niet buiten in ieder geval. Binnen loopt ze veel meer dan ze denkt. Trap op, trap af. Naar boven, naar haar computer, om te schrijven, foto’s te bewerken, de boekhouding te doen. Weer naar beneden. Naar de keuken om te koken of te bakken. Weer naar boven. Ze doet alles door elkaar. Ik benijd haar, want om dit zo gestructureerd te kunnen laten verlopen moet ze wel een fenomenaal geheugen hebben.

Of klopt dat misschien niet? Is mijn bewondering voor haar geheugen niet helemaal terecht? Is ze stiekem toch slecht van memorie? Laatst liet ze iets aanbranden in de oven. In een poging om de ovenschaal te redden liep ze zich de trap af het vuur uit de sloffen. Deze Spaanse sloffen zijn van schapenvacht en hebben geen geheugen. Hebben die even mazzel.

Sinds kort wandelt ze dus. Ze zegt dat het goed is voor geest en lichaam. Dat haar hoofd er leeg van wordt en tegelijkertijd vol. Ze maakt grote passen. Een stappenteller zegt haar niets. De afgelegde kilometers eigenlijk ook niet. De lichaamsbeweging en het contact met de natuur zijn belangrijk voor haar. En onderweg ontstaan ideeën.

Dat laatste vind ik interessant. Want wanneer zij een idee krijgt, gebeurt er ook iets met mij. Niet veel. Een beetje druk hier, een beetje vervorming daar. Haar linkervoet iets anders dan haar rechtervoet. Sneller. Langzamer. Soms blijft ze even staan om een foto te maken. Zij onthoudt het idee. Ik onthoud ondertussen haar voet en toch ook wel een beetje hoe het met haar gaat. Tja, daar kan ik niets aan doen. Zo zit ik nu eenmaal in elkaar.

Ik vraag me af of een matras en hoofdkussen met memory foam dit ook doen. Die liggen natuurlijk samen met iemand in bed. Dat is erg intiem. Zij onthouden al het gedraai en gewoel, misschien andermans dromen en waarschijnlijk ook de wakkere momenten, ik bedoel waarop mensen niet slapen maar zich met elkaar amuseren. Voor de televisie of anders.

Memory foam is niet altijd geheel recyclebaar. Stukjes van mij weten dingen van andere mensen doordat ze eerst onderdeel van een ander paar schoenen waren, of van kussens en matrassen. Stukjes van mij belanden uiteindelijk waarschijnlijk in de universele collectieve soep. Daar schijnt nogal wat om te doen te zijn.

Door alles wat ik weet, loop ik soms vooruit op wat er gaat komen. Als sneaker met memory foam voel ik me schuldig, omdat ik niet honderd procent afbreekbaar ben.

Maar wie is schuldig?

De fabrikant?
De consument?
De schoen?
De mens die hem (te vroeg) afdankt?
Of iedereen een beetje?

Zou ik daardoor ook in een collectief schuldgevoel belanden?

Ik kan daar weinig aan doen, net zomin als aan mijn afprijzing met dertig procent. Daarover heb ik helemaal niets te zeggen.

Trouwens, soms vraag ik me af of zij wel honderd procent is. De rare toeren die ze uithaalt om zelfportretten te maken. Misschien hoeft niemand honderd procent te zijn.

Zij niet.
Ik niet.

Zij vergeet dingen. Ik onthoud ze. Ik onthoud bijvoorbeeld hoe ze loopt als ze haast heeft. Hoe ze danst op haar ter plekke verzonnen choreografie. Hoe ze haar voeten neerzet als ze moe is. Wanneer ze plotseling stopt omdat ze iets ziet. Soms loopt ze een heel stuk zonder iets te zeggen. Eerst dacht ik dat ze dan niets doet. Inmiddels weet ik beter.

Dan gebeurt er juist van alles.

Zij denkt dat ze haar hoofd leegmaakt tijdens het wandelen, maar vult het met ideeën. Ik vul ondertussen het mijne ook, hoewel mijn herinneringen op den duur versnipperd raken.

Misschien staan we daarom op goede voet met elkaar.

Zij is niet honderd procent.
Ik ook niet.

Maar samen komen we een heel eind.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Your support helps me to keep writing / photographing - Thank you!

Subscribe now

Ik ben een betonnen aanrecht. Dat klinkt misschien sterker dan ik ben. Mensen denken bij beton aan iets dat onverwoestbaar is. Dat is een misverstand. Een beetje citroensap laat me al verbleken.

Zij weet inmiddels dat beton ook zwakke plekken heeft. Een aanrecht mag best leven en sporen dragen van gebruik en veroudering. Dat vindt ze juist mooi. Toch smeert ze soms de uitgebeten plekken in met olie, om de sporen te verzachten zodat ik nog lang meega.

Ik heb ooit gehoord dat ik het enige recht van de vrouw werd genoemd. Zij vindt dat een achterhaalde en beledigende gedachte. Niet omdat ze niet graag aan mij staat. Integendeel. Ze kookt graag. Ze kan uren bezig zijn met groenten, deeg, messen, pannen en dingen waarvan ik de naam niet ken. Ze snijdt, kneedt, roert en wast af. Ze is dol op koken en bakken en leest kookboeken van voor naar achter. Ik schat dat ze er ongeveer vijfhonderd heeft. Ook doet ze ideeën op door Instagram-filmpjes en kookprogramma’s op tv.

Ze zorgt graag voor anderen. Dat deed ze blijkbaar al voordat ze kinderen had. Heel lang geleden nam ze ontslag als directiesecretaresse. Bij haar afscheid zeiden collega’s: ‘Daar gaat ons moedertje.’ Ze was nog geen dertig.

Ik ben haar werkplek, maar ook haar podium.

Ze heeft hier voor mijn neus bijvoorbeeld een restje zelfgemaakte tomatensoep met één gehaktballetje keer op keer laten vallen. Niet per ongeluk, bepaald niet.

Er stonden drie soepkommen vóór haar op de vloer. Ze wilde een zelfportret maken waarbij de soep precies in een van de kommen belandde. Doordat ze met haar ogen naar boven gericht lachte, kon ze niet zien waar de soep precies terechtkwam. Na elke opname moest ze de soep weer bij elkaar schrapen. Het was immers een klein restje. Ook het enige gehaktballetje. Totdat het goed was.

Ik heb daar eerlijk gezegd weinig van begrepen.

Zij noemt het kunst. Ze wil mensen laten nadenken over dingen die vanzelfsprekend lijken maar het vaak niet zijn. Ik noem het vooral veel werk voor één balletje.

Op de uiteindelijke foto zie je daar niets van. Ze staat er ontspannen en lachend op. Dat vind ik misschien nog het vreemdst. Je ziet niet hoeveel moeite iets heeft gekost. Je ziet alleen het resultaat. En misschien zie je niet eens wat ze er eigenlijk mee wil zeggen. Dat maakt haar niet zoveel uit, want ze vindt dat iedereen zelf mag weten wat die van kunst vindt en ook zijn eigen verhaal erbij mag maken.

Vorige week sneed ze zich aan de mandoline terwijl ze een komkommer schaafde. Ze had vlak daarvoor nog overwogen het hulpstuk te gebruiken. Dat deed ze niet. Daarna was ze vooral boos op zichzelf. Niet op de mandoline. Niet op mij. Op zichzelf.

Haar duim bleef dagenlang bloeden. Ze verbond de wond zelf. Natuurlijk deed ze dat zelf. Ze schreeuwde niet, huilde niet en raakte niet in paniek. Ze handelde zoals ze haar hele leven al handelt wanneer er iets moet gebeuren. Gewoon aanpakken. Ze wilde bovendien niemand belasten met de gevolgen. Een dag later kookte ze alweer, gewoon met een pleister om haar duim. Ze zei dat het wel meeviel.

Toen het bloed op me druppelde, moest ik aan de tomatensoep denken.

Vaak laat ze thee staan, koud geworden, omdat er iets tussendoor kwam. Ze drinkt het toch op. Koud.

Tegenwoordig doet ze trouwens kitchen counter workouts. Dat vind ik een interessante ontwikkeling. Ze doet oefeningen waarbij ze op mij steunt en mij gebruikt om zichzelf sterker te maken. Dat noem ik vooruitgang. Ooit was ik zogenaamd het enige recht van de vrouw. Nu ben ik onderdeel van de vrouwenbeweging.

Ze heeft een serie zelfportretten genaamd Domestic Goddess. Ik weet niet precies wat een godin hoort te doen, maar bij haar betekent het in ieder geval niet dat ze zich voorbeeldig gedraagt. Soms vind ik haar zelfs een beetje onheilspellend.

Ze zegt dat ze de spot drijft met de traditionele huisvrouw die ze in principe zelf ook is. Dat vind ik verwarrend. Ze lijkt haar stereotype tegelijkertijd te omarmen en onderuit te halen. Misschien kan dat alleen als je weet dat je méér bent dan het stereotype.

Ik denk dat ik begrijp wat ze bedoelt als ze zegt dat ze mensen wil laten nadenken. Ik kan me daarin verplaatsen, want ik ben immers ook zo’n vanzelfsprekend iets. Niemand staat ‘s morgens op en denkt: Wat fijn dat ik een aanrecht heb.

Vroeg in de ochtend komt ze als eerste naar mij. Ze zet thee en koffie. Al een jaar lang zeeft ze iedere ochtend trouw haar zelfgemaakte kefir. Deze drank schijnt heel gezond te zijn. De cultuur groeit letterlijk en figuurlijk de pan uit. Ze deelt de kefircultuur uit, vriest haar in en bedenkt recepten om zoveel mogelijk kefir te gebruiken. Ze kan moeilijk iets weggooien. Dat heb ik inmiddels wel begrepen. Ik ben er tenslotte ook nog steeds. Ze wrijft me liefdevol op met olie. Niet om mijn littekens uit te wissen, maar om ze wat zachter te maken.

Ik vind het een voorrecht om haar aanrecht te zijn. Niet omdat ik het enige recht van iemand ben. Zij en ik weten wel beter. Als die oerdomme opmerking over het enige recht van de vrouw in haar bijzijn hardop wordt gemaakt, reageert ze niet, maar denkt er het hare van.

Wat ze wel doet, is een zelfportret maken. Een woordeloos statement. Met mij.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Your support helps me to keep writing / photographing - Thank you!

Ze pakte me uit de kast. Nog voordat ze me zag, rook ze me. L’Air du temps.

Voorzichtig streek ze met haar hand over mijn stof. Delftsblauw. Tenminste, zo noemen mensen mijn motief meestal. Alsof ik uit porselein ben gemaakt in plaats van katoen. Ze snoof mijn geur op. Ik ruik al jaren niet meer naar katoen. Ik ruik naar iemand die er niet meer is.

Ik ben oud. Oud genoeg om niet meer precies te weten van wie ik eigenlijk ben geweest. Van haar moeder? Van haar tante? Waarschijnlijk van allebei. Kleding heeft daar een handje van. Wij hechten ons slechts tijdelijk aan degenen die ons aantrekken en horen nooit lang bij één mens. Wij worden gedragen, doorgegeven, opgevouwen, vergeten en soms weer teruggevonden.

Ik herinner me handen. Haar handen natuurlijk het beste, want zij was tot nu toe de laatste die me droeg. Jonge handen. Oude handen. Vermoeide handen. Handen die een rits dichttrekken. Op een dag bleef mijn rits halverwege steken. Dat gebeurt oudere jurken wel vaker, al ligt dat zelden aan de jurk.

Ik weet niet alles meer precies. Een lach. Een traan. Geuren blijven het langst. Gezichten vervagen sneller dan stof.

Zij trok me aan. We gingen niet naar een verjaardag of een ander feest. Ze ging met mij voor de camera staan. Meerdere keren zelfs. Een keer vouwde ze mij om haar hoofd. Een andere keer trok ze mijn zoom zo hoog op dat haar moeder en tante waarschijnlijk hun wenkbrauwen hadden opgetrokken. Zij glimlachte alleen maar naar de camera terwijl ze op de knop van de afstandsbediening drukte.

Het grappige was dat ze zelfgebreide sokken erbij droeg en houten klompen. De sokken had haar moeder gemaakt en de klompen waren vervaardigd door haar vader.

Ik vond het allemaal maar vreemd.

Jurken zijn gewend om bekeken te worden.

Maar toch gebeurden steeds ongewone dingen als ze mij droeg.

Subscribe now

Misschien is dat ook de reden dat ze mij heeft bewaard. Ze droeg me vroeger op de boerenbruiloft tijdens carnaval. De meeste bruiloftsgasten droegen zwarte kleding of een boerenkiel. Zij niet. Ze droeg Delftsblauw, want ze vond mij een boerenbruiloftsjurk. Dat was ik helemaal niet. Jurken hebben weinig in te brengen. Ik weet dat mensen naar me keken. Sommigen zagen een jong verlegen meisje. Anderen zagen een jurk die niet aan de standaard voldeed. Sommigen zagen iets anders. Zelden zag iemand hetzelfde.

Sommigen keken vertederd. Anderen bespotten haar achter haar rug. Ik heb het gehoord en gezien. Ik omhulde haar en probeerde haar te beschermen.

Ik heb geleerd dat mensen niet kijken naar wat er ís. Ze kijken naar wat ze al denken te kennen.

Ik had nooit gedacht dat een oude jurk zó oud mocht worden. Niet veel jurken krijgen een tweede leven. Ik kreeg er vier. Na vijftig jaar mag ik ineens meespelen in haar verhaal. Dat had ik nooit verwacht.

Ik weet dat ze van me houdt om degenen die de jurk vóór haar hebben gedragen. Maar ook omdat alles wat ze met mij heeft beleefd haar heeft gevormd.

Ik vermoed dat ze mij niet bewaart om mijn stof of mijn motief. Misschien bewaart ze de tijd waarin haar moeder en tante nog leefden. Ik ben toevallig degene die na al die tijd daar nog naar ruikt.

Ze krijgt mijn rits al jaren niet meer dicht. Toch passen we nog steeds bij elkaar.

If you enjoy my writing and photography, you can support my work by becoming a paid subscriber on Substack. You’ll receive all my newsletters, updates and exclusive content, while helping me continue creating new stories and images.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Your support helps me to keep writing / photographing - Thank you!

Read more

Ik ben een mislukt gepocheerd ei.

Dat was nooit het plan.

Als vers gelegd ei koesterde ik bescheiden ambities. Een subtiel gestold eiwit, een dooier die precies op tijd uitloopt, een kort maar betekenisvol bestaan op een snee versgebakken zuurdesembrood. Daarna zou ik, zonder veel ophef, verantwoordelijk zijn voor een klein moment van geluk van de fijnproever die mij bestelde. Ergens onderweg verloor iemand de controle over de pan en eindigde ik als een hardgekookte teleurstelling met een marketingprobleem.

Toch bleek ik een onverwacht talent te bezitten.
Ik genereer betrokkenheid.
Ik word gefotografeerd, besproken en gedeeld.
Mensen verenigen zich rondom mijn mislukking.
Ze herkennen iets.

Sommigen reageren alsof hun vertrouwen in de horeca definitief is geschonden. Anderen leveren fotografisch bewijsmateriaal aan van mijn soortgenoten. Er blijken er verrassend veel van ons te zijn.

Ik verbind.
Niet slecht voor een ei.

Later bedacht ik dat ik misschien niet populair ben omdat ik een mislukt ei ben, maar omdat ik een teleurstelling ben.
Niet een grote, existentiële teleurstelling, maar een overzichtelijke. Een veilige. Eentje waar je hardop boos om mag zijn.
Misschien is dat genoeg.

Dat maakt mijn volgende bekentenis des te ongemakkelijker.

Ik ken degene die de foto van me maakte en online zette. Ze houdt zich normaal gesproken met heel ander werk bezig. Foto’s waarin ze vastgeroeste overtuigingen, het lichaam, ouder worden, identiteit, object/subject, gender, erotiek, schaamte, verlangen en verlies onderzoekt. Werk dat soms maanden of jaren nodig heeft om te ontstaan. Ze reikt anderen de hand alsof ze wil zeggen: ‘Je bent niet de enige.’

Ik heb daar bewondering voor.

Ik versloeg haar. Niet artistiek, begrijp me niet verkeerd, maar in bereik. Dat schijnt tegenwoordig een categorie op zichzelf te zijn.

Iedereen heeft verstand van een ei. Iedereen weet wanneer een gepocheerd ei mislukt is. Niemand hoeft bang te zijn dat hij het ‘verkeerd ziet’. Een ei als ik kent geen verborgen symboliek. Geen historische context. Misschien is dat mijn superkracht. Ik vraag niets van de toeschouwer behalve een oordeel.

Kunst laat zich minder gemakkelijk consumeren.

Ik heb een voordeel ten opzichte van kunst. Je weet meteen wat je van mij vindt. Kunst vraagt soms om tijd.

Toch vraag ik me af welk beeld uiteindelijk het langst blijft hangen.
Ik, het ei dat ten onrechte voor gepocheerd doorging?
Of dat ene beeld dat dagen later ineens weer in je herinnering opduikt, zonder dat je precies weet waarom?

Misschien is betrokkenheid niet hetzelfde als zichtbaarheid.
Misschien is een reactie niet hetzelfde als resonantie.

Ik weet het niet. Ik ben tenslotte maar een mislukt gepocheerd ei. Al schijn ik inmiddels een zekere bekendheid te hebben verworven.

Sinds vorige week vermoed ik dat ik, onbedoeld, onderdeel ben geworden van een veel groter onderzoek.
Niet naar eieren.
Naar hoe wij kijken.
Naar waarop wij besluiten te reageren.
Want een mislukt gepocheerd ei is misschien wel een van de meest democratische onderwerpen op sociale media.

Iedereen heeft er verstand van.
Iedereen heeft er een mening over.
En niemand hoeft zich ervoor bloot te geven.
Zelfs niet degene die mij heeft laten mislukken.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Subscribe now

Maybe not at first.

Look again.

In many of them, something is missing. Sometimes it’s only a head. Only a body. An arm. A back. A leg. As if I’m gradually removing pieces of myself from the frame.

It wasn’t until much later that I realized this wasn’t a coincidence. My favorite self-portraits are almost always the ones that leave something out. A body without a head. A head without a body. Something like that.

Perhaps, without even realizing it, I’ve been guided by a single question: How much - or how little - of myself do I need to show in order to say something universal?

The more specifically I portray myself, the harder it becomes for the viewer to make the image their own. Sometimes you have to remove information to add meaning. Maybe that’s why I instinctively leave out anything that might keep someone from entering the photograph.

The less of me you see, the more room there is for you.

That may sound strange, but when I make a self-portrait, I’m rarely thinking about myself.

I’m thinking about an image.

A question.

A story.

A story that begins with me, but doesn’t have to be about me.

My body is often nothing more than the material I use to tell that story. An arm. A back. A leg. Each becomes part of the visual language.

Years ago, I had an exhibition titled Subject versus Object. I think I understand that title better now than I did then. Or perhaps I simply understand more clearly what I already felt.

When I make a self-portrait, I’m the one deciding where your eyes will go. I choose what is revealed and what remains hidden. The moment I appear in the image, I seem to become the one being looked at. Yet it’s precisely outside the frame that I have the greatest influence.

That’s where I am the director.

The storyteller.

The voice.

Perhaps I am most present when I am least visible.

I don’t think this applies only to photography. I think it also applies to writing. To music. To film. Perhaps even to love.

Sometimes, the greatest gift you can give another person is not showing all of yourself.

I don’t disappear from my photographs.

I simply make room.

I’ve never tried to hide.

Only to make room for you to enter.

If you enjoy my writing and photography, you can support my work by becoming a paid subscriber on Substack. You’ll receive all my newsletters, updates and exclusive content, while helping me continue creating new stories and images.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Your support helps me to keep writing / photographing - Thank you!

Read more

Subscribe now

I often forget that what feels completely ordinary to me can look ‘dangerous’ to an algorithm. A pair of scissors. A kitchen knife. Even a butter knife. None of them depict violence, yet the algorithm sees only the blade, not the context. The image is reduced to a trigger, followed by warnings, limited reach, or sanctions.

At the same time, our news feeds confront us daily with wars, destruction, and human suffering. We tend to call those images reality, while ignoring the fact that reality, too, is mediated, edited, and framed.

None of this is new to me. I recognised the mechanism long before. It was about bodies, perfection, and the beauty ideals we learned to mistake for reality.

As a child, I loved playing with Barbie. She and Betty Boop were impossible role models; exaggerated bodies, impossible proportions, carefully manufactured ideals. But why did so many of us want to look like them? Was it beauty? Male attention? Or simply because we were taught that this was what beauty looked like?

Today, posts tagged #NoFilter and #BodyPositivity are celebrated, as if reality itself has become something remarkable. Isn’t that a strange idea? That authenticity now needs a label?

We’re surrounded by manufactured realities. AI generates people who never existed, green screens create places we’ve never been, and filters reshape faces and bodies until reality itself becomes editable. At some point, the edited self stops being the fantasy and quietly becomes the identity.

Beauty standards are only one example. The deeper question is how easily we accept manufactured realities without noticing them.

The algorithm didn’t create these ideals. It learned them from us.

Behind the paywall, I’m sharing Barbie, a stop-motion film I made years ago. It was shown in museums long before vertical videos became the norm. The image quality belongs to another era. The questions don’t.

If you enjoy my writing and photography, you can support my work by becoming a paid subscriber on Substack. You’ll receive all my newsletters, updates and exclusive content, while helping me continue creating new stories and images.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

You support helps me to keep writing / photographing - Thank you!

Read more

(Self-portrait Take Off)

Subscribe now

Many people placed their complete trust in me. They handed me the keys to their homes and gave me free rein while they were away.

It was only when I began photographing myself in the homes of strangers that I discovered complete freedom may not exist. After our bodies, a home is often the most personal thing we possess. Although the owners were absent, I sensed their presence everywhere. My self-portraits were inevitably shaped by their surroundings; in that sense, they reflected not only me, but also the people who lived there.

I had thought of myself as a free spirit in a free body. This series ‘A house is not a home’ revealed how profoundly our surroundings influence us, even when no one else is present. It was a confronting realization.

If you enjoy my writing and photography, you can support my work by becoming a paid subscriber on Substack. You’ll receive all my newsletters, updates and exclusive content, while helping me continue creating new stories and images.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Your support helps me to keep writing / photographing - Thank you!

Zou jij de sleutel van je huis aan een onbekende met een camera geven?

Geleende huizen

Veel mensen vertrouwden mij volledig. Ze gaven mij de sleutel van hun huis en lieten mij mijn gang gaan, terwijl zij zelf niet thuis waren.

Pas toen ik mezelf fotografeerde in de huizen van onbekenden, ontdekte ik dat volledige vrijheid misschien niet bestaat. Na ons lichaam is een huis vaak het meest persoonlijke wat we bezitten. Hoewel de bewoners afwezig waren, voelde ik hun aanwezigheid overal. Mijn zelfportretten werden onvermijdelijk gevormd door hun omgeving; in die zin weerspiegelden ze niet alleen mij, maar ook de bewoners.

Ik dacht dat ik een vrije geest in een vrij lichaam was. Deze serie ‘A house is not a home’ liet mij zien hoe sterk een omgeving ons beïnvloedt, zelfs wanneer niemand aanwezig is. Dat was een confronterende ontdekking.

Below, I’m sharing exclusive photo(s) from this experience that I only share with my paid subscribers. If you’d like to see them and support my work, you can unlock this post right here.

Subscribe now

Read more

English:

Not because there’s an audience or because I’m playing a role. Quite the opposite. In the solitude of a hotel room, I’m left entirely with myself, with my inner world, where I encounter every side of who I am.

For my self-portraits, I often use whatever the room has to offer. A dusty bedspread becomes a cloak. I throw it off and feel like a seducer. Holding it in front of my body, I become a matador. Dirty lace curtains transform into wings, and suddenly I feel free, balancing like a dancer on the windowsill. Within the confines of a single room and the few objects it contains, I can be anything I want. Yet I never perform. I simply allow a different side of myself to emerge.

And then I discover the traces of others. A forgotten sleep mask. Underwear beneath the bed. Greasy head marks on the wall behind the headboard, often only becoming visible when I increase the contrast while editing the self-portrait.

A hotel room may seem empty, but it bears the traces of everyone who has passed through.

The performance never ends. I merely add another scene to it.

Nederlands:

Niet omdat er publiek is of omdat ik een rol speel. Juist het tegenovergestelde. In de eenzaamheid van een hotelkamer ben ik volledig op mezelf, op mijn binnenwereld, aangewezen en ontmoet ik al mijn kanten.

Voor mijn zelfportretten gebruik ik vaak wat er in de kamer aanwezig is. Een stoffige bedsprei wordt een mantel. Gooi ik haar van me af, dan ben ik een verleider. Houd ik haar voor mijn lichaam, dan ben ik een toreador. Vuile vitrage verandert in vleugels, waardoor ik me vrij voel terwijl ik als een danser over de vensterbank balanceer. Ik kan alles zijn wat ik wil binnen de grenzen van één kamer met de schaarse spullen die daar aanwezig zijn. Ik speel nooit toneel. Ik geef steeds een andere kant van mezelf de ruimte.

En dan ontdek ik de sporen van anderen. Een vergeten slaapmasker. Ondergoed onder het bed. Vettige hoofdafdrukken op de muur achter het hoofdeinde, die vaak pas duidelijk zichtbaar worden wanneer ik in de nabewerking van het zelfportret het contrast verhoog.

Een hotelkamer lijkt misschien leeg, maar draagt de sporen van iedereen die er verbleef.

De voorstelling eindigt nooit. Ik voeg er alleen een nieuwe scène aan toe.

Subscribe now

Below, I’m sharing exclusive photo(s) from this experience that I only share with my paid subscribers. If you’d like to see them and support my work, you can unlock this post right here.

Read more

People often ask me why I make self-portraits.

The answer is simple: together, they form my diary.

Unlike a written journal, my self-portraits rarely document a single event. Instead, they collect fragments of a life. Emotions, memories, losses, encounters, questions, relationships, objects, identity, freedom, gender; all of these find their way into the images. Sometimes I make a self-portrait because I am trying to understand a feeling. Sometimes because I want to preserve something before it disappears.

Not everything I incorporate is emotional in the obvious sense. When someone gives me a meaningful gift, for example, it may eventually appear in a photograph. By doing so, I immortalize not only the object itself but also the gesture behind it.

Over the years, my self-portraits have become an archive of my life. Looking back through them, I can remember periods more vividly than through photographs taken by others. They contain traces of what occupied my mind, what mattered to me, and what I was trying to make sense of at that particular moment.

One chapter of this diary was created in my childhood home.

After my father moved into an apartment, the house was for sale. Most of the furniture had already been removed. Only a few pieces remained, scattered throughout the rooms. My mother had passed away many years earlier, and with my father gone, the house quickly stopped feeling like home. It became a place suspended between past and future; familiar, yet strangely empty.

At the time, I was working on a series called A House Is Not a Home. For this project, I photographed myself in other people’s -strangers’- houses. There was only one condition: the residents could not be present while I was photographing. I wanted to experience these spaces in solitude, without their owners shaping the atmosphere through their presence.

After the human body, a house is the most personal thing a person possesses. During this project, I experienced a sense of communication with the absent residents; they became invisibly visible in my self-portraits. It was then that I realized that a person is never truly free, because our surroundings are always influencing us. That realization hit me hard.

Including my childhood home in that series felt inevitable.

In a way, it had become a stranger’s house already. The memories were still there, but the life had gone. By photographing myself in those nearly empty rooms, I was not only contributing to the series; I was also saying goodbye.

It has been a long time since then, and the new owners have been renovating the house for years. It often looks messy when I drive past. But seeing it no longer makes me sad. My feelings remain preserved in the self-portraits I made there.

That is what self-portraiture often does for me. It helps me process, remember, celebrate, question, preserve and let go. Individually, the images sometimes may seem disconnected. Together, they tell the story of a life unfolding.

My diary simply happens to be written with a camera.

Subscribe now

Below, I’m sharing exclusive photos from this experience that I only share with my paid subscribers. If you’d like to see them and support my work, you can unlock this post right here.

Read more

Subscribe now

For years, I have been making self-portraits in hotel rooms.

What draws me to these spaces is difficult to explain. Hotel rooms are anonymous stages; temporary shelters occupied by countless strangers before me. People arrive, sleep, work, make love, argue, celebrate, grieve, and leave. Most of those stories remain untold. The rooms keep their secrets.

When I photograph myself in these spaces, it often feels like dancing.

Not because I’m a real dancer, but because dancers tell stories with their bodies. They express things that are difficult to put into words. In a similar way, I use my body as a language. The camera records gestures rather than sentences.

Each hotel room becomes a stage on which I perform for the camera alone. I become a private dancer in a place designed for transience and am adding my own brief presence to a long chain of anonymous visitors. Most of them probably had no desire whatsoever to leave a trace behind. Their performances remained private.

Then I arrive and do the exact opposite.

There is also the question of balance.

I climb onto furniture, balance on narrow ledges, squeeze myself into corners, hang from doorframes. Sometimes the balancing is metaphorical. Sometimes it is very real. There have been moments when I was standing on a window sill on the tenth floor thinking that perhaps this self-portrait wasn’t such a good idea after all. Yet those moments often produce the images I like best.

A body searching for balance in places that were never meant to feel like home. A silent dance on a stage that belongs to nobody and everybody at the same time.

By the next morning, I’ll check out and leave.

The room will be anonymous again.

Only the photograph remains.

Hidden from view, sometimes for years.

Until I decide otherwise, it remains my own private dance.

Below, I’m sharing an exclusive photo from this experience that I only share with my paid subscribers. If you’d like to see them and support my work, you can unlock this post right here.

Subscribe now

Read more

Subscribe now

My photographic self-portraits are made in solitude. There is no crew, no assistant, no one standing behind the camera except myself. The process often evokes a profound sense of loneliness, yet it is a loneliness I need. It creates a space in which I can come closer to myself than I can in everyday life.

When I work, it feels as though I am in conversation with myself. The presence of my mind within my body becomes almost tangible. I am both the observer and the observed; the photographer and the subject. Sometimes it feels as if I am my own interlocutor, asking questions that cannot easily be answered.

This solitude is not unfamiliar to me. It echoes a loneliness I experienced as a teenager when I was excluded and bullied at school. Being left out was painful. There was sadness in it, and the desire to belong. Yet there was another side to that experience. Outside the group, I discovered a space that was entirely my own. I spent time alone, thinking, observing, imagining, and talking to myself. In that isolation, I became intimately acquainted with my inner world. It felt good. Something I needed.

When I make self-portraits today, I sometimes recognize that same state of mind. The solitude is different now. It is chosen rather than imposed. Yet it brings me to a similar place; a place where I am close to myself. The camera becomes part of that encounter.

I never begin with a fixed concept. The images emerge intuitively, almost without conscious thought. Yet while making them, an internal voice keeps questioning me. Why this image? Why this gesture? Why this expression? What am I trying to reveal?

The conversation becomes confrontational because there is nowhere to hide. Am I making these images to see myself more clearly, or am I making them to be seen by others? Am I searching for recognition, understanding, or simply evidence of my own existence?

The self-portrait is both a mirror and a question. It allows me to look at myself while simultaneously questioning who is doing the looking. In that solitary dialogue, every image becomes a trace of an encounter; not only between photographer and subject, but between different parts of myself.

Perhaps that is why I continue to make these photographs. They return me to a familiar place: alone, questioning, observing, and listening. Not to escape myself, but to meet myself.

(Selfportrait: A house is not a home)

Subscribe now

Outside the frame, water runs.
Inside it, I negotiate with myself.

Feet on lukewarm tiles.
A face beneath the shower.
The rest withheld, though not entirely absent.

In these hotel self-portraits, I become painfully aware of my own presence.
Not only of the body itself, but of the act of showing it.
Of choosing angles.
Of deciding what remains visible and what disappears.

When these images are published, I wonder what exactly I become.
Subject.
Object.
Author.
Evidence.
Or just another human being.

Am I trying to say something about solitude;
about a woman alone in anonymous rooms that resemble each other no matter the city?

Or is there also the quieter, less comfortable question:
the desire to be looked at.
To seduce.
To receive confirmation that I still exist in a certain way within the eyes of others.

The camera does not answer.
It records.

The photographs can feel confrontational.
Not because of nudity, but because memory stands next to every image.
I remember earlier versions of this body.
Versions I judged just as harshly at the time.

I look back now and think:
why was I unable to see myself differently then?

And I already suspect that someday I will look at these images of now with the same disbelief.
That I once again failed to understand the body I inhabited while it was still mine in this particular form.

Perhaps dissatisfaction also leaves traces.
Like hotel guests do.
Lingering longer than intended.

The water keeps running.
I keep looking.
The camera keeps separating me from myself, while somehow proving that I was really there.

Flesh and bone.
In my mind.
My mind.

Subscribe now

Arms like salt water
lighten and
soften -
prevent
the sinking
into the killing sea
of emotions
pulling, dislocating

Sweet, so sweet appear
the luring tentacles
of mind-spun fantasies
cultivated for years
in eager,
fertile soil deep
beneath the surface
of seeming and being

Arms like salt water
reach and
compel upward -
liberate
from dark, sucking mud -
carry toward future
memories

Sweet, so sweet the taste
of forgetting
in arms like salt water

Subscribe now

For years I wore silver jewelry, often a slightly crooked, handmade silver heart on a chain. My father had once received it from an amateur silversmith, as far as I remember in exchange for a pair of clogs (he was a clog maker), and he gave it to my mother. After her death, more than thirty years ago, I inherited her heart and wore it on an antique silver watch chain that belonged to one of my ancestors.

Last year a good friend of mine died; I still miss him every day. He knew he would die soon and gave many of his belongings away beforehand. When he asked what I wanted, I chose a small gold heart that had always been pinned by his bathroom mirror. He wanted to buy a little gold chain with me, but I suggested he take one from his stash of new jewelry. For reasons that were unclear to me he kept all kinds of jewelry at home. Perhaps because he was generous and liked to give. I can no longer ask him. As time grew short for him, he did indeed take a chain from his supply and put it around my neck to check the length.

I was allowed to be with him when he took his final journey. It was moving and intimate, and, strange as it may sound, very beautiful. Still, the loss is great. Since I received his little gold heart, I have been wearing old gold chains and earrings that I already had; pieces from a long-ago past. Only later did I realize that I was wearing old gold from my grandmother, my mother, my god-aunt (my mother’s sister), my deceased friend and myself around my neck. Whether it is all real gold, I am not certain. Chains, earrings, rings… It feels as if I am unconsciously trying to connect with my female ancestors and with my recently deceased friend. The chains often get tangled together, and I have to untangle them carefully.

Much of what I do is intuitive. Once I took the name Lilith without much thought. Which, it turned out, suited me well. Was that truly without thought, or am I listening unconsciously to primordial instincts deep within?

Why am I seeking the closeness of these women and that man now? What is about to happen that makes me need their presence? Is it a kind of protection from those who loved me, and perhaps still do? For my part, I have loved them all deeply to this day, and sometimes I miss them more than at other times.

Subscribe now

The beds don’t quite meet.
I leave them as they are.

The room carries traces.
Not visible, not clearly defined, but present.
Something in the air that does not belong to me, yet does not resist me either.

A room that has held other lives before mine.
Temporary arrivals.
Bodies that rested, or didn’t.
People who stayed for a night, or longer than intended.
Conversations that may have taken place, or never did.
Arguments were fought out. Reconciled with something called love, but closer to lust.

I try not to imagine too much.
But still I do.

There is a quiet persistence in places like this.
They do not ask questions.
They do not offer answers.
They simply remain, absorbing what passes through.
Like the bed sheets do too.

I add something of my own.
Not to change the room, but to see how little is needed to shift it.
How little is needed to disturb the surface.

I move within it carefully. Focused.
Rendering what unfolds in my mind and body.

Not as someone who belongs, but not entirely as a stranger either.
Though I will not be here for long, and perhaps will never return.

There is a tension between entering and observing.
Between being part of the room and standing outside of it.

I look.
I wait.
I trigger the camera.
And perhaps something is triggered beyond the frame.

I sweat and twist myself into all kinds of positions.
I feel that I am working.
But is it work?

Time behaves differently here.
It stretches, or folds, or disappears altogether.

Not everything needs to come together.
Not everything asks to be understood.

2005

Henriëtte JIM van Gasteren (1964, Sevenum, NL), also known as Lilith, works across photography, video and writing.

Before there were exhibitions, before there were themes, before anything needed to be explained or justified, there was a camera, a remote control, a tripod, a mind and a body, and questions I didn’t yet have words for.

I worked under the name Lilith (Love). Not as a pseudonym to hide behind, but as a way to move more freely. To feel strong. To step outside expectation. To exist without explanation. To be me.

Self-portraiture, for me, was never about identity in the conventional sense. It was not about showing who I was. It was about finding out who I was.

And more than that, it was about allowing every part of myself to exist. The parts that are visible, and the parts that are not always visible. Because I believe that only by knowing all my sides, I can live a full life.

The images were sometimes uncomfortable. Sometimes raw, sometimes distant, sometimes playful, with a quiet sense of humor. I wasn’t interested in beauty. I was interested in truth, and still am.

2026

Looking back now, I see that this work was a form of evidence. Not proof of who I am, but traces of how I existed in a particular moment in time. What I allowed to be seen. What I refused. It is about identity.

This space will return to that origin.

I will share photos and self-portraits, perhaps even videos, old and new, alongside fragments of thought, process, and hesitation. Not as finished statements, but as ongoing questions.

There is something I want to understand again: what happens when you place yourself in front of the lens, not to be seen, but to see.

Am I always being me? Or is the environment pushing me in certain directions? Am I really free?

Lilith

You can subscribe if you want to follow this exploration.

Subscribe now