https://open.spotify.com/track/5Bcz8hjLl50eOkEjbubtqw?si=59DC9s8PQvepPtKgU91yew&utm_source=copy-link

İnsan, bir başkasının hayatından çıkınca gerçekten çıkmış olmuyor.

Bunu geç öğrendim.

Önce sandım ki unutmak, hatırlamamak demek.

Sonra anladım:

Unutmak değilmiş mesele.

Mesele, hatırladığında içinin hâlâ aynı yerde durup durmadığıymış.

Sen gittin.

Ben kaldım.

Ne kadar sıradan bir cümle.

İki fiil.

İki kişi.

Bir ayrılık.

Oysa bazı ayrılıklar cümle değildir; insanın içinde yıllarca düzeltilmeyi bekleyen bozuk bir paragraftır.

Ben hâlâ bazı kelimelerin altını çiziyorum.

Mesela ellerini.

Sigarayı tutuşunu.

Bunu neden hatırlıyorum bilmiyorum.

İnsan, kendisine en çok acı veren şeyi değil de neden onun sigarayı hangi parmağıyla tuttuğunu hatırlar?

Belki hafıza akıllı değildir.

Belki hafıza, yalnızca acımasızdır.

Çünkü büyük şeyleri zamanla çürütür.

Ama küçük şeyleri saklar.

Bir bakışın yarım saniyesini.

Bir akşamın rengini.

Birinin giderken arkasına bakıp bakmadığını.

Ve sonra yıllar geçer.

Sen başka biri olursun.

O da başka biri.

Hatta belki ikiniz de artık birbirinizi sevmezsiniz. Ama insanın geçmişteki hâli, bugünkü hâline karşı garip bir sadakat taşır.

Ben bazen seni değil,

seni severken olduğum kişiyi düşünüyorum.

Belki asıl kayıp sendin diye yıllarca yanıldım.

Meğer kaybettiğim şey,

senin yanında mümkün olan bendim.

Şimdi o insan yok.

Sen de yoksun.

Ve ikimizin arasında, kimsenin cenazesini kaldırmadığı bir şey yatıyor.

Adını koyamadığım için mi öldü, yoksa öldüğü için mi adını koyamadım, bilmiyorum. Bazı soruların cevabı yoktur. Çünkü cevapları olsaydı, insan geceleri kendisiyle bu kadar uzun konuşmak zorunda kalmazdı.

Ben artık seni beklemiyorum.

Bunu özellikle söylüyorum.

Beklemiyorum.

Ama bazen bir koku geliyor.

Bir yerden.

Eski bir akşamın içinden.

Ve bütün inkârlarım, bir kibrit çöpü kadar kısa bir süre için yanıyor.

Sonra sönüyor.

Duman tavana yükseliyor.

Ve ben bir kez daha anlıyorum: insanlar ateş değil.

Duman.

Yakarken var olduklarını sanıyoruz. Oysa asıl marifetleri, söndükten sonra bile odada kalabilmeleri.

Duman dağılır.

Kül soğur.

Hayat devam eder.

Fakat koku kalır.

Belki sevgi dediğimiz şey de budur. Birinin artık hayatında bulunmamasına rağmen, yokluğunun hâlâ hayatındaki bazı şeylerin şeklini belirlemesi.

Ve en kötüsü...

Bir gün gerçekten iyileşirsin.

Artık canın yanmaz.

Artık dönmesini istemezsin.

Artık adını duyunca içinde hiçbir şey devrilmez.

Sonra bir yabancının elinde sigara görürsün.

Tutuşu aynı değildir.

Ama bir anlığına, çok eski bir odanın kapısı açılır. İçeride kimse yoktur.

Sadece koku.

İşte o zaman anlarsın: Bazı insanlar unutulmaz değildir. Bazı insanlar, unutulamayacak kadar küçük bir ayrıntıya dönüşür. Ve insan bazen bir ömrü, bir insanın kendisini değil, ondan geriye kalan o küçücük ayrıntıyı taşıyarak geçirir.

https://open.spotify.com/track/2yHGijjLDsGuEXQscXWENP?si=4RkbPyb4Q4Cmli8z3aTOaQ&utm_source

Bana "neden feministsin?" diye soruyorlar. Sanki insan, eşitliği savunmak için bir sebep bulmak zorundaymış gibi.

Ben feministim. Çünkü yüzyıllardır erkek egemenliği yalnızca yasaları değil, zihinleri de yazdı. Tarihi kazananlar anlattı; kadınlar ise çoğu zaman dipnotlara sıkıştırıldı. Erkek konuşunca "lider" denildi, kadın konuşunca "fazla". Erkek öfkelenince "güçlü", kadın öfkelenince "histerik". Aynı duyguya bile iki farklı hüküm verildi.

Bir kadına küçüklüğünden beri dünyanın nasıl tehlikeli olduğu anlatılıyor. Ama kimse dönüp dünyayı neden kadınlar için tehlikeli olmaktan çıkarmamız gerektiğini konuşmuyor. Bize korkmayı öğrettiler; korkutan düzeni değiştirmeyi değil.

Kadınlardan sessizlik istediler. Çünkü biliyorlardı: Sesini bulan bir kadın, yalnızca kendini değil; ondan sonra gelecek binlerce kadını da uyandırır.

Feminizm, bana verilmiş birkaç hakkı koruma çabası değildir. Feminizm, benden önce susturulan kadınların yarım kalan cümlelerini tamamlamaktır. Adı unutturulanların, emeği görünmeyenlerin, hayalleri küçümsenenlerin yükünü taşımaktır. Çünkü özgürlük, yalnızca kendi zincirini kırmak değil; zincirin neden var olduğunu da sorgulamaktır.

Erkek egemenliği yalnızca kadınların omzuna yük değildir; toplumun adalet duygusunu da çürüten bir düzendir. Bir cinsiyetin üstün görülmesi, diğerinin eksik görülmesini kaçınılmaz kılar. Ve hiçbir üstünlük iddiası, insanlık adına bir ilerleme değildir.

Benim mücadelem erkeklere karşı değil; kadınlardan çalınan hakların, susturulan seslerin ve ertelenen özgürlüğün karşısında duran düzene karşı. Çünkü özgürlük, yalnızca nefes almak değildir; korkmadan yürüyebilmek, konuşabilmek, karar verebilmek ve yalnızca kadın olduğu için hiçbir haktan mahrum bırakılmamaktır.

Hak verilmez; hak gasp edildiğinde geri alınır. Eşitlik dilenilmez; eşitlik, doğuştan insan olmanın taşıdığı en temel değerdir. Bir kadının özgürlüğünü tartışmaya açan her düzen, aslında insanlığın vicdanını yargılar.

Ben feministim. Çünkü hiçbir kız çocuğu kendisine biçilen hayatı yaşamak zorunda değil. Hiçbir kadın, varlığını hak etmek için erkeklerden daha fazlasını yapmak zorunda değil. Ve hiçbir düzen, yarısını susturduğu bir toplumun özgür olduğunu iddia edemez.

Bir gün kadınlar özgür olduğunda, bunu bize bahşedilen bir lütuf olarak değil; yüzyıllardır elimizden alınmaya çalışılan hakların geri dönüşü olarak hatırlayacağız.

Bazı şeyler bittiğinde geriye hiçbir şey kalacağını sanıyoruz.

Oysa en uzun yaşayan şey, bazen varlığın kendisi değil; ardında bıraktığı iz oluyor.

Duman dağılır.

Gökyüzü yeniden eski rengine döner.

Odayı havalandırırsın.

Camı açarsın.

Perdeyi yıkarsın.

Ama koku...

İnatçıdır.

Çünkü bazı şeyler havaya değil, insana siner.

İnsan da böyledir.

Hayatımıza giren herkes bizde kalmaz.

Ama bazıları, gittikten sonra bile içimizden çıkmayı reddeder.

Sesini unutursun.

Yüzünü hatırlamakta zorlanırsın.

Belki bir gün adını bile duyduğunda eskisi kadar sarsılmazsın.

Ama ansızın bir sokakta, bir şarkıda ya da hiç tanımadığın birinin gülüşünde içine dolan o tanıdık his...

İşte o, kokudur.

Çünkü insan hafızası görüntüleri siler; duyguları değil.

En büyük yanılgımız, zamanı iyileştirici sanmak.

Hayır.

Zaman her şeyi iyileştirmez.

Sadece yaralarla yaşamayı öğretir.

Bazı acılar geçmez.

Sadece sessizleşir.

Ve sessizlik, bazen çığlıktan daha ağırdır.

İnsan, unutamadığı kişiyi değil; o kişinin yanında bıraktığı hâlini özler.

Çünkü bazı insanlar giderken yalnızca kendilerini götürmez.

Bir parçamızı da yanlarında götürürler.

Geriye kalan biz ise eksildiğimizi uzun süre fark etmeyiz.

Belki de bu yüzden bazı kokuların tarifi yoktur.

Çünkü onlar bir parfümü değil, bir dönemi hatırlatır.

Bir sesi.

Bir bakışı.

Bir vedayı.

Ve anlıyorum ki...

Dumanın dağılması hiçbir şey ifade etmiyor.

Asıl mesele, kokunun ne kadar süre sende kaldığı.

Çünkü bazı insanlar hayatımızdan çıkar.

Ama ruhumuzdan çıkamaz.

Ve belki de insanın en görünmez yükü budur.

Kimsenin göremediği, ama her nefesinde yeniden içine çektiği o eski koku...

İnsan, en çok sevdiği kişinin yanında tükenebiliyormuş.

Bunu geç öğrendim.

Çünkü bize sevginin her yarayı kapatacağı öğretildi. Oysa bazı yaralar, tam da sevildiğini sandığın yerde açılıyor. Bir insan seni gerçekten seviyor olabilir. Ama sevgi, şefkat taşımıyorsa sadece başka bir yorgunluk biçimine dönüşüyor.

Yakın zamanda tanıştığım Nihil'le konuşurken fark ettim bunu. Aynı hayata değil belki ama aynı yorgunluğa bakıyorduk. Ve o yorgunluğun adı, herhangi bir aşk yada sevgi değildi.

Anlaşılmamaktı.

İnsan bir ilişkiyi terk ettiği için yorulmaz.

Her gün biraz daha kendini anlatmaktan yorulur.

Kırıldığını söyleyip suçlu hissettirilmekten yorulur.

Suskunluğunun bile yanlış çevrilmesinden yorulur.

Bir gün gelir, artık kavga bile etmez. Çünkü bazı savaşlar kaybedildiği için değil, insanın içinde savaşacak hiçbir şey kalmadığı için biter.

İşte o an anlıyorsun...

Sevgi, insanı yaşatmaya yetmiyor.

Çünkü sevgi bazen sahip olmak istiyor.

Şefkat ise yükünü almak.

Sevgi bazen "Benim ol." diyor.

Şefkat ise "Kendin ol, ben buradayım." diyebiliyor.

Ve sanırım hayatın en acı gerçeği şu:

İnsan, kendisini terk edenlerden değil...

Ruhunu yavaş yavaş tüketenlerden geriye kalan boşluğu yıllarca taşıyor.

Bir kalp, nefretle değil; sürekli eksik bırakılarak ölür.

Bir insanı sessizlik öldürmez.

Duyulmamak öldürür.

Bir insanı yalnızlık öldürmez.

Yanlış kişinin yanında yalnız hissetmek öldürür.

Belki de bu yüzden artık büyük aşklardan etkilenmiyorum ve uzun zamandır süregelen yalnızlığımı seviyorum.

Çünkü en büyük sevgi, sesini yükseltmeden ruhuna dokunabilendir.

Ve insan...

En çok sevdiği için değil,

En çok yıprandığı için vazgeçer.

İnsanın içine bazen hiçbir takvimde yeri olmayan bir mevsim çöker.

Ne kıştır üşütür, ne yazdır yakar.

Sadece eksiltir.

Yaprak dökmez dallarından; umut döker. Gün eksiltmez ömründen; ses eksiltir. Ve bir zaman sonra fark edersin ki en büyük sessizlik, konuşulmayan odalarda değil, kendi içinde kurulmuş şehirlerdedir.

Zihnim, yıllardır göç vermeyen bir ülke.

Her düşünce, sırtında kendi enkazını taşıyan bir yolcu gibi dolaşıyor içimde. Hiçbiri bir yere varamıyor; çünkü insan bazen çıkışı olmayan bir labirenti ezberliyor.

Ne tuhaf...

Bazen en derin uçurumlar, göz kapaklarının ardında açılıyor.

Kimse görmüyor.

Çünkü insan, en estetik yıkımlarını hep gülümserken yaşıyor.

Sonra hayat, hiçbir şey olmamış gibi devam ediyor.

Saatler çalışıyor.

Kuşlar ötüyor.

İnsanlar birbirine günaydın diyor.

Sadece sen, içinde yıkılmış bir medeniyetin taşlarını sessizce toplamaya devam ediyorsun.

Belki de insanın en büyük trajedisi budur.

Kimsenin duymadığı çığlıklarla büyümek...

Ve sonunda sesini değil, sessizliğini ana dilin hâline getirmek.

Bazı insanlar giderken kapıyı kapatmaz. Ardında bir sessizlik bırakır; öyle büyük, öyle ağır bir sessizlik ki insan kendi içindeki yankılardan bile korkar. Sen gittikten sonra öğrendiğim şey buydu: Bazen bir insanın yokluğu, varlığından daha çok yer kaplar. Bir odanın ortasında oturup hiçbir yere sığamamak gibi… Kalabalıkların içinde bile kendi içime hapsolmak gibi…

Ben seni unutmak için değil, seni taşıyamadığım anlarda sığınacak bir yer bulmak için uzandım o sigaraya. Belki de yaktığım şey tütün değildi; içimde biriken cümlelerdi, söyleyemediğim sözlerdi, yarım kalmış ihtimallerdi. Her duman yükseldiğinde senden biraz daha uzaklaşacağımı sandım ama meğer insan bazı yokluklardan kaçamıyormuş. Bazı insanlar gitse bile içimizde yaşamaya devam ediyormuş.

Sigara, gecenin en sessiz saatlerinde yanıma oturan sahte bir dost gibiydi. Konuşmuyordu, soru sormuyordu, neden hâlâ beklediğimi anlamaya çalışmıyordu. Sadece yanımda duruyordu. Belki de en acısı buydu; bir zamanlar senin doldurduğun boşluğu, şimdi avuçlarımın arasındaki küçücük bir şeyin doldurmaya çalışmasıydı.

Bazen insan birini kaybettiğinde aslında sadece o kişiyi kaybetmez. Onunla kurduğu hayalleri, söylemek istediği cümleleri, geleceğe sakladığı küçük mutlulukları da gömer. Ben biraz da onları gömdüm. Sonra gecenin bir yarısı, kimsenin bilmediği bir yerde, kendi içimde kalan enkazın başında oturup bir sigara yaktım.

Ne garip… Bir zamanlar ellerim sana ulaşmak için titrerken, şimdi aynı eller bir şeyleri unutabilmek için titriyor. Ama bazı izler silinmiyor. Bazı isimler insanın kalbinde mürekkep gibi değil, yara gibi kalıyor.

Belki de ben sigaraya değil, senden sonra kalan o büyük sessizliğe sarıldım. Çünkü bazı geceler insanın ihtiyacı olan şey bir cevap değil; sadece yanında duran, acısını yargılamayan bir şey oluyor. Ve ben o gecelerde anladım ki bazı ayrılıklar insanın ciğerinden değil, ruhundan yakıyor.

Küller hep yere dökülüyor sanıyordum. Meğer bazı küller insanın içine yağıyormuş. Ve insan, en çok da kimsenin görmediği yerinden yanıyormuş.

İnsan, bazı duyguları yaşamak için değil, taşımak için yaratılmıştır.

Bunu kabul etmek, sevmekten daha zor gelir çoğu zaman.

Çünkü kalp, her güzel şeyin bir gün kendisine ait olabileceğine inanmak ister. Oysa hayat, insanı en çok ait olmayan şeylerle büyütür. Bir bakışla, yarım kalmış birkaç cümleyle, söylenemeyen onca kelimeyle...

Ve insan, en çok da yaşayamadıklarının yasını tutar.

Bir gün anladım ki, bazı insanlar bize mutluluğu değil, derinliği öğretmek için giriyor hayatımıza. Onlar bir ömür boyu kalmıyor belki ama gittiklerinde, içimizde bir daha hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı kadar büyük bir sessizlik bırakıyorlar.

Çünkü bazı karşılaşmalar, bir başlangıç değildir.

Bir uyanıştır.

İnsanın kendi içinde sakladığı, adını koyamadığı bütün eksikliklerin bir anda görünür hâle gelmesidir.

Sonra o insan gider.

Ya da kalamayacağını söyler.

Korkularından, yorgunluğundan, kendi iç savaşlarından bahseder.

Ve sen anlarsın ki bazen bir insan seni sevemediği için değil, kendisini bile taşıyamadığı için geri çekilir.

İnsan, kendi karanlığında kaybolmuşken başkasına güneş olamaz.

Bunu anlamak, kırgınlığı azaltmıyor belki ama öfkeyi susturuyor.

Sonra geriye yalnızca şu soru kalıyor:

Bir insanı, ona hiç sahip olamayacağını bile bile sevmek mümkün müdür?

Sanırım mümkündür.

Çünkü sevgi, her zaman kavuşmanın başka bir adı değildir.

Bazen sevgi; birinin hayatına dokunup orada misafir olduğunu kabullenmektir.

Onun gidemediği yerlere tek başına yürümeyi öğrenmektir.

Ve bazı hislerin, yalnızca hissedildikleri hâliyle güzel olduğunu anlamaktır.

Belki de bu yüzden insanın içinde kimseye anlatamadığı odalar vardır.

Kapıları yıllarca açılmayan, pencereleri hep aynı gökyüzüne bakan odalar...

Bir zamanlar birini sevdiğin, ama o sevginin dünyaya çıkmasına izin vermediğin odalar...

Çünkü her çiçek güneşi sevse de, hepsi aynı bahçede büyüyemez.

Ve her insan, kalbine değen herkesi hayatına sığdıramaz.

Bazı sevgiler, yaşanırsa sıradanlaşacak kadar kırılgandır.

Bu yüzden insan onları zamana bırakır.

Bir şarkının içinde...

Bir sigaranın dumanında...

Gecenin en sessiz saatlerinde ansızın gelen bir boşlukta...

Yaşamaya devam ederler.

Belki de insanın en büyük yalnızlığı, içinde taşıdığı sevgiyi kimseye anlatamaması değildir.

Asıl yalnızlık; o sevginin bir yere varmayacağını bilmesine rağmen, ondan vazgeçememesidir.

Fakat zaman insana şunu öğretir:

Bazı hisler, karşılık bulmak için değil; insanın ruhunda derin bir iz bırakmak için gelir.

Ve belki de en hakiki duygular, kimsenin bilmediği, kimsenin görmediği, yalnızca sahibinin taşıdığı duygulardır.

Çünkü bazı sevgiler vardır;

Ne bir başlangıcı hak ederler ne de bir sonu.

Onlar yalnızca insanın içinde, sonsuza kadar yarım kalırlar.

Ve bazen yarım kalan şeyler, tamamlananlardan daha uzun yaşar.

Bazı insanlar vardır... Hayatımıza geç kalmış bir mevsim gibi girerler. Ne tam bir başlangıç olurlar, ne de gerçek bir son. Sadece içimizde, adını koyamadığımız bir boşluk bırakırlar. Ve insan... En çok da o boşluğa alışmaya çalışırken yorulur. Ben, seni kaybetmedim. Çünkü insan hiç sahip olmadığı bir şeyi kaybedemez. Ama buna rağmen... Yıllardır, hiç benim olmamış birinin yokluğunu taşıyorum içimde. Bu nasıl bir çelişkidir, bilmiyorum. Belki de aşk dedikleri şey tam olarak budur: Gerçeklerden çok ihtimallere tutunmak. Bazen düşünüyorum... Eğer başka bir zamanda karşılaşsaydık... Başka insanlar olsaydık... Yine birbirimizi bu kadar uzaktan mı severdik?Yoksa kader, bizi aynı gökyüzünün altına koyup birbirimize dokunmayı unutan eski bir tanrı şakası mıydı? İnsan, bazı insanları unutamıyor. Çünkü unutmak, yalnızca yaşanmış şeylere ait bir eylem. Yaşanamamış olanlar ise... İnsanın içinde yaşamaya devam ediyor. Bir şarkının en hüzünlü yerinde, Bir sigaranın son dumanında, gece üçte, herkes uyurken... Sessizce gelip yanına oturuyorlar. Ben seni değil... Seninle yaşayamadığım bütün ihtimalleri özlüyorum. Belki bir kahveyi birlikte içebilirdik. Belki aynı şarkıyı aynı anda sevebilirdik. Belki de hiçbir şey olmazdı... Ama insanın canını en çok, ihtimali olan şeylerin hiç gerçekleşmemesi yakıyor. Şairler haklıymış... Bazı insanlar bize ait olmak için değil, içimizde eksik bir cümle bırakmak için geliyormuş. Ve bazı isimler… Bir ömür boyunca, insanın kalbinin en sessiz köşesinde yaşamaya devam ediyormuş. Belki bir gün geçer. Belki bir gün, adını duyduğumda içimde hiçbir şey kıpırdamaz. Ama bugün değil. Çünkü bazı insanlar unutulmaz. Onlar sadece...İnsan ruhunun en derin yerinde, kül rengi bir bekleyişe dönüşürler. İyi geceler... Ve umarım, sevdiğiniz insanlar bir gün bunu öğrenir.