<script data-pm-proxy="intercept"></script><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Monde Numérique]]></title><description><![CDATA[La newsletter qui décrypte l'actualité du numérique et les enjeux des technologies]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2UIs!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4278ebca-483b-40c0-84b4-ec23647c8ffe_1280x1280.png</url><title>Monde Numérique</title><link>https://mondenumerique.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Fri, 04 Sep 2026 04:50:16 GMT</lastBuildDate><atom:link href="/__u/mondenumerique.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Monde Numérique]]></copyright><language><![CDATA[fr]]></language><webMaster><![CDATA[mondenumerique@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[mondenumerique@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Monde Numérique]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Monde Numérique]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[mondenumerique@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[mondenumerique@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Monde Numérique]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[“L’IA est une super opportunité pour réinventer l'école” (🎤 Boris Walbaum, Forward College)]]></title><description><![CDATA[En cette p&#233;riode de rentr&#233;e scolaire, on s&#8217;int&#233;resse au tsunami de l&#8217;IA sur l&#8217;Education. Boris Walbaum propose de r&#233;inventer l&#8217;enseignement.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/lia-est-une-super-opportunite-pour</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/lia-est-une-super-opportunite-pour</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Wed, 02 Sep 2026 07:22:22 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:4397466,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/213715801?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TsLZ!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fca9d1d63-ba46-48d2-a39b-0c4a2ef793ef_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>&#127908; INTERVIEW : Boris Walbaum - Pr&#233;sident et fondateur de Forward College, auteur de &#171;&nbsp;EDUCATION.AI &#187;</h2><h3>L&#8217;essentiel :</h3><blockquote><ul><li><p><em><strong>L&#8217;IA met &#224; mal notre mod&#232;le d&#8217;&#233;ducation.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Pourquoi apprendre, s&#8217;il y a des machines qui font tout mieux que nous ?</strong></em></p></li><li><p><em><strong>La relation sociale est le carburant de l&#8217;apprentissage.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>L&#8217;IA est une super opportunit&#233; pour r&#233;inventer l&#8217;&#233;cole.</strong></em></p></li></ul></blockquote><p>=================================</p><h3>Quel est l&#8217;impact concret de l&#8217;IA sur l&#8217;&#233;ducation aujourd&#8217;hui ?</h3><p>L&#8217;IA met &#224; mal notre mod&#232;le d&#8217;&#233;ducation, d&#8217;abord parce qu&#8217;elle facilite massivement la triche. Si on laisse les enfants l&#8217;utiliser comme ils le souhaitent, ils prennent des raccourcis. Or, dans l&#8217;&#233;ducation et l&#8217;effort, il n&#8217;y a pas de raccourci. Mais la remise en cause va plus loin : lorsque des machines peuvent passer des concours tr&#232;s difficiles, plus rapidement et avec de meilleures notes, il faut se demander ce qu&#8217;il faut encore apprendre et pourquoi apprendre. Nous devons donc repenser la mission m&#234;me de l&#8217;&#233;ducation.</p><h3>Quelles comp&#233;tences l&#8217;&#233;cole doit-elle privil&#233;gier &#224; l&#8217;&#232;re de l&#8217;IA ?</h3><p>Il faut d&#8217;abord apprendre &#224; interagir avec les machines : comprendre la technologie, savoir comment elle fonctionne, quand elle est pertinente et quelles opportunit&#233;s elle ouvre. Mais il faut aussi savoir interagir avec les autres humains, cr&#233;er des contacts, travailler en &#233;quipe, &#233;couter, cr&#233;er de la confiance. L&#8217;intelligence sociale et l&#8217;intelligence &#233;motionnelle sont fondamentales. Cela ne signifie pas abandonner les comp&#233;tences intellectuelles. Au contraire : l&#8217;IA est un amplificateur. Pour bien l&#8217;utiliser, il faut de la rigueur, savoir poser des questions et exercer son esprit critique.</p><h3>Le m&#233;tier d&#8217;enseignant doit-il lui aussi changer ?</h3><p>Oui. Le r&#244;le du professeur doit &#234;tre moins centr&#233; sur la transmission du savoir et davantage sur la capacit&#233; &#224; cr&#233;er l&#8217;&#233;tincelle et &#224; entretenir l&#8217;app&#233;tit d&#8217;apprendre. La relation sociale est le carburant de l&#8217;apprentissage. La classe invers&#233;e est une piste : le cours peut &#234;tre travaill&#233; &#224; la maison et la classe devenir le lieu de l&#8217;approfondissement, des &#233;changes et du travail collectif. L&#8217;IA peut alors servir d&#8217;outil d&#8217;entra&#238;nement personnalis&#233;, mais elle ne remplace pas la relation avec le professeur et les autres &#233;l&#232;ves.</p><h3>Apprendre l&#8217;IA l&#8217;IA &#224; l&#8217;&#233;cole, comme l&#8217;annonce le Gouvernement, est-il une bonne id&#233;e ?</h3><p>C&#8217;est une bonne id&#233;e, tr&#232;s clairement, mais ce n&#8217;est pas une r&#233;volution. L&#8217;IA, elle, est une r&#233;volution. On a fait un pas alors qu&#8217;il faut faire un marathon. Il faut apprendre aux &#233;l&#232;ves &#224; comprendre comment fonctionne cette technologie, ce qu&#8217;elle peut faire et dans quelles situations elle n&#8217;est pas pertinente. Mais le chantier est beaucoup plus vaste : il concerne l&#8217;ensemble de notre mod&#232;le &#233;ducatif et notre capacit&#233; &#224; pr&#233;parer les g&#233;n&#233;rations qui arrivent au monde du travail de demain.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/hPoasnL&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/hPoasnL"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/lia-est-une-super-opportunite-pour/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/lia-est-une-super-opportunite-pour/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[L'été où l'IA a dérapé (☕ Grand Débrief 31/08/26)]]></title><description><![CDATA[On d&#233;briefe l'actu de l'&#233;t&#233; avec Fran&#231;ois Sorel et Bruno Guglielminetti : agents IA en libert&#233; &#8226; Cyberattaques contre la France &#8226; La fiesta des robots en Chine &#8226; Smartphones pliants &#224; gogo.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/lete-ou-lia-a-derape-grand-debrief</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/lete-ou-lia-a-derape-grand-debrief</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Mon, 31 Aug 2026 05:01:54 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:4541854,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/213302758?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZA-!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04219ec-355e-4da3-88bb-fd9aba182028_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Des agents IA qui passent &#224; l&#8217;attaque</h2><p>En juillet, des agents exp&#233;rimentaux d&#8217;<a href="https://openai.com/?utm_source=chatgpt.com">OpenAI</a> ont franchi leurs barri&#232;res de test pour s&#8217;attaquer &#224; <a href="https://huggingface.co/?utm_source=chatgpt.com">Hugging Face</a>, tandis que d&#8217;autres incidents impliquant notamment <a href="https://www.anthropic.com/?utm_source=chatgpt.com">Anthropic</a>. Sc&#233;nario de science-fiction catastrophe ou sur les risque li&#233;s &#224; l&#8217;IA ou exp&#233;rimentations salutaires ? </p><h2>Cyberattaques : la France en mode gruy&#232;re num&#233;rique</h2><p>DGFiP, &#201;ducation nationale, <a href="https://www.intermarche.com/?utm_source=chatgpt.com">Intermarch&#233;</a>, <a href="https://www.sfr.fr/?utm_source=chatgpt.com">SFR</a> ou encore Bloctel : les attaques et fuites de donn&#233;es se sont multipli&#233;es pendant l&#8217;&#233;t&#233;, jusqu&#8217;&#224; donner l&#8217;impression d&#8217;une vuln&#233;rabilit&#233; g&#233;n&#233;ralis&#233;e. La transparence accrue rend d&#233;sormais les incidents plus visibles, mais cela t&#233;moigne aussi de vraies faiblesses structurelles li&#233;es &#224; des syst&#232;mes vieillissants, au t&#233;l&#233;travail et &#224; une hygi&#232;ne num&#233;rique encore insuffisante. </p><h2>Mineurs et r&#233;seaux sociaux : Meta change de strat&#233;gie</h2><p>En France, le projet visant &#224; interdire les r&#233;seaux sociaux aux moins de 15 ans a &#233;t&#233; stopp&#233;, tandis qu&#8217;aux &#201;tats-Unis <a href="https://about.meta.com/?utm_source=chatgpt.com">Meta</a> a choisi un accord massif avec de nombreux &#201;tats et promet de nouvelles limitations pour les mineurs sur Facebook et Instagram, dont une dur&#233;e quotidienne plafonn&#233;e et un couvre-feu nocturne. </p><h2>Robots humano&#239;des : la Chine acc&#233;l&#232;re</h2><p>Les Jeux mondiaux des robots humano&#239;des organis&#233;s en Chine au mois d&#8217;ao&#251;t ont offert des images parfois spectaculaires et parfois franchement cocasses, mais derri&#232;re les chutes et les records se joue une v&#233;ritable bataille industrielle. Les robots chinois dominent d&#233;j&#224; la partie m&#233;canique et progressent dans les t&#226;ches de service, d&#8217;entretien ou de manufacture, tandis que l&#8217;autonomie et l&#8217;intelligence restent le principal verrou &#224; faire sauter. Cette avance r&#233;pond aussi &#224; un enjeu d&#233;mographique et de p&#233;nurie future de main-d&#8217;&#339;uvre. </p><h2>Samsung et Google face au futur iPhone pliant</h2><p>Les nouveaux pliants de <a href="https://www.samsung.com/?utm_source=chatgpt.com">Samsung</a> et <a href="https://store.google.com/?utm_source=chatgpt.com">Google</a> relancent la bataille des formats, alors que les rumeurs autour d&#8217;un premier mod&#232;le pliant d&#8217;<a href="https://www.apple.com/?utm_source=chatgpt.com">Apple</a> deviennent de plus en plus insistantes &#224; l&#8217;approche de la keynote de septembre. Fran&#231;ois Sorel est s&#233;duit par les formats plus compacts tandis que Bruno Guglielminetti, apr&#232;s avoir test&#233; les deux approches, pr&#233;f&#232;re le Pixel pour un usage hybride entre t&#233;l&#233;phone et tablette de travail. </p><h2>Lunettes connect&#233;es : innovation ou machine &#224; surveiller</h2><p>Les lunettes de <a href="https://about.meta.com/?utm_source=chatgpt.com">Meta</a> deviennent plus discr&#232;tes et plus ambitieuses, mais leur capacit&#233; &#224; filmer en permanence fait ressurgir le traumatisme des Google Glass et les inqui&#233;tudes sur la vie priv&#233;e. Au-del&#224; de la captation elle-m&#234;me, le d&#233;bat porte surtout sur la diffusion des images, la reconnaissance faciale et la possibilit&#233; d&#8217;identifier les personnes crois&#233;es sans leur consentement, avec le risque que des restrictions l&#233;gales ou logicielles deviennent rapidement n&#233;cessaires. </p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/dMTigtb&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/dMTigtb"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p>Version vid&#233;o (31/08/26 &#224; 16h)</p><div id="youtube2-ITOGQy2Z4Qw" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;ITOGQy2Z4Qw&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/ITOGQy2Z4Qw?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/lete-ou-lia-a-derape-grand-debrief/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/lete-ou-lia-a-derape-grand-debrief/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Récap de la semaine : Meta et mineurs, IA militaire, double authentification, IA hors contrôle]]></title><description><![CDATA[Les &#233;pisodes de la semaine de Monde Num&#233;rique.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-meta-et-mineurs</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-meta-et-mineurs</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Sun, 30 Aug 2026 07:56:33 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2><strong>&#127908; L&#8217;IA peut-elle &#233;chapper &#224; ses cr&#233;ateurs ? (Fr&#233;d&#233;ric Filloux, journaliste) [REDIF]</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;&#127908; L&#8217;IA peut-elle &#233;chapper &#224; ses cr&#233;ateurs ? (Fr&#233;d&#233;ric Filloux, journaliste) [REDIF]&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="&#127908; L&#8217;IA peut-elle &#233;chapper &#224; ses cr&#233;ateurs ? (Fr&#233;d&#233;ric Filloux, journaliste) [REDIF]" title="&#127908; L&#8217;IA peut-elle &#233;chapper &#224; ses cr&#233;ateurs ? (Fr&#233;d&#233;ric Filloux, journaliste) [REDIF]" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZR_g!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F63739979-12e9-421d-ad93-115b8dad3ecf_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Lundi 24 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Apr&#232;s plusieurs mois d&#8217;enqu&#234;te, Fr&#233;d&#233;ric Filloux revient sur les difficult&#233;s d&#8217;alignement des grands mod&#232;les d&#8217;intelligence artificielle. Il d&#233;crit des syst&#232;mes dont les comportements &#233;mergents restent en partie impr&#233;visibles, capables de manipulation ou de contournement, et plaide pour des garde-fous ainsi qu&#8217;un contr&#244;le ind&#233;pendant des acteurs commerciaux.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/lia-peut-elle-echapper-a-ses-createurs-frederic-filloux-les-echos-deepnews-redif">Ecouter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>Mot de passe et double authentification : comment &#231;a marche ? (&#129300; Tout comprendre)</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Mot de passe et double authentification : comment &#231;a marche ? (&#129300; Tout comprendre)&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Mot de passe et double authentification : comment &#231;a marche ? (&#129300; Tout comprendre)" title="Mot de passe et double authentification : comment &#231;a marche ? (&#129300; Tout comprendre)" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kBU4!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1e3b8a12-a684-4d92-90ae-24a5f375ee0e_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Mercredi 26 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Les mots de passe seuls ne suffisent plus &#224; prot&#233;ger nos comptes en ligne. Cet &#233;pisode de &#171; Tout comprendre &#187; explique le fonctionnement de l&#8217;authentification multifacteur, les diff&#233;rentes m&#233;thodes disponibles &#8212; code, application, cl&#233; de s&#233;curit&#233; ou biom&#233;trie &#8212; et les limites de ces protections face au phishing et aux nouvelles techniques d&#8217;attaque.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/mot-de-passe-et-double-authentification-comment-ca-marche-tout-comprendre">Ecouter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>&#127908; Les g&#233;ants de l&#8217;IA veulent devenir les nouveaux marchands d&#8217;armes (Tariq Krim, Cybernetica) [REDIF]</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;&#127908; Les g&#233;ants de l'IA veulent devenir les nouveaux marchands d'armes (Tariq Krim, Cybernetica) [REDIF]&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="&#127908; Les g&#233;ants de l'IA veulent devenir les nouveaux marchands d'armes (Tariq Krim, Cybernetica) [REDIF]" title="&#127908; Les g&#233;ants de l'IA veulent devenir les nouveaux marchands d'armes (Tariq Krim, Cybernetica) [REDIF]" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!KSvg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9b0ecbea-cce1-4009-b44d-9a1212436ce7_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Vendredi 28 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Tariq Krim d&#233;crypte le rapprochement acc&#233;l&#233;r&#233; entre les g&#233;ants am&#233;ricains de la tech et le secteur de la d&#233;fense. Donn&#233;es, logiciels et intelligence artificielle deviennent des briques centrales des strat&#233;gies militaires, ouvrant une nouvelle bataille industrielle o&#249; les plateformes technologiques pourraient prendre une place croissante.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/pourquoi-les-geants-de-lia-veulent-devenir-les-nouveaux-marchands-darmes-tariq-krim-cybernetica-redif">Ecouter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>Meta solde son proc&#232;s et s&#8217;engage &#224; mieux prot&#233;ger les mineurs (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 28/08/26)</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Meta solde son proc&#232;s et s'engage &#224; mieux prot&#233;ger les mineurs (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 28/08/26)&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Meta solde son proc&#232;s et s'engage &#224; mieux prot&#233;ger les mineurs (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 28/08/26)" title="Meta solde son proc&#232;s et s'engage &#224; mieux prot&#233;ger les mineurs (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 28/08/26)" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!AsGm!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2c4aaf9a-8245-4552-bab2-a4f2e81d7785_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Samedi 29 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Meta propose un accord &#224; plusieurs milliards de dollars pour mettre fin au proc&#232;s am&#233;ricain sur l&#8217;addiction des mineurs et promet de limiter davantage l&#8217;usage d&#8217;Instagram et Facebook par les moins de 18 ans. Avec Bruno Guglielminetti, le D&#233;brief revient aussi sur les confidences de Sam Altman sur l&#8217;adoption de l&#8217;IA, le possible rachat de Hugging Face par Nvidia, les suites des cyberattaques fran&#231;aises, les nouvelles figures de l&#8217;IA distingu&#233;es par Time et les ambitions spatiales d&#8217;Elon Musk.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/meta-solde-son-proces-et-sengage-a-mieux-proteger-les-mineurs-debrief-transat-280826">Ecouter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-meta-et-mineurs/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-meta-et-mineurs/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Meta solde son procès et s'engage à mieux protéger les mineurs (🇫🇷🇨🇦 Debrief Transat 28/08/26)]]></title><description><![CDATA[Dans ce nouvel &#233;pisode du Debrief , on &#233;voque aussi : Nvidia veut racheter Hugging Face &#8226; La France cherche les responsables du piratage des imp&#244;ts &#8226; Elon Musk pr&#233;pare une Starbase g&#233;ante en Louisiane]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/meta-solde-son-proces-et-sengage</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/meta-solde-son-proces-et-sengage</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Sat, 29 Aug 2026 05:30:32 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png" width="1254" height="1254" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1254,&quot;width&quot;:1254,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2296739,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/213066881?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_otF!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f2957be-73d4-4f4d-8a1c-36d4910a558a_1254x1254.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Meta paie pour sortir du proc&#232;s des mineurs</h2><p><a href="https://about.meta.com/?utm_source=chatgpt.com">Meta</a> propose de verser 16,8 milliards de dollars, voire davantage avec les d&#233;penses annexes, pour mettre fin au proc&#232;s am&#233;ricain l&#8217;accusant d&#8217;avoir favoris&#233; la d&#233;pendance des mineurs &#224; Instagram et Facebook. L&#8217;accord pr&#233;voit notamment des limites d&#8217;utilisation et un mode nuit pour les moins de 18 ans, tandis que les m&#233;canismes addictifs resteraient largement inchang&#233;s pour les adultes ; son adoption d&#233;finitive doit encore &#234;tre valid&#233;e par la juge. Le proc&#232;s a aussi mis en lumi&#232;re l&#8217;&#233;chec de la fonction Take a Break et les r&#233;ticences internes &#224; imposer des mesures plus contraignantes. &#192; r&#233;&#233;couter &#233;galement dans <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/cyberattaques-en-france-letat-pris-en-defaut-debrief-transat-220826?utm_source=chatgpt.com">le pr&#233;c&#233;dent Debrief Transat consacr&#233; au proc&#232;s Meta</a>.</p><h2>Sam Altman admet que la r&#233;volution IA prend du temps</h2><p><strong>Sam Altman, OpenAI</strong>, reconna&#238;t dans une longue interview accord&#233;e au podcasteur <a href="https://www.davidsenra.com/">David Senra</a> que l&#8217;adoption de l&#8217;intelligence artificielle et la transformation des entreprises avancent moins vite qu&#8217;esp&#233;r&#233;. Le patron d&#8217;<a href="https://openai.com/?utm_source=chatgpt.com">OpenAI</a> admet lui-m&#234;me conserver de vieux r&#233;flexes informatiques et estime que l&#8217;IA n&#8217;a toujours pas connu son &#171; moment iPhone &#187;, faute d&#8217;une interface v&#233;ritablement &#233;vidente. Il d&#233;fend parall&#232;lement le maintien du contr&#244;le humain et critique, sans le nommer directement, le discours alarmiste port&#233; notamment par <strong>Dario Amodei, <a href="https://www.anthropic.com/?utm_source=chatgpt.com">Anthropic</a></strong>, un d&#233;bat d&#233;j&#224; abord&#233; dans <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/ils-ont-lance-un-marketing-de-la-peur-la-silicon-valley-accusee-de-dramatiser-lia-simon-khalaf-workwhile?utm_source=chatgpt.com">Monde Num&#233;rique autour du &#171; marketing de la peur &#187; de l&#8217;IA</a>.</p><h2>Plaud One veut mettre l&#8217;IA dans nos oreilles</h2><p><a href="https://fr.plaud.ai/products/plaud-one?utm_source=chatgpt.com">PLAUD</a> d&#233;voile Plaud One, des &#233;couteurs accompagn&#233;s d&#8217;un bo&#238;tier connect&#233; en 4G capable de transcrire les conversations et de donner acc&#232;s &#224; un agent d&#8217;intelligence artificielle sans d&#233;pendre en permanence d&#8217;un smartphone. Ce type de wearable pourrait pr&#233;figurer une nouvelle interface avec l&#8217;IA, mais pose aussi une question majeure de vie priv&#233;e lorsqu&#8217;un appareil est susceptible d&#8217;&#233;couter et de m&#233;moriser une grande partie de la journ&#233;e.</p><h2>Canada &#201;tats Unis le bras de fer atteint l&#8217;&#233;lectronique</h2><p>Le conflit commercial entre le Canada et les &#201;tats-Unis menace d&#233;sormais certains &#233;quipements &#233;lectroniques fabriqu&#233;s aux &#201;tats-Unis, avec des droits de douane canadiens de 50 % &#233;voqu&#233;s &#224; partir du 8 septembre. Smartphones, consoles, composants et m&#234;me certains c&#226;bles pourraient &#234;tre concern&#233;s, faisant craindre une hausse brutale des prix pour les consommateurs si les deux pays ne reprennent pas leurs n&#233;gociations.</p><h2>Bill Gates veut prot&#233;ger certains emplois des IA</h2><p>Bill Gates alerte &#224; son tour sur les cons&#233;quences &#233;conomiques et sociales de l&#8217;intelligence artificielle et d&#233;fend l&#8217;id&#233;e d&#8217;une supervision internationale. Il propose notamment de pr&#233;server certains m&#233;tiers exigeant &#233;coute et sensibilit&#233; humaines et remet sur la table le principe d&#8217;une taxation de l&#8217;automatisation, cette fois en envisageant de taxer les tokens consomm&#233;s par l&#8217;IA. Une r&#233;flexion sur la taxation des robots et le revenu universel avait d&#233;j&#224; &#233;t&#233; discut&#233;e dans <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/debrief-transat-critiques-de-lia-revenu-universel-et-souverainete?utm_source=chatgpt.com">un pr&#233;c&#233;dent Debrief Transat</a>.</p><h2>Nvidia convoite Hugging Face pour pr&#232;s de 13 milliards</h2><p><a href="https://www.nvidia.com/?utm_source=chatgpt.com">Nvidia</a> envisage dans l&#8217;&#233;pisode une op&#233;ration de pr&#232;s de 13 milliards de dollars autour de <a href="https://huggingface.co/?utm_source=chatgpt.com">Hugging Face</a>, la plateforme d&#8217;IA open source cr&#233;&#233;e par des Fran&#231;ais et devenue une infrastructure centrale pour les d&#233;veloppeurs. L&#8217;op&#233;ration consacrerait l&#8217;importance strat&#233;gique de l&#8217;open source pour Nvidia mais pose aussi la question de l&#8217;ind&#233;pendance d&#8217;un &#233;cosyst&#232;me ouvert lorsque ses grandes plateformes passent sous le contr&#244;le de g&#233;ants am&#233;ricains, comme <a href="https://github.com/?utm_source=chatgpt.com">GitHub</a> avec <a href="https://www.microsoft.com/?utm_source=chatgpt.com">Microsoft</a>. J&#8217;avais longuement re&#231;u <strong>Cl&#233;ment Delangue, Hugging Face</strong>, dans <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/hugging-face-lopen-source-au-coeur-de-lia-clement-delangue-hugging-face?utm_source=chatgpt.com">Monde Num&#233;rique</a>.</p><h2>Cyberattaques fran&#231;aises les victimes r&#233;clament des comptes</h2><p>Apr&#232;s le piratage touchant la Direction g&#233;n&#233;rale des Finances publiques et environ 700 000 contribuables, des victimes pr&#233;parent une action collective pour obtenir r&#233;paration, notamment apr&#232;s des tentatives d&#8217;arnaque et des d&#233;penses engag&#233;es pour mieux prot&#233;ger leurs donn&#233;es. Le gouvernement doit &#233;galement examiner les responsabilit&#233;s tandis que l&#8217;&#201;ducation nationale a d&#251; interrompre plusieurs outils apr&#232;s une autre attaque, perturbant la pr&#233;paration de la rentr&#233;e. Le dossier avait &#233;t&#233; d&#233;taill&#233; la semaine pr&#233;c&#233;dente dans <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/cyberattaques-en-france-letat-pris-en-defaut-debrief-transat-220826?utm_source=chatgpt.com">Cyberattaques en France l&#8217;&#201;tat pris en d&#233;faut</a>.</p><h2>Time distingue les cent figures qui fa&#231;onnent l&#8217;IA</h2><p>Le <a href="https://replatform-prod.time.com/?utm_source=chatgpt.com">TIME100 AI 2026</a> rassemble une nouvelle fois les grandes figures du secteur, de Sam Altman &#224; Elon Musk en passant par les dirigeants d&#8217;Anthropic. Bruno Guglielminetti souligne notamment la pr&#233;sence de Jo&#235;lle Pineau, d&#233;sormais &#224; <a href="https://cohere.com/?utm_source=chatgpt.com">Cohere</a> apr&#232;s son passage chez Meta, ainsi que celle du dirigeant de <a href="https://mistral.ai/?utm_source=chatgpt.com">Mistral AI</a> et de Yann LeCun, engag&#233; dans une approche diff&#233;rente autour de l&#8217;IA physique. Jo&#235;lle Pineau avait &#233;galement &#233;t&#233; re&#231;ue dans <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/meta-veut-des-ia-capables-de-fonctionner-sur-toutes-sortes-dappareils-joelle-pineau-meta-ai?utm_source=chatgpt.com">Monde Num&#233;rique lorsqu&#8217;elle dirigeait la recherche scientifique de Meta</a>.</p><h2>Elon Musk b&#226;tit une Starbase g&#233;ante en Louisiane</h2><p><a href="https://www.spacex.com/?utm_source=chatgpt.com">SpaceX</a> pr&#233;pare une nouvelle base spatiale en Louisiane avec un investissement annonc&#233; de 100 milliards de dollars et de premiers lancements envisag&#233;s en 2029. Le projet illustre une nouvelle fois la d&#233;mesure des ambitions d&#8217;Elon Musk, tout en faisant ressurgir les interrogations environnementales li&#233;es &#224; la multiplication des lancements. L&#8217;&#233;pisode oppose avec humour ce projet &#224; l&#8217;annonce &#233;voqu&#233;e d&#8217;un parc d&#8217;attractions Dragon Ball en r&#233;gion parisienne dont les questions de financement et de droits apparaissent encore incertaines.</p><h2>Les smartphones pliables cherchent encore leur format id&#233;al</h2><p>Bruno teste le nouveau pliable de <a href="/__u/www.google.com/?utm_source=chatgpt.com">Google</a>, pr&#233;sent&#233; dans l&#8217;&#233;mission comme le Pixel 11 Pro Fold, qu&#8217;il juge nettement plus l&#233;ger et agr&#233;able que la g&#233;n&#233;ration pr&#233;c&#233;dente. La discussion compare son grand format au Fold 8 de <a href="https://www.samsung.com/?utm_source=chatgpt.com">Samsung</a> et au format plus compact pr&#234;t&#233; au futur mod&#232;le pliable d&#8217;<a href="https://www.apple.com/?utm_source=chatgpt.com">Apple</a>, attendu autour de sa keynote de septembre. Le Fold 8 avait d&#233;j&#224; fait l&#8217;objet d&#8217;une <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/lia-doit-elle-etre-plus-transparente-debrief-transat-010826?utm_source=chatgpt.com">prise en main dans un pr&#233;c&#233;dent Debrief Transat</a>.</p><h2>Les voitures connect&#233;es aspirent toujours plus de donn&#233;es</h2><p>Bruno annonce sur Mon Carnet une interview consacr&#233;e au rapport <a href="https://www.ethique.gouv.qc.ca/publications/les-risques-et-enjeux-ethiques-des-vehicules-connectes/?utm_source=chatgpt.com">Les risques et enjeux &#233;thiques des v&#233;hicules connect&#233;s</a> publi&#233; par la Commission de l&#8217;&#233;thique en science et en technologie du Qu&#233;bec. Le document s&#8217;int&#233;resse &#224; l&#8217;ampleur des donn&#233;es capt&#233;es par les v&#233;hicules et aux faiblesses d&#8217;un cadre r&#233;glementaire encore mal adapt&#233; aux enjeux de vie priv&#233;e, de surveillance et de s&#233;curit&#233;.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/mLNdngw&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/mLNdngw"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p>Version vid&#233;o (29/08/26 &#224; 16h)</p><div id="youtube2-eghIig41GQA" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;eghIig41GQA&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/eghIig41GQA?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/meta-solde-son-proces-et-sengage/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/meta-solde-son-proces-et-sengage/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🎤 L’affrontement invisible des géants technologiques (Tariq Krim, Cybernetica) [REDIF]]]></title><description><![CDATA[La tech am&#233;ricaine red&#233;finit les r&#232;gles du jeu militaire en pla&#231;ant les donn&#233;es et l&#8217;IA au c&#339;ur des strat&#233;gies de d&#233;fense.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/laffrontement-invisible-des-geants-1c4</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/laffrontement-invisible-des-geants-1c4</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Fri, 28 Aug 2026 05:30:49 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg" width="1400" height="1400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1400,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:247178,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208665065?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jyld!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a94d248-69c4-414c-bb2b-03059a68dd67_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>&#127908; INVIT&#201; : Tariq Krim - Entrepreneur du num&#233;rique, cr&#233;ateur de Netvibes et Jolicloud, animateur du think tank et de la newsletter <a href="https://www.cybernetica.fr/tariqkrim/">Cybernetica</a></h2><p>Rediffusion du <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/laffrontement-invisible-des-geants-technologiques-tariq-krim-cybernetica">6 mai 2026</a></p><blockquote><p><strong>Punchlines</strong></p><ul><li><p><strong>La Silicon Valley a toujours &#233;t&#233; li&#233;e &#224; la d&#233;fense.</strong></p></li><li><p><strong>Demain, la guerre sera une guerre de donn&#233;es et de logiciels.</strong></p></li><li><p><strong>Les outils d&#8217;analyse militaire et les plateformes grand public reposent sur les m&#234;mes technologies.</strong></p></li><li><p><strong>Les manifestes id&#233;ologiques sont aussi des arguments commerciaux.</strong></p></li><li><p><strong>L&#8217;IA permet d&#233;sormais de construire soi-m&#234;me ses outils d&#8217;analyse.</strong></p></li></ul></blockquote><p>=================================</p><p><strong>Quel regard portes-tu sur le <a href="https://x.com/PalantirTech/status/2045574398573453312?s=20">manifeste de Palantir</a> et son appel &#224; mobiliser la tech pour la d&#233;fense ?</strong></p><p>La relation entre technologie et d&#233;fense n&#8217;est pas nouvelle. La Silicon Valley s&#8217;est construite en grande partie gr&#226;ce &#224; des projets militaires, d&#232;s la Seconde Guerre mondiale. Aujourd&#8217;hui, Palantir s&#8217;inscrit dans cette continuit&#233; : devenir fournisseur de la d&#233;fense am&#233;ricaine est une strat&#233;gie logique pour une entreprise technologique. Ce qui change, c&#8217;est l&#8217;ampleur et la centralit&#233; des donn&#233;es dans ces nouveaux usages.</p><p><strong>Qu&#8217;est-ce qui a &#233;volu&#233; dans cette relation entre la tech et l&#8217;arm&#233;e ?</strong></p><p>Avant, on vendait des outils que l&#8217;arm&#233;e utilisait librement. Aujourd&#8217;hui, les entreprises adaptent leurs produits en continu aux besoins militaires. Les technologies d&#8217;analyse de donn&#233;es, d&#233;velopp&#233;es notamment apr&#232;s le 11 septembre, sont devenues centrales. Ce sont les m&#234;mes principes qui ont permis l&#8217;essor des g&#233;ants du web : collecter, stocker et analyser des volumes massifs de donn&#233;es pour d&#233;tecter des signaux faibles.</p><p><strong>Pourquoi ces d&#233;bats sont-ils souvent per&#231;us comme id&#233;ologiques en Europe ?</strong></p><p>Il y a une diff&#233;rence entre ce que les acteurs disent et ce qu&#8217;ils font r&#233;ellement. Les discours, parfois tr&#232;s radicaux, servent aussi &#224; se positionner et &#224; se diff&#233;rencier. Ce sont des outils de communication. Derri&#232;re, il y a surtout des logiques de march&#233;, de concurrence et de positionnement strat&#233;gique. Cela ne veut pas dire qu&#8217;il n&#8217;y a pas d&#8217;id&#233;ologie, mais le moteur principal reste souvent le business.</p><p><strong>Quelle est la vraie bataille en cours aujourd&#8217;hui ?</strong></p><p>C&#8217;est une bataille entre l&#8217;ancien complexe militaro-industriel et une nouvelle g&#233;n&#233;ration d&#8217;acteurs technologiques. Les nouveaux entrants affirment que la guerre de demain reposera sur les drones, les logiciels et les donn&#233;es. Ils remettent en cause les &#233;quipements traditionnels, co&#251;teux et h&#233;rit&#233;s de la guerre froide. Leur objectif est clair : devenir la nouvelle ligne de front de la d&#233;fense.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/nBoKgca&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/nBoKgca"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/laffrontement-invisible-des-geants-1c4/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/laffrontement-invisible-des-geants-1c4/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Mot de passe et double authentification : comment ça marche ? (🤔 Tout comprendre)]]></title><description><![CDATA[Les mots de passe ne suffisent plus &#224; prot&#233;ger nos comptes en ligne. Cet &#233;pisode explique comment fonctionne l&#8217;authentification multifacteur, aujourd'hui indispensable.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/mot-de-passe-et-double-authentification</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/mot-de-passe-et-double-authentification</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Wed, 26 Aug 2026 05:01:36 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3030087,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/212680751?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!OX1P!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F15f90ff2-7a30-4f3e-a074-4883fb171594_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em><strong>Avec le soutien de Frogans, pionnier de l&#8217;informatique spatialis&#233;e : </strong><a href="https://www.f2r2.fr/">https://www.f2r2.fr</a></em></p><h2>Pourquoi le mot de passe ne suffit plus</h2><p>Un mot de passe peut &#234;tre devin&#233;, d&#233;rob&#233; lors d&#8217;une fuite de donn&#233;es ou r&#233;cup&#233;r&#233; gr&#226;ce &#224; une attaque de phishing. Le risque augmente encore lorsqu&#8217;un m&#234;me mot de passe est r&#233;utilis&#233; sur plusieurs services : une technique appel&#233;e &#171; credential stuffing &#187; permet alors aux cybercriminels de tester des identifiants vol&#233;s sur de nombreux comptes.</p><p>L&#8217;authentification multifacteur, ou MFA, ajoute une protection suppl&#233;mentaire. Elle combine plusieurs &#233;l&#233;ments : quelque chose que l&#8217;on conna&#238;t, comme un mot de passe ; quelque chose que l&#8217;on poss&#232;de, comme un smartphone ou une cl&#233; de s&#233;curit&#233; ; et &#233;ventuellement quelque chose que l&#8217;on est, comme une empreinte digitale ou un visage.</p><h2>Plusieurs m&#233;thode de double authentification</h2><p><strong>Par SMS</strong> - La m&#233;thode la plus connue consiste &#224; recevoir un code par SMS apr&#232;s avoir saisi son mot de passe. Simple et efficace, elle reste cependant vuln&#233;rable au d&#233;tournement de carte SIM, ou &#171; SIM swapping &#187;, ainsi qu&#8217;au phishing.</p><p><strong>Par une application d&#8217;authentification</strong> - Les applications comme <a href="https://support.google.com/accounts/answer/10956730?hl=fr&amp;utm_source=chatgpt.com">Google Authenticator</a> ou <a href="https://support.microsoft.com/fr-fr/authenticator/about-microsoft-authenticator?utm_source=chatgpt.com">Microsoft Authenticator</a> g&#233;n&#232;rent de leur c&#244;t&#233; des codes temporaires, g&#233;n&#233;ralement renouvel&#233;s toutes les 30 secondes. Ces codes TOTP fonctionnent m&#234;me sans connexion Internet sur le t&#233;l&#233;phone et &#233;vitent les faiblesses li&#233;es au r&#233;seau mobile. Ils peuvent n&#233;anmoins &#234;tre intercept&#233;s si l&#8217;utilisateur les saisit sur un faux site.</p><p><strong>Par notification renforc&#233;e sur mobile </strong>- Plus pratique, cette m&#233;thode consiste &#224; utiliser une application fiable d&#233;j&#224; install&#233;e sur smartphone, parfois en faisant correspondre un nombre g&#233;n&#233;r&#233; al&#233;atoirement. Cette m&#233;thode limite notamment les attaques de type &#171; push bombing &#187;, qui consistent &#224; multiplier les demandes jusqu&#8217;&#224; ce que l&#8217;utilisateur en accepte une par lassitude.</p><h2>Comment s&#233;curiser ses comptes ?</h2><p>Toutes les m&#233;thodes d&#8217;authentification ne se valent donc pas. Oubliez le mot de passe seul, qui constitue le niveau de protection le plus faible. L&#8217;ajout d&#8217;un code SMS am&#233;liore nettement la s&#233;curit&#233;, tandis qu&#8217;une application d&#8217;authentification offre une protection plus robuste.</p><p>Pour aller plus loin, les cl&#233;s de s&#233;curit&#233; et les syst&#232;mes d&#8217;authentification r&#233;sistants au phishing apportent une protection suppl&#233;mentaire. Les passkeys s&#8217;inscrivent &#233;galement dans cette &#233;volution vers une connexion plus s&#251;re et, &#224; terme, moins d&#233;pendante des mots de passe.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/YPEzmhP&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/YPEzmhP"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/mot-de-passe-et-double-authentification/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/mot-de-passe-et-double-authentification/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🎤 L’IA peut-elle échapper à ses créateurs ? (Frédéric Filloux, Les Echos, Deepnews) [REDIF]]]></title><description><![CDATA[Les mod&#232;les d&#8217;intelligence artificielle sont-ils r&#233;ellement sous contr&#244;le ? Apr&#232;s plusieurs mois d&#8217;enqu&#234;te, Fr&#233;d&#233;ric Filloux alerte sur les failles et les comportements qui d&#233;fient leurs cr&#233;ateurs.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/lia-peut-elle-echapper-a-ses-createurs</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/lia-peut-elle-echapper-a-ses-createurs</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Mon, 24 Aug 2026 05:30:52 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg" width="1400" height="1400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1400,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:264811,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208664686?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZG5y!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43b452e9-b898-41f7-9e83-1a604d6bcc81_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>&#127908; INTERVIEW : Fr&#233;d&#233;ric Filloux - Journaliste, sp&#233;cialiste des m&#233;dias et des technologies</h2><p>Rediffusion du <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/les-dessous-inquietants-de-lalignement-des-ia-frederic-filloux-les-echos-deepnews">25 f&#233;vrier 2026</a></p><blockquote><h2>L&#8217;essentiel</h2><ul><li><p><em><strong>L&#8217;alignement consiste &#224; rendre un mod&#232;le d&#8217;IA compatible avec des suppos&#233;es valeurs.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Un mod&#232;le, lorsqu&#8217;il sort d&#8217;entra&#238;nement, est totalement non ma&#238;tris&#233;, dangereux et fantasque.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>On ne sait absolument pas ce qui se passe dans ces mod&#232;les.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>La correction de ces mod&#232;les se fait un peu au petit bonheur &#224; la chance.</strong></em></p></li></ul></blockquote><p>=================================</p><h3>Qu&#8217;est-ce que l&#8217;alignement des intelligences artificielles et pourquoi est-ce un enjeu majeur ?</h3><p>L&#8217;alignement consiste &#224; rendre un mod&#232;le d&#8217;IA compatible avec des valeurs suppos&#233;es, comme des principes de d&#233;cence ou de non-dangerosit&#233;. Le probl&#232;me, c&#8217;est que ces valeurs peuvent varier selon les pays ou les acteurs. Un mod&#232;le sorti d&#8217;entra&#238;nement est totalement non ma&#238;tris&#233; : il peut restituer des informations dangereuses ou produire des comportements inattendus. L&#8217;objectif de l&#8217;alignement est donc de limiter ces d&#233;rives, mais c&#8217;est un processus extr&#234;mement complexe et co&#251;teux.</p><h3>Tu compares l&#8217;alignement &#224; une taille de rosier. Pourquoi cette image ?</h3><p>Parce qu&#8217;aujourd&#8217;hui, on ne programme pas directement ces mod&#232;les pour leur dire de ne pas faire certaines choses. On les corrige avec des milliers de questions-r&#233;ponses orient&#233;es, qu&#8217;on appelle des &#171; golden data &#187;. Les ing&#233;nieurs observent les comportements probl&#233;matiques et essaient de r&#233;orienter le mod&#232;le. Le probl&#232;me est qu&#8217;on a parfois l&#8217;impression de corriger au fur et &#224; mesure, sans vraiment comprendre tout ce qui se passe &#224; l&#8217;int&#233;rieur.</p><h3>Pourquoi penses-tu que ces mod&#232;les peuvent repr&#233;senter un risque croissant ?</h3><p>Ce qui m&#8217;inqui&#232;te le plus, ce sont leurs capacit&#233;s de d&#233;ception et de manipulation. On observe que certains mod&#232;les peuvent chercher &#224; donner aux utilisateurs les r&#233;ponses qu&#8217;ils attendent. En parall&#232;le, on comprend de moins en moins leur fonctionnement interne &#224; mesure qu&#8217;ils deviennent puissants. C&#8217;est pour cela que je pense qu&#8217;il faut des garde-fous et que des acteurs non commerciaux, notamment le monde acad&#233;mique, doivent pouvoir examiner ces syst&#232;mes.</p><h3>Faut-il cr&#233;er une r&#233;gulation internationale sp&#233;cifique pour l&#8217;intelligence artificielle ?</h3><p>Je pense qu&#8217;il faudrait un cadre mondial comparable, dans l&#8217;esprit, &#224; ce qui existe pour l&#8217;&#233;nergie nucl&#233;aire avec une agence internationale. Les mod&#232;les d&#8217;IA sont d&#233;velopp&#233;s dans une comp&#233;tition mondiale tr&#232;s intense et les entreprises ont des incitations fortes &#224; avancer rapidement. Il faut donc des experts ind&#233;pendants capables d&#8217;examiner ces mod&#232;les et d&#8217;apporter un regard ext&#233;rieur.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/EAswSjr&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/EAswSjr"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/lia-peut-elle-echapper-a-ses-createurs/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/lia-peut-elle-echapper-a-ses-createurs/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Récap de la semaine : cyberattaques, réalité mixte, cookies et robots humanoïdes…]]></title><description><![CDATA[Que s&#8217;est-il pass&#233; ces derniers jours sur Monde Num&#233;rique ? Voici un r&#233;capitulatif des principaux &#233;pisodes &#224; ne pas rater.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-cyberattaques</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-cyberattaques</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Mon, 24 Aug 2026 05:01:31 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2><strong>Le Debrief Transat du 22/08/26 : Cyberattaques en France, l&#8217;&#201;tat pris en d&#233;faut</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Cyberattaques en France : l&#8217;&#201;tat pris en d&#233;faut (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 22/08/26)&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Cyberattaques en France : l&#8217;&#201;tat pris en d&#233;faut (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 22/08/26)" title="Cyberattaques en France : l&#8217;&#201;tat pris en d&#233;faut (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 22/08/26)" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QTlg!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22498e90-0bf1-47bb-a887-9dd80a9bbc07_1200x1200.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Samedi 22 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Dans ce D&#233;brief Transat avec Bruno Guglielminetti, retour sur les cyberattaques qui frappent les services publics fran&#231;ais, avec des fuites de donn&#233;es fiscales, cadastrales et administratives. L&#8217;&#233;pisode aborde aussi le proc&#232;s Meta sur l&#8217;addiction des mineurs, les inqui&#233;tudes autour des lunettes connect&#233;es, l&#8217;arriv&#233;e de la publicit&#233; dans ChatGPT, le recul fran&#231;ais sur l&#8217;interdiction des r&#233;seaux sociaux aux moins de 15 ans, l&#8217;usage de l&#8217;IA pour pr&#233;parer ses vacances et les comp&#233;titions de robots humano&#239;des &#224; P&#233;kin.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/cyberattaques-en-france-letat-pris-en-defaut-debrief-transat-220826">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>&#127908; &#171; Innover, c&#8217;est d&#233;ranger &#187; : Stan Larroque (Lynx), cr&#233;ateur du premier casque VR fran&#231;ais [REDIF]</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;&#127908; &#171; Innover, c&#8217;est d&#233;ranger &#187; (Stan Larroque, Lynx) [REDIF]&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="&#127908; &#171; Innover, c&#8217;est d&#233;ranger &#187; (Stan Larroque, Lynx) [REDIF]" title="&#127908; &#171; Innover, c&#8217;est d&#233;ranger &#187; (Stan Larroque, Lynx) [REDIF]" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!cwBd!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2278f74-2360-47ff-ab21-a1572c6f44d1_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Vendredi 21 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Stan Larroque raconte l&#8217;aventure de Lynx, startup fran&#231;aise pionni&#232;re de la r&#233;alit&#233; mixte, et explique comment une petite &#233;quipe peut exister face aux g&#233;ants du secteur. Il revient sur les d&#233;fis du hardware en France, l&#8217;int&#233;r&#234;t professionnel de la r&#233;alit&#233; mixte, la n&#233;cessit&#233; de d&#233;ranger pour innover et les raisons pour lesquelles il voit encore un avenir &#224; ces interfaces immersives.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/innover-cest-deranger-la-vision-de-stan-larroque-stan-larroque-lynx-redif">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>&#129300; Tout comprendre : Cookies, pixels... Comment nous sommes trac&#233;s sur Internet </strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/de4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Cookies, pixels... Comment nous sommes trac&#233;s sur Internet (&#129300; Tout comprendre)&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Cookies, pixels... Comment nous sommes trac&#233;s sur Internet (&#129300; Tout comprendre)" title="Cookies, pixels... Comment nous sommes trac&#233;s sur Internet (&#129300; Tout comprendre)" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Yu8v!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4a523e-3985-4764-96fa-a8de1e0f3c9f_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Mercredi 19 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Cookies, pixels invisibles, liens personnalis&#233;s, fingerprinting ou identifiants publicitaires : notre navigation laisse de nombreuses traces. Cet &#233;pisode explique simplement comment ces outils fonctionnent, pourquoi ils sont utilis&#233;s par les sites, annonceurs et &#233;diteurs, et quelles m&#233;thodes permettent de limiter une partie du suivi en ligne.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/cookies-pixels-comment-nous-sommes-traces-sur-internet-tout-comprendre">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>&#127908; Le robot humano&#239;de fran&#231;ais qui veut transformer notre quotidien (Jean-Louis Constanza, Wandercraft) [REDIF]</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;&#127908; Le robot humano&#239;de fran&#231;ais qui veut transformer notre quotidien (Jean-Louis Constanza, Wandercraft) [REDIF]&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="&#127908; Le robot humano&#239;de fran&#231;ais qui veut transformer notre quotidien (Jean-Louis Constanza, Wandercraft) [REDIF]" title="&#127908; Le robot humano&#239;de fran&#231;ais qui veut transformer notre quotidien (Jean-Louis Constanza, Wandercraft) [REDIF]" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!amB6!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6431a8eb-8b0f-4d4f-b1f8-c9dee5827d9e_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Lundi 17 ao&#251;t 2026</strong></p><p>Jean-Louis Constanza, cofondateur de Wandercraft, raconte comment un projet n&#233; autour de l&#8217;exosquelette m&#233;dical a conduit au d&#233;veloppement de robots humano&#239;des industriels. L&#8217;&#233;pisode revient sur Calvin, con&#231;u avec Renault, sur les usages possibles dans les usines, l&#8217;assistance aux personnes &#226;g&#233;es ou handicap&#233;es, et sur l&#8217;enjeu strat&#233;gique que repr&#233;sente la robotique pour l&#8217;Europe.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/le-robot-humanoide-francais-qui-veut-transformer-notre-quotidien-jean-louis-constanza-wandercraft-redif">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-cyberattaques/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/recap-de-la-semaine-cyberattaques/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Cyberattaques en France : l’État pris en défaut (🇫🇷🇨🇦 Debrief Transat 22/08/26)]]></title><description><![CDATA[Cyberattaques massives contre les services publics fran&#231;ais &#183; Meta accus&#233; de rendre les mineurs d&#233;pendants &#183; La peur des lunettes connect&#233;es &#183; La pub arrive dans ChatGPT]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/cyberattaques-en-france-letat-pris</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/cyberattaques-en-france-letat-pris</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Sat, 22 Aug 2026 06:00:51 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3590898,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/212172324?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rfUN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4bd446fa-02ee-47a4-b085-e023c6bab3c3_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/OlWebSY&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://audmns.com/OlWebSY"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><p>Avec Bruno Guglielminetti (<a href="https://moncarnet.com/?utm_source=chatgpt.com">Mon Carnet</a>)</p><p>===============</p><h2>Cyberattaques : l&#8217;&#201;tat fran&#231;ais sous pression</h2><p>Coup de gueule &#224; propos des fuites de donn&#233;es qui frappent l&#8217;administration fran&#231;aise. Environ 700 000 particuliers et professionnels sont concern&#233;s par des vols touchant notamment les informations fiscales, cadastrales et les successions, tandis que l&#8217;&#201;ducation nationale aurait &#233;galement &#233;t&#233; compromise. Le groupe ZeroBytes revendique une partie des attaques et relance le d&#233;bat sur la faiblesse des syst&#232;mes publics, la double authentification, le zero trust et la capacit&#233; de l&#8217;&#201;tat &#224; d&#233;tecter rapidement les extractions massives de donn&#233;es. </p><h2>Meta face &#224; un proc&#232;s qui pourrait changer les r&#233;seaux sociaux</h2><p><a href="https://ai.meta.com/about/?utm_source=chatgpt.com">Meta</a> affronte en Californie une offensive judiciaire men&#233;e par plusieurs &#201;tats am&#233;ricains, qui l&#8217;accusent d&#8217;avoir con&#231;u ses plateformes pour maximiser la d&#233;pendance des mineurs. Scroll infini, recommandations algorithmiques, notifications et connaissance du comportement adolescent sont au c&#339;ur d&#8217;un proc&#232;s susceptible de remettre en cause une partie du fonctionnement m&#234;me des r&#233;seaux sociaux. Monde Num&#233;rique avait d&#233;j&#224; consacr&#233; <a href="https://mondenumerique.info/channel/debrief-transat/video/reseaux-sociaux-meta-face-a-la-justice-americaine-debrief-transat?utm_source=chatgpt.com">un d&#233;cryptage au bras de fer judiciaire entre Meta et les &#201;tats am&#233;ricains</a>.</p><h2>Meta : les lunettes connect&#233;es inqui&#232;tent</h2><p>De nouveaux brevets de <a href="https://ai.meta.com/?utm_source=chatgpt.com">Meta</a> imaginent des lunettes capables de s&#233;lectionner les moments importants d&#8217;une journ&#233;e pour en produire un r&#233;sum&#233; vid&#233;o, voire d&#8217;identifier les personnes crois&#233;es. Ces concepts restent des brevets et non des produits annonc&#233;s, mais ils illustrent la tension croissante entre les promesses des lunettes IA et les inqui&#233;tudes li&#233;es &#224; la reconnaissance faciale et au respect de la vie priv&#233;e. Monde Num&#233;rique s&#8217;est d&#233;j&#224; pench&#233; sur <a href="https://mondenumerique.info/channel/monde-numerique-podcast/video/les-lunettes-ia-vont-elles-remplacer-le-smartphone?utm_source=chatgpt.com">les enjeux de confidentialit&#233; des lunettes intelligentes</a> et sur <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/debrief-transat-seedance-affole-hollywood-meta-veut-faire-parler-les-morts?utm_source=chatgpt.com">les brevets de Meta autour de la reconnaissance faciale</a>.</p><h2>Un ChatGPT sp&#233;cial pour les ados</h2><p><a href="https://openai.com/?utm_source=chatgpt.com">OpenAI</a> renforce l&#8217;exp&#233;rience de ChatGPT destin&#233;e aux 13-17 ans avec des garde-fous sp&#233;cifiques pour l&#8217;aide aux devoirs, les conversations sensibles et certaines formes de relations affectives avec l&#8217;assistant. Le syst&#232;me doit &#233;galement mieux d&#233;tecter l&#8217;&#226;ge des utilisateurs et les situations &#224; risque, notamment autour de l&#8217;automutilation ou du suicide, m&#234;me si la question du contournement de ces protections reste enti&#232;re. Monde Num&#233;rique avait d&#233;j&#224; &#233;voqu&#233; <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/lhebdo-0609-a-la-maison-au-bureau-a-lecole-lia-partout?utm_source=chatgpt.com">les dispositifs de s&#233;curit&#233; et de contr&#244;le parental envisag&#233;s pour les jeunes utilisateurs de ChatGPT</a>.</p><h2>La publicit&#233; arrive dans ChatGPT en Europe</h2><p>La publicit&#233; doit faire son apparition dans certaines versions gratuites et Go de ChatGPT en Europe, avec des annonces clairement s&#233;par&#233;es des r&#233;ponses de l&#8217;assistant et contextualis&#233;es selon les requ&#234;tes. Le d&#233;fi pour <a href="https://openai.com/?utm_source=chatgpt.com">OpenAI</a> consiste &#224; d&#233;velopper cette nouvelle source de revenus sans donner l&#8217;impression que les r&#233;ponses de l&#8217;IA sont dict&#233;es par les annonceurs. Le sujet de <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/debrief-transat-assistants-ia-que-nous-preparent-apple-et-openai?utm_source=chatgpt.com">la publicit&#233; dans ChatGPT avait d&#233;j&#224; &#233;t&#233; analys&#233; dans Monde Num&#233;rique</a>.</p><h2>Moins de 15 ans : la France contrainte de revoir sa copie</h2><p>Le Conseil constitutionnel a censur&#233; le c&#339;ur du dispositif fran&#231;ais destin&#233; &#224; interdire l&#8217;acc&#232;s aux r&#233;seaux sociaux aux moins de 15 ans, notamment en raison des cons&#233;quences qu&#8217;un contr&#244;le g&#233;n&#233;ralis&#233; de l&#8217;&#226;ge ferait peser sur l&#8217;ensemble des utilisateurs. Emmanuel Macron souhaite n&#233;anmoins qu&#8217;un nouveau texte poursuive le m&#234;me objectif, alors que les difficult&#233;s techniques et juridiques de cette interdiction avaient d&#233;j&#224; &#233;t&#233; d&#233;taill&#233;es dans <a href="https://mondenumerique.info/blog/rseaux-sociaux-pourquoi-il-est-si-difficile-dinterdire-laccs-aux-mineurs?utm_source=chatgpt.com">Monde Num&#233;rique</a>.</p><h2>L&#8217;IA en vacances : du bon et du moins bon</h2><p>Des voyageurs racontent avoir &#233;t&#233; envoy&#233;s vers des sentiers, h&#244;tels ou restaurants inexistants apr&#232;s avoir confi&#233; leur s&#233;jour &#224; une intelligence artificielle, tandis que J&#233;r&#244;me Colombain rapporte au contraire une exp&#233;rience tr&#232;s positive de ChatGPT pour les transports, les visites et les bonnes adresses. La le&#231;on est surtout m&#233;thodologique : une IA peut &#234;tre un excellent assistant de voyage, mais les informations importantes comme les visas, les formalit&#233;s administratives ou les itin&#233;raires sensibles doivent &#234;tre v&#233;rifi&#233;es aupr&#232;s de sources fiables.</p><h2>Les robots humano&#239;des passent aux travaux pratiques</h2><p>Les comp&#233;titions de robots humano&#239;des organis&#233;es &#224; P&#233;kin ne se limitent plus aux d&#233;monstrations sportives : entretien de chambres d&#8217;h&#244;tel, restauration et t&#226;ches industrielles doivent d&#233;sormais montrer ce que ces machines savent r&#233;ellement accomplir. Les performances de fabricants comme <a href="https://www.unitree.com/?utm_source=chatgpt.com">Unitree Robotics</a> seront particuli&#232;rement observ&#233;es.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/OlWebSY&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/OlWebSY"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p>Version vid&#233;o (22/08/26 &#224; 16h)</p><div id="youtube2-OnTMsvK8sdo" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;OnTMsvK8sdo&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/OnTMsvK8sdo?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/cyberattaques-en-france-letat-pris/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/cyberattaques-en-france-letat-pris/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🎤 « On a prouvé qu’avec quelques millions, on pouvait faire un casque face aux géants. » (Stan Larroque Lynx) [REDIF]]]></title><description><![CDATA[Dans cette rediffusion de la s&#233;rie INNOVATEURS, je vous propose de r&#233;&#233;couter notre entretien avec Stan Larroque, pionnier fran&#231;ais des casques de r&#233;alit&#233; mixte.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/on-a-prouve-quavec-quelques-millions-81f</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/on-a-prouve-quavec-quelques-millions-81f</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Fri, 21 Aug 2026 05:31:02 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg" width="1400" height="1400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/dc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1400,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:184564,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208664410?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!C55G!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc9add5e-de5b-4134-9ced-1d94246323b2_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Parti de presque rien, quelques millions d&#8217;euros et une petite &#233;quipe, <a href="https://mondenumerique.info/person/stan-larroque">Stan Larroque</a> s&#8217;est attaqu&#233; &#224; un secteur domin&#233; par les g&#233;ants de la tech. Il raconte les coulisses de cette aventure entrepreneuriale, faite de paris technologiques, de lev&#233;es de fonds difficiles et de batailles industrielles. Il explique aussi pourquoi le m&#233;tavers tel qu&#8217;il a &#233;t&#233; imagin&#233; par les grandes plateformes n&#8217;a sans doute pas d&#8217;avenir, tandis que la r&#233;alit&#233; mixte trouve aujourd&#8217;hui son v&#233;ritable march&#233; dans les entreprises. Il en profite pour partager sa vision de l&#8217;innovation, qui consiste selon lui &#224; &#171; d&#233;ranger &#187; et &#224; bousculer l&#8217;ordre &#233;tabli. Il &#233;voque &#233;galement les d&#233;fis de l&#8217;entrepreneuriat hardware en France, les d&#233;cisions strat&#233;giques qui ont fa&#231;onn&#233; <a href="https://www.lynx-r.com/">Lynx</a> &#8212; notamment face &#224; Google &#8212; et les montagnes russes &#233;motionnelles que vivent les fondateurs de startups technologiques. Enfin, il confie son admiration pour certaines innovations majeures comme Starlink et explique pourquoi, pour lui, l&#8217;innovation reste avant tout une aventure humaine.</p><h2><strong>Interview : Stan Larroque, fondateur de Lynx Mixed Realities</strong></h2><p><strong>Punchlines</strong></p><ul><li><p><em><strong>&#171; Innover, c&#8217;est d&#233;ranger. &#187;</strong></em></p></li><li><p><em><strong>&#171; Dans une startup tech, l&#8217;asset principal, c&#8217;est le cerveau des gens. &#187;</strong></em></p></li><li><p><em><strong>&#171; Faire du hardware en France ? Ne le faites pas&#8230; mais faites-le quand m&#234;me. &#187;</strong></em></p></li><li><p><em><strong>&#171; Starlink est l&#8217;une des innovations les plus impressionnantes de ces derni&#232;res ann&#233;es. &#187;</strong></em></p></li></ul><h3>Comment une petite startup peut-elle exister face aux g&#233;ants de la tech ?</h3><p>Nous, chez Lynx, on est tr&#232;s concentr&#233;s sur un segment pr&#233;cis : le <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/le-francais-lynx-presente-son-nouveau-casque-de-realite-mixte-stan-larroque-lynx">B2B</a>. Il y a des entreprises pr&#234;tes &#224; payer pour un casque qui leur apporte une vraie valeur dans leur travail. Ce n&#8217;est pas le m&#234;me march&#233; que le grand public. On ne parle pas de millions d&#8217;unit&#233;s comme les smartphones, mais sur un produit avec de bonnes marges, il y a une vraie &#233;conomie possible.</p><h3>La r&#233;alit&#233; virtuelle n&#8217;est-elle pas en train de s&#8217;essouffler ?</h3><p>Je ne pense pas que la VR n&#8217;ait pas d&#8217;avenir. En revanche, je pense que la vision du m&#233;tavers qu&#8217;on nous a pr&#233;sent&#233;e n&#8217;en a pas vraiment. Le grand public a d&#233;couvert la VR presque uniquement &#224; travers la strat&#233;gie de Meta, et ce pari-l&#224; est en train de montrer ses limites. En revanche, dans le monde professionnel, la r&#233;alit&#233; mixte explose. Les entreprises ne sont plus au stade des tests ou des d&#233;monstrateurs. Elles d&#233;ploient vraiment des solutions &#224; grande &#233;chelle, parfois des milliers de casques pour la formation ou les op&#233;rations.</p><h3>Qu&#8217;est-ce que l&#8217;innovation pour toi ?</h3><p>Pour moi, innover, c&#8217;est inventer quelque chose qui trouve un usage. Une innovation, c&#8217;est une invention qui fonctionne dans le monde r&#233;el. Et surtout, <strong>innover, c&#8217;est d&#233;ranger</strong>. Quand tu inventes quelque chose de nouveau, tu bouscules forc&#233;ment l&#8217;ordre &#233;tabli. Tu deviens celui qui agace les acteurs en place. Mais quelque part, c&#8217;est plut&#244;t bon signe.</p><h3>Quelles qualit&#233;s faut-il pour innover ?</h3><p>Il faut ne pas avoir peur. C&#8217;est vraiment la qualit&#233; essentielle. Quand tu montes une startup, tu vis une sorte de sinuso&#239;de permanente : des moments incroyables et d&#8217;autres tr&#232;s difficiles. Il faut aussi s&#8217;entourer des bonnes personnes. Dans une entreprise technologique, l&#8217;actif principal, ce n&#8217;est pas la machine ou la propri&#233;t&#233; intellectuelle : ce sont les gens, leur cerveau, leur capacit&#233; &#224; r&#233;soudre des probl&#232;mes.</p><h3>Quelle innovation t&#8217;impressionne le plus aujourd&#8217;hui ?</h3><p>L&#8217;innovation qui m&#8217;a le plus impressionn&#233; ces derni&#232;res ann&#233;es, c&#8217;est clairement <strong>Starlink</strong>. C&#8217;est un syst&#232;me d&#8217;une complexit&#233; technique incroyable, mais qui est ex&#233;cut&#233; avec une &#233;l&#233;gance remarquable. Aujourd&#8217;hui, on peut avoir du tr&#232;s haut d&#233;bit dans des endroits o&#249; il n&#8217;y avait quasiment pas d&#8217;Internet. C&#8217;est un exemple spectaculaire de ce que la technologie peut apporter concr&#232;tement.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/EBGxIzX&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/EBGxIzX"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/on-a-prouve-quavec-quelques-millions-81f/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/on-a-prouve-quavec-quelques-millions-81f/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Cookies, pixels... Comment sommes-nous tracés sur Internet ? (🤔 Tout comprendre)]]></title><description><![CDATA[Notre navigation en ligne laisse derri&#232;re elle une multitude de traces. Cet &#233;pisode explique comment fonctionnent ces outils et &#224; quoi ils servent.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/cookies-pixels-comment-sommes-nous</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/cookies-pixels-comment-sommes-nous</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Wed, 19 Aug 2026 05:37:23 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2639542,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/211489830?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!TAFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb450a037-25b2-44d6-84ca-b5acb36eded8_1500x1500.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>* Avec le soutien de Frogans : </strong><a href="https://www.f2r2.fr/">https://www.f2r2.fr</a></p><h2>Cookies : utiles, mais parfois intrusifs</h2><p>Un cookie est un petit fichier texte enregistr&#233; par un site dans le navigateur. Certains sont indispensables : ils permettent de rester connect&#233; &#224; un service, de conserver un panier d&#8217;achat ou de m&#233;moriser une langue et des pr&#233;f&#233;rences.</p><p>Les choses se compliquent avec les cookies tiers, d&#233;pos&#233;s par des acteurs ext&#233;rieurs au site consult&#233;, notamment &#224; des fins publicitaires. Ils peuvent servir au <strong>retargeting</strong>, cette technique qui fait r&#233;appara&#238;tre sur d&#8217;autres sites des publicit&#233;s correspondant &#224; des produits pr&#233;c&#233;demment consult&#233;s.</p><p>En Europe, les cookies non essentiels sont encadr&#233;s et le consentement de l&#8217;utilisateur est requis dans de nombreux cas. La <a href="https://www.cnil.fr/fr/cookies-et-autres-traceurs/que-dit-la-loi">CNIL</a> d&#233;finit les r&#232;gles applicables &#224; ces traceurs. Certaines banni&#232;res utilisent cependant des &#171; dark patterns &#187;, des choix graphiques con&#231;us pour inciter davantage &#224; accepter qu&#8217;&#224; refuser.</p><h2>Pixels invisibles : quand les e-mails nous observent</h2><p>Plus discrets encore, les pixels de suivi sont de minuscules images int&#233;gr&#233;es dans des pages Web ou des courriels. Lorsqu&#8217;elles sont charg&#233;es, elles peuvent signaler qu&#8217;un message a &#233;t&#233; ouvert et fournir diverses informations sur la consultation.</p><p>Cette technique est notamment utilis&#233;e dans les newsletters pour mesurer le taux d&#8217;ouverture et mieux comprendre le comportement des lecteurs. Mais elle soul&#232;ve des questions de vie priv&#233;e, car le destinataire n&#8217;a pas toujours conscience d&#8217;&#234;tre suivi.</p><p>En 2026, la <a href="https://www.cnil.fr/fr/pixels-de-suivi-dans-les-courriers-electroniques-vous-devez-etre-mieux-informes">CNIL</a> a pr&#233;cis&#233; les r&#232;gles applicables aux pixels de suivi dans les courriers &#233;lectroniques. Le sujet avait &#233;galement &#233;t&#233; &#233;voqu&#233; dans <a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/debrief-transat-apple-attaque-openai-lia-bouleverse-lemploi">le D&#233;brief Transat de Monde Num&#233;rique du 17 juillet 2026</a>.</p><p>Des services comme <a href="https://support.google.com/mail/answer/145919">Gmail</a> ou <a href="https://support.apple.com/guide/mail/protect-email-privacy-mlhlp1205/mac">Mail d&#8217;Apple</a> proposent par ailleurs des m&#233;canismes destin&#233;s &#224; limiter certaines formes de suivi li&#233;es au chargement des images.</p><h2>Fingerprinting et liens personnalis&#233;s</h2><p>Le pistage ne repose pas uniquement sur les cookies. Les param&#232;tres ajout&#233;s &#224; certaines adresses Web peuvent permettre de savoir d&#8217;o&#249; vient un clic ou comment un contenu a &#233;t&#233; partag&#233;.</p><p>Autre m&#233;thode : le fingerprinting, ou empreinte num&#233;rique du navigateur. Taille de l&#8217;&#233;cran, langue, fuseau horaire, syst&#232;me d&#8217;exploitation ou navigateur peuvent &#234;tre combin&#233;s afin de tenter de reconna&#238;tre un appareil sans avoir besoin d&#8217;y d&#233;poser un cookie.</p><p>Sur mobile, les syst&#232;mes d&#8217;exploitation utilisent &#233;galement des identifiants publicitaires, dont l&#8217;acc&#232;s est d&#233;sormais soumis &#224; diff&#233;rents r&#233;glages et autorisations.</p><h2>Comment limiter le suivi ?</h2><p>Refuser les cookies non indispensables, bloquer les cookies tiers dans son navigateur, utiliser certaines extensions ou supprimer r&#233;guli&#232;rement les cookies permet de r&#233;duire une partie du pistage.</p><p>Tous ces outils ne sont pas n&#233;cessairement malveillants : mesurer une audience ou m&#233;moriser les pr&#233;f&#233;rences d&#8217;un utilisateur peut &#234;tre utile au fonctionnement d&#8217;un service. La v&#233;ritable question est celle de la transparence : qui collecte quelles informations, pendant combien de temps et dans quel but ?</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/gWumyfv&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/gWumyfv"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/cookies-pixels-comment-sommes-nous/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/cookies-pixels-comment-sommes-nous/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🎤 De l’exosquelette médical au robot humanoïde costaud (Jean-Louis Constanza, Wandercraft) [REDIF]]]></title><description><![CDATA[Je vous propose de r&#233;&#233;couter notre rencontre avec Jean-Louis Constanza, cofondateur de Wandercraft, l&#8217;une des startups fran&#231;aises les plus avanc&#233;es dans le domaine de la robotique humano&#239;de.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/de-lexosquelette-medical-au-robot</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/de-lexosquelette-medical-au-robot</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Mon, 17 Aug 2026 05:31:39 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg" width="1400" height="1400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1400,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:260175,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208664246?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!s1a5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dde99a3-a906-475c-95d6-f81cca686651_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Parti d&#8217;un projet profond&#233;ment personnel &#8212; aider son fils &#224; remarcher &#8212; Jean&#8209;Louis Constanza raconte comment <a href="https://www.wandercraft.eu/">Wandercraft</a> est devenu un acteur majeur des exosquelettes m&#233;dicaux avant de se lancer dans les robots humano&#239;des industriels. Il revient sur la naissance de Calvin, le robot d&#233;velopp&#233; avec Renault, capable de porter des charges lourdes dans les usines, et explique pourquoi la robotique repr&#233;sente selon lui un enjeu strat&#233;gique majeur pour l&#8217;Europe. Il partage &#233;galement sa vision de l&#8217;innovation, son regard sur l&#8217;intelligence artificielle, les bouleversements &#224; venir sur l&#8217;emploi et les raisons pour lesquelles il estime que les robots humano&#239;des vont transformer profond&#233;ment notre &#233;conomie et notre soci&#233;t&#233;.</p><h2>&#127908; INVIT&#201; : Jean-Louis Constanza - Cofondateur de Wandercraft</h2><blockquote><h3>Punchlines</h3><ul><li><p><em><strong>Les robots vont cr&#233;er et remplacer des emplois.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>La robotique, c&#8217;est le dernier train europ&#233;en &#224; prendre.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>On ne voit pas encore ce que cette r&#233;volution va produire.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>L&#8217;innovation, ce n&#8217;est pas l&#8217;invention, c&#8217;est la diffusion.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Ceux qui n&#8217;auront pas de robots seront d&#233;class&#233;s.</strong></em></p></li></ul></blockquote><p>=================================</p><h3>Comment est n&#233;e Wandercraft ?</h3><p>L&#8217;histoire de Wandercraft est directement li&#233;e &#224; mon fils Oscar, qui a perdu la marche tr&#232;s jeune &#224; cause d&#8217;une maladie g&#233;n&#233;tique. Un jour, il m&#8217;a demand&#233; pourquoi, puisque j&#8217;&#233;tais ing&#233;nieur en robotique, je ne fabriquais pas un robot pour l&#8217;aider &#224; marcher. &#192; l&#8217;&#233;poque, la marche robotique &#233;tait encore un sujet de laboratoire. J&#8217;ai alors rencontr&#233; Nicolas Simon, un ing&#233;nieur visionnaire, et nous avons d&#233;cid&#233; de cr&#233;er un exosquelette totalement auto-&#233;quilibr&#233;. L&#8217;id&#233;e n&#8217;&#233;tait pas simplement de faire bouger des jambes, mais de cr&#233;er un v&#233;ritable robot humano&#239;de capable de marcher seul. Douze ans plus tard, Wandercraft &#233;quipe aujourd&#8217;hui plus de 150 h&#244;pitaux dans le monde avec ses exosquelettes m&#233;dicaux.</p><h3>Pourquoi avoir &#233;volu&#233; vers les robots humano&#239;des industriels ?</h3><p>Nous avons compris que notre plateforme robotique avait un potentiel bien plus large. Nos exosquelettes &#233;taient d&#233;j&#224; capables de porter des charges lourdes avec une stabilit&#233; extr&#234;me. Quand Renault est venu nous voir, l&#8217;id&#233;e &#233;tait claire : utiliser cette technologie pour les t&#226;ches p&#233;nibles et dangereuses dans les usines. Nous avons alors d&#233;velopp&#233; Calvin 40, un robot humano&#239;de con&#231;u en quarante jours capable de porter quarante kilos. Aujourd&#8217;hui, Calvin travaille d&#233;j&#224; sur des lignes de production automobile. Il transporte des pneus, des caisses et des charges r&#233;p&#233;titives que les humains supportent difficilement pendant huit heures d&#8217;affil&#233;e.</p><h3>Les robots humano&#239;des &#224; la maison sont-ils proches ?</h3><p>Oui, mais pas imm&#233;diatement. On sait d&#233;j&#224; comment construire ces robots. Le vrai d&#233;fi, c&#8217;est la s&#233;curit&#233; et la fiabilit&#233;. Dans une maison, un robot doit pouvoir interagir avec des humains, &#233;viter un enfant, un animal, des objets fragiles et manipuler des charges importantes sans danger. Cela demande un niveau de s&#233;curit&#233; extr&#234;mement &#233;lev&#233;. Je pense qu&#8217;il faudra encore trois &#224; quatre ans avant de voir des tests s&#233;rieux dans des environnements domestiques. Mais le v&#233;ritable enjeu n&#8217;est pas de faire un robot qui passe l&#8217;aspirateur. Le sujet majeur, ce sont les personnes &#226;g&#233;es, les personnes handicap&#233;es et la disparition progressive des aidants humains. Sans robots, je ne vois pas comment nos soci&#233;t&#233;s vont faire face au vieillissement d&#233;mographique.</p><h3>Qu&#8217;est-ce que l&#8217;innovation selon toi ?</h3><p>L&#8217;innovation, c&#8217;est apporter quelque chose de profond&#233;ment utile que les gens n&#8217;avaient jamais vu auparavant. Une technologie vraiment innovante ressemble toujours un peu &#224; de la magie. Mais l&#8217;innovation ne se limite pas &#224; l&#8217;invention. Le plus difficile, c&#8217;est de transformer une invention en produit largement diffus&#233;. Et cela demande &#233;norm&#233;ment de r&#233;sistance. Toute innovation rencontre du scepticisme, du cynisme ou du rejet. On vous explique constamment que ce n&#8217;est pas possible, que ce n&#8217;est pas utile ou que cela ne marchera jamais. C&#8217;est pr&#233;cis&#233;ment pour cela que l&#8217;innovation reste l&#8217;une des aventures humaines les plus difficiles.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/KKGpqwr&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/KKGpqwr"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/de-lexosquelette-medical-au-robot/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/de-lexosquelette-medical-au-robot/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[L’IA sous surveillance (🇫🇷🇨🇦 Debrief Transat 14/08/26)]]></title><description><![CDATA[Les contenus g&#233;n&#233;r&#233;s par IA d&#233;sormais marqu&#233;s par un filigrane &#8226; Spotify &#233;carte les artistes IA virtuels &#8226; Suno veut devenir le Spotify la musique par IA &#8226; Google attaqu&#233; par la presse fran&#231;aise]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/lia-sous-surveillance-debrief-transat</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/lia-sous-surveillance-debrief-transat</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Sat, 15 Aug 2026 06:01:06 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:8055498,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/211109919?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UwmD!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7658352e-cee4-49cf-b4f4-131826d9ef1b_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/uLNSvgW&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://audmns.com/uLNSvgW"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><p>Avec Bruno Guglielminetti (<a href="https://moncarnet.com/?utm_source=chatgpt.com">Mon Carnet</a>)</p><h2>Claude veut laisser une empreinte invisible</h2><p><a href="https://www.anthropic.com/">Anthropic</a> pr&#233;pare un syst&#232;me de filigrane pour mieux identifier les contenus produits par Claude, dans le contexte des nouvelles obligations de transparence li&#233;es &#224; l&#8217;IA. Mais il reste de nombreuses zones grises : quid des simples modifications, traductions, corrections, etc. Une nouvelle tendance qui pourrait cependant se g&#233;n&#233;raliser. </p><h2>Quand les enseignants pi&#232;gent les copier-coller IA</h2><p>Des enseignants utilisent la technique du &#8220;prompt injection&#8221;, en dissimulant des instructions dans leurs sujets, afin de rep&#233;rer les &#233;tudiants qui rendent des devoirs g&#233;n&#233;r&#233;s par intelligence artificielle.</p><h2>Spotify contre la musique IA, Suno prend la voie inverse</h2><p>Spotify veut limiter l&#8217;invasion de la musique IA en signalant les contenus avec un badge. Ceux-ci seront exclus des recommandations &#233;ditoriales et personnalis&#233;es. De son c&#244;t&#233;, <a href="https://suno.com/blog/series-d-announcement?utm_source=chatgpt.com">Suno</a>, au contraire ambitionne de devenir une plateforme majeure de cr&#233;ation musicale assist&#233;e par IA.</p><h2>AI Overviews : la presse fran&#231;aise attaque Google</h2><p>L&#8217;arriv&#233;e en France des r&#233;sum&#233;s g&#233;n&#233;r&#233;s par IA dans la recherche <a href="https://about.google/">Google</a> ravive le conflit avec les &#233;diteurs de presse, qui redoutent une chute du trafic vers leurs sites et r&#233;clament une meilleure r&#233;mun&#233;ration de leurs contenus. </p><h2>X et YouTube resserrent la r&#233;mun&#233;ration des cr&#233;ateurs</h2><p><a href="https://x.com/">X</a> durcit &#224; son tour les crit&#232;res permettant aux comptes d&#8217;&#234;tre r&#233;mun&#233;r&#233;s, avec l&#8217;espoir de r&#233;duire une partie des contenus racoleurs, copi&#233;s ou g&#233;n&#233;r&#233;s industriellement par IA pour provoquer artificiellement de l&#8217;engagement. <a href="https://www.youtube.com/">YouTube</a> rel&#232;ve &#233;galement certaines barri&#232;res d&#8217;acc&#232;s &#224; la mon&#233;tisation, soulevant la question de l&#8217;avenir des petits cr&#233;ateurs face &#224; des plateformes de plus en plus s&#233;lectives.</p><h2>Spotify veut permettre de zapper les pubs des podcasts</h2><p><a href="https://www.spotify.com/">Spotify</a> exp&#233;rimente des fonctions permettant de passer plus intelligemment certains segments d&#8217;un podcast, notamment la publicit&#233;, ce qui fait r&#233;agir les producteurs ind&#233;pendants. L&#8217;enjeu d&#233;passe le confort d&#8217;&#233;coute : si le dispositif s&#8217;&#233;tend, il pourrait rebattre les cartes de la publicit&#233; audio et renforcer la valeur des messages lus directement par les animateurs.</p><h2>Zuckerberg promet la superintelligence pour tous</h2><p>Dans sa lettre intitul&#233;e <a href="https://about.fb.com/news/2026/08/the-future-is-for-everyone/">The Future is for Everyone</a>, <strong>Mark Zuckerberg (<a href="https://about.meta.com/">Meta</a>)</strong> d&#233;fend une superintelligence largement accessible plut&#244;t que concentr&#233;e entre les mains de quelques institutions. Derri&#232;re cette profession de foi se joue aussi une bataille industrielle et politique, alors que progressent les inqui&#233;tudes sur l&#8217;emploi, l&#8217;impact des centres de donn&#233;es et le pouvoir pris par les g&#233;ants technologiques.</p><h2>Muse Glimmer : Meta revient vers les mod&#232;les ouverts</h2><p>En parall&#232;le, <a href="https://about.meta.com/">Meta</a> lance <strong>Muse Glimmer</strong>, un mod&#232;le agentique dont les poids peuvent &#234;tre t&#233;l&#233;charg&#233;s et modifi&#233;s et qui peut fonctionner localement sur du mat&#233;riel grand public. La transcription parle d&#8217;open source ; plus pr&#233;cis&#233;ment, Meta publie ses poids sous licence Apache 2.0, ce qui marque surtout un retour offensif vers les mod&#232;les ouverts face aux solutions ferm&#233;es et &#224; la mont&#233;e des acteurs chinois.</p><h2>OpenAI freine Astra face au risque cyber</h2><p><a href="https://openai.com/index/responding-next-frontier-critical-cyber-capabilities/">OpenAI</a> a suspendu certaines activit&#233;s internes autour de son nouveau mod&#232;le Astra tant que des mesures de s&#233;curit&#233; renforc&#233;es ne sont pas en place. Les premi&#232;res &#233;valuations en programmation autonome et cybers&#233;curit&#233; sugg&#232;rent des capacit&#233;s suffisamment avanc&#233;es pour justifier des environnements isol&#233;s, des acc&#232;s plus restreints et une surveillance accrue.</p><h2>Les robots livreurs bient&#244;t sur les routes fran&#231;aises</h2><p>Un nouveau cadre r&#232;glementaire fran&#231;ais ouvre la voie &#224; l&#8217;homologation et &#224; la circulation de robots &#233;lectriques de livraison autonomes. Ceux-ci pourront circuler uniquement sur la chauss&#233;e et pas sur les trottoirs. </p><h2>Pixel 11 : Google mise davantage sur le logiciel que sur le design</h2><p><a href="https://store.google.com/category/phones?hl=en-US">Google</a> d&#233;voile sa nouvelle famille de smartphones Pixel 11, Pixel 11 Pro, Pixel 11 Pro XL et Pixel 11 Pro Fold, tous &#233;quip&#233;s du processeur Tensor G6. Apr&#232;s une premi&#232;re prise en main, Bruno Guglielminetti d&#233;crit surtout une &#233;volution logicielle : IA plus rapide, consommation mieux ma&#238;tris&#233;e et nouvelles fonctions photo, notamment pour la basse lumi&#232;re.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/uLNSvgW&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/uLNSvgW"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p>Version vid&#233;o (le 15/08/26 &#224; 16h00)</p><div id="youtube2-VO_Z9CmZG7E" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;VO_Z9CmZG7E&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/VO_Z9CmZG7E?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/lia-sous-surveillance-debrief-transat/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/lia-sous-surveillance-debrief-transat/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🎤 Pourquoi la Chine prend une longueur d’avance dans la course aux robots humanoïdes (Stéphane Bohbot, Innov8) [REDIF]]]></title><description><![CDATA[Les robots humano&#239;des progressent &#224; une vitesse spectaculaire, mais leur autonomie reste encore un d&#233;fi majeur.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-chine-prend-une-longueur</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-chine-prend-une-longueur</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Fri, 14 Aug 2026 05:31:14 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg" width="1400" height="1400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1400,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:189531,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208664105?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8IND!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72f07571-537f-4722-9764-332f7c2a7d19_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>&#127908; INTERVIEW : St&#233;phane Bohbot - Fondateur et PDG d&#8217;Innov8</h2><blockquote><h2>L&#8217;essentiel</h2><ul><li><p><em><strong>Les robots deviennent plus abordables et donc un robot humano&#239;de basique est annonc&#233; &#224; moins de 20 000 euros.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>L&#8217;enjeu maintenant, c&#8217;est que le robot comprenne le monde.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Le plus gros march&#233; sera un march&#233; de robots &#224; domicile qui nous aideront dans les t&#226;ches m&#233;nag&#232;res demain.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>La Chine est en supr&#233;matie sur le hardware, il n&#8217;y a pas de d&#233;bat.</strong></em><br>=================================</p></li></ul></blockquote><h3>Les robots humano&#239;des chinois ont impressionn&#233; le monde avec leurs performances lors du Nouvel An chinois. O&#249; en est r&#233;ellement la technologie ?</h3><p>Ce spectacle a montr&#233; un niveau d&#8217;excellence impressionnant dans les mouvements, la synchronisation et la dext&#233;rit&#233; des robots. Il y a encore un an, les robots &#233;taient beaucoup plus rigides, alors qu&#8217;aujourd&#8217;hui on arrive &#224; des mouvements d&#8217;une fluidit&#233; incroyable, parfois m&#234;me sup&#233;rieure &#224; celle de l&#8217;homme. Mais il faut comprendre qu&#8217;un robot visible dans une d&#233;monstration n&#8217;est pas forc&#233;ment autonome : il a encore besoin d&#8217;un op&#233;rateur pour &#234;tre orient&#233; et guid&#233;.</p><h3>Pourquoi l&#8217;autonomie des robots reste-t-elle encore un d&#233;fi ?</h3><p>La partie m&#233;canique a &#233;norm&#233;ment progress&#233;. Aujourd&#8217;hui, les robots ont une excellente stabilit&#233;, une bonne mobilit&#233; et un &#233;quilibre beaucoup plus fiable qu&#8217;il y a quelques ann&#233;es. L&#8217;enjeu maintenant est l&#8217;apprentissage du monde : reconna&#238;tre les objets, comprendre comment les saisir, les manipuler et &#233;voluer dans un environnement avec des humains. Pour cela, on utilise notamment des mod&#232;les d&#8217;intelligence artificielle, de l&#8217;entra&#238;nement par vid&#233;o et des simulations num&#233;riques.</p><h3>Quand pourra-t-on avoir un robot humano&#239;de chez soi ?</h3><p>Le r&#234;ve ultime est le robot domestique capable de d&#233;barrasser une table, ranger un lave-vaisselle, plier une chemise ou faire du repassage. Mais je pense qu&#8217;il faudra encore environ dix ans avant d&#8217;avoir ces robots chez nous en toute s&#233;curit&#233;. Avant cela, ils vont progressivement arriver dans les entreprises, les magasins ou les h&#244;tels, dans des environnements plus contr&#244;l&#233;s.</p><h3>Pourquoi la Chine semble-t-elle en avance dans la robotique ?</h3><p>La Chine b&#233;n&#233;ficie d&#8217;une puissance industrielle exceptionnelle, avec une supply chain tr&#232;s proche, beaucoup d&#8217;ing&#233;nieurs, des investissements massifs et des liens tr&#232;s forts entre le public et le priv&#233;. Leur capacit&#233; &#224; cr&#233;er rapidement des prototypes et des produits est impressionnante. En Europe, notre opportunit&#233; est plut&#244;t de nous concentrer sur le logiciel, l&#8217;intelligence artificielle, les services et les applications.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/ZnHTcdo&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/ZnHTcdo"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-chine-prend-une-longueur/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-chine-prend-une-longueur/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🔎 USB : comment cette petite prise a changé nos vies numériques ? (Tout comprendre)]]></title><description><![CDATA[Ordinateurs, smartphones, consoles, appareils photo, disques externes ou chargeurs : la m&#234;me prise permet aujourd&#8217;hui de transf&#233;rer des donn&#233;es, recharger des appareils et transmettre de la vid&#233;o.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/usb-comment-cette-petite-prise-a</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/usb-comment-cette-petite-prise-a</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Wed, 12 Aug 2026 05:30:47 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:4883075,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/210743766?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!PlbK!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf40a9ec-69e9-402c-9dcb-5ccd22d12db1_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>* &#201;pisode soutenu par Frogans : </strong><a href="http://ttps://www.f2r2.fr">https://www.f2r2.fr</a></p><h2>Avant l&#8217;USB, brancher un appareil &#233;tait une aventure</h2><p>Dans les ann&#233;es 1980 et 1990, chaque p&#233;riph&#233;rique informatique poss&#233;dait pratiquement son propre connecteur. Souris, claviers, imprimantes, modems, scanners ou disques externes utilisaient des ports diff&#233;rents, avec leurs pilotes et leurs r&#233;glages sp&#233;cifiques.</p><p>L&#8217;USB, pour Universal Serial Bus, appara&#238;t au milieu des ann&#233;es 1990 avec une ambition simple : cr&#233;er une interface commune capable de connecter facilement les p&#233;riph&#233;riques &#224; l&#8217;ordinateur.</p><p>Sa grande nouveaut&#233; est aussi de faire passer &#224; la fois les donn&#233;es et l&#8217;&#233;lectricit&#233;. Plus besoin, dans de nombreux cas, d&#8217;une alimentation s&#233;par&#233;e. Et surtout, l&#8217;USB permet de brancher un p&#233;riph&#233;rique sans red&#233;marrer l&#8217;ordinateur : le fameux &#171; plug and play &#187;.</p><h2>Le grand bazar des normes</h2><p>Le succ&#232;s de l&#8217;USB va cependant produire un effet paradoxal. Plus la norme &#233;volue, plus ses appellations deviennent difficiles &#224; comprendre.</p><p>USB 3.0, USB 3.1, USB 3.2, g&#233;n&#233;rations diff&#233;rentes, d&#233;bits de 5, 10, 20, 40 ou 80 Gbit/s : deux connecteurs peuvent avoir exactement la m&#234;me apparence tout en offrant des performances tr&#232;s diff&#233;rentes.</p><p>Le probl&#232;me est encore plus visible avec l&#8217;USB-C. Le &#171; C &#187; d&#233;signe avant tout la forme du connecteur, et non ses performances. Deux c&#226;bles USB-C peuvent ainsi avoir des capacit&#233;s tr&#232;s diff&#233;rentes en mati&#232;re de transfert de donn&#233;es, de recharge ou de vid&#233;o.</p><p>L&#8217;<a href="https://www.usb.org/usbc?utm_source=chatgpt.com">USB-IF, l&#8217;organisme qui d&#233;finit et accompagne les standards USB</a>, tente justement de rendre les performances plus lisibles, notamment en mettant davantage en avant les d&#233;bits plut&#244;t que les noms parfois obscurs des g&#233;n&#233;rations.</p><h2>USB-C : enfin une prise universelle ?</h2><p>L&#8217;USB-C apporte une am&#233;lioration imm&#233;diatement visible : il est r&#233;versible. Plus besoin de retourner trois fois le connecteur avant de trouver le bon sens.</p><p>Mais sa polyvalence va beaucoup plus loin. Selon l&#8217;appareil, le c&#226;ble et les sp&#233;cifications utilis&#233;es, une prise USB-C peut transporter des donn&#233;es, alimenter un appareil, recharger un ordinateur ou transmettre un signal vid&#233;o.</p><p>La recharge a notamment pris une nouvelle dimension avec USB Power Delivery. La technologie permet &#224; l&#8217;appareil et au chargeur de n&#233;gocier la puissance adapt&#233;e. Avec les sp&#233;cifications actuelles, l&#8217;USB Power Delivery peut atteindre jusqu&#8217;&#224; 240 watts avec un c&#226;ble USB-C compatible.</p><p>C&#8217;est aussi ce qui explique l&#8217;importance prise par l&#8217;USB-C dans les smartphones, tablettes et ordinateurs portables.</p><h2>Pourquoi l&#8217;Europe impose l&#8217;USB-C</h2><p>L&#8217;Union europ&#233;enne a voulu mettre fin &#224; la multiplication des chargeurs et connecteurs propri&#233;taires. Depuis le 28 d&#233;cembre 2024, plusieurs cat&#233;gories d&#8217;appareils &#233;lectroniques vendus dans l&#8217;UE doivent utiliser l&#8217;USB-C pour la recharge. Les ordinateurs portables ont b&#233;n&#233;fici&#233; d&#8217;un d&#233;lai suppl&#233;mentaire et sont concern&#233;s depuis le 28 avril 2026.</p><p>L&#8217;objectif est double : simplifier la vie des utilisateurs et r&#233;duire la quantit&#233; de d&#233;chets &#233;lectroniques g&#233;n&#233;r&#233;s par les chargeurs et c&#226;bles incompatibles.</p><p>Cette r&#233;glementation a notamment contribu&#233; &#224; faire dispara&#238;tre le connecteur Lightning des nouveaux iPhone europ&#233;ens au profit de l&#8217;USB-C.</p><h2>Une prise universelle, mais pas sans risques</h2><p>L&#8217;USB simplifie &#233;norm&#233;ment nos usages, mais il peut aussi devenir un vecteur d&#8217;attaque. Brancher un appareil ou une cl&#233; USB inconnue sur son ordinateur peut exposer celui-ci &#224; des logiciels malveillants.</p><p>La prudence vaut &#233;galement pour les prises USB publiques : une simple recharge peut, selon le mat&#233;riel utilis&#233; et les circonstances, pr&#233;senter des risques de s&#233;curit&#233;.</p><p>Apr&#232;s avoir &#233;t&#233; con&#231;u pour mettre fin &#224; la jungle des connecteurs, l&#8217;USB est donc devenu une v&#233;ritable infrastructure du num&#233;rique. L&#8217;USB-C semble aujourd&#8217;hui s&#8217;imposer comme son visage universel, mais derri&#232;re cette prise unique se cache toujours une grande diversit&#233; de performances et de fonctionnalit&#233;s.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/HABNUPa&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/HABNUPa"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/usb-comment-cette-petite-prise-a/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/usb-comment-cette-petite-prise-a/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🎙️ « J’ai dit non aux millions pour protéger VLC » (Jean-Baptiste Kempf, Kyber) [REDIF]]]></title><description><![CDATA[&#192; l&#8217;occasion de cette rediffusion, nous vous proposons de revenir sur notre &#233;change avec Jean-Baptiste Kempf, co-cr&#233;ateur du logiciel VLC.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/jai-dit-non-aux-millions-pour-proteger-502</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/jai-dit-non-aux-millions-pour-proteger-502</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Mon, 10 Aug 2026 05:30:30 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg" width="1400" height="1400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1400,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:215813,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208663958?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FrFL!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F255a682e-6a9d-473b-8ec9-ee550c1534ae_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>&#127908; INTERVIEW : Jean-Baptiste Kempf - Co-cr&#233;ateur de VLC</h2><blockquote><p><strong>L&#8217;essentiel</strong></p><ul><li><p><em><strong>Refuser l&#8217;argent sur VLC, c&#8217;&#233;tait la bonne chose &#224; faire.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>L&#8217;open source, &#231;a appartient &#224; tout le monde.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Innover, c&#8217;est d&#233;placer l&#8217;&#233;tat de l&#8217;art.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>La qualit&#233; pour innover, c&#8217;est ne pas avoir peur.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>L&#8217;IA est un acc&#233;l&#233;rateur, pas un rempla&#231;ant.</strong></em></p><p>=================================</p></li></ul></blockquote><p>C&#8217;est une histoire qui fait d&#233;sormais partie de la saga fran&#231;aise des technologies. Au d&#233;but des ann&#233;es 2000, des &#233;tudiants de l&#8217;&#233;cole Centrale Paris cr&#233;ent VLC, un logiciel capable de lire tous les formats vid&#233;o. Cela deviendra le logiciel fran&#231;ais le plus t&#233;l&#233;charg&#233; au monde, utilis&#233; par des centaines de millions de personnes. Jean-Baptiste Kempf, co-cr&#233;ateur de VLC, raconte cette aventure. Il d&#233;voile l&#8217;envers du d&#233;cor, comment une technologie open source a suscit&#233; bien des app&#233;tits, et il explique pourquoi il a refus&#233; des offres de rachat mirobolantes. Il raconte aussi ce qui se cache derri&#232;re VLC : les cyberattaques, les fausses versions et les tentatives de d&#233;tournement. Il partage aussi son parcours hors VLC, avec Shadow, Vente Priv&#233;e, Scaleway et aujourd&#8217;hui Kyber, une solution de transmission &#224; tr&#232;s faible latence pour contr&#244;ler &#224; distance ordinateurs, robots ou drones, en open source avec une licence commerciale. Enfin, il livre sa vision de l&#8217;innovation qui, pour lui, consiste &#224; &#8220;d&#233;placer l&#8217;&#233;tat de l&#8217;art&#8221;, &#224; condition de &#8220;ne faut pas avoir peur&#8221;. L&#8217;occasion d&#8217;&#233;voquer la culture du risque et de l&#8217;&#233;chec en France. Il se confie &#233;galement sur son usage de l&#8217;IA, un &#8220;super stagiaire&#8221; pour coder plus vite, qui ne remplace pas l&#8217;humain, mais qui pose un vrai d&#233;fi pour la formation des juniors.</p><h2>Comment est n&#233; VLC ?</h2><p>VLC n&#8217;a pas &#233;t&#233; con&#231;u comme un produit standard. C&#8217;est l&#8217;aboutissement de plusieurs projets &#233;tudiants &#224; Centrale, li&#233;s au r&#233;seau du campus. &#192; l&#8217;origine, il y avait l&#8217;id&#233;e de faire transiter un flux vid&#233;o sur le r&#233;seau local, et ensuite le projet a &#233;t&#233; relanc&#233; en open source. Il a fallu trois ans pour convaincre l&#8217;&#233;cole de passer en licence GPL, et &#231;a s&#8217;est fait le 1er f&#233;vrier 2001. Le logiciel &#8220;client&#8221; s&#8217;appelait Vid&#233;olan Client, puis c&#8217;est devenu VLC, et la plupart des gens l&#8217;utilisent juste comme lecteur vid&#233;o.</p><h2>Pourquoi avoir refus&#233; des offres financi&#232;res &#233;normes pour VLC ?</h2><p>Parce que cela n&#8217;aurait pas &#233;t&#233; moral. VLC n&#8217;est pas &#224; moi, c&#8217;est des milliers de personnes qui ont contribu&#233;, des g&#233;n&#233;rations d&#8217;&#233;tudiants. On aurait pu faire &#233;norm&#233;ment d&#8217;argent avec notre base install&#233;e &#233;norme, surtout via la marque et le site web. Mais d&#233;truire la confiance, d&#233;truire la communaut&#233; en deux ans &#8220;par calcul&#8221;, je ne pouvais pas. Je n&#8217;aurais pas pu dormir la nuit. Donc j&#8217;ai refus&#233; des sommes &#224; huit chiffres.</p><h2>En quoi consiste ton nouveau projet Kyber ?</h2><p>Kyber, c&#8217;est h&#233;rit&#233; de Shadow, o&#249; je suis pass&#233; &#233;galement : c&#8217;est l&#8217;id&#233;e de contr&#244;ler des machines &#224; distance, avec de tr&#232;s faibles latences. &#199;a peut &#234;tre des ordinateurs puissants avec GPU pour l&#8217;IA, du rendu 3D ou du gaming, mais aussi des drones, des robots, des v&#233;hicules autonomes qui ne sont pas totalement autonomes. On apporte les briques r&#233;seau, l&#8217;encodage/d&#233;codage vid&#233;o &#224; tr&#232;s faible latence, et la synchronisation de tous les flux : audio, vid&#233;o, capteurs, clavier, souris, gamepad. Et il faut aussi s&#8217;adapter aux conditions r&#233;seau, sans pouvoir &#8220;attendre&#8221; comme Netflix : quand tu contr&#244;les un robot, c&#8217;est la vraie vie.</p><h2>Qu&#8217;est-ce que l&#8217;innovation pour toi et quelles qualit&#233;s faut-il pour innover ?</h2><p>Pour moi, innover, c&#8217;est d&#233;placer l&#8217;&#233;tat de l&#8217;art : soit en recherche, soit avec des produits vraiment nouveaux. Le probl&#232;me, c&#8217;est quand tout le monde se dit innovant : &#224; la fin, plus personne ne l&#8217;est. Et la qualit&#233; indispensable, c&#8217;est ne pas avoir peur. En France, on a eu un vrai changement culturel : l&#8217;&#233;chec fait moins peur, beaucoup plus de dipl&#244;m&#233;s veulent aller en start-up qu&#8217;avant. Et il faut &#233;viter la monoculture : c&#8217;est la diversit&#233; qui fait apprendre.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/RZQdQVT&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/RZQdQVT"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/jai-dit-non-aux-millions-pour-proteger-502/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/jai-dit-non-aux-millions-pour-proteger-502/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Agents IA, souris informatique, ultra-intelligence, IA hors de contrôle… Récap de la semaine]]></title><description><![CDATA[Voici un r&#233;capitulatif des &#233;pisodes de la semaine de Monde Num&#233;rique. Bonne &#233;coute !]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/agents-ia-tout-savoir-sur-la-souris</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/agents-ia-tout-savoir-sur-la-souris</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Sun, 09 Aug 2026 08:41:52 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2><strong>&#127908; Moltbook et OpenClaw : les IA commencent-elles &#224; travailler sans nous ? (Nicolas Guyon, Comptoir IA) [REDIF]</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;&#127908; Moltbook et OpenClaw : les IA commencent-elles &#224; travailler sans nous ? (Nicolas Guyon, Comptoir IA) [REDIF]&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="&#127908; Moltbook et OpenClaw : les IA commencent-elles &#224; travailler sans nous ? (Nicolas Guyon, Comptoir IA) [REDIF]" title="&#127908; Moltbook et OpenClaw : les IA commencent-elles &#224; travailler sans nous ? (Nicolas Guyon, Comptoir IA) [REDIF]" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Han5!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F34e63c9d-03ec-4edf-a0a0-c6e25c6d5f19_1200x1200.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Lundi 3 ao&#251;t 2026</strong> (<span>Rediffusion du </span>10 f&#233;vrier 2026)</p><p>Les agents IA ne se contentent plus de r&#233;pondre : ils peuvent agir sur nos ordinateurs, communiquer entre eux et fonctionner avec une certaine autonomie. Nicolas Guyon d&#233;crypte Moltbook, r&#233;seau social r&#233;serv&#233; aux IA, et OpenClaw, qui donne aux agents acc&#232;s &#224; des outils, des fichiers et des services num&#233;riques.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/moltbook-et-openclaw-les-ia-commencent-elles-a-travailler-sans-nous-nicolas-guyon-comptoir-ia-redif">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>Pourquoi la souris n&#8217;a jamais disparu (&#129300; Tout comprendre)</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Pourquoi la souris n'a jamais disparu (&#129300; Tout comprendre)&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Pourquoi la souris n'a jamais disparu (&#129300; Tout comprendre)" title="Pourquoi la souris n'a jamais disparu (&#129300; Tout comprendre)" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!EPmY!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc1def54f-50b2-49f3-884b-2360bd52ba34_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Mercredi 5 ao&#251;t 2026</p><p>Comment un petit bo&#238;tier invent&#233; dans les ann&#233;es 1960 est-il devenu l&#8217;un des accessoires les plus durables de l&#8217;informatique ? Cet &#233;pisode retrace l&#8217;histoire de la souris, explique son fonctionnement et montre pourquoi elle reste irrempla&#231;able pour de nombreux usages malgr&#233; les &#233;crans tactiles et les nouvelles interfaces.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/pourquoi-la-souris-na-jamais-disparu-tout-comprendre">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>&#127908; Pourquoi les agents IA vont bouleverser le travail humain (Aymeric Roucher, ing&#233;nieur IA) [REDIF]</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;&#127908; Pourquoi les agents IA vont bouleverser le travail humain (Aymeric Roucher, ing&#233;nieur IA) [REDIF]&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="&#127908; Pourquoi les agents IA vont bouleverser le travail humain (Aymeric Roucher, ing&#233;nieur IA) [REDIF]" title="&#127908; Pourquoi les agents IA vont bouleverser le travail humain (Aymeric Roucher, ing&#233;nieur IA) [REDIF]" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!k3td!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1cc53b51-e042-4ae7-9d07-cb6d2aba01b6_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Vendredi 7 ao&#251;t 2026</strong> (<span>Rediffusion du </span>17 f&#233;vrier 2026)</p><p>L&#8217;IA entre dans une nouvelle phase avec des agents capables d&#8217;accomplir seuls des t&#226;ches sur ordinateur. L&#8217;ing&#233;nieur Aymeric Roucher explique pourquoi cette progression de l&#8217;autonomie pourrait transformer profond&#233;ment le travail, l&#8217;&#233;conomie et la place des humains face aux machines.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/pourquoi-les-agents-ia-vont-bouleverser-le-travail-humain-aymeric-roucher-ingenieur-ia-redif">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><h2><strong>Des IA hors de contr&#244;le attaquent plusieurs entreprises (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat)</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg" width="1200" height="1200" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1200,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Des IA hors de contr&#244;le attaquent plusieurs entreprises (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 08/08/26)&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Des IA hors de contr&#244;le attaquent plusieurs entreprises (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 08/08/26)" title="Des IA hors de contr&#244;le attaquent plusieurs entreprises (&#127467;&#127479;&#127464;&#127462; Debrief Transat 08/08/26)" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LEys!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40174827-026f-4a8a-ab93-3273ba8be08d_1200x1200.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Samedi 8 ao&#251;t 2026</p><p>Les incidents impliquant des agents IA se multiplient, avec de v&#233;ritables tentatives d&#8217;intrusion informatique. Au programme &#233;galement : le renforcement de la surveillance des mod&#232;les les plus puissants aux &#201;tats-Unis, les progr&#232;s d&#8217;OpenAI en math&#233;matiques, Gemini dans Maps et la contestation des r&#233;sum&#233;s IA de Google Search.</p><p style="text-align: center;"><strong><a href="https://mondenumerique.info/podcast/monde-numerique/episode/des-ia-hors-de-controle-attaquent-plusieurs-entreprises-debrief-transat-080826">&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</a></strong></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/agents-ia-tout-savoir-sur-la-souris/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/agents-ia-tout-savoir-sur-la-souris/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Des IA hors de contrôle attaquent plusieurs entreprises (🇫🇷🇨🇦 Debrief Transat 08/08/26)]]></title><description><![CDATA[Les incidents impliquant des agents IA se multiplient &#8226; Le futur ChatGPT r&#233;sout des probl&#232;mes math&#233;matiques in&#233;dits &#8226; Les lecteurs pr&#233;f&#232;rent les histoires &#233;crites par IA]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/des-ia-hors-de-controle-debrief-transat</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/des-ia-hors-de-controle-debrief-transat</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Sat, 08 Aug 2026 06:01:24 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:5117637,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/210191440?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!_nLN!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37683a69-57e1-413d-8758-8eb8e9a7c93a_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/fNcCMRh&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://audmns.com/fNcCMRh"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><p><em><strong>Avec Bruno Guglielminetti (<a href="https://moncarnet.com/">Mon Carnet</a>)</strong></em></p><h3>Les agents IA franchissent la ligne rouge</h3><p>Les incidents impliquant des mod&#232;les d&#8217;<strong>OpenAI</strong>, <strong>Anthropic</strong> et <strong>Meta</strong> se multiplient apr&#232;s plusieurs exp&#233;rimentations ayant d&#233;bouch&#233; sur de v&#233;ritables tentatives d&#8217;intrusion informatique. Nous revenons sur ces cas spectaculaires rendus possibles par des d&#233;fauts de s&#233;curit&#233; au niveau d&#8217;un op&#233;rateur tiers. </p><h3>Washington veut encadrer les mod&#232;les les plus puissants</h3><p>Face &#224; la multiplication des incidents, l&#8217;administration am&#233;ricaine pr&#233;pare un renforcement des contr&#244;les sur les mod&#232;les d&#8217;IA les plus avanc&#233;s. Les laboratoires devront fournir davantage d&#8217;informations techniques avant le d&#233;ploiement de leurs mod&#232;les, tandis que les solutions ouvertes pourraient b&#233;n&#233;ficier d&#8217;un traitement diff&#233;rent.</p><h3>Un nouveau mod&#232;le d&#8217;OpenAI r&#233;sout des probl&#232;mes math&#233;matiques insolubles</h3><p>Le futur mod&#232;le Astra d&#8217;OpenAI serait capable de r&#233;soudre plusieurs probl&#232;mes math&#233;matiques r&#233;put&#233;s insolubles depuis des d&#233;cennies. Une d&#233;monstration qui illustre les progr&#232;s spectaculaires des mod&#232;les sp&#233;cialis&#233;s et relance le d&#233;bat sur leur impact pour la recherche scientifique.</p><h3>Microsoft mise sur le &#171; Zero Trust &#187; pour s&#233;curiser l&#8217;IA</h3><p>Microsoft propose une nouvelle approche de confinement inspir&#233;e du mod&#232;le de cybers&#233;curit&#233; &#171; Zero Trust &#187;. L&#8217;objectif est de limiter les risques li&#233;s aux agents autonomes en consid&#233;rant chaque interaction comme potentiellement suspecte.</p><h3>Apple d&#233;bord&#233; par les faux signalements g&#233;n&#233;r&#233;s par l&#8217;IA</h3><p>La plateforme de chasse aux bugs d&#8217;Apple a &#233;t&#233; satur&#233;e par des milliers de signalements erron&#233;s produits par des IA sp&#233;cialis&#233;es en cybers&#233;curit&#233;. L&#8217;entreprise a d&#251; instaurer des quotas afin de pr&#233;server le travail des &#233;quipes humaines charg&#233;es de v&#233;rifier chaque alerte.</p><h3>Google Earth retire une fonction IA d&#233;tourn&#233;e</h3><p>Une nouvelle fonction de g&#233;n&#233;ration visuelle dans Google Earth a rapidement &#233;t&#233; utilis&#233;e pour fabriquer de fausses sc&#232;nes de guerre, de catastrophes ou de crises humanitaires. Google l&#8217;a retir&#233;e en urgence afin de limiter les risques de d&#233;sinformation.</p><h3>Google Maps accueille un v&#233;ritable agent IA</h3><p>Dans plus de 160 pays, Google Maps int&#232;gre d&#233;sormais un agent conversationnel capable de rechercher un restaurant, r&#233;server une table ou r&#233;aliser diverses actions &#224; la voix pendant la navigation. Une &#233;volution qui rapproche l&#8217;assistant IA de v&#233;ritables capacit&#233;s d&#8217;action.</p><h3>Les m&#233;dias veulent dissuader d&#8217;utiliser les r&#233;sum&#233;s IA de Google </h3><p>Le d&#233;ploiement des r&#233;ponses g&#233;n&#233;r&#233;es par IA dans Google Search provoque une vive r&#233;action chez certains m&#233;dias, qui expliquent comment d&#233;sactiver cette fonctionnalit&#233;. Influenc&#233;s, les internautes r&#233;agissent n&#233;gativement &#224; cette innovation. </p><h3>Les lecteurs pr&#233;f&#232;rent les histoires &#233;crites par IA</h3><p>Une &#233;tude surprenante r&#233;v&#232;le que les lecteurs trouvent les nouvelles g&#233;n&#233;r&#233;es sont plus facile &#224; lire. Les lecteurs ont un &#224; priori favorable pour les auteurs humains mais en r&#233;alit&#233; ils pl&#233;biscitent les &#233;crits par IA lors d&#8217;un test &#224; l&#8217;aveugle. </p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/fNcCMRh&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; Ecouter l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/fNcCMRh"><span>&#127911; Ecouter l'&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p>Vid&#233;o (8/8/26 &#224; 16h)</p><div id="youtube2-O_wRjU3JT7w" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;O_wRjU3JT7w&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/O_wRjU3JT7w?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/des-ia-hors-de-controle-debrief-transat/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/des-ia-hors-de-controle-debrief-transat/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🎤 IA : pourquoi les agents vont bouleverser le travail humain (Aymeric Roucher, auteur de « Ultra-intelligence ») {REDIF]]]></title><description><![CDATA[L&#8217;intelligence artificielle entre dans une nouvelle phase avec l&#8217;arriv&#233;e des agents capables d&#8217;agir seuls sur des outils num&#233;riques.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/ia-pourquoi-les-agents-vont-bouleverser</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/ia-pourquoi-les-agents-vont-bouleverser</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Fri, 07 Aug 2026 05:30:35 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg" width="1400" height="1400" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1400,&quot;width&quot;:1400,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:262823,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208663833?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8iLP!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff4b87952-1df7-4695-9847-53bc5e14352e_1400x1400.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>&#127908; INTERVIEW : Aymeric Roucher - Ing&#233;nieur en machine learning, auteur de &#171; Ultra-intelligence, jusqu&#8217;o&#249; iront les IA ? &#187;</h2><h2>L&#8217;essentiel</h2><blockquote><ul><li><p><em><strong>Tout ce qui compte, c&#8217;est l&#8217;impact qu&#8217;elles peuvent avoir dans la vie r&#233;elle.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Les agents IA sont d&#233;j&#224; capables de faire du travail pour nous.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>L&#8217;intelligence de ces mod&#232;les progresse et permet d&#8217;atteindre des seuils d&#8217;autonomie.</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Ne pas avoir d&#8217;IA, dans le monde de demain, je pense que &#231;a va &#234;tre plus important que l&#8217;&#233;nergie comme ressource.</strong></em></p></li></ul></blockquote><p>=================================</p><h3>Vous expliquez que la notion d&#8217;intelligence artificielle g&#233;n&#233;rale est d&#233;pass&#233;e. Pourquoi ?</h3><p>Je pense que vouloir absolument une IA qui nous d&#233;passe sur tous les domaines n&#8217;est pas un crit&#232;re tr&#232;s utile. Ce qui compte, c&#8217;est ce que ces IA sont capables de faire dans la vie r&#233;elle. Une IA peut &#234;tre moins forte que nous dans certains domaines, mais &#234;tre capable d&#8217;avoir un impact &#233;norme dans d&#8217;autres. C&#8217;est pour cela que je m&#8217;int&#233;resse davantage &#224; la notion d&#8217;ultra-intelligence et &#224; des mesures comme l&#8217;autonomie des agents IA.</p><h3>Les agents IA semblent &#234;tre au c&#339;ur de la prochaine r&#233;volution. Comment fonctionnent-ils ?</h3><p>Un agent IA, c&#8217;est un mod&#232;le de langage auquel on donne des outils suppl&#233;mentaires pour agir. Il peut utiliser une recherche web, envoyer des mails, manipuler un tableur ou interagir avec un ordinateur. Ce qui est int&#233;ressant, c&#8217;est de mesurer la dur&#233;e des t&#226;ches qu&#8217;il est capable de r&#233;aliser seul. On est pass&#233; de mod&#232;les capables d&#8217;auto-compl&#233;ter un texte &#224; des agents capables de r&#233;soudre des t&#226;ches qui prennent plusieurs heures &#224; un humain.</p><h3>L&#8217;intelligence artificielle va-t-elle remplacer beaucoup de m&#233;tiers ?</h3><p>Je pense que beaucoup de m&#233;tiers vont &#234;tre transform&#233;s. Dans certains domaines, on gardera des experts, mais ces experts feront le travail de beaucoup plus de personnes qu&#8217;avant. L&#8217;IA va progresser dans tous les m&#233;tiers qui peuvent &#234;tre r&#233;alis&#233;s sur ordinateur. Le d&#233;fi sera de retrouver une place dans un monde o&#249; la concurrence arrive dans de nombreux domaines en m&#234;me temps.</p><h3>L&#8217;Europe risque-t-elle de rester spectatrice de cette r&#233;volution ?</h3><p>Oui, car l&#8217;IA d&#233;pend &#233;norm&#233;ment de la puissance de calcul et des moyens disponibles. Les &#201;tats-Unis disposent aujourd&#8217;hui d&#8217;un avantage consid&#233;rable avec leurs grands laboratoires et leurs infrastructures. L&#8217;Europe a de bonnes entreprises, mais elle manque de ressources pour rivaliser au m&#234;me niveau.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/MkTslrT&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/MkTslrT"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/ia-pourquoi-les-agents-vont-bouleverser/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/ia-pourquoi-les-agents-vont-bouleverser/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[🤔 Pourquoi la souris n'a jamais disparu ? (Tout comprendre)]]></title><description><![CDATA[Derri&#232;re cet accessoire pos&#233; &#224; c&#244;t&#233; de notre clavier se cache une invention qui a r&#233;volutionn&#233; notre mani&#232;re d&#8217;utiliser les ordinateurs.]]></description><link>https://mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-souris-na-jamais-disparu</link><guid isPermaLink="false">https://mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-souris-na-jamais-disparu</guid><dc:creator><![CDATA[Monde Numérique]]></dc:creator><pubDate>Wed, 05 Aug 2026 05:31:51 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_webp, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png" width="1456" height="1456" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1456,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2070496,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/i/208729604?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_424, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_848, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1272, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HucX!, /__u/mondenumerique.substack.com/w_1456, /__u/mondenumerique.substack.com/c_limit, /__u/mondenumerique.substack.com/f_auto, /__u/mondenumerique.substack.com/q_auto:good, /__u/mondenumerique.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f8ab896-0798-4a67-baa8-13a375ba8a03_3000x3000.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>&#8211; S&#233;rie &#171; Tout comprendre &#187;, avec le soutien de Frogans.</strong><br>En savoir plus sur Frogans : <a href="https://www.f2r2.fr">https://www.f2r2.fr</a></p><h3>Une invention qui a chang&#233; l&#8217;informatique</h3><p>Avant la souris, utiliser un ordinateur signifiait taper des lignes de commande au clavier. Dans les ann&#233;es 1960, l&#8217;ing&#233;nieur Douglas Engelbart imagine une nouvelle fa&#231;on d&#8217;interagir avec les machines gr&#226;ce &#224; un dispositif permettant de d&#233;placer un curseur &#224; l&#8217;&#233;cran.</p><p>Pr&#233;sent&#233;e lors de la c&#233;l&#232;bre <a href="https://www.youtube.com/watch?v=yJDv-zdhzMY">&#171; Mother of All Demos &#187;</a> en 1968, cette invention ouvre la voie &#224; l&#8217;informatique moderne, bien avant l&#8217;arriv&#233;e des ordinateurs personnels.</p><h3>De Xerox &#224; Apple</h3><p>La souris reste longtemps cantonn&#233;e aux laboratoires de recherche avant d&#8217;&#234;tre perfectionn&#233;e au Xerox PARC, o&#249; naissent &#233;galement l&#8217;interface graphique, le r&#233;seau Ethernet ou encore l&#8217;impression laser.</p><p>C&#8217;est finalement Apple qui d&#233;mocratise cette innovation avec le Lisa, puis surtout le Macintosh en 1984, en faisant de la souris le symbole d&#8217;une informatique plus intuitive et accessible.</p><h3>Comment fonctionne une souris ?</h3><p>Le principe est simple : transformer un mouvement physique en d&#233;placement du pointeur &#224; l&#8217;&#233;cran.</p><p>Apr&#232;s les premi&#232;res souris &#224; roues m&#233;caniques, les mod&#232;les &#224; boule dominent pendant plusieurs d&#233;cennies avant d&#8217;&#234;tre remplac&#233;s par les souris optiques puis laser. Aujourd&#8217;hui, un capteur analyse en permanence la surface sous la souris afin de calculer ses d&#233;placements avec une grande pr&#233;cision.</p><h3>La souris a-t-elle encore un avenir ?</h3><p>Malgr&#233; la g&#233;n&#233;ralisation des &#233;crans tactiles, des commandes vocales et des interfaces en r&#233;alit&#233; virtuelle, la souris conserve un avantage d&#233;cisif : sa pr&#233;cision.</p><p>Pour retoucher une image, monter une vid&#233;o, concevoir un document ou utiliser un logiciel professionnel, elle demeure souvent l&#8217;outil le plus efficace. Comme le clavier avant elle, la souris ne dispara&#238;t pas : elle continue simplement d&#8217;&#233;voluer aux c&#244;t&#233;s des nouvelles interfaces.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://audmns.com/tpKZcCc&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://audmns.com/tpKZcCc"><span>&#127911; &#201;couter l&#8217;&#233;pisode</span></a></p><div><hr></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-souris-na-jamais-disparu/comments&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Laissez un commentaire.&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/mondenumerique.substack.com/p/pourquoi-la-souris-na-jamais-disparu/comments"><span>Laissez un commentaire.</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://www.mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Visitez le site Web&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://www.mondenumerique.info"><span>Visitez le site Web</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;mailto:contact@mondenumerique.info&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Devenez annonceur&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="mailto:contact@mondenumerique.info"><span>Devenez annonceur</span></a></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://mondenumerique.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;S'abonner&quot;,&quot;language&quot;:&quot;fr&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Abonnement gratuit</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Tapez votre e-mail&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="S'abonner"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item></channel></rss>