<script data-pm-proxy="intercept"></script><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[opensource]]></title><description><![CDATA[Une fois par semaine, reçois dans ta boîte mail le condensé de tout ce qu’il ne fallait pas rater dans la tech : levées, SaaS, apps, dramas, VC… tout est là.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ypbn!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F67924db6-e218-4b79-8565-73c4d7d203f7_1280x1280.png</url><title>opensource</title><link>https://opensourcefr.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Tue, 01 Sep 2026 06:57:47 GMT</lastBuildDate><atom:link href="/__u/opensourcefr.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[opensource]]></copyright><language><![CDATA[fr]]></language><webMaster><![CDATA[contact@opensourcemedia.co]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[contact@opensourcemedia.co]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[opensource]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[opensource]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[contact@opensourcemedia.co]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[contact@opensourcemedia.co]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[opensource]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[Et si le vrai moat de Nvidia n’était plus ses GPU ?]]></title><description><![CDATA[Cette semaine&#8230; Nvidia veut poss&#233;der l&#8217;usine &#224; IA, la Chine acc&#233;l&#232;re sur les robots, a16z mise sur le hardware, Anthropic automatise la recherche et Google transforme Search en agent.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/et-si-le-vrai-moat-de-nvidia-netait</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/et-si-le-vrai-moat-de-nvidia-netait</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 31 Aug 2026 08:15:16 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>Nvidia ne vend plus seulement des GPU. Elle veut vendre toute l&#8217;usine &#224; IA.</p></li><li><p>Les &#201;tats-Unis peuvent bloquer les robots chinois. Pas leur avance industrielle.</p></li><li><p>Apr&#232;s le software, a16z veut financer les usines de l&#8217;IA.</p></li><li><p>L&#8217;IA commence &#224; am&#233;liorer l&#8217;IA.</p></li><li><p>Les constructeurs auto chinois veulent que leur prochaine voiture ait des jambes.</p></li><li><p>Google ne veut plus seulement t&#8217;aider &#224; chercher un vol. Il veut organiser le voyage.</p></li></ul><div><hr></div><h2>Nvidia ne vend plus seulement des GPU. Elle veut vendre toute l&#8217;usine &#224; IA.</h2><p>Pendant longtemps, l&#8217;histoire de Nvidia &#233;tait simple : l&#8217;IA explose, tout le monde veut des GPU, Nvidia fabrique les meilleurs et imprime de l&#8217;argent. Puis Amazon, Google et les autres hyperscalers ont commenc&#233; &#224; d&#233;velopper leurs propres puces. Forc&#233;ment, une question s&#8217;est install&#233;e : si les GPU deviennent moins diff&#233;renciants, qu&#8217;est-ce qui prot&#232;ge r&#233;ellement Nvidia ?</p><p>La r&#233;ponse commence &#224; appara&#238;tre. Nvidia ne veut plus simplement vendre le moteur. Elle veut vendre la voiture enti&#232;re.</p><p>Avec son architecture Vera Rubin, l&#8217;entreprise assemble GPU, CPU, m&#233;moire, r&#233;seau, stockage et acc&#233;l&#233;rateurs sp&#233;cialis&#233;s dans des syst&#232;mes complets. Et &#224; mesure que les data centers IA grossissent, ce qui se passe autour du GPU devient presque aussi important que le GPU lui-m&#234;me.</p><p>Le probl&#232;me n&#8217;est plus uniquement de calculer vite. Il faut aussi d&#233;placer les bonnes donn&#233;es au bon endroit, au bon moment, sans gaspiller une quantit&#233; absurde d&#8217;&#233;nergie. Un GPU surpuissant qui attend ses donn&#233;es reste surtout un GPU extr&#234;mement cher qui ne fait rien.</p><p>C&#8217;est l&#224; que Nvidia tente de d&#233;placer son avantage comp&#233;titif. La soci&#233;t&#233; affirme notamment que son CPU Vera peut am&#233;liorer fortement certaines op&#233;rations en supprimant des goulets d&#8217;&#233;tranglement autour du stockage et de la m&#233;moire.</p><p>Le signal derri&#232;re tout &#231;a est assez clair : apr&#232;s la course au compute brut, on entre dans une course &#224; l&#8217;efficacit&#233;. M&#233;moire, interconnexions, r&#233;seau, stockage et consommation &#233;nerg&#233;tique deviennent des champs de bataille.</p><p>Et c&#8217;est probablement l&#224; que le moat de Nvidia devient plus difficile &#224; copier. Construire un GPU concurrent est d&#233;j&#224; compliqu&#233;. Construire tout l&#8217;&#233;cosyst&#232;me mat&#233;riel et logiciel qui permet &#224; des milliers de machines de fonctionner comme une seule l&#8217;est encore davantage.</p><p>Nvidia n&#8217;essaie donc plus seulement de gagner la guerre des semi-conducteurs. Elle veut devenir l&#8217;architecture par d&#233;faut des usines qui produisent de l&#8217;intelligence artificielle.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-E1j!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd790db0c-f7e7-479e-b173-2143609237e6_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Les &#201;tats-Unis peuvent bloquer les robots chinois. Pas leur avance industrielle.</h2><p>Washington durcit les barri&#232;res autour des drones et des robots &#233;trangers. Restrictions r&#233;glementaires, droits de douane, s&#233;curit&#233; nationale : la Chine est clairement dans le viseur.</p><p>Le raisonnement se comprend. Un robot autonome ou un drone peut &#234;tre une cam&#233;ra, un outil militaire, une machine logistique ou un &#233;quipement critique. Les &#201;tats-Unis n&#8217;ont pas sp&#233;cialement envie que leurs infrastructures strat&#233;giques d&#233;pendent de technologies produites chez leur principal rival g&#233;opolitique.</p><p>Le probl&#232;me, c&#8217;est que fermer son march&#233; ne fait pas dispara&#238;tre l&#8217;avantage industriel chinois.</p><p>Sur les humano&#239;des, environ 22 000 unit&#233;s ont &#233;t&#233; livr&#233;es au premier semestre 2026, avec une tr&#232;s large domination chinoise. Les cinq plus gros fabricants mondiaux en volume sont chinois et repr&#233;sentent ensemble 86 % des livraisons.</p><p>Ce chiffre raconte surtout que la robotique n&#8217;est pas uniquement une bataille d&#8217;IA. Un robot doit &#234;tre produit, assembl&#233; et vendu &#224; un co&#251;t acceptable. Il faut des batteries, moteurs, capteurs, composants &#233;lectroniques, fournisseurs et usines. Sur cette partie-l&#224;, la Chine poss&#232;de une machine industrielle difficile &#224; rattraper.</p><p>Et l&#8217;avantage peut se renforcer tout seul. Plus les fabricants produisent, plus les co&#251;ts baissent. Plus les prix baissent, plus ils vendent. Plus ils vendent, plus ils collectent de donn&#233;es dans le monde r&#233;el. Et ces donn&#233;es peuvent ensuite am&#233;liorer les robots.</p><p>Les barri&#232;res am&#233;ricaines peuvent donc prot&#233;ger le march&#233; domestique, mais elles ne suppriment pas cette courbe de co&#251;ts. Les fabricants chinois peuvent simplement acc&#233;l&#233;rer ailleurs : Europe, Asie du Sud-Est, Moyen-Orient, Am&#233;rique latine.</p><p>On pourrait alors se retrouver avec plusieurs march&#233;s de la robotique : un &#233;cosyst&#232;me am&#233;ricain et alli&#233; ax&#233; sur la s&#233;curit&#233; et la conformit&#233;, un &#233;cosyst&#232;me chinois ax&#233; sur les co&#251;ts et les volumes, et des acteurs comme le Japon, la Cor&#233;e du Sud ou Ta&#239;wan tentant de se positionner entre les deux.</p><p>La mondialisation technologique ne dispara&#238;t pas vraiment. Elle devient r&#233;gionale. Et dans la robotique, la g&#233;opolitique devient presque une feature produit.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg" width="1024" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!prYJ!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fff31885a-aad1-42a9-a353-030f2b597383_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Apr&#232;s le software, a16z veut financer les usines de l&#8217;IA.</h2><p>Andreessen Horowitz vient de lancer un fonds de 1,1 milliard de dollars baptis&#233; &#8220;Machine Age&#8221;. Son objectif : financer l&#8217;infrastructure physique n&#233;cessaire au d&#233;veloppement de l&#8217;IA.</p><p>Puces, m&#233;moire, data centers, interconnexions, robots, refroidissement, &#233;nergie, mat&#233;riaux, immobilier industriel. Bref, &#233;norm&#233;ment de choses que l&#8217;univers du venture software a longtemps pr&#233;f&#233;r&#233; &#233;viter parce qu&#8217;elles co&#251;taient trop cher et scalaient moins facilement qu&#8217;un SaaS.</p><p>C&#8217;est pr&#233;cis&#233;ment ce qui rend l&#8217;annonce int&#233;ressante.</p><p>a16z fait partie des firmes qui ont popularis&#233; l&#8217;id&#233;e que le software pouvait avaler des industries enti&#232;res gr&#226;ce &#224; des co&#251;ts marginaux extr&#234;mement faibles. Mais l&#8217;IA g&#233;n&#233;rative ram&#232;ne brutalement la tech vers le monde physique. Chaque requ&#234;te n&#233;cessite du compute. Le compute demande des puces. Les puces demandent de la m&#233;moire, du r&#233;seau, du refroidissement et surtout beaucoup d&#8217;&#233;lectricit&#233;.</p><p>Une entreprise sp&#233;cialis&#233;e dans le refroidissement liquide d&#8217;un data center peut donc devenir aussi strat&#233;gique pour l&#8217;IA qu&#8217;une startup construisant une nouvelle application.</p><p>C&#8217;est le retour de la vieille histoire des pelles pendant la ru&#233;e vers l&#8217;or, sauf que les pelles font plusieurs tonnes et consomment quelques m&#233;gawatts.</p><p>On voit surtout appara&#238;tre une deuxi&#232;me phase du boom IA. La premi&#232;re &#233;tait tr&#232;s visible : mod&#232;les, copilotes, agents, applications. La suivante sera probablement beaucoup plus industrielle. Et elle sera aussi beaucoup plus gourmande en capitaux.</p><p>Financer une app demande quelques millions. Construire un data center peut demander plusieurs milliards. Cette nouvelle vague va donc probablement m&#233;langer venture capital, dette, private equity et financement d&#8217;infrastructure.</p><p>Apr&#232;s quinze ans &#224; entendre que &#8220;software is eating the world&#8221;, la suite est assez amusante : le software a mang&#233; le monde. Maintenant, il lui faut &#233;norm&#233;ment d&#8217;&#233;lectricit&#233; pour le dig&#233;rer.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Low angle view of Andreessen Horowitz office building facade with company logo&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Low angle view of Andreessen Horowitz office building facade with company logo" title="Low angle view of Andreessen Horowitz office building facade with company logo" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!P_hA!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F185f2294-a497-4d2b-8aee-31f3a4d5d0ee_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>L&#8217;IA commence &#224; am&#233;liorer l&#8217;IA.</h2><p>Anthropic vient de publier une exp&#233;rience assez fascinante : utiliser des syst&#232;mes d&#8217;IA comme chercheurs automatis&#233;s afin d&#8217;am&#233;liorer l&#8217;alignement d&#8217;autres mod&#232;les.</p><p>Le principe ressemble &#233;tonnamment au travail d&#8217;un chercheur classique. Le syst&#232;me consulte la litt&#233;rature disponible, propose une m&#233;thode, entra&#238;ne un mod&#232;le, mesure le r&#233;sultat, conserve ce qui fonctionne et abandonne ce qui &#233;choue. Puis il recommence.</p><p>Sur dix benchmarks consacr&#233;s &#224; des comportements ind&#233;sirables, le syst&#232;me est parvenu &#224; am&#233;liorer les r&#233;sultats sur chacun d&#8217;eux sans d&#233;grader les performances g&#233;n&#233;rales du mod&#232;le.</p><p>Mais le chiffre le plus spectaculaire est ailleurs : dans les tests d&#8217;Anthropic, la meilleure m&#233;thode trouv&#233;e par le chercheur automatis&#233; d&#233;passait en moyenne les solutions propos&#233;es par des humains exp&#233;riment&#233;s au bout de six heures.</p><p>Anthropic pousse m&#234;me la comparaison &#233;conomique : environ 4 dollars par heure d&#8217;inf&#233;rence pour le syst&#232;me automatis&#233;, contre 150 dollars par heure vers&#233;s aux chercheurs humains de l&#8217;&#233;tude.</p><p>Il faut &#233;videmment relativiser. Les humains ont construit les benchmarks, produit la litt&#233;rature, d&#233;fini les objectifs et cr&#233;&#233; tout l&#8217;environnement dans lequel l&#8217;agent travaille. On n&#8217;est pas face &#224; une IA qui se r&#233;&#233;crit myst&#233;rieusement toute seule pendant la nuit.</p><p>Mais on voit appara&#238;tre une petite boucle de self-improvement. Une IA aide &#224; construire une meilleure IA, qui pourrait ensuite devenir meilleure pour faire de la recherche, puis contribuer &#224; am&#233;liorer encore la g&#233;n&#233;ration suivante.</p><p>Le vrai risque est connu : un syst&#232;me devient tr&#232;s performant pour optimiser exactement ce qu&#8217;on lui demande de mesurer. Si le benchmark est mauvais, il peut devenir extr&#234;mement bon pour optimiser la mauvaise chose.</p><p>La valeur humaine pourrait donc progressivement se d&#233;placer. Moins de temps consacr&#233; &#224; tester manuellement des centaines d&#8217;hypoth&#232;ses. Davantage de temps consacr&#233; &#224; d&#233;cider quelles questions valent vraiment la peine d&#8217;&#234;tre pos&#233;es.</p><p>Le bottleneck n&#8217;est peut-&#234;tre bient&#244;t plus la capacit&#233; &#224; exp&#233;rimenter. Ce sont les id&#233;es.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg" width="1024" height="769" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:769,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6Yl8!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F99fd182b-01b3-445e-b7ba-f7679f4dd216_1024x769.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Les constructeurs auto chinois veulent que leur prochaine voiture ait des jambes.</h2><p>La hype autour des humano&#239;des n&#8217;a rien de nouveau. Tesla parle d&#8217;Optimus depuis des ann&#233;es et Boston Dynamics fait danser des robots sur Internet depuis assez longtemps pour qu&#8217;on ait presque arr&#234;t&#233; d&#8217;&#234;tre surpris.</p><p>Mais on passe progressivement du prototype &#224; la strat&#233;gie industrielle.</p><p>La division robotique de Xpeng vient de lever plus de 900 millions de dollars pour une valorisation sup&#233;rieure &#224; 6,3 milliards. Chery pr&#233;pare potentiellement l&#8217;introduction en bourse de sa filiale robotique AiMOGA. BYD a pr&#233;sent&#233; son propre humano&#239;de. Changan, GAC, Li Auto, SAIC et Seres travaillent &#233;galement sur le sujet.</p><p>Pourquoi autant de constructeurs automobiles ?</p><p>Parce qu&#8217;ils poss&#232;dent d&#233;j&#224; une grande partie des briques n&#233;cessaires : batteries, moteurs &#233;lectriques, capteurs, &#233;lectronique, software embarqu&#233;, cha&#238;nes de production et expertise du manufacturing.</p><p>Faire marcher un humano&#239;de dans un labo est une chose. En fabriquer 100 000 &#224; un co&#251;t supportable en est une autre. Sur ce deuxi&#232;me sujet, l&#8217;industrie automobile a quelques d&#233;cennies d&#8217;exp&#233;rience.</p><p>Il y a aussi une motivation beaucoup plus terre-&#224;-terre : les marges.</p><p>Le march&#233; automobile chinois est extr&#234;mement concurrentiel. Les prix baissent et les marges se compressent. Pour un constructeur ayant d&#233;j&#224; investi des milliards dans l&#8217;IA, les batteries, les moteurs et les usines, r&#233;utiliser cette infrastructure pour adresser un autre march&#233; devient assez logique.</p><p>C&#8217;est ce qui rend la strat&#233;gie de Tesla plus lisible avec le recul. Tesla ne se voit pas r&#233;ellement comme une simple entreprise automobile. Elle veut construire des machines autonomes capables de percevoir leur environnement, prendre des d&#233;cisions et agir.</p><p>Une voiture autonome est d&#233;j&#224; une sorte de robot. Optimus change surtout la forme.</p><p>Vision, capteurs, IA, moteurs, batteries, simulation et manufacturing restent au c&#339;ur des deux produits.</p><p>Le vrai combat sera probablement de r&#233;ussir &#224; r&#233;unir les deux moiti&#233;s : le hardware et l&#8217;IA. Les industriels chinois sont extr&#234;mement forts sur le corps. Les acteurs am&#233;ricains restent tr&#232;s comp&#233;titifs sur le cerveau.</p><p>Celui qui r&#233;unira les deux &#224; grande &#233;chelle pourrait ouvrir un march&#233; beaucoup plus important que celui des voitures.</p><p>La voiture &#233;tait peut-&#234;tre simplement le premier robot de Tesla.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg" width="1024" height="724" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:724,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!kEW0!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96f71f31-d891-4c26-aa1b-091f6a31fe04_1024x724.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Google ne veut plus seulement t&#8217;aider &#224; chercher un vol. Il veut organiser le voyage.</h2><p>Google transforme progressivement AI Mode en agent de voyage.</p><p>On peut d&#233;sormais lui demander de chercher des vols, suivre l&#8217;&#233;volution des prix, comparer des h&#244;tels, afficher des tarifs en miles ou en points et aider &#224; aller jusqu&#8217;&#224; la r&#233;servation.</p><p>Tu lui expliques quand et o&#249; tu veux partir, avec tes contraintes, et Google recherche les meilleures options parmi plus de 300 compagnies a&#233;riennes et sites sp&#233;cialis&#233;s. Si le prix ne te convient pas, tu peux demander &#224; AI Mode de le surveiller et recevoir une alerte en cas de changement.</p><p>C&#244;t&#233; h&#244;tels, la logique va encore plus loin. Tu d&#233;cris ton voyage et tes pr&#233;f&#233;rences, AI Mode propose une s&#233;lection, affiche les avis et les informations importantes puis t&#8217;accompagne vers la r&#233;servation gr&#226;ce &#224; des partenaires comme Booking, Expedia, Hilton ou Marriott.</p><p>Le changement para&#238;t subtil, mais il est profond.</p><p>Pendant vingt ans, Google &#233;tait surtout une porte d&#8217;entr&#233;e : tu cherches, il fournit des liens, puis tu pars sur un autre site pour agir.</p><p>Le nouveau mod&#232;le ressemble plut&#244;t &#224; &#231;a : tu exprimes une intention, l&#8217;agent cherche, compare, m&#233;morise tes pr&#233;f&#233;rences et t&#8217;aide jusqu&#8217;&#224; la transaction.</p><p>On passe progressivement de &#8220;recherche &#8594; site web &#8594; conversion&#8221; &#224; &#8220;intention &#8594; agent &#8594; action&#8221;.</p><p>Et &#231;a peut devenir assez inconfortable pour les interm&#233;diaires.</p><p>Booking et Expedia restent encore dans la boucle. Mais si Google contr&#244;le la d&#233;couverte, la comparaison, la s&#233;lection et une partie du parcours de r&#233;servation, ces plateformes risquent progressivement de devenir des fournisseurs d&#8217;inventaire cach&#233;s derri&#232;re une interface contr&#244;l&#233;e par Google.</p><p>Le sujet d&#233;passe &#233;videmment le voyage.</p><p>Trouve-moi un restaurant et r&#233;serve.</p><p>Compare ces produits et ach&#232;te le meilleur.</p><p>Cherche un artisan disponible et prends rendez-vous.</p><p>Compare des assurances et aide-moi &#224; souscrire.</p><p>Si les agents deviennent vraiment utiles, une question va commencer &#224; se poser pour beaucoup de startups : est-ce que l&#8217;utilisateur aura encore besoin d&#8217;ouvrir votre app ?</p><p>Et Google part avec un avantage assez &#233;vident. Search, Maps, Flights, Hotels, Gmail, Calendar, Wallet, YouTube et Gemini existent d&#233;j&#224;. Il ne reste &#8220;plus qu&#8217;&#224;&#8221; les relier.</p><p>Pendant vingt ans, Google a organis&#233; Internet.</p><p>Maintenant, il veut commencer &#224; agir &#224; notre place.</p><p>Et si je devais retenir un fil rouge cette semaine, ce serait probablement celui-l&#224; : l&#8217;IA sort progressivement de la simple couche logicielle.</p><p>Elle r&#233;clame des usines, de l&#8217;&#233;lectricit&#233;, des robots, des syst&#232;mes physiques et des agents capables d&#8217;agir.</p><p>On a beaucoup parl&#233; des mod&#232;les.</p><p>On commence enfin &#224; voir tout ce qui va devoir se construire autour.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;In this photo illustration, the Google Meet AI Mode logo is seen displayed on a smartphone screen.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="In this photo illustration, the Google Meet AI Mode logo is seen displayed on a smartphone screen." title="In this photo illustration, the Google Meet AI Mode logo is seen displayed on a smartphone screen." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rRxH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5031b52a-8bbf-444a-a011-26679fc31027_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[ De 0 à 1M d’ARR en 60 jours en créant les premières entreprises autonomes grâce à l'IA]]></title><description><![CDATA[NanoCorp a atteint 1 M$ d&#8217;ARR en deux mois. Le plus int&#233;ressant, c&#8217;est ce que &#231;a raconte sur le futur de l&#8217;entrepreneuriat.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/de-0-a-1m-darr-en-60-jours-en-creant</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/de-0-a-1m-darr-en-60-jours-en-creant</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Fri, 28 Aug 2026 16:31:20 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Pierre-Louis. Biojout, l&#8217;entrepreneur qui veut rendre les entreprises autonomes</h2><p>Pierre-Louis, ou PLB aux &#201;tats-Unis, est ing&#233;nieur de formation et entrepreneur install&#233; &#224; San Francisco. Apr&#232;s une premi&#232;re bo&#238;te arr&#234;t&#233;e parce qu&#8217;elle &#233;tait trop en avance sur son march&#233;, il repart de z&#233;ro avec NanoCorp et une id&#233;e assez radicale : construire des entreprises pens&#233;es d&#232;s le d&#233;part pour &#234;tre op&#233;r&#233;es par des agents IA. Pas simplement ajouter de l&#8217;IA dans des process existants, mais reconstruire toute l&#8217;infrastructure autour d&#8217;elle. Paiement, site, acquisition, produit, reporting, optimisation : l&#8217;humain apporte l&#8217;id&#233;e, son go&#251;t et sa vision, puis la plateforme prend en charge une grande partie de l&#8217;ex&#233;cution.</p><p>Dans l&#8217;&#233;pisode, on revient sur la naissance de NanoCorp, son lancement alors que Pierre-Louis &#233;tait encore solo, la croissance tr&#232;s rapide du produit et surtout la vision derri&#232;re tout &#231;a. On parle de reinforcement learning appliqu&#233; &#224; une entreprise, de bo&#238;tes capables de prendre leurs propres d&#233;cisions, de paiements entre agents, de structures juridiques adapt&#233;es aux IA, mais aussi d&#8217;un changement beaucoup plus profond : si l&#8217;ex&#233;cution devient une commodit&#233;, l&#8217;avantage se d&#233;place vers l&#8217;id&#233;e, le go&#251;t, la distribution et la capacit&#233; &#224; identifier les bons probl&#232;mes.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodePLBiojout&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodePLBiojout"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2974943,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/211061336?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!yl34!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F37b9b650-6a5c-4927-a761-325a0166bf76_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>La naissance de NanoCorp &#224; San Francisco</p></li><li><p>La cr&#233;ation d&#8217;entreprises pens&#233;es nativement pour les agents IA</p></li><li><p>Les primitives n&#233;cessaires pour faire tourner une entreprise autonome</p></li><li><p>L&#8217;orchestration des agents et la prise de d&#233;cision</p></li><li><p>La fronti&#232;re entre autonomie de l&#8217;IA et contr&#244;le du fondateur</p></li><li><p>Le lancement de NanoCorp et ses premiers utilisateurs</p></li><li><p>La croissance du produit et ses boucles de distribution</p></li><li><p>Le business model des entreprises autonomes</p></li><li><p>Les paiements et services con&#231;us pour les agents</p></li><li><p>Les futurs enjeux juridiques et bancaires de l&#8217;agent economy</p></li><li><p>La baisse spectaculaire des barri&#232;res &#224; l&#8217;entr&#233;e pour entreprendre</p></li><li><p>La nouvelle valeur de l&#8217;id&#233;e, du go&#251;t et de la cr&#233;ativit&#233;</p></li><li><p>La place de l&#8217;humain dans un monde o&#249; l&#8217;ex&#233;cution s&#8217;automatise</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Une entreprise autonome doit &#234;tre pens&#233;e pour les agents d&#232;s sa cr&#233;ation</p></li><li><p>L&#8217;IA ne remplace pas le go&#251;t, l&#8217;id&#233;e ou la vision du fondateur</p></li><li><p>Une entreprise peut &#234;tre mod&#233;lis&#233;e comme une boucle permanente d&#8217;action, mesure et optimisation</p></li><li><p>Plus les syst&#232;mes deviennent performants, plus leur architecture peut devenir simple</p></li><li><p>L&#8217;ex&#233;cution est progressivement en train de devenir une commodit&#233;</p></li><li><p>Quand l&#8217;ex&#233;cution co&#251;te moins cher, la valeur remonte vers les bonnes id&#233;es</p></li><li><p>L&#8217;IA est un multiplicateur : certains travailleront moins, d&#8217;autres produiront beaucoup plus</p></li><li><p>Supprimer les barri&#232;res techniques ne suffit pas &#224; cr&#233;er davantage d&#8217;entrepreneurs</p></li><li><p>Les meilleurs produits IA r&#233;duisent la friction au point de faire dispara&#238;tre des pans entiers de l&#8217;op&#233;rationnel</p></li><li><p>Une entreprise autonome performante commence toujours par un vrai probl&#232;me &#224; r&#233;soudre</p></li><li><p>Construire moins au lancement permet parfois d&#8217;apprendre beaucoup plus vite</p></li><li><p>Le produit lui-m&#234;me peut devenir le principal moteur d&#8217;acquisition</p></li><li><p>Le succ&#232;s des entreprises cr&#233;&#233;es sur NanoCorp peut devenir son meilleur canal marketing</p></li><li><p>Le web va progressivement devoir &#234;tre con&#231;u pour des utilisateurs qui ne sont plus humains</p></li><li><p>Les paiements, comptes bancaires et structures juridiques des agents repr&#233;sentent un &#233;norme march&#233; &#224; construire</p></li><li><p>Les entreprises de demain pourront probablement fonctionner avec des &#233;quipes humaines beaucoup plus petites</p></li><li><p>Permettre &#224; une personne de lancer plusieurs entreprises en parall&#232;le change compl&#232;tement la taille potentielle du march&#233;</p></li><li><p>Le leverage apport&#233; par l&#8217;IA va probablement accentuer l&#8217;&#233;cart entre cr&#233;ateurs et consommateurs</p></li><li><p>Le meilleur usage de ces nouveaux outils reste le plus simple : cr&#233;er davantage de choses<br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodePLBiojout&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodePLBiojout"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p><strong>00:00</strong> NanoCorp : cr&#233;er une entreprise autonome &#224; partir d&#8217;une id&#233;e</p></li><li><p><strong>02:02</strong> Pourquoi Pierre-Louis choisit les projets &#224; risque maximal</p></li><li><p><strong>04:35</strong> Utiliser son parcours comme filet de s&#233;curit&#233; plut&#244;t que comme excuse pour ne plus risquer</p></li><li><p><strong>08:22</strong> San Francisco, un MacBook et les premi&#232;res briques de NanoCorp</p></li><li><p><strong>09:30</strong> Le prototype qui r&#233;ussit ses premi&#232;res ventes tout seul</p></li><li><p><strong>11:59</strong> Qu&#8217;est-ce qu&#8217;une entreprise quand on retire les humains de l&#8217;&#233;quation ?</p></li><li><p><strong>14:34</strong> Les primitives n&#233;cessaires pour construire une bo&#238;te autonome</p></li><li><p><strong>17:01</strong> Mod&#232;les d&#8217;IA, orchestration et architecture de NanoCorp</p></li><li><p><strong>21:35</strong> Transformer la cr&#233;ation d&#8217;entreprise en probl&#232;me de machine learning</p></li><li><p><strong>23:05</strong> Le reinforcement learning appliqu&#233; au revenu d&#8217;une entreprise</p></li><li><p><strong>25:15</strong> L&#8217;exp&#233;rience NanoCorp c&#244;t&#233; utilisateur</p></li><li><p><strong>26:15</strong> Ce que l&#8217;IA doit ex&#233;cuter et ce qui doit rester entre les mains du fondateur</p></li><li><p><strong>27:10</strong> Supprimer le l&#233;gal et l&#8217;administratif de l&#8217;exp&#233;rience entrepreneuriale</p></li><li><p><strong>30:29</strong> Faudra-t-il cr&#233;er un nouveau statut juridique pour les agents IA ?</p></li><li><p><strong>33:32</strong> Quand les agents commenceront &#224; acheter eux-m&#234;mes sur Internet</p></li><li><p><strong>36:39</strong> Comment une IA choisit les produits et outils qu&#8217;elle utilise</p></li><li><p><strong>37:07</strong> Apr&#232;s le SEO, devenir le choix automatique des agents</p></li><li><p><strong>38:44</strong> Pourquoi le trafic IA pourrait devenir infiniment plus important que le trafic humain</p></li><li><p><strong>40:23</strong> Une entreprise qui travaille seule et rend des comptes &#224; son fondateur</p></li><li><p><strong>42:01</strong> Qui d&#233;cide quand l&#8217;humain et l&#8217;IA ne sont pas d&#8217;accord ?</p></li><li><p><strong>44:52</strong> Quand l&#8217;ex&#233;cution devient une commodit&#233;, que reste-t-il &#224; l&#8217;entrepreneur ?</p></li><li><p><strong>46:17</strong> De YouTube &#224; l&#8217;IA : la chute continue des barri&#232;res &#224; la cr&#233;ation</p></li><li><p><strong>49:07</strong> Utiliser la technologie pour concentrer le talent sur les vrais probl&#232;mes</p></li><li><p><strong>50:52</strong> Pourquoi des outils plus puissants ne cr&#233;ent pas automatiquement plus de cr&#233;ateurs</p></li><li><p><strong>54:35</strong> L&#8217;IA comme multiplicateur de travail, dans les deux sens</p></li><li><p><strong>57:39</strong> Pourquoi NanoCorp ne veut pas automatiser les entreprises existantes</p></li><li><p><strong>01:00:18</strong> Les coulisses du lancement de NanoCorp</p></li><li><p><strong>01:01:00</strong> Les premiers utilisateurs et la validation imm&#233;diate du produit</p></li><li><p><strong>01:03:00</strong> De z&#233;ro &#224; une croissance tr&#232;s rapide</p></li><li><p><strong>01:05:00</strong> Construire des boucles exponentielles directement dans le produit</p></li><li><p><strong>01:17:52</strong> Grandir avec tr&#232;s peu de budget marketing</p></li><li><p><strong>01:21:57</strong> Le playbook pour trouver une bonne id&#233;e de NanoCorp</p></li><li><p><strong>01:23:08</strong> Les premi&#232;res entreprises qui r&#233;ussissent sur la plateforme</p></li><li><p><strong>01:25:00</strong> Comment financer l&#8217;activit&#233; quotidienne d&#8217;une entreprise autonome</p></li><li><p><strong>01:26:07</strong> Le business model de NanoCorp</p></li><li><p><strong>01:27:47</strong> Jusqu&#8217;o&#249; peuvent aller les revenus g&#233;n&#233;r&#233;s par une bo&#238;te autonome ?</p></li><li><p><strong>01:30:49</strong> Quand les r&#233;sultats des utilisateurs deviennent le meilleur marketing du produit</p></li><li><p><strong>01:31:57</strong> Les limites actuelles d&#8217;un Internet encore pens&#233; pour les humains</p></li><li><p><strong>01:36:11</strong> Pourquoi NanoCorp a lev&#233; et comment Pierre-Louis pense son financement</p></li><li><p><strong>01:37:35</strong> Construire une entreprise massive avec une &#233;quipe minuscule</p></li><li><p><strong>01:40:37</strong> Qui utilise NanoCorp aujourd&#8217;hui ?</p></li><li><p><strong>01:42:49</strong> Un monde o&#249; une seule personne peut lancer des dizaines d&#8217;entreprises</p></li><li><p><strong>01:48:00</strong> Le conseil final de Pierre-Louis : faites des trucs</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[L’IA sort du modèle et commence à refaire toute la stack tech]]></title><description><![CDATA[Cette semaine&#8230; OpenAI revient sur Anthropic, Nvidia repense les agents, Micro1 explose, Rillet attaque les ERP, Waymo acc&#233;l&#232;re et Apple r&#233;organise ses paris IA.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/lia-sort-du-modele-et-commence-a</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/lia-sort-du-modele-et-commence-a</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 24 Aug 2026 06:01:02 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>OpenAI revient dans la course face &#224; Anthropic chez les entreprises</p></li><li><p>Le vrai produit de l&#8217;IA n&#8217;est peut-&#234;tre plus le mod&#232;le</p></li><li><p>Micro1, ou le retour en force de la donn&#233;e</p></li><li><p>Rillet veut refaire la finance d&#8217;entreprise &#224; l&#8217;&#232;re des agents</p></li><li><p>Waymo pr&#233;pare enfin ses robotaxis pour passer &#224; l&#8217;&#233;chelle</p></li><li><p>Apple coupe dans Vision Pro et Siri pour se recentrer sur l&#8217;IA</p></li></ul><div><hr></div><h2>OpenAI revient dans la course face &#224; Anthropic chez les entreprises</h2><p>Pendant longtemps, OpenAI semblait avoir une avance difficile &#224; rattraper. Puis Anthropic a progressivement grignot&#233; du terrain chez les entreprises, jusqu&#8217;&#224; prendre la t&#234;te parmi les clients de Ramp au printemps. En juillet, Anthropic approchait les 44 % de parts de march&#233; contre environ 40 % pour OpenAI.</p><p>Mais le classement raconte moins de choses que la dynamique. Depuis le d&#233;but du troisi&#232;me trimestre, OpenAI recommence &#224; progresser plus vite aupr&#232;s de ces entreprises.</p><p>Ramp observe plus de 70 000 soci&#233;t&#233;s am&#233;ricaines, avec un biais assez marqu&#233; vers la tech et les startups. Ce n&#8217;est donc pas une photographie parfaite du march&#233; enterprise, mais l&#8217;&#233;chantillon est suffisamment important pour montrer quelque chose d&#8217;int&#233;ressant : les entreprises restent tr&#232;s peu fid&#232;les &#224; leur fournisseur de mod&#232;les.</p><p>Un nouveau mod&#232;le sort, il code mieux, co&#251;te moins cher ou offre de meilleures garanties sur les donn&#233;es, et les d&#233;penses peuvent rapidement basculer. On est loin du SaaS traditionnel o&#249; remplacer un logiciel pouvait n&#233;cessiter plusieurs mois de migration et une quantit&#233; absurde de r&#233;unions internes.</p><p>C&#8217;est probablement le vrai probl&#232;me pour OpenAI et Anthropic. Le march&#233; progresse vite, mais la d&#233;pense semble encore assez volatile. Chez Ramp, la part des entreprises payant pour des outils d&#8217;IA est pass&#233;e au-dessus de 50 % en mars et approchait d&#233;j&#224; les 56 % en juillet.</p><p>Autrement dit, les deux peuvent continuer &#224; grossir tout en se volant mutuellement des clients. La question n&#8217;est plus vraiment de savoir si les entreprises vont payer pour de l&#8217;IA. Elles le font d&#233;j&#224;. La question devient : &#224; qui vont-elles envoyer la facture ce trimestre ?</p><p>Et c&#8217;est l&#224; que le moat commence &#224; se d&#233;placer. &#192; terme, gagner ne voudra probablement pas seulement dire avoir le meilleur mod&#232;le. Il faudra construire assez d&#8217;int&#233;grations, de workflows, de donn&#233;es et de d&#233;pendances autour pour rendre le changement de fournisseur beaucoup moins trivial.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;OpenAI CEO Sam Altman Testifies In Senate Commerce Committee Hearing On The AI Race&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="OpenAI CEO Sam Altman Testifies In Senate Commerce Committee Hearing On The AI Race" title="OpenAI CEO Sam Altman Testifies In Senate Commerce Committee Hearing On The AI Race" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!29tm!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0b0093b-aace-4a9a-b82a-3931abb62100_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Le vrai produit de l&#8217;IA n&#8217;est peut-&#234;tre plus le mod&#232;le</h2><p>Cette bataille entre mod&#232;les devient d&#8217;ailleurs encore plus int&#233;ressante quand on regarde les derniers travaux de Nvidia.</p><p>Sur ARC-AGI-3, un benchmark compos&#233; de petits jeux 2D sans instructions o&#249; l&#8217;IA doit comprendre seule les r&#232;gles, Claude Opus 5 obtenait environ 30 % avec une configuration classique.</p><p>Avec exactement le m&#234;me mod&#232;le, mais un syst&#232;me sp&#233;cialement con&#231;u autour de lui, Nvidia est arriv&#233; &#224; 100 %.</p><p>La diff&#233;rence vient du fameux <em>harness</em> : toute la couche logicielle qui entoure le mod&#232;le et g&#232;re la m&#233;moire, le contexte, les outils, les r&#232;gles, le feedback et l&#8217;ex&#233;cution.</p><p>Le mod&#232;le r&#233;fl&#233;chit. Le harness organise le travail.</p><p>Et plus les t&#226;ches deviennent longues, plus cette couche prend de l&#8217;importance. R&#233;pondre &#224; un prompt pendant trente secondes est une chose. Travailler plusieurs heures, se souvenir de ce qui a d&#233;j&#224; &#233;t&#233; essay&#233;, corriger sa trajectoire et encha&#238;ner des dizaines de d&#233;cisions sans partir dans le d&#233;cor en est une autre.</p><p>Nvidia a notamment ajout&#233; un second agent charg&#233; de superviser le premier. Une sorte de manager qui intervient lorsque l&#8217;agent principal tourne en rond ou poursuit une mauvaise piste. Apparemment, m&#234;me les IA ont besoin d&#8217;un chef.</p><p>Au-del&#224; de l&#8217;anecdote, le signal est important pour les startups. Si deux entreprises utilisent exactement le m&#234;me mod&#232;le et obtiennent des r&#233;sultats radicalement diff&#233;rents gr&#226;ce &#224; leur architecture, alors la commoditisation des mod&#232;les ne signifie pas du tout la commoditisation des produits IA.</p><p>La diff&#233;renciation peut se d&#233;placer vers la m&#233;moire, les outils, les syst&#232;mes d&#8217;&#233;valuation, les boucles de feedback, les donn&#233;es m&#233;tier et la mani&#232;re dont plusieurs agents collaborent. Databricks a m&#234;me montr&#233; que deux harnesses utilisant le m&#234;me mod&#232;le pouvaient faire varier le co&#251;t d&#8217;ex&#233;cution jusqu&#8217;&#224; un facteur deux.</p><p>Pour les agents verticaux, c&#8217;est probablement l&#224; que se construira une grande partie de la valeur. Tes concurrents auront acc&#232;s aux m&#234;mes mod&#232;les. Ils n&#8217;auront pas forc&#233;ment appris &#224; les faire travailler aussi bien que toi dans un m&#233;tier pr&#233;cis.</p><p>Les mod&#232;les deviennent peu &#224; peu de l&#8217;infrastructure. Et le produit recommence &#224; se construire au-dessus.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg" width="1024" height="765" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:765,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Nvidia VP of product Adel El Hallak&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Nvidia VP of product Adel El Hallak" title="Nvidia VP of product Adel El Hallak" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!m8FY!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F327e2d78-6da2-486c-8676-08f5952e1f18_1024x765.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Micro1, ou le retour en force de la donn&#233;e</h2><p>Si le mod&#232;le n&#8217;est qu&#8217;une partie du puzzle, il reste malgr&#233; tout une chose dont tous les laboratoires ont d&#233;sesp&#233;r&#233;ment besoin : des donn&#233;es.</p><p>Micro1 profite &#224; fond de cette demande. La startup, lanc&#233;e il y a quatre ans, serait pass&#233;e de 100 millions &#224; 500 millions de dollars de gross annual run rate en seulement huit mois. Une fois les experts r&#233;mun&#233;r&#233;s, son rythme de revenus nets annualis&#233;s se situerait entre 150 et 200 millions de dollars.</p><p>Et Micro1 est loin d&#8217;&#234;tre seule. Mercor a atteint environ 2 milliards de dollars de revenus annualis&#233;s bruts, tandis que Handshake aurait pass&#233; le milliard.</p><p>Le march&#233; de la donn&#233;e d&#8217;entra&#238;nement est donc en train de devenir un business gigantesque.</p><p>La raison est assez logique. Les grands mod&#232;les ont d&#233;j&#224; absorb&#233; une &#233;norme partie des donn&#233;es facilement disponibles sur internet. Les prochaines am&#233;liorations n&#233;cessitent des donn&#233;es beaucoup plus sp&#233;cifiques, cr&#233;&#233;es ou &#233;valu&#233;es par des m&#233;decins, avocats, scientifiques, ing&#233;nieurs et autres experts.</p><p>Plus les mod&#232;les deviennent bons, plus les donn&#233;es n&#233;cessaires pour continuer &#224; les am&#233;liorer deviennent rares et ch&#232;res.</p><p>Micro1 avait d&#8217;ailleurs commenc&#233; comme une startup de recrutement IA. Puis elle a remarqu&#233; que certains clients utilisaient d&#233;j&#224; sa plateforme pour trouver des ing&#233;nieurs capables de travailler sur l&#8217;annotation et l&#8217;entra&#238;nement de mod&#232;les. Le pivot &#233;tait presque &#233;crit tout seul.</p><p>Aujourd&#8217;hui, l&#8217;entreprise va plus loin en g&#233;n&#233;rant aussi des donn&#233;es synth&#233;tiques et en construisant des datasets r&#233;utilisables. Et c&#8217;est l&#224; que l&#8217;&#233;conomie devient particuli&#232;rement int&#233;ressante.</p><p>Le data labeling classique ressemble encore beaucoup &#224; un business de services : tu factures le client, tu r&#233;mun&#232;res l&#8217;expert, tu gardes la diff&#233;rence. Mais lorsqu&#8217;un dataset peut &#234;tre cr&#233;&#233; une fois puis vendu &#224; plusieurs clients, les marges peuvent grimper jusqu&#8217;&#224; 80 ou 90 %.</p><p>On passe progressivement d&#8217;un business de main-d&#8217;&#339;uvre &#224; un business de propri&#233;t&#233; intellectuelle.</p><p>Certains chercheurs pensent m&#234;me que les d&#233;penses consacr&#233;es aux donn&#233;es pourraient finir par rivaliser avec celles consacr&#233;es au compute. Si &#231;a arrive, les fournisseurs de datasets ne seront plus de simples sous-traitants invisibles. Ils deviendront une couche strat&#233;gique de l&#8217;infrastructure IA.</p><p>Le futur le plus sophistiqu&#233; de l&#8217;intelligence artificielle repose donc encore parfois sur des gens qui filment leurs mains en train de manipuler une tasse dans leur cuisine. Pas tr&#232;s cyberpunk, mais visiblement tr&#232;s rentable.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg" width="1024" height="816" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/fad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:816,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!b3-a!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad654aa-ffb1-42ee-aa25-c12dd2f8b3ca_1024x816.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Rillet veut refaire la finance d&#8217;entreprise &#224; l&#8217;&#232;re des agents</h2><p>Cette infrastructure commence ensuite &#224; se transformer en applications concr&#232;tes. Et Rillet en est un tr&#232;s bon exemple.</p><p>La startup vient de lever 100 millions de dollars &#224; 1 milliard de valorisation en 48 heures. Elle ne cherchait m&#234;me pas sp&#233;cialement &#224; lever.</p><p>Quelques semaines auparavant, l&#8217;&#233;quipe avait simplement pr&#233;sent&#233; ses chiffres pendant un board meeting : rythme de revenus annualis&#233;s doubl&#233; sur le dernier trimestre, nouveaux clients parmi des entreprises cot&#233;es, partenariat avec EY et croissance rapide face aux acteurs historiques.</p><p>Quelques textos et appels plus tard, Iconiq, Sequoia et les autres investisseurs d&#233;j&#224; pr&#233;sents ont remis au pot.</p><p>Le plus int&#233;ressant n&#8217;est pas vraiment la vitesse de la lev&#233;e. C&#8217;est ce que vend Rillet.</p><p>La startup s&#8217;attaque &#224; la comptabilit&#233; et &#224; la fonction finance avec un logiciel construit d&#232;s le d&#233;part pour faire travailler des humains aux c&#244;t&#233;s d&#8217;agents IA. Pas un vieil ERP avec un chatbot coll&#233; dans un coin.</p><p>Et les clients ne font pas seulement des tests. Ils remplacent r&#233;ellement leurs outils existants.</p><p>Selon Rillet, environ 50 % de ses clients viennent d&#8217;Intuit, 30 % de NetSuite et Sage Intacct, et le reste d&#8217;Oracle, SAP, Workday ou Microsoft.</p><p>C&#8217;est l&#224; que &#231;a devient int&#233;ressant pour le SaaS legacy.</p><p>Pendant longtemps, la meilleure d&#233;fense d&#8217;un ERP &#233;tait simplement la douleur n&#233;cessaire pour le remplacer. Les donn&#233;es, les int&#233;grations, les processus internes et les habitudes cr&#233;aient une inertie &#233;norme.</p><p>Si une nouvelle g&#233;n&#233;ration de logiciels arrive malgr&#233; tout &#224; convaincre des entreprises de migrer, c&#8217;est que le gain doit commencer &#224; devenir vraiment significatif.</p><p>&#201;videmment, laisser un agent g&#233;rer une partie de la comptabilit&#233; d&#8217;une entreprise impose aussi beaucoup plus de contr&#244;le que lui demander de r&#233;diger un email. Rillet a donc construit des syst&#232;mes de m&#233;moire, de gouvernance et d&#8217;audit qui permettent aux &#233;quipes finance de comprendre chaque d&#233;cision prise par un agent, les chiffres utilis&#233;s et la mani&#232;re dont les calculs ont &#233;t&#233; r&#233;alis&#233;s.</p><p>On retrouve exactement la logique du harness &#233;voqu&#233;e juste avant. Dans les secteurs r&#233;glement&#233;s, le mod&#232;le n&#8217;est presque que le d&#233;but. La valeur est dans tout ce qui permet de l&#8217;encadrer.</p><p>Le timing est &#233;galement parfait : les &#201;tats-Unis manquent de comptables, alors que les besoins continuent d&#8217;augmenter. Le cas d&#8217;usage naturel de l&#8217;IA n&#8217;est donc pas forc&#233;ment de supprimer ces emplois, mais de permettre &#224; moins de personnes de g&#233;rer beaucoup plus de travail en automatisant les t&#226;ches r&#233;p&#233;titives.</p><p>Pendant longtemps, on s&#8217;est demand&#233; si l&#8217;IA allait tuer le SaaS. Elle pourrait surtout remplacer une g&#233;n&#233;ration de logiciels con&#231;us uniquement pour des humains par des logiciels con&#231;us pour des humains et des agents.</p><p>ERP, CRM, finance, juridique, assurance, support... Des cat&#233;gories qu&#8217;on pensait verrouill&#233;es depuis vingt ans peuvent soudain redevenir int&#233;ressantes pour les startups.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!iIiR!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec34f64a-14cd-415f-9c8a-8e00a63b3438_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Waymo pr&#233;pare enfin ses robotaxis pour passer &#224; l&#8217;&#233;chelle</h2><p>Pendant ce temps, une autre technologie longtemps coinc&#233;e au stade de la d&#233;monstration commence elle aussi &#224; entrer dans une phase beaucoup plus industrielle.</p><p>Waymo ouvre d&#233;sormais son robotaxi nouvelle g&#233;n&#233;ration, baptis&#233; Ojai, &#224; tous les utilisateurs de Los Angeles, Phoenix et San Francisco.</p><p>Derri&#232;re les capteurs et le logiciel autonome, l&#8217;Ojai est un minivan produit par Zeekr, une marque du groupe chinois Geely. Mais contrairement au Jaguar I-Pace utilis&#233; jusqu&#8217;ici, ce v&#233;hicule a &#233;t&#233; pens&#233; d&#232;s le d&#233;part pour fonctionner comme robotaxi : acc&#232;s simplifi&#233;, meilleure durabilit&#233;, maintenance moins co&#251;teuse et architecture adapt&#233;e &#224; un usage quasiment continu.</p><p>Et c&#8217;est probablement beaucoup plus important qu&#8217;une nouvelle d&#233;monstration spectaculaire de conduite autonome.</p><p>Waymo a d&#233;j&#224; montr&#233; que ses voitures pouvaient rouler sans conducteur. Le d&#233;fi devient d&#233;sormais &#233;conomique.</p><p>L&#8217;entreprise poss&#232;de environ 300 Ojai dans sa flotte commerciale, mais les volumes devraient acc&#233;l&#233;rer rapidement. Une soci&#233;t&#233; de recherche estime que Waymo pourrait importer 5 000 v&#233;hicules aux &#201;tats-Unis avant la fin de 2026, soit plus du double de sa flotte actuelle de Jaguar. Rien qu&#8217;en juillet, 725 unit&#233;s seraient entr&#233;es dans le pays.</p><p>Le nouvel Ojai embarque aussi la sixi&#232;me g&#233;n&#233;ration du syst&#232;me autonome de Waymo, d&#233;sormais plus modulaire et con&#231;u pour fonctionner sur plusieurs types de v&#233;hicules. L&#8217;id&#233;e est importante : Waymo ne veut plus d&#233;pendre d&#8217;un seul mod&#232;le de voiture.</p><p>La vraie bataille commence donc &#224; ressembler &#224; celle de n&#8217;importe quelle entreprise industrielle.</p><p>Combien co&#251;te le v&#233;hicule ? Combien co&#251;te son entretien ? Combien d&#8217;heures peut-il rouler chaque jour ? &#192; quelle fr&#233;quence faut-il le nettoyer ? Quelle dur&#233;e de vie pour les composants ? Quel co&#251;t au kilom&#232;tre ?</p><p>Quelques milliers de dollars &#233;conomis&#233;s sur un v&#233;hicule peuvent sembler anecdotiques. Multipli&#233;s par plusieurs dizaines de milliers de robotaxis, &#231;a devient &#233;norme.</p><p>Il y a tout de m&#234;me une petite ironie : Waymo a choisi un v&#233;hicule chinois pour r&#233;duire ses co&#251;ts, au moment m&#234;me o&#249; les droits de douane am&#233;ricains sur les voitures chinoises viennent les augmenter.</p><p>Mais le signal reste clair. Apr&#232;s plus de quinze ans pass&#233;s &#224; essayer de faire fonctionner la voiture autonome, le secteur passe progressivement d&#8217;une bataille de recherche &#224; une bataille d&#8217;ex&#233;cution.</p><p>Le gagnant ne sera pas forc&#233;ment celui qui poss&#232;de la voiture la plus impressionnante. Ce sera celui qui peut en d&#233;ployer 100 000, les faire rouler quasiment toute la journ&#233;e et gagner de l&#8217;argent &#224; chaque trajet.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Waymo Ojai&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Waymo Ojai" title="Waymo Ojai" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!3fYa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F475ed6be-f901-4873-8017-d2eb504edd00_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Apple coupe dans Vision Pro et Siri pour se recentrer sur l&#8217;IA</h2><p>Et au milieu de tous ces changements, Apple est en train de revoir ses propres priorit&#233;s.</p><p>La soci&#233;t&#233; vient de supprimer plus de 200 postes, dont environ une centaine dans l&#8217;&#233;quipe Vision Pro. Le reste concerne notamment Siri et une &#233;quipe charg&#233;e de l&#8217;int&#233;gration de l&#8217;IA dans les appareils.</p><p>&#192; l&#8217;&#233;chelle d&#8217;Apple, 200 personnes, ce n&#8217;est &#233;videmment pas &#233;norme. Mais les &#233;quipes touch&#233;es sont r&#233;v&#233;latrices.</p><p>Le Vision Pro devait initialement ouvrir une nouvelle &#232;re informatique. Dans les faits, le casque est rest&#233; un produit technologiquement impressionnant mais trop cher, trop lourd et trop difficile &#224; adopter &#224; grande &#233;chelle.</p><p>Apple avait d&#233;j&#224; ralenti certains d&#233;veloppements autour du Vision Pro pour concentrer davantage de ressources sur des lunettes connect&#233;es. Ces nouvelles coupes renforcent l&#8217;impression que le casque actuel est peut-&#234;tre moins une destination qu&#8217;un laboratoire grandeur nature pour la suite.</p><p>Du c&#244;t&#233; de Siri, la lecture est diff&#233;rente.</p><p>Si l&#8217;IA devient progressivement la nouvelle interface entre l&#8217;utilisateur et ses appareils, Siri devrait th&#233;oriquement devenir l&#8217;un des produits les plus strat&#233;giques d&#8217;Apple. R&#233;duire certaines &#233;quipes ne signifie donc pas forc&#233;ment r&#233;duire l&#8217;investissement. Cela peut aussi correspondre &#224; une r&#233;organisation profonde autour de nouvelles architectures, de nouveaux mod&#232;les et de nouveaux usages.</p><p>Apple dit d&#8217;ailleurs vouloir cr&#233;er de nouveaux r&#244;les en parall&#232;le.</p><p>Le probl&#232;me, c&#8217;est que l&#8217;entreprise n&#8217;a pas le luxe d&#8217;avancer doucement. Google poss&#232;de Gemini, OpenAI poss&#232;de ChatGPT, Anthropic poss&#232;de Claude et Meta d&#233;veloppe ses propres mod&#232;les.</p><p>Apple, elle, poss&#232;de surtout quelque chose d&#8217;autre : une distribution absolument gigantesque.</p><p>Des centaines de millions d&#8217;iPhone, de Macs, d&#8217;iPads, d&#8217;Apple Watch et d&#8217;AirPods d&#233;j&#224; dans les mains des utilisateurs.</p><p>Son avantage ne sera peut-&#234;tre jamais d&#8217;avoir le mod&#232;le num&#233;ro un sur tous les benchmarks. Il peut &#234;tre de transformer l&#8217;IA en exp&#233;rience native, int&#233;gr&#233;e &#224; des appareils que les gens utilisent d&#233;j&#224; toute la journ&#233;e.</p><p>Un Siri r&#233;ellement utile. Des AirPods capables de comprendre le contexte. Des lunettes qui voient ce que tu vois. Un Mac sur lequel des agents peuvent agir directement.</p><p>C&#8217;est probablement tout l&#8217;enjeu de cette r&#233;organisation.</p><p>Le Vision Pro &#233;tait peut-&#234;tre un premier essai. Siri dans sa forme actuelle aussi.</p><p>Et au fond, toutes les actus de cette semaine racontent un peu la m&#234;me chose : l&#8217;IA est en train de sortir du simple concours de mod&#232;les.</p><p>La bataille se d&#233;place vers les donn&#233;es, les agents, les logiciels m&#233;tiers, les interfaces, le hardware et toute l&#8217;infrastructure qui transforme un mod&#232;le puissant en produit r&#233;ellement utile.</p><p>C&#8217;est probablement l&#224; que les prochaines grosses bo&#238;tes vont se construire.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;woman wearing Apple Vision Pro headset&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="woman wearing Apple Vision Pro headset" title="woman wearing Apple Vision Pro headset" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!r4Im!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd5e5ba06-a2a9-4339-be8f-1fc6c7820ba2_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Comment Tiime a atteint 60M€ d’ARR sans lever de fonds]]></title><description><![CDATA[Maxime raconte comment construire un SaaS sur dix ans sans jouer au jeu de l&#8217;hypercroissance]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/comment-tiime-a-atteint-60m-darr</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/comment-tiime-a-atteint-60m-darr</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Fri, 21 Aug 2026 16:31:10 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Maxime, 300 000 entreprises et une autre mani&#232;re de construire une grosse bo&#238;te</h2><p>Maxime est l&#8217;un des cofondateurs de <strong>Tiime</strong>, un SaaS fran&#231;ais qui r&#233;unit comptabilit&#233;, facturation, paiement et compte pro dans un seul produit. Aujourd&#8217;hui, la bo&#238;te compte environ 300 personnes, plus de 300 000 entreprises utilisent ses outils et elle g&#233;n&#232;re autour de 60 millions d&#8217;euros d&#8217;ARR. Le plus int&#233;ressant, c&#8217;est la trajectoire derri&#232;re ces chiffres : Tiime n&#8217;est pas n&#233; d&#8217;un pitch deck ou d&#8217;une id&#233;e trouv&#233;e en cherchant un march&#233; &#224; disrupter. Maxime venait du digital et de la cr&#233;ation de sites quand deux experts-comptables sont venus lui pr&#233;senter un outil interne construit sous Access. Il rejoint le projet, devient associ&#233;, puis participe quelques ann&#233;es plus tard &#224; sa transformation en v&#233;ritable SaaS.</p><p>Depuis, la bo&#238;te a choisi un chemin assez diff&#233;rent de celui qu&#8217;on associe souvent aux startups : pas de lev&#233;e de fonds, une croissance volontairement r&#233;guli&#232;re, plusieurs ann&#233;es pass&#233;es &#224; reconstruire le produit avant de r&#233;ellement le commercialiser, et une obsession pour les usages plut&#244;t que pour les effets d&#8217;annonce. Dans l&#8217;&#233;pisode, on revient sur les erreurs techniques des d&#233;buts, le pari du mobile, la construction du produit, la distribution via les experts-comptables, leur mod&#232;le freemium, leur arriv&#233;e dans le bancaire, la r&#233;forme de la facturation &#233;lectronique, mais aussi une id&#233;e qui revient constamment chez Maxime : construire une bo&#238;te capable d&#8217;exister encore dans vingt ans plut&#244;t que chercher &#224; gagner le march&#233; en trois.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeMaximeDigue&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeMaximeDigue"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3002437,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/211064067?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!74Vr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff7e343c8-204d-4b0b-a99b-ad6a44acc82a_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Comment Tiime est pass&#233; d&#8217;un outil interne &#224; un SaaS</p></li><li><p>Pourquoi ils ont compl&#232;tement reconstruit leur produit</p></li><li><p>Les erreurs techniques qui leur ont fait perdre plusieurs ann&#233;es</p></li><li><p>Le choix du bootstrap face &#224; l&#8217;hypercroissance</p></li><li><p>Comment vendre un logiciel aux experts-comptables</p></li><li><p>Le r&#244;le du bouche-&#224;-oreille dans leur acquisition</p></li><li><p>Leur strat&#233;gie freemium aupr&#232;s des entrepreneurs</p></li><li><p>Pourquoi Tiime s&#8217;est lanc&#233; dans le compte pro</p></li><li><p>La convergence entre comptabilit&#233;, paiement et banque</p></li><li><p>Leur mod&#232;le de pricing entre cabinets et entrepreneurs</p></li><li><p>L&#8217;opportunit&#233; de la facturation &#233;lectronique</p></li><li><p>Pourquoi le service client reste humain chez Tiime</p></li><li><p>La place de la cybers&#233;curit&#233; dans leur roadmap</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Une bo&#238;te rentable peut choisir son rythme de croissance</p></li><li><p>Lever des fonds n&#8217;est pas un accomplissement en soi</p></li><li><p>Construire plus lentement peut devenir un avantage si cela permet de durer</p></li><li><p>Le meilleur langage n&#8217;est pas forc&#233;ment le plus &#224; la mode, mais celui que l&#8217;&#233;quipe ma&#238;trise vraiment</p></li><li><p>Sur certains march&#233;s, un MVP bancal n&#8217;existe pas</p></li><li><p>Une excellente UX peut rendre attractif un march&#233; historiquement peu sexy</p></li><li><p>Le mobile peut devenir un avantage comp&#233;titif durable quand il est pens&#233; d&#232;s le d&#233;part</p></li><li><p>La complexit&#233; r&#233;glementaire peut devenir une barri&#232;re &#224; l&#8217;entr&#233;e extr&#234;mement puissante</p></li><li><p>Copier les features d&#8217;un SaaS ne signifie pas copier son infrastructure</p></li><li><p>Le produit ne suffit pas : il faut aussi craquer la distribution</p></li><li><p>Sur un march&#233; &#224; plusieurs acteurs, chaque partie prenante doit percevoir directement sa propre valeur</p></li><li><p>Un prescripteur devient beaucoup plus puissant quand il est lui-m&#234;me utilisateur satisfait</p></li><li><p>Il vaut parfois mieux perdre un gros client que construire son entreprise autour de ses exigences</p></li><li><p>Un bon mod&#232;le &#233;conomique doit aligner les int&#233;r&#234;ts de tous les acteurs de la cha&#238;ne</p></li><li><p>Le freemium peut servir de canal de distribution, pas seulement de strat&#233;gie tarifaire</p></li><li><p>Les march&#233;s r&#233;glementaires cr&#233;ent parfois eux-m&#234;mes les meilleurs vents porteurs</p></li><li><p>La notori&#233;t&#233; devient un probl&#232;me diff&#233;rent une fois que le product-market fit est acquis</p></li><li><p>Le support client peut &#234;tre un canal d&#8217;acquisition</p></li><li><p>Les tickets support sont une source directe de roadmap produit</p></li><li><p>Automatiser le support &#224; tout prix peut d&#233;truire une partie de la valeur per&#231;ue du produit</p></li><li><p>Plus une entreprise manipule de donn&#233;es financi&#232;res, plus la cybers&#233;curit&#233; devient un enjeu strat&#233;gique</p></li><li><p>Une entreprise peut devenir tr&#232;s grosse sans chercher &#224; &#233;craser tous ses concurrents</p></li><li><p>Garder le contr&#244;le de sa bo&#238;te permet aussi de refuser des d&#233;cisions &#233;conomiquement absurdes</p></li><li><p>La long&#233;vit&#233; d&#8217;un projet d&#233;pend autant de l&#8217;&#233;quilibre personnel des fondateurs que de sa croissance<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeMaximeDigue&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeMaximeDigue"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p><strong>00:00</strong> Tiime : 300 000 entreprises et 60M&#8364; d&#8217;ARR</p></li><li><p><strong>02:20</strong> Comment Maxime s&#8217;est retrouv&#233; dans la comptabilit&#233; presque par hasard</p></li><li><p><strong>05:00</strong> D&#8217;une agence web &#224; un logiciel interne pour experts-comptables</p></li><li><p><strong>07:20</strong> Le moment o&#249; Tiime devient r&#233;ellement une bo&#238;te software</p></li><li><p><strong>08:00</strong> Trois ans pour reconstruire enti&#232;rement le produit</p></li><li><p><strong>12:00</strong> L&#8217;erreur Python et les mauvais paris technologiques</p></li><li><p><strong>14:30</strong> Pourquoi Tiime a mis&#233; tr&#232;s t&#244;t sur le mobile</p></li><li><p><strong>18:00</strong> Pourquoi ils ont refus&#233; de lever des fonds</p></li><li><p><strong>24:00</strong> Tiime face au mod&#232;le d&#8217;hypercroissance de ses concurrents</p></li><li><p><strong>28:00</strong> Comment la complexit&#233; fran&#231;aise est devenue un avantage</p></li><li><p><strong>31:00</strong> Pourquoi les logiciels comptables ont un churn naturellement faible</p></li><li><p><strong>36:00</strong> Construire le produit : banque, factures et production comptable</p></li><li><p><strong>41:00</strong> La le&#231;on qui a d&#233;bloqu&#233; les experts-comptables</p></li><li><p><strong>43:00</strong> Pourquoi Tiime veut devenir son propre &#233;tablissement de paiement</p></li><li><p><strong>51:45</strong> Le lancement commercial et la limite du concept de MVP</p></li><li><p><strong>54:00</strong> Le levier de distribution cach&#233; des experts-comptables</p></li><li><p><strong>57:30</strong> Comment convaincre un cabinet de r&#233;ellement d&#233;ployer le produit</p></li><li><p><strong>01:03:00</strong> Savoir dire non aux gros clients</p></li><li><p><strong>01:08:00</strong> Le freemium comme moteur d&#8217;acquisition</p></li><li><p><strong>01:10:20</strong> Le casse-t&#234;te du pricing entre entrepreneur et expert-comptable</p></li><li><p><strong>01:14:00</strong> Product-led c&#244;t&#233; entrepreneurs, accompagnement humain c&#244;t&#233; cabinets</p></li><li><p><strong>01:16:00</strong> La r&#233;forme de la facturation &#233;lectronique et l&#8217;opportunit&#233; &#233;norme pour Tiime</p></li><li><p><strong>01:19:00</strong> Pourquoi Tiime veut proposer la facturation &#233;lectronique gratuitement</p></li><li><p><strong>01:21:00</strong> Le prochain d&#233;fi : construire une marque vraiment connue</p></li><li><p><strong>01:22:40</strong> 45 000 demandes support par mois et un choix assum&#233; : rester humain</p></li><li><p><strong>01:27:00</strong> Le support client comme source de roadmap produit</p></li><li><p><strong>01:28:30</strong> Comment construire un service client exceptionnel</p></li><li><p><strong>01:35:00</strong> Pourquoi les fondateurs devraient r&#233;pondre eux-m&#234;mes aux premiers tickets</p></li><li><p><strong>01:40:00</strong> Investissement, crypto et nouveaux produits &#224; explorer</p></li><li><p><strong>01:41:20</strong> Le sujet qui peut emp&#234;cher Maxime de dormir : la cybers&#233;curit&#233;</p></li><li><p><strong>01:43:20</strong> Dix ans apr&#232;s, pourquoi il prend toujours autant de plaisir &#224; construire Tiime</p></li><li><p><strong>01:45:00</strong> Le prochain invit&#233; que Maxime aimerait voir dans <em>opensource</em></p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Databricks voulait lever 1 milliard. Les investisseurs se sont presque battus pour lui en donner 15.]]></title><description><![CDATA[Cette semaine&#8230; Databricks affole les investisseurs, Nvidia r&#233;invente le GPU, OpenAI acc&#233;l&#232;re, Microsoft simplifie Copilot, Apple d&#233;fend ses commissions et Uber mise sur les robotaxis.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/databricks-voulait-lever-1-milliard</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/databricks-voulait-lever-1-milliard</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 17 Aug 2026 06:01:55 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>Databricks voulait lever 1 milliard, les investisseurs en proposaient 15</p></li><li><p>Nvidia veut transformer ses GPU en actifs financiers</p></li><li><p>OpenAI acc&#233;l&#232;re GPT-5.6 Sol x14</p></li><li><p>Microsoft simplifie Copilot apr&#232;s l&#8217;avoir beaucoup compliqu&#233;</p></li><li><p>Apple veut encore sa commission, m&#234;me quand l&#8217;achat se fait ailleurs</p></li><li><p>Uber veut devenir la couche de distribution des robotaxis</p></li></ul><div><hr></div><h2>Databricks voulait lever 1 milliard, les investisseurs en proposaient 15</h2><p>Il y a des probl&#232;mes qu&#8217;on aimerait bien avoir. Databricks comptait initialement lever environ 1 milliard de dollars. Puis la rumeur de la lev&#233;e est sortie en plein milieu de sa conf&#233;rence annuelle, et le t&#233;l&#233;phone du CEO Ali Ghodsi s&#8217;est mis &#224; sonner. Beaucoup. Selon lui, les investisseurs &#233;taient pr&#234;ts &#224; mettre environ 15 milliards sur la table.</p><p>Databricks a finalement lev&#233; 5 milliards de dollars, pour une valorisation de 190 milliards.</p><p>Le plus int&#233;ressant n&#8217;est pas seulement le montant, mais la m&#233;canique derri&#232;re. &#192; ce stade de maturit&#233;, une lev&#233;e n&#8217;est plus uniquement une question de besoin de cash. Quand des investisseurs historiques veulent remettre au pot et que de nouveaux fonds veulent absolument entrer, refuser trop de monde peut aussi cr&#233;er de la frustration. R&#233;sultat : Databricks voulait 1 milliard, la demande en proposait 15, et tout le monde s&#8217;est retrouv&#233; autour de 5.</p><p>Il faut dire que les chiffres donnent envie. La soci&#233;t&#233; aurait atteint 7 milliards de dollars de revenus annualis&#233;s, avec 80 % de croissance et un cash-flow positif. Son activit&#233; de data warehouse repr&#233;sente d&#233;j&#224; environ 1,5 milliard de dollars de run rate et continue de doubler. Lakebase, sa base de donn&#233;es pens&#233;e pour les agents IA, aurait quant &#224; elle d&#233;pass&#233; les 100 millions de dollars annualis&#233;s.</p><p>Databricks est progressivement en train de devenir beaucoup plus qu&#8217;une plateforme data. La bo&#238;te veut &#234;tre l&#8217;endroit o&#249; les entreprises stockent leurs donn&#233;es, construisent leurs mod&#232;les, d&#233;ploient leurs agents et font tourner une grande partie de leur stack IA.</p><p>Alors pourquoi lever encore quand le business fonctionne d&#233;j&#224; ? Parce que l&#8217;IA co&#251;te extr&#234;mement cher. Databricks a des engagements cloud de plusieurs milliards, une &#233;quipe de recherche IA d&#8217;une centaine de personnes et une strat&#233;gie d&#8217;acquisition tr&#232;s active. Elle a d&#233;j&#224; lev&#233; pr&#232;s de 20 milliards sur les vingt derniers mois et se construit maintenant un coffre de guerre pour consolider le march&#233;.</p><p>Le signal derri&#232;re cette op&#233;ration est assez fort : le venture devient de plus en plus concentr&#233;. Une petite poign&#233;e d&#8217;entreprises consid&#233;r&#233;es comme les futurs gagnants de l&#8217;IA peuvent lever des sommes absurdes, pendant que le reste du march&#233; continue de se battre pour quelques millions.</p><p>Et l&#8217;IPO dans tout &#231;a ? Elle attendra. Tant que Databricks peut lever plusieurs milliards &#224; des conditions aussi favorables tout en restant &#224; l&#8217;abri de la pression des march&#233;s publics, difficile de trouver une raison de se presser.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg" width="1024" height="1024" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1024,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Ali Ghodsi&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Ali Ghodsi" title="Ali Ghodsi" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!LpVF!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F5d688dbd-ec36-4e92-a8f7-1591108f4d89_1024x1024.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Nvidia veut transformer ses GPU en actifs financiers</h2><p>Nvidia vient de pr&#233;senter un projet pouvant mobiliser jusqu&#8217;&#224; 500 milliards de dollars aupr&#232;s de groupes comme BlackRock, Blackstone, Apollo, Brookfield, Goldman Sachs ou KKR afin de financer des data centers IA.</p><p>500 milliards, forc&#233;ment, &#231;a attire l&#8217;&#339;il. Mais le vrai sujet est ailleurs : Nvidia veut cr&#233;er un v&#233;ritable march&#233; secondaire pour ses GPU vieillissants.</p><p>Le fonctionnement est assez audacieux. Les propri&#233;taires de data centers peuvent utiliser leurs GPU Nvidia comme collat&#233;ral pour emprunter. Si l&#8217;entreprise fait d&#233;faut et que les cr&#233;anciers doivent revendre les machines &#224; un prix inf&#233;rieur &#224; leur valeur comptable, Nvidia accepte de couvrir jusqu&#8217;&#224; 25 % de l&#8217;&#233;cart.</p><p>En gros : &#171; financez les infrastructures qui ach&#232;tent nos produits, et si la valeur r&#233;siduelle des puces baisse trop, on absorbera une partie du choc &#187;.</p><p>C&#8217;est intelligent parce que plus un GPU est consid&#233;r&#233; comme un actif fiable, plus les institutions financi&#232;res accepteront facilement de financer son achat. Plus elles financent de GPU, plus Nvidia en vend. La boucle est assez belle.</p><p>Elle est aussi risqu&#233;e. Si la demande en IA ralentit, Nvidia pourrait simultan&#233;ment vendre moins de nouvelles puces et devoir couvrir davantage de pertes sur les anciennes. C&#8217;est ce qu&#8217;on appelle un &#171; wrong-way risk &#187; : le risque augmente pr&#233;cis&#233;ment au moment o&#249; l&#8217;activit&#233; se d&#233;grade.</p><p>Cela rappelle forc&#233;ment Lucent Technologies pendant la bulle t&#233;l&#233;com, lorsque le fabricant finan&#231;ait lui-m&#234;me certains clients qui achetaient son mat&#233;riel. Mais Nvidia essaie justement d&#8217;&#233;viter ce sc&#233;nario en faisant porter l&#8217;essentiel du financement aux grandes institutions financi&#232;res.</p><p>Le pari de Jensen Huang est plus profond : faire passer les GPU du statut de mat&#233;riel informatique rapidement obsol&#232;te &#224; celui d&#8217;infrastructure durable. Une ancienne g&#233;n&#233;ration pourrait &#234;tre r&#233;utilis&#233;e par une startup, un laboratoire de recherche ou une entreprise qui n&#8217;a pas besoin du mod&#232;le le plus puissant du march&#233;.</p><p>Si cette logique fonctionne, on aura potentiellement diff&#233;rentes classes de compute comme on a diff&#233;rentes gammes de mod&#232;les IA. Le dernier GPU pour entra&#238;ner le prochain frontier model, une g&#233;n&#233;ration pr&#233;c&#233;dente pour faire tourner des agents internes moins exigeants.</p><p>Nvidia ne cherche donc plus seulement &#224; vendre des puces. Elle essaie de construire toute l&#8217;architecture financi&#232;re qui permettra de continuer &#224; les acheter.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Nvidia CEO Jensen Huang&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Nvidia CEO Jensen Huang" title="Nvidia CEO Jensen Huang" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!c0nL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57eadaf3-03fb-4003-a131-17a4a7459c84_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>OpenAI acc&#233;l&#232;re GPT-5.6 Sol x14</h2><p>Pendant longtemps, les mod&#232;les IA ont impos&#233; un compromis assez simple : soit prendre le mod&#232;le le plus puissant et accepter qu&#8217;il soit plus lent, soit descendre en gamme pour gagner en vitesse.</p><p>OpenAI veut faire sauter ce compromis avec Ultrafast, un nouveau mode pour GPT-5.6 Sol qui peut fonctionner jusqu&#8217;&#224; 14 fois plus vite que le traitement standard, avec un d&#233;bit pouvant atteindre 750 tokens g&#233;n&#233;r&#233;s par seconde.</p><p>Sur le papier, &#231;a ressemble &#224; une optimisation technique. En pratique, &#231;a peut profond&#233;ment modifier les produits construits autour des mod&#232;les.</p><p>Quand on demande &#224; ChatGPT de r&#233;diger un email, quelques secondes de d&#233;lai ne changent pas grand-chose. Mais dans un assistant vocal, un syst&#232;me de support client, un outil de cybers&#233;curit&#233; ou un agent qui doit ex&#233;cuter cinquante actions successives, la latence devient centrale.</p><p>Une seconde gagn&#233;e sur cinquante &#233;tapes, c&#8217;est presque une minute &#224; la fin.</p><p>OpenAI parle d&#8217;ailleurs de &#171; more useful work per second &#187;. Une formulation int&#233;ressante, parce qu&#8217;elle sugg&#232;re que la prochaine bataille entre mod&#232;les ne se jouera plus seulement sur l&#8217;intelligence brute. Le co&#251;t et la vitesse vont compter tout autant.</p><p>Un mod&#232;le tr&#232;s performant mais trop lent peut &#234;tre inutilisable dans certains workflows. &#192; l&#8217;inverse, si on parvient &#224; offrir les capacit&#233;s d&#8217;un mod&#232;le frontier avec une sensation quasi instantan&#233;e, beaucoup de petits mod&#232;les perdent une partie de leur avantage.</p><p>Autre point int&#233;ressant : Ultrafast repose sur un partenariat avec Cerebras. L&#8217;entreprise construit une architecture de puces sp&#233;cialis&#233;e dans l&#8217;IA, tr&#232;s diff&#233;rente des GPU traditionnels, et obtient ici une vitrine particuli&#232;rement importante.</p><p>&#199;a montre aussi que le march&#233; du hardware commence &#224; se segmenter. Le meilleur processeur pour entra&#238;ner un mod&#232;le n&#8217;est pas forc&#233;ment le meilleur pour servir des utilisateurs &#224; tr&#232;s haute vitesse.</p><p>La latence devient donc une vraie feature produit. Comme pour Google Search ou les interfaces tactiles, quelques secondes de moins peuvent compl&#232;tement changer la fr&#233;quence d&#8217;utilisation. Un produit IA qui r&#233;pond imm&#233;diatement cesse progressivement de donner l&#8217;impression d&#8217;attendre une machine.</p><p>Et c&#8217;est probablement une &#233;tape importante pour rendre les agents r&#233;ellement naturels &#224; utiliser.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg" width="1024" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;This illustration picture shows the AI (Artificial Intelligence) smartphone app ChatGPT surrounded by other AI App in Vaasa, on June 6, 2023.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="This illustration picture shows the AI (Artificial Intelligence) smartphone app ChatGPT surrounded by other AI App in Vaasa, on June 6, 2023." title="This illustration picture shows the AI (Artificial Intelligence) smartphone app ChatGPT surrounded by other AI App in Vaasa, on June 6, 2023." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a7sl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8cb545ac-6a15-4927-a515-2f5daeb4ff75_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Microsoft simplifie Copilot apr&#232;s l&#8217;avoir beaucoup compliqu&#233;</h2><p>Microsoft est en train de fusionner son application Copilot grand public et Microsoft 365 Copilot, davantage orient&#233; vers les entreprises.</p><p>Apr&#232;s avoir pass&#233; plusieurs ann&#233;es &#224; mettre &#171; Copilot &#187; un peu partout, la soci&#233;t&#233; fait donc quelque chose d&#8217;assez logique : elle simplifie.</p><p>Au passage, plusieurs fonctionnalit&#233;s vont dispara&#238;tre. Les Group Chats, les podcasts g&#233;n&#233;r&#233;s par IA, certaines exp&#233;riences de Copilot Labs, Deep Research pour les utilisateurs grand public et m&#234;me Mico, la mascotte anim&#233;e qui ressemblait vaguement au Clippy de l&#8217;&#232;re IA, vont passer &#224; la trappe.</p><p>Pris s&#233;par&#233;ment, ce n&#8217;est pas tr&#232;s important. Ensemble, ces retraits montrent surtout que Microsoft reconna&#238;t un probl&#232;me de fond : Copilot avait beaucoup de fonctionnalit&#233;s, mais pas toujours une proposition de valeur simple &#224; comprendre.</p><p>C&#8217;est assez frappant parce que Microsoft poss&#232;de presque toutes les cartes possibles : Windows, Office, Outlook, Teams, GitHub, une &#233;norme distribution aupr&#232;s des entreprises et des investissements massifs dans l&#8217;IA.</p><p>Pourtant, ChatGPT, Claude ou Gemini ont souvent une identit&#233; produit plus claire.</p><p>La bonne nouvelle, c&#8217;est que toute l&#8217;industrie semble converger vers la m&#234;me direction. OpenAI regroupe de plus en plus de capacit&#233;s dans ChatGPT. Anthropic fait la m&#234;me chose autour de Claude. Google empile recherche, multimodalit&#233; et outils sp&#233;cialis&#233;s dans Gemini.</p><p>On passe progressivement d&#8217;une logique &#171; une capacit&#233; IA = un produit &#187; &#224; &#171; un assistant central qui orchestre tout &#187;.</p><p>C&#8217;est beaucoup plus naturel. L&#8217;utilisateur ne veut pas savoir quel sous-produit lancer pour effectuer une recherche profonde ou modifier un document. Il veut juste dire ce qu&#8217;il cherche &#224; faire.</p><p>Un responsable de Copilot aurait d&#8217;ailleurs expliqu&#233; en interne que le produit devait &#171; gagner le droit d&#8217;exister &#187; dans la vie des utilisateurs. C&#8217;est probablement la meilleure mani&#232;re de r&#233;sumer le d&#233;fi.</p><p>En 2026, avoir de l&#8217;IA n&#8217;est plus une raison suffisante pour qu&#8217;on ouvre ton application. Tout le monde a de l&#8217;IA. Il faut cr&#233;er une habitude.</p><p>Et parfois, pour cr&#233;er une habitude, il faut commencer par supprimer la moiti&#233; des boutons.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Oxn5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7de13373-9a47-44ae-ae9f-64a466c0f253_1024x576.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Apple veut encore sa commission, m&#234;me quand l&#8217;achat se fait ailleurs</h2><p>Le combat Apple contre Epic Games continue, et cette fois le sujet est simple : combien Apple peut-elle pr&#233;lever lorsqu&#8217;un achat est r&#233;alis&#233; en dehors de l&#8217;App Store ?</p><p>La proposition d&#8217;Apple : 15 % pour une application standard.</p><p>Les petits d&#233;veloppeurs pourraient tomber &#224; 5 %, certaines applications participant &#224; des programmes sp&#233;cifiques seraient &#224; 10 %, et les renouvellements d&#8217;abonnements &#233;galement &#224; 10 %.</p><p>La subtilit&#233;, &#233;videmment, c&#8217;est que ces achats seraient r&#233;alis&#233;s via des liens externes. Le paiement pourrait &#234;tre trait&#233; ailleurs, mais Apple estime malgr&#233; tout m&#233;riter une commission pour l&#8217;&#233;cosyst&#232;me qu&#8217;elle fournit autour de la transaction.</p><p>Et c&#8217;est l&#224; que le d&#233;bat devient int&#233;ressant.</p><p>Apple explique qu&#8217;elle investit dans iOS, les APIs, les outils d&#233;veloppeurs, la s&#233;curit&#233;, la distribution et l&#8217;App Store. De son point de vue, m&#234;me si la carte bancaire passe ensuite par Stripe sur un site web, la transaction a &#233;t&#233; rendue possible parce que l&#8217;utilisateur poss&#232;de un iPhone et a d&#233;couvert ou install&#233; l&#8217;app via son environnement.</p><p>Les d&#233;veloppeurs voient &#233;videmment les choses diff&#233;remment. Si le checkout, la facturation, le support client et toute l&#8217;infrastructure commerciale sont g&#233;r&#233;s en externe, pourquoi payer 15 % ?</p><p>C&#8217;est en r&#233;alit&#233; un d&#233;bat sur la valeur de la distribution.</p><p>Airbnb, Amazon ou Uber prennent une commission parce qu&#8217;ils apportent le client. Apple estime pouvoir appliquer une logique similaire. La diff&#233;rence, c&#8217;est qu&#8217;un d&#233;veloppeur iOS ne dispose pas exactement d&#8217;une infinit&#233; de canaux alternatifs pour distribuer son app sur un iPhone.</p><p>Apple avait auparavant tent&#233; une commission de 27 % sur certains achats externes, ce qui revenait presque &#224; permettre de quitter son syst&#232;me de paiement sans r&#233;ellement quitter son mod&#232;le &#233;conomique.</p><p>15 % est nettement plus raisonnable, mais le principe reste le m&#234;me : Apple refuse l&#8217;id&#233;e qu&#8217;un achat initi&#233; depuis son &#233;cosyst&#232;me puisse valoir z&#233;ro.</p><p>Si ce taux finit par &#234;tre valid&#233;, il pourrait devenir une sorte de nouvel &#233;quilibre pour les stores mobiles. Le vieux mod&#232;le des 30 % para&#238;t de plus en plus contest&#233;, mais un monde o&#249; Apple ne touche plus rien sur les transactions externes serait lui aussi une rupture &#233;norme.</p><p>Derri&#232;re le proc&#232;s Epic se cache donc une question qui concerne toutes les plateformes : pendant combien de temps peut-on continuer &#224; mon&#233;tiser un utilisateur que l&#8217;on a contribu&#233; &#224; acqu&#233;rir ?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg" width="1024" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Apple CEO Tim Cook attends a product launch event.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Apple CEO Tim Cook attends a product launch event." title="Apple CEO Tim Cook attends a product launch event." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!GGk2!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7703a927-7d5d-49a2-be04-ee064a3a8102_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Uber veut devenir la couche de distribution des robotaxis</h2><p>Uber et Pony.ai veulent d&#233;ployer 2 000 robotaxis dans quatre villes europ&#233;ennes. Les villes et le calendrier exact ne sont pas encore connus, mais on commence clairement &#224; sortir du petit pilote exp&#233;rimental.</p><p>Le mod&#232;le &#233;conomique est particuli&#232;rement int&#233;ressant. Pony.ai fournit la technologie de conduite autonome. Uber fournit la plateforme et la demande. L&#8217;exploitation physique de la flotte, avec la maintenance, le nettoyage ou la recharge, peut &#234;tre confi&#233;e &#224; un partenaire local. M&#234;me la propri&#233;t&#233; des v&#233;hicules peut varier selon les pays.</p><p>Bref, Uber ne veut pas forc&#233;ment poss&#233;der les voitures ni d&#233;velopper la meilleure technologie autonome.</p><p>Elle veut poss&#233;der le client.</p><p>C&#8217;est une &#233;volution assez logique. Uber travaille d&#233;sormais avec plus de 30 entreprises sp&#233;cialis&#233;es dans les v&#233;hicules autonomes. Au lieu de parier sur un seul champion, la soci&#233;t&#233; construit une marketplace capable d&#8217;accueillir plusieurs technologies.</p><p>Waymo gagne ? Tr&#232;s bien. Pony.ai gagne ? Tr&#232;s bien aussi. Un nouvel acteur appara&#238;t demain ? Il peut potentiellement rejoindre la plateforme.</p><p>C&#8217;est exactement le m&#234;me principe qui a permis &#224; Uber de se d&#233;velopper sans poss&#233;der les voitures de ses chauffeurs. Avec les robotaxis, la voiture change, mais la couche de distribution reste.</p><p>Et cette distribution a &#233;norm&#233;ment de valeur. Une entreprise comme Pony.ai peut &#234;tre excellente technologiquement, mais lancer une nouvelle application dans chaque ville et convaincre des millions de personnes de l&#8217;utiliser reste un &#233;norme travail. En int&#233;grant Uber, le client est d&#233;j&#224; l&#224;.</p><p>C&#8217;est aussi un retournement assez amusant. Pendant longtemps, la voiture autonome &#233;tait pr&#233;sent&#233;e comme une menace existentielle pour Uber : si on supprime le chauffeur, pourquoi aurait-on encore besoin d&#8217;Uber ?</p><p>Parce qu&#8217;il faut toujours matcher une voiture avec un passager, g&#233;rer les prix, les paiements, la demande, le support et toute l&#8217;exp&#233;rience utilisateur.</p><p>Le v&#233;ritable gagnant des robotaxis ne sera donc peut-&#234;tre pas uniquement celui qui construit la voiture qui conduit le mieux. Ce sera peut-&#234;tre aussi celui qui remplit le plus facilement ces voitures.</p><p>Uber semble avoir choisi son camp : laisser les autres d&#233;penser des milliards pour r&#233;soudre l&#8217;autonomie, puis leur apporter les clients.</p><p>Et vu le nombre de partenariats sign&#233;s, le pari commence &#224; devenir assez lisible.</p><p>Cette semaine, il y a finalement un fil rouge assez clair derri&#232;re toutes ces histoires : la technologie seule ne suffit plus. Databricks accumule du capital pour consolider son march&#233;, Nvidia construit la finance autour de ses puces, OpenAI optimise la vitesse, Microsoft simplifie l&#8217;exp&#233;rience, Apple d&#233;fend la valeur de sa distribution et Uber veut contr&#244;ler l&#8217;acc&#232;s au client.</p><p>Une fois que les briques technologiques deviennent suffisamment puissantes, la bataille se d&#233;place ailleurs : distribution, financement, exp&#233;rience utilisateur et contr&#244;le de l&#8217;&#233;cosyst&#232;me.</p><p>Et c&#8217;est souvent l&#224; que les entreprises les plus importantes se construisent.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg" width="1024" height="608" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:608,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;parked Uber&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="parked Uber" title="parked Uber" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HE5g!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F357b5efe-e4fa-438a-8fa0-33ffa3af10b5_1024x608.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[ Il fait 60K€/mois avec son SaaS : « On vous ment sur les SaaS »]]></title><description><![CDATA[Ariel, alias Le Dev ULTIME, partage son playbook pour lancer, distribuer et faire durer un SaaS quand on pr&#233;f&#232;re construire plut&#244;t que vendre du r&#234;ve.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/il-fait-60kmois-avec-son-saas-on</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/il-fait-60kmois-avec-son-saas-on</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Fri, 14 Aug 2026 16:31:00 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Ariel n&#8217;est pas le profil classique du fondateur SaaS.</h2><p>Il a appris &#224; d&#233;velopper il y a plus de dix ans, en partant de tutoriels trouv&#233;s sur Internet parce qu&#8217;il voulait comprendre comment fonctionnaient les sites de streaming d&#8217;anim&#233;s.</p><p>Depuis, il construit.</p><p>Des outils, des produits, des SaaS, parfois pendant plusieurs ann&#233;es, parfois juste assez longtemps pour comprendre si une id&#233;e m&#233;rite r&#233;ellement d&#8217;exister.</p><p>Son projet principal, Teachizy, pourrait se r&#233;sumer comme un Shopify pour les formateurs. Une plateforme qui permet de cr&#233;er, vendre et g&#233;rer une formation en ligne.</p><p>Le projet est n&#233; d&#8217;un probl&#232;me tr&#232;s concret.</p><p>Pendant le Covid, Ariel organisait des formations en pr&#233;sentiel. Il fallait passer en ligne, mais les plateformes disponibles n&#8217;&#233;taient pas adapt&#233;es aux contraintes des formations financ&#233;es.</p><p>Plut&#244;t que de construire un logiciel uniquement pour son propre organisme, il l&#8217;a ouvert aux autres.</p><p>Cinq ans plus tard, Teachizy g&#233;n&#232;re environ 60 000 &#8364; de MRR.</p><p>Pas gr&#226;ce &#224; une lev&#233;e de fonds.</p><p>Pas gr&#226;ce &#224; une &#233;norme machine publicitaire.</p><p>Et pas gr&#226;ce &#224; un lancement devenu viral en trois jours.</p><p>La croissance est venue d&#8217;une accumulation de d&#233;cisions intelligentes : du r&#233;f&#233;rencement distribu&#233;, des backlinks g&#233;n&#233;r&#233;s par les utilisateurs, de l&#8217;affiliation, une vraie compr&#233;hension du produit et beaucoup de patience.</p><p>Dans cet &#233;pisode, Ariel d&#233;taille ce qu&#8217;il ferait aujourd&#8217;hui pour lancer un SaaS, choisir un associ&#233;, trouver ses premiers canaux d&#8217;acquisition et construire un produit qui distribue lui-m&#234;me sa propre marque.</p><p>On parle aussi de product-led growth, d&#8217;affiliation, de viral loops, de niches g&#233;ographiques, de croissance exceptionnelle devenue fausse norme, de business de formation et de la fronti&#232;re parfois floue entre un mod&#232;le brillant et une ex&#233;cution douteuse.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeLe-dev-ultime&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute &#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeLe-dev-ultime"><span>&#201;coute &#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2805653,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/209078152?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UAqd!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe5caad0b-9eec-4ff8-b24b-809007deeb68_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Comment Teachizy est pass&#233; d&#8217;un outil cr&#233;&#233; pour r&#233;soudre un probl&#232;me interne &#224; un SaaS g&#233;n&#233;rant environ 60 000 &#8364; de MRR.</p></li><li><p>Pourquoi Ariel d&#233;conseille de br&#251;ler du budget en ads avant de comprendre pr&#233;cis&#233;ment son march&#233;.</p></li><li><p>Comment obtenir des backlinks en allant chercher les articles et comparateurs d&#233;j&#224; positionn&#233;s sur Google.</p></li><li><p>Pourquoi les usages de tes clients peuvent devenir ton meilleur canal d&#8217;acquisition.</p></li><li><p>Comment int&#233;grer la distribution directement dans le produit gr&#226;ce aux sous-domaines, aux pages publiques, aux liens et aux mentions &#171; Powered by &#187;.</p></li><li><p>Ce qui rend un programme d&#8217;affiliation r&#233;ellement puissant.</p></li><li><p>Pourquoi certaines trajectoires de croissance SaaS donnent une vision compl&#232;tement fauss&#233;e de la r&#233;alit&#233;.</p></li><li><p>Et comment choisir un associ&#233; capable de compenser tes faiblesses, m&#234;me s&#8217;il poss&#232;de les m&#234;mes comp&#233;tences que toi.</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>La compl&#233;mentarit&#233; entre associ&#233;s ne se r&#233;sume pas &#224; leurs m&#233;tiers</p></li><li><p>Au d&#233;but, prot&#233;ger son p&#233;rim&#232;tre ralentit le projet</p></li><li><p>Le bon associ&#233; compense aussi ton mode de fonctionnement personnel</p></li><li><p>Faire des ads trop t&#244;t revient souvent &#224; payer pour comprendre son march&#233;</p></li><li><p>Le SEO ne se joue pas uniquement sur ton propre site</p></li><li><p>Les meilleurs backlinks peuvent &#234;tre g&#233;n&#233;r&#233;s par tes utilisateurs</p></li><li><p>Un simple &#8220;Powered by&#8221; peut devenir un canal d&#8217;acquisition</p></li><li><p>Le product-led growth fonctionne quand partager le produit sert d&#8217;abord le client</p></li><li><p>L&#8217;affiliation devient puissante quand elle peut devenir un v&#233;ritable m&#233;tier</p></li><li><p>Le pricing d&#233;termine la viabilit&#233; d&#8217;un programme d&#8217;affiliation</p></li><li><p>Les croissances exceptionnelles ne doivent pas devenir la norme</p></li><li><p>La vitesse de croissance d&#233;pend aussi de la structure du march&#233;</p></li><li><p>Le churn doit &#234;tre analys&#233; &#224; travers le business de tes clients</p></li><li><p>Une niche g&#233;ographique peut permettre d&#8217;attaquer un march&#233; mondial</p></li><li><p>Une bonne distribution peut d&#233;passer un meilleur produit</p></li><li><p>Une id&#233;e n&#8217;a pas besoin d&#8217;&#234;tre nouvelle si son angle de distribution est meilleur<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeLe-dev-ultime&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeLe-dev-ultime"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p><strong>00:00</strong> Introduction d&#8217;Ariel, alias Le Dev ULTIME</p></li><li><p><strong>01:02</strong> Teachizy, le Shopify des formateurs</p></li><li><p><strong>03:18</strong> La naissance du SaaS pendant le Covid</p></li><li><p><strong>05:05</strong> De 0 &#224; environ 60 000 &#8364; de MRR</p></li><li><p><strong>06:54</strong> Lancer une bo&#238;te avec deux associ&#233;s d&#233;veloppeurs</p></li><li><p><strong>10:14</strong> R&#233;partir les r&#244;les sans ralentir le projet</p></li><li><p><strong>13:48</strong> Comment son associ&#233; l&#8217;a aid&#233; &#224; rester accountable</p></li><li><p><strong>15:59</strong> Pourquoi Ariel a privil&#233;gi&#233; l&#8217;organique aux ads</p></li><li><p><strong>16:45</strong> Son playbook SEO pour appara&#238;tre dans les comparatifs</p></li><li><p><strong>19:45</strong> Les backlinks g&#233;n&#233;r&#233;s par les propres clients de Teachizy</p></li><li><p><strong>24:41</strong> Transformer un &#8220;Powered by&#8221; en canal d&#8217;acquisition</p></li><li><p><strong>25:45</strong> Le product-led growth de taap.it</p></li><li><p><strong>29:13</strong> Cr&#233;er de nouvelles boucles de croissance avec les emails et les paiements</p></li><li><p><strong>31:06</strong> Stan Store et la puissance de l&#8217;affiliation</p></li><li><p><strong>35:21</strong> Formations revendables, MLM et perception du scam</p></li><li><p><strong>47:00</strong> L&#8217;exp&#233;rience d&#8217;Ariel avec un syst&#232;me pyramidal &#224; 18 ans</p></li><li><p><strong>01:10:56</strong> Pourquoi la croissance SaaS est souvent plus lente qu&#8217;on l&#8217;imagine</p></li><li><p><strong>01:12:07</strong> Le concept d&#8217;affiliate-market fit</p></li><li><p><strong>01:25:46</strong> Strava et les produits que les utilisateurs distribuent eux-m&#234;mes</p></li><li><p><strong>01:31:00</strong> Attaquer un march&#233; mondial par une niche g&#233;ographique</p></li><li><p><strong>01:33:03</strong> Whoop et le r&#244;le d&#233;cisif de la distribution</p></li><li><p><strong>01:40:00</strong> Les fondateurs et entrepreneurs qu&#8217;Ariel respecte</p></li><li><p><strong>01:44:40</strong> Conclusion de l&#8217;&#233;pisode</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Elon Musk ne veut plus seulement acheter des puces : il veut bâtir l’usine qui pourrait alimenter tout son empire.]]></title><description><![CDATA[Cette semaine, Musk fabrique ses puces, Bending Spoons rach&#232;te Airtable, OpenAI vise les pr&#233;sentations, Google Maps devient agentique, Hadrian l&#232;ve 1,37 milliard et Meta lance son agent de code.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/elon-musk-ne-veut-plus-seulement</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/elon-musk-ne-veut-plus-seulement</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 10 Aug 2026 06:30:59 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>Tesla et SpaceX veulent fabriquer leurs propres puces &#224; tr&#232;s grande &#233;chelle</p></li><li><p>Bending Spoons rach&#232;te Airtable pour 1,28 milliard de dollars</p></li><li><p>OpenAI rach&#232;te NextSlide pour s&#8217;attaquer aux pr&#233;sentations</p></li><li><p>Google Maps devient doucement un agent qui fait les choses &#224; ta place</p></li><li><p>Hadrian l&#232;ve 1,37 milliard pour industrialiser la d&#233;fense am&#233;ricaine</p></li><li><p>Meta lance son concurrent &#224; Claude Code et Codex</p></li></ul><div><hr></div><h2>Musk veut sa propre usine de puces</h2><p>Elon Musk a d&#233;cid&#233; qu&#8217;acheter des puces aux autres n&#8217;&#233;tait visiblement plus suffisant.</p><p>Tesla et SpaceX vont investir <strong>16,8 milliards de dollars</strong> pour commencer &#224; construire Terafab, une gigantesque usine de semi-conducteurs au Texas. SpaceX pr&#233;voit &#224; terme plus de 100 millions de pieds carr&#233;s d&#8217;espace industriel, avec fabrication, packaging et tests r&#233;unis sur un m&#234;me site.</p><p>L&#8217;objectif est assez simple &#224; comprendre : Tesla et SpaceX pensent qu&#8217;elles vont avoir besoin d&#8217;une quantit&#233; absolument &#233;norme de puissance de calcul.</p><p>Optimus, les robotaxis, l&#8217;IA embarqu&#233;e, les satellites, les futurs data centers de SpaceX... Toutes ces ambitions reposent sur la m&#234;me mati&#232;re premi&#232;re : du compute.</p><p>Et plut&#244;t que d&#8217;attendre que les fabricants de semi-conducteurs suivent la demande, Musk veut construire directement la capacit&#233; dont ses entreprises auront besoin.</p><p>C&#8217;est probablement le point le plus int&#233;ressant.</p><p>On parle beaucoup de mod&#232;les d&#8217;IA, mais la bataille se d&#233;place progressivement vers l&#8217;infrastructure qui permet de les faire tourner. Les puces, l&#8217;&#233;nergie, les data centers et les cha&#238;nes de production deviennent presque aussi strat&#233;giques que les mod&#232;les eux-m&#234;mes.</p><p>Musk pousse simplement cette logique jusqu&#8217;au bout : <strong>si une ressource risque de devenir un goulot d&#8217;&#233;tranglement, autant essayer de la produire soi-m&#234;me.</strong></p><p>C&#8217;est une strat&#233;gie tr&#232;s Tesla, finalement.</p><p>On commence par acheter une pi&#232;ce. Puis on se dit qu&#8217;on pourrait probablement mieux la fabriquer. Et quelques ann&#233;es plus tard, on annonce une usine de plusieurs dizaines de milliards de dollars.</p><p>Classique.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;SpaceX terafab&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="SpaceX terafab" title="SpaceX terafab" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!D4cW!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F87a278df-c9a5-4f5e-8143-249fc1dbd0c7_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Bending Spoons rach&#232;te Airtable</h2><p>Autre deal assez impressionnant cette semaine : <strong>Bending Spoons va racheter Airtable pour 1,285 milliard de dollars en cash</strong>.</p><p>Pour remettre le chiffre en perspective, Airtable avait &#233;t&#233; valoris&#233; &#224; plus de <strong>11 milliards de dollars en 2021</strong>.</p><p>Cinq ans plus tard, l&#8217;entreprise change donc de mains pour une fraction de cette valorisation, m&#234;me si la transaction implique une valeur des fonds propres d&#8217;environ 2,25 milliards en prenant en compte la tr&#233;sorerie d&#8217;Airtable.</p><p>Et Airtable n&#8217;est pourtant pas exactement une bo&#238;te mourante.</p><p>Son ARR tournait autour de <strong>480 millions de dollars en juin</strong>, avec une croissance sup&#233;rieure &#224; 20 % sur un an, et le produit est utilis&#233; par plus de 500 000 organisations.</p><p>Mais le plus int&#233;ressant ici, c&#8217;est probablement l&#8217;acheteur.</p><p>Bending Spoons est devenu une sorte de machine industrielle du logiciel.</p><p>La soci&#233;t&#233; italienne rach&#232;te des marques connues, puis applique sa propre recette : simplification du produit, optimisation des co&#251;ts, am&#233;lioration de la mon&#233;tisation et d&#233;veloppement sur le long terme. Evernote, WeTransfer, Vimeo, Eventbrite ou encore AOL sont d&#233;j&#224; pass&#233;s dans son portefeuille.</p><p>Avec Airtable, le mod&#232;le change l&#233;g&#232;rement d&#8217;&#233;chelle.</p><p>On n&#8217;est plus seulement sur une application grand public ou un produit mature. Airtable reste une vraie plateforme B2B, implant&#233;e profond&#233;ment dans les workflows de grosses entreprises et qui essaie d&#233;sormais de se repositionner autour des agents IA.</p><p>Il y a aussi une petite le&#231;on pour le SaaS derri&#232;re cette acquisition.</p><p><strong>Une valorisation priv&#233;e n&#8217;est pas un prix. C&#8217;est une photo prise &#224; un instant pr&#233;cis.</strong></p><p>En 2021, le march&#233; imaginait encore que beaucoup de SaaS allaient cro&#238;tre presque ind&#233;finiment.</p><p>En 2026, les acheteurs regardent surtout les revenus, la croissance r&#233;elle, la marge et ce qu&#8217;ils peuvent faire de l&#8217;actif.</p><p>Le r&#233;veil a parfois un prix.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/abfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ouVz!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fabfd4c66-f459-4368-aa39-b446c063ad9c_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>OpenAI s&#8217;attaque aux PowerPoint</h2><p>OpenAI continue &#233;galement de faire ses courses.</p><p>Cette fois, l&#8217;entreprise a acquis <strong>NextSlide</strong>, une startup sp&#233;cialis&#233;e dans la cr&#233;ation de pr&#233;sentations avec l&#8217;IA. Son &#233;quipe rejoint d&#233;sormais ChatGPT. Les conditions financi&#232;res de l&#8217;op&#233;ration n&#8217;ont pas &#233;t&#233; communiqu&#233;es.</p><p>NextSlide permettait de prendre un prompt, des notes, un document ou des recherches pour les transformer en une pr&#233;sentation &#233;ditable.</p><p>Dit comme &#231;a, l&#8217;acquisition para&#238;t presque anecdotique.</p><p>Elle ne l&#8217;est probablement pas.</p><p>Parce que la bataille actuelle des assistants IA ne porte plus seulement sur la qualit&#233; d&#8217;une r&#233;ponse dans une fen&#234;tre de chat.</p><p>Le vrai enjeu devient : <strong>est-ce que l&#8217;IA peut produire directement le livrable dont j&#8217;ai besoin ?</strong></p><p>Pas un paragraphe expliquant comment faire un deck.</p><p>Le deck.</p><p>Pas une analyse expliquant comment construire un fichier Excel.</p><p>Le fichier.</p><p>Pas cinq id&#233;es pour pr&#233;parer une r&#233;union.</p><p>Les documents utilisables pendant la r&#233;union.</p><p>NextSlide s&#8217;inscrit parfaitement dans cette &#233;volution.</p><p>OpenAI semble vouloir transformer ChatGPT en environnement de production g&#233;n&#233;raliste, capable de passer progressivement de la r&#233;flexion &#224; l&#8217;ex&#233;cution.</p><p>Et dans le monde du travail, les pr&#233;sentations restent un gigantesque morceau du probl&#232;me.</p><p>Des millions de personnes passent encore des heures chaque semaine &#224; d&#233;placer des blocs de texte dans PowerPoint pour finalement conclure que le logo est trois pixels trop haut.</p><p>Il y avait peut-&#234;tre effectivement quelque chose &#224; automatiser.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg" width="1024" height="585" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:585,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!hnag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F72a141d5-6d4e-4328-8f57-c68196e3958f_1024x585.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Google Maps veut r&#233;server &#224; ta place</h2><p>Google Maps continue lui aussi sa transformation.</p><p>Avec les nouvelles fonctions d&#8217;<strong>Ask Maps</strong>, l&#8217;application peut maintenant utiliser des capacit&#233;s agentiques pour commander &#224; manger, rechercher des h&#244;tels, v&#233;rifier certaines disponibilit&#233;s ou trouver des &#233;v&#233;nements. Google ajoute &#233;galement une couche de personnalisation capable de s&#8217;appuyer sur des informations provenant de Gmail et, progressivement, d&#8217;autres services comme Calendar.</p><p>Concr&#232;tement, tu peux lui demander de trouver un restaurant correspondant &#224; une envie pr&#233;cise sur ton trajet, puis Maps peut pr&#233;parer le panier chez certains partenaires.</p><p>M&#234;me logique pour un h&#244;tel : tu donnes tes contraintes en langage naturel, Maps cherche, compare les options et te propose celles qui correspondent le mieux.</p><p>&#199;a para&#238;t &#234;tre une &#233;volution assez naturelle du produit, mais c&#8217;est aussi un changement de r&#244;le.</p><p>Pendant vingt ans, Google Maps r&#233;pondait essentiellement &#224; une question :</p><p><strong>o&#249; est-ce que je dois aller ?</strong></p><p>Maintenant, Google veut &#233;galement r&#233;pondre &#224; :</p><p><strong>qu&#8217;est-ce que je devrais faire, et peux-tu commencer &#224; le faire pour moi ?</strong></p><p>C&#8217;est exactement l&#224; que les agents IA deviennent int&#233;ressants.</p><p>Un assistant devient vraiment utile quand il poss&#232;de &#224; la fois du contexte et la possibilit&#233; d&#8217;agir.</p><p>Et Google a &#233;norm&#233;ment de contexte.</p><p>Maps conna&#238;t les lieux.</p><p>Gmail conna&#238;t tes r&#233;servations.</p><p>Calendar conna&#238;t ton emploi du temps.</p><p>Google Search conna&#238;t le web.</p><p>Android conna&#238;t une bonne partie de ce que tu fais sur ton t&#233;l&#233;phone.</p><p>Individuellement, chaque produit est puissant.</p><p>Reli&#233;s par un agent, ils deviennent beaucoup plus difficiles &#224; concurrencer.</p><p>Le moat de Google dans l&#8217;IA ne sera peut-&#234;tre donc pas seulement Gemini.</p><p>Ce sera peut-&#234;tre simplement Google.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;In this photo illustration, a Google Maps logo is seen displayed on a smartphone.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="In this photo illustration, a Google Maps logo is seen displayed on a smartphone." title="In this photo illustration, a Google Maps logo is seen displayed on a smartphone." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6v3O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4fec69cd-9eca-4464-821d-8f301c7575ce_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Le retour des usines dans les pitch decks</h2><p>Hadrian vient de lever <strong>1,37 milliard de dollars</strong> pour une valorisation proche de <strong>8 milliards</strong>.</p><p>La startup travaille dans la defense tech, mais elle ne construit ni missile intelligent ni drone autonome.</p><p>Elle construit les usines qui permettent aux autres de construire tout &#231;a.</p><p>Son id&#233;e consiste &#224; automatiser la fabrication de composants critiques gr&#226;ce &#224; des usines fortement pilot&#233;es par logiciel, robotique et IA.</p><p>Hadrian d&#233;veloppe notamment sa propre plateforme, Opus, qui automatise une partie des op&#233;rations de fabrication et d&#8217;inspection. L&#8217;entreprise propose &#233;galement une approche de type &#8220;Factories-as-a-Service&#8221;, o&#249; elle peut construire et exploiter des capacit&#233;s de production pour ses clients.</p><p>Et c&#8217;est probablement pour &#231;a que la lev&#233;e est int&#233;ressante.</p><p>Il y a quelques ann&#233;es, quand on parlait de startups valoris&#233;es plusieurs milliards, on imaginait surtout un logiciel avec des marges &#233;normes et quelques centaines d&#8217;employ&#233;s.</p><p>Aujourd&#8217;hui, une partie du capital risque retourne vers quelque chose de beaucoup plus physique.</p><p>Des usines.</p><p>Des robots.</p><p>Des cha&#238;nes logistiques.</p><p>Des infrastructures &#233;nerg&#233;tiques.</p><p>Des satellites.</p><p>La defense tech est &#233;videmment un moteur &#233;norme de ce mouvement aux &#201;tats-Unis, mais la tendance d&#233;passe largement la d&#233;fense.</p><p>Apr&#232;s plusieurs d&#233;cennies d&#8217;obsession pour l&#8217;asset-light, une partie de la Silicon Valley red&#233;couvre qu&#8217;il existe aussi un avantage comp&#233;titif assez simple : <strong>&#234;tre capable de fabriquer des choses que les autres ne savent plus fabriquer assez vite.</strong></p><p>Le software mangeait le monde.</p><p>Maintenant il construit des usines.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg" width="1024" height="710" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:710,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Rendering of Hadrian's planned third facility in Mesa, AZ.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Rendering of Hadrian's planned third facility in Mesa, AZ." title="Rendering of Hadrian's planned third facility in Mesa, AZ." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Vw84!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff58cd44a-522d-46cd-b270-820b7cf011ee_1024x710.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Meta veut aussi son agent de code</h2><p>Et pour terminer : Meta entre plus franchement dans la bataille des agents de programmation avec <strong>Muse Code</strong>.</p><p>L&#8217;outil est pens&#233; pour travailler sur de gros repositories et prendre en charge des t&#226;ches compl&#232;tes de d&#233;veloppement : analyser les modifications n&#233;cessaires, &#233;crire du code puis v&#233;rifier le r&#233;sultat.</p><p>Pour les t&#226;ches importantes, Muse Code peut &#233;galement r&#233;partir le travail entre plusieurs sous-agents qui travaillent en parall&#232;le sur des environnements s&#233;par&#233;s.</p><p>Derri&#232;re, on retrouve Muse Spark, la nouvelle famille de mod&#232;les de Meta, qui alimente d&#233;j&#224; une partie des ambitions agentiques du groupe.</p><p>Le message est assez clair : Meta ne compte pas laisser Anthropic et OpenAI transformer le d&#233;veloppement logiciel en march&#233; captif.</p><p>Claude Code a montr&#233; qu&#8217;un agent capable de comprendre un projet entier &#233;tait beaucoup plus int&#233;ressant qu&#8217;un simple autocomplete.</p><p>Codex pousse dans la m&#234;me direction.</p><p>Meta arrive donc avec son propre candidat.</p><p>Et il y a un d&#233;tail particuli&#232;rement important dans cette bataille : <strong>le co&#251;t</strong>.</p><p>Pour une requ&#234;te occasionnelle, quelques centimes de diff&#233;rence ne changent rien.</p><p>Mais si demain une entreprise fait tourner des centaines d&#8217;agents pendant plusieurs heures chaque jour pour maintenir des millions de lignes de code, l&#8217;&#233;conomie devient compl&#232;tement diff&#233;rente.</p><p>On passe alors d&#8217;un abonnement logiciel classique &#224; une forme de main-d&#8217;&#339;uvre num&#233;rique factur&#233;e en compute.</p><p>Celui qui poss&#232;de le meilleur rapport capacit&#233;/prix peut prendre une place &#233;norme.</p><p>C&#8217;est sans doute pour &#231;a que tout le monde se bat aussi fort sur le coding.</p><p>Les d&#233;veloppeurs sont peut-&#234;tre simplement les premiers travailleurs de bureau pour lesquels les agents commencent r&#233;ellement &#224; fonctionner.</p><p>Et ce qui marche chez eux finit rarement par rester uniquement chez eux.</p><p>&#192; lundi prochain.</p><p>On aura probablement encore invent&#233; trois agents, deux usines et une acquisition d&#8217;ici l&#224;.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Mark Zuckerberg wears a pair of Meta Oakley Vanguard AI glasses during the Meta Connect event in Menlo Park, California, on Sept. 17, 2025.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Mark Zuckerberg wears a pair of Meta Oakley Vanguard AI glasses during the Meta Connect event in Menlo Park, California, on Sept. 17, 2025." title="Mark Zuckerberg wears a pair of Meta Oakley Vanguard AI glasses during the Meta Connect event in Menlo Park, California, on Sept. 17, 2025." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!17bk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ee873b5-ef3f-4dfc-829c-4bbfd19183dc_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[À 14 ans, la police l’accuse de CYBERTERRORISME. À 17 ans, il devient millionnaire.]]></title><description><![CDATA[Il a vendu sa bo&#238;te &#224; Nike. Puis il a envoy&#233; des satellites dans l&#8217;espace. Samuel Cardillo ne construit pas une carri&#232;re. Il suit les probl&#232;mes qui l&#8217;obs&#232;dent.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/a-14-ans-la-police-laccuse-de-cyberterrorisme</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/a-14-ans-la-police-laccuse-de-cyberterrorisme</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Fri, 07 Aug 2026 16:30:36 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Samuel Cardillo est difficile &#224; pr&#233;senter sans donner l&#8217;impression d&#8217;en faire trop.</h2><p>Il a commenc&#233; par le hacking.</p><p>Il a travaill&#233; sur des sujets de cybers&#233;curit&#233; et de d&#233;fense.</p><p>Il a cofond&#233; RTFKT, une marque n&#233;e &#224; la fronti&#232;re entre la mode, le gaming et les NFT, ensuite rachet&#233;e par Nike.</p><p>Puis il a lanc&#233; une soci&#233;t&#233; de renseignement g&#233;ospatial disposant de ses propres satellites.</p><p>Aujourd&#8217;hui, il consacre une bonne partie de son temps &#224; l&#8217;intelligence artificielle, au hardware et aux mod&#232;les capables de fonctionner localement.</p><p>Sur le papier, ces projets n&#8217;ont pas grand-chose en commun.</p><p>En r&#233;alit&#233;, ils suivent tous la m&#234;me logique.</p><p>Samuel exp&#233;rimente, apprend tr&#232;s vite, construit ce qui l&#8217;amuse et avance sans chercher &#224; donner une coh&#233;rence artificielle &#224; son parcours.</p><p>Il ne commence pas par se demander si une id&#233;e peut devenir une entreprise de plusieurs milliards.</p><p>Il commence par se demander s&#8217;il a envie de passer du temps dessus.</p><p>Et c&#8217;est probablement ce qui rend cet &#233;pisode aussi int&#233;ressant.</p><p>Pendant plus de deux heures, on parle de la cr&#233;ation de RTFKT, de son acquisition par Nike, du r&#244;le r&#233;el de la marque dans une entreprise tech, de hacking, de d&#233;fense, de satellites, d&#8217;IA locale, de GPU et de la diff&#233;rence entre une technologie impressionnante et un business r&#233;ellement viable.</p><p>On parle aussi de d&#233;cisions moins glamour.</p><p>Pourquoi arr&#234;ter une soci&#233;t&#233; m&#234;me quand sa technologie fonctionne.</p><p>Pourquoi certains march&#233;s sont impossibles &#224; attaquer en &#233;tant autofinanc&#233;.</p><p>Pourquoi le meilleur r&#233;seau ne se construit pas toujours dans les conf&#233;rences.</p><p>Et pourquoi offrir gratuitement ses ressources peut parfois rapporter plus que de chercher imm&#233;diatement &#224; les mon&#233;tiser.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeSamuelCardillo&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeSamuelCardillo"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2729405,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/209075274?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kh8D!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3f5d5ef6-b5d3-4641-bc30-bee338276441_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>La cr&#233;ation de RTFKT et son rachat par Nike</p></li><li><p>La mani&#232;re dont une marque peut prendre plus de valeur que sa technologie</p></li><li><p>Les choix de branding qui ont permis &#224; RTFKT de sortir du lot</p></li><li><p>Les premi&#232;res ann&#233;es de Samuel dans le hacking et la cybers&#233;curit&#233;</p></li><li><p>Son passage par les t&#233;l&#233;communications, la d&#233;fense et le renseignement</p></li><li><p>La cr&#233;ation d&#8217;une entreprise poss&#233;dant ses propres satellites</p></li><li><p>Les raisons qui l&#8217;ont pouss&#233; &#224; arr&#234;ter Shadowbreak malgr&#233; une technologie fonctionnelle</p></li><li><p>Les limites &#233;conomiques des march&#233;s tr&#232;s capitalistiques</p></li><li><p>Sa vision de l&#8217;intelligence artificielle locale</p></li><li><p>Le r&#244;le du hardware, des GPU et de la m&#233;moire dans la bataille de l&#8217;IA</p></li><li><p>Les raisons pour lesquelles il pr&#234;te gratuitement son infrastructure &#224; des projets</p></li><li><p>Sa mani&#232;re de construire sans chercher &#224; tout mon&#233;tiser imm&#233;diatement</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Les consommateurs n&#8217;ach&#232;tent pas ta technologie, ils ach&#232;tent l&#8217;exp&#233;rience qu&#8217;elle leur permet de vivre</p></li><li><p>Une marque forte peut devenir l&#8217;actif le plus pr&#233;cieux d&#8217;une entreprise</p></li><li><p>Le branding ne se limite pas &#224; un logo</p></li><li><p>Une vision claire permet de refuser les mauvaises opportunit&#233;s</p></li><li><p>Le networking peut devenir une forme de procrastination</p></li><li><p>Les meilleures collaborations ne commencent pas toujours par une introduction prestigieuse</p></li><li><p>Les exp&#233;rimentations inutiles en apparence peuvent devenir un avantage d&#233;cisif</p></li><li><p>L&#8217;adaptabilit&#233; peut &#234;tre une meilleure strat&#233;gie que la planification</p></li><li><p>Une technologie impressionnante ne garantit pas un bon business</p></li><li><p>Il faut savoir arr&#234;ter une entreprise qui fonctionne techniquement</p></li><li><p>La scalabilit&#233; d&#233;pend de la structure r&#233;elle du march&#233;</p></li><li><p>Le hardware redevient un avantage strat&#233;gique dans l&#8217;IA</p></li><li><p>Le meilleur mod&#232;le n&#8217;est pas toujours le plus rapide</p></li><li><p>Donner gratuitement ses ressources peut acc&#233;l&#233;rer l&#8217;apprentissage</p></li><li><p>Tout ne doit pas &#234;tre mon&#233;tis&#233; imm&#233;diatement</p></li><li><p>L&#8217;IA locale r&#233;pond autant &#224; un probl&#232;me de fiabilit&#233; que de confidentialit&#233;</p></li><li><p>Limiter l&#8217;acc&#232;s des &#233;quipes &#224; l&#8217;IA peut limiter leur capacit&#233; &#224; travailler</p></li><li><p>Les grandes plateformes d&#8217;IA restent d&#233;pendantes de leur infrastructure</p></li><li><p>Les meilleurs entrepreneurs construisent des syst&#232;mes, pas seulement des entreprises</p></li><li><p>La curiosit&#233; compos&#233;e peut devenir un v&#233;ritable avantage concurrentiel<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeSamuelCardillo&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeSamuelCardillo"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p><strong>00:00</strong> Pr&#233;sentation de Samuel Cardillo et de son parcours hors norme</p></li><li><p><strong>01:55</strong> La cr&#233;ation de RTFKT et les premi&#232;res exp&#233;rimentations</p></li><li><p><strong>07:26</strong> Comment RTFKT est devenue une marque rachet&#233;e par Nike</p></li><li><p><strong>09:59</strong> Branding, croissance et diff&#233;renciation dans l&#8217;univers des NFT</p></li><li><p><strong>15:06</strong> Cr&#233;er du contenu viral sans strat&#233;gie marketing formalis&#233;e</p></li><li><p><strong>17:03</strong> Pourquoi la marque &#233;tait le v&#233;ritable actif de RTFKT</p></li><li><p><strong>21:55</strong> La collaboration avec Takashi Murakami</p></li><li><p><strong>28:31</strong> Les d&#233;buts de Samuel dans le hacking et la cybers&#233;curit&#233;</p></li><li><p><strong>43:00</strong> Les rencontres et les d&#233;cisions qui ont fa&#231;onn&#233; son parcours</p></li><li><p><strong>58:46</strong> La tech isra&#233;lienne et la puissance des petits &#233;cosyst&#232;mes</p></li><li><p><strong>01:03:00</strong> T&#233;l&#233;communications, d&#233;fense et projets sensibles</p></li><li><p><strong>01:18:26</strong> Shadowbreak et le march&#233; du renseignement g&#233;ospatial</p></li><li><p><strong>01:23:06</strong> Le vrai co&#251;t d&#8217;une entreprise qui poss&#232;de des satellites</p></li><li><p><strong>01:25:13</strong> Pourquoi Samuel d&#233;cide d&#8217;arr&#234;ter malgr&#233; une technologie fonctionnelle</p></li><li><p><strong>01:31:00</strong> Son retour vers l&#8217;intelligence artificielle</p></li><li><p><strong>01:41:00</strong> GPU, m&#233;moire et contraintes physiques des mod&#232;les</p></li><li><p><strong>01:49:24</strong> Vitesse, puissance et choix d&#8217;une infrastructure IA</p></li><li><p><strong>01:50:13</strong> Pourquoi il pr&#234;te gratuitement ses machines &#224; des projets</p></li><li><p><strong>01:53:00</strong> Construire des exp&#233;riences sans chercher &#224; les mon&#233;tiser</p></li><li><p><strong>01:55:00</strong> Les futurs gagnants de la bataille de l&#8217;IA</p></li><li><p><strong>02:01:09</strong> La th&#232;se de Samuel sur l&#8217;IA locale et les mod&#232;les cloud</p></li><li><p><strong>02:10:15</strong> Conclusion</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[L’IA est en train de faire exploser le prix de nos machines, de sortir de ses cages et de redessiner le pouvoir dans la tech.]]></title><description><![CDATA[Cette semain, la p&#233;nurie de RAM s&#8217;aggrave, Claude d&#233;rape, Index l&#232;ve 2 milliards, Tesla envisage de quitter la Chine, Apple ralentit et l&#8217;Inde commence &#224; payer ses applications mobiles premium.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/lia-est-en-train-de-faire-exploser</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/lia-est-en-train-de-faire-exploser</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 03 Aug 2026 06:01:46 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>La p&#233;nurie de RAM ne fait que commencer</p></li><li><p>Claude a cru que le vrai Internet &#233;tait un bac &#224; sable</p></li><li><p>Index Ventures remet 2 milliards sur la table</p></li><li><p>Tesla pourrait sacrifier la Chine pour &#233;pouser SpaceX</p></li><li><p>Apple d&#233;couvre que les services ne montent pas jusqu&#8217;au ciel</p></li><li><p>L&#8217;Inde ne t&#233;l&#233;charge plus seulement les apps, elle commence &#224; payer</p></li></ul><div><hr></div><h2>La p&#233;nurie de RAM ne fait que commencer</h2><p>On parle beaucoup des GPU quand on parle d&#8217;intelligence artificielle. Mais derri&#232;re les puces Nvidia, il y a un autre composant devenu tout aussi strat&#233;gique : la m&#233;moire.</p><p>Samsung, qui produit environ un tiers des puces m&#233;moire dans le monde, s&#8217;attend &#224; ce que la p&#233;nurie actuelle s&#8217;aggrave en 2027. Les tensions sur l&#8217;offre pourraient m&#234;me durer jusqu&#8217;en 2028. Autrement dit, le probl&#232;me n&#8217;est pas temporaire.</p><p>Les grands laboratoires d&#8217;IA cherchent d&#233;sormais &#224; s&#233;curiser directement leurs approvisionnements aupr&#232;s des fabricants. Certains partagent m&#234;me leurs pr&#233;visions de besoins sur plusieurs ann&#233;es avec Samsung, histoire de r&#233;server leur place dans la file. Quand OpenAI, Google, Meta ou les autres construisent des data centers, ils n&#8217;ach&#232;tent pas quelques barrettes de RAM sur Amazon. Ils signent des contrats gigantesques, capables de d&#233;placer tout un march&#233;.</p><p>Pour Samsung, cette visibilit&#233; est presque id&#233;ale. Le fabricant peut privil&#233;gier les clients qui s&#8217;engagent sur le long terme, investir dans de nouvelles capacit&#233;s de production et &#233;viter les cycles historiques de surproduction suivis d&#8217;un effondrement des prix.</p><p>Mais Samsung ne vend pas seulement des semi-conducteurs. L&#8217;entreprise fabrique aussi des smartphones, des tablettes et des t&#233;l&#233;viseurs. Quand la m&#233;moire devient plus ch&#232;re, le co&#251;t de fabrication de tous ces produits grimpe aussi. Le groupe gagne donc davantage avec ses puces, tout en voyant les marges de ses autres divisions se r&#233;duire.</p><p>Samsung a d&#233;j&#224; commenc&#233; &#224; augmenter le prix de certains appareils Galaxy, ce qui a pes&#233; sur la demande. Apple se retrouve dans une situation similaire avec ses Mac et ses iPad. Nvidia pourrait &#233;galement augmenter le prix de ses cartes graphiques grand public de 20 &#224; 30 %, avec un effet en cascade sur les PC, les laptops, les consoles et les machines de gaming.</p><p>Le vrai signal est assez simple : l&#8217;IA ne fait pas seulement augmenter le prix du cloud ou des abonnements logiciels. Elle commence &#224; modifier l&#8217;&#233;conomie mondiale du hardware. Pendant des ann&#233;es, les consommateurs ont profit&#233; de composants toujours plus puissants et relativement accessibles. D&#233;sormais, ils se retrouvent en concurrence avec des entreprises pr&#234;tes &#224; d&#233;penser des milliards pour entra&#238;ner leurs mod&#232;les.</p><p>La prochaine taxe de l&#8217;IA ne sera peut-&#234;tre pas visible sur une facture ChatGPT. Elle sera int&#233;gr&#233;e dans le prix de ton prochain ordinateur.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;The Samsung logo is displayed at the Samsung office.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="The Samsung logo is displayed at the Samsung office." title="The Samsung logo is displayed at the Samsung office." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!d67O!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F779de4d0-89e8-45d0-ac25-66159e3ea755_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Claude a cru que le vrai Internet &#233;tait un bac &#224; sable</h2><p>Le principe d&#8217;un test de cybers&#233;curit&#233; est simple : on place un mod&#232;le dans un environnement isol&#233;, on lui demande d&#8217;attaquer des syst&#232;mes fictifs et on observe jusqu&#8217;o&#249; il peut aller. Normalement, rien ne doit sortir du bac &#224; sable.</p><p>Sauf que dans le cas d&#8217;Anthropic, une porte &#233;tait rest&#233;e ouverte.</p><p>Apr&#232;s avoir analys&#233; plus de 141 000 sessions d&#8217;&#233;valuation, l&#8217;entreprise a d&#233;couvert trois incidents durant lesquels diff&#233;rents mod&#232;les Claude ont acc&#233;d&#233; &#224; Internet, puis se sont introduits sans autorisation dans les syst&#232;mes r&#233;els de trois organisations.</p><p>Le probl&#232;me initial semble presque banal : une mauvaise configuration de l&#8217;environnement de test g&#233;r&#233; avec un partenaire externe. Anthropic pensait que Claude n&#8217;avait pas acc&#232;s &#224; Internet. Le mod&#232;le, lui, a simplement utilis&#233; le chemin disponible. C&#8217;est souvent comme &#231;a que commencent les grosses histoires de cybers&#233;curit&#233; : pas avec un hacker en capuche devant six &#233;crans, mais avec une case mal coch&#233;e.</p><p>Le d&#233;tail le plus troublant est que les instructions donn&#233;es &#224; Claude pr&#233;cisaient explicitement qu&#8217;il n&#8217;avait pas acc&#232;s &#224; Internet. Pourtant, lorsqu&#8217;il est tomb&#233; sur de vrais syst&#232;mes, certains mod&#232;les ont suppos&#233; qu&#8217;ils faisaient partie de l&#8217;exercice.</p><p>Opus 4.7 a reconnu qu&#8217;il se trouvait probablement sur une v&#233;ritable infrastructure de production, mais a poursuivi ses actions, r&#233;cup&#233;r&#233; des identifiants et acc&#233;d&#233; &#224; une base contenant des donn&#233;es r&#233;elles. Mythos 5 a lui aussi rep&#233;r&#233; des signes montrant qu&#8217;il &#233;tait sorti de la simulation, avant de se convaincre du contraire et de publier un paquet malveillant sur PyPI. Celui-ci a ensuite &#233;t&#233; t&#233;l&#233;charg&#233; et ex&#233;cut&#233; par des syst&#232;mes ext&#233;rieurs avant d&#8217;&#234;tre d&#233;tect&#233;.</p><p>Seul le mod&#232;le de recherche le plus r&#233;cent s&#8217;est arr&#234;t&#233; de lui-m&#234;me apr&#232;s avoir compris que la cible &#233;tait r&#233;elle.</p><p>C&#8217;est l&#224; que l&#8217;histoire devient int&#233;ressante. La s&#233;curit&#233; ne d&#233;pend pas seulement des filtres plac&#233;s autour d&#8217;un mod&#232;le. Elle d&#233;pend aussi de sa capacit&#233; &#224; interpr&#233;ter une situation ambigu&#235;, &#224; remettre en cause ses hypoth&#232;ses et &#224; d&#233;cider que terminer une mission est moins important que d&#8217;&#233;viter un dommage potentiel.</p><p>Anthropic insiste sur le fait que Claude ne poursuivait pas un objectif personnel. Le mod&#232;le n&#8217;a pas essay&#233; de s&#8217;&#233;chapper ou de prendre le contr&#244;le pour son propre compte. Il a simplement tent&#233; d&#8217;accomplir la t&#226;che demand&#233;e.</p><p>C&#8217;est rassurant, mais pas tant que &#231;a. Le risque le plus cr&#233;dible n&#8217;est probablement pas une IA qui d&#233;veloppe soudainement une ambition secr&#232;te. C&#8217;est un syst&#232;me tr&#232;s comp&#233;tent qui ex&#233;cute parfaitement une mauvaise interpr&#233;tation de la consigne.</p><p>Plus les agents deviennent autonomes, moins la s&#233;curit&#233; peut reposer sur une phrase &#233;crite dans un prompt. Le mod&#232;le ne doit pas seulement croire qu&#8217;il est isol&#233;. Il faut qu&#8217;il le soit r&#233;ellement.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg" width="1024" height="681" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:681,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;The Anthropic logo is displayed on the screen of a smartphone with the company's branding in the background.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="The Anthropic logo is displayed on the screen of a smartphone with the company's branding in the background." title="The Anthropic logo is displayed on the screen of a smartphone with the company's branding in the background." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ksWN!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7461d64a-ce0f-4bd1-85cf-06372a1e77c7_1024x681.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Index Ventures remet 2 milliards sur la table</h2><p>Index Ventures vient de lever 2 milliards de dollars r&#233;partis entre trois v&#233;hicules : 400 millions pour le seed, 900 millions pour le venture et 700 millions suppl&#233;mentaires ajout&#233;s &#224; son fonds growth. Au total, la firme dispose d&#233;sormais de 3,5 milliards de dollars &#224; investir.</p><p>Sur le papier, c&#8217;est &#233;norme. Mais dans le monde du venture capital, o&#249; certains fonds ont pass&#233; les derni&#232;res ann&#233;es &#224; empiler les milliards, Index reste presque raisonnable.</p><p>La firme n&#8217;a pas cherch&#233; &#224; faire grossir brutalement ses v&#233;hicules. Elle r&#233;partit son capital selon les diff&#233;rentes &#233;tapes de d&#233;veloppement des startups : entrer t&#244;t, accompagner les premi&#232;res phases de croissance, puis continuer &#224; investir quand les entreprises atteignent une autre &#233;chelle.</p><p>Cette lev&#233;e arrive surtout au meilleur moment possible. Wiz, l&#8217;une des plus belles participations du portefeuille, a &#233;t&#233; rachet&#233;e par Alphabet pour 32 milliards de dollars. Index avait investi d&#232;s le seed et d&#233;tenait environ 12 % du capital. Sa participation pourrait donc valoir pr&#232;s de 3,8 milliards de dollars.</p><p>Autrement dit, une seule ligne du portefeuille pourrait valoir davantage que l&#8217;ensemble du capital qui vient d&#8217;&#234;tre lev&#233;. C&#8217;est le genre de r&#233;sultat qui rend les conversations avec les investisseurs un peu plus simples.</p><p>Le plus int&#233;ressant n&#8217;est pas seulement la taille du retour, mais le moment auquel Index est entr&#233;. La firme n&#8217;a pas rejoint Wiz une fois que tout le march&#233; avait compris que la cybers&#233;curit&#233; cloud allait devenir &#233;norme. Elle a investi au tout d&#233;but, quand le risque &#233;tait maximal.</p><p>Index a &#233;galement &#233;t&#233; l&#8217;un des premiers investisseurs de Figma. Ces sorties comptent &#233;norm&#233;ment dans le climat actuel. Pendant la p&#233;riode d&#8217;euphorie, les fonds pouvaient lever sur la base de valorisations th&#233;oriques. Aujourd&#8217;hui, les investisseurs veulent revoir de vraies distributions.</p><p>La strat&#233;gie d&#8217;Index repose donc sur une forme de discipline : disposer de beaucoup de capital, sans devenir un m&#233;ga-fonds oblig&#233; de placer des tickets gigantesques pour esp&#233;rer produire un rendement visible. Lever le plus gros v&#233;hicule n&#8217;est pas toujours une victoire. Parfois, c&#8217;est simplement une promesse de devoir trouver &#233;norm&#233;ment de tr&#232;s gros deals.</p><p>Sans surprise, une partie du nouveau capital finira dans l&#8217;IA. Index a d&#233;j&#224; investi dans Anthropic, Fireworks AI et Physical Intelligence, ce qui couvre plusieurs couches de la cha&#238;ne de valeur : les grands mod&#232;les, l&#8217;infrastructure d&#8217;inf&#233;rence et la robotique.</p><p>La firme ne devient pas int&#233;ressante parce qu&#8217;elle vient de lever 2 milliards. Elle peut lever 2 milliards parce qu&#8217;elle a montr&#233; qu&#8217;elle savait entrer t&#244;t, accompagner longtemps et sortir au bon moment.</p><p>Dans le venture, l&#8217;argent attire l&#8217;attention. Mais ce sont les distributions qui construisent les r&#233;putations.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg" width="1024" height="721" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:721,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Index Ventures, New york city, startups, venture capital&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Index Ventures, New york city, startups, venture capital" title="Index Ventures, New york city, startups, venture capital" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!L5cP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F901de7c1-390e-4781-ba44-7a62326de058_1024x721.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Tesla pourrait sacrifier la Chine pour &#233;pouser SpaceX</h2><p>Tesla envisagerait de s&#233;parer l&#8217;ensemble de ses activit&#233;s chinoises avant une &#233;ventuelle fusion avec SpaceX. Plusieurs sc&#233;narios seraient sur la table : une vente, une scission ou, dans l&#8217;option la plus radicale, une fermeture.</p><p>L&#8217;information reste rapport&#233;e et Elon Musk l&#8217;a d&#233;mentie. Mais l&#8217;hypoth&#232;se raconte quelque chose d&#8217;int&#233;ressant : Tesla et SpaceX ont beau appartenir au m&#234;me univers, les deux entreprises &#233;voluent dans des mondes r&#233;glementaires presque oppos&#233;s.</p><p>Tesla d&#233;pend profond&#233;ment de la Chine. SpaceX d&#233;pend profond&#233;ment du gouvernement am&#233;ricain.</p><p>SpaceX fabrique des fus&#233;es, op&#232;re une constellation de satellites et travaille sur des programmes li&#233;s &#224; la d&#233;fense et &#224; la s&#233;curit&#233; nationale. Ce statut implique des r&#232;gles strictes sur les technologies, les donn&#233;es, les employ&#233;s et les relations avec des puissances &#233;trang&#232;res.</p><p>Tesla, de son c&#244;t&#233;, poss&#232;de une immense usine &#224; Shanghai et s&#8217;appuie sur un r&#233;seau de fournisseurs chinois pour produire ses v&#233;hicules &#224; grande &#233;chelle. Tant que les soci&#233;t&#233;s restent s&#233;par&#233;es, cette contradiction peut &#234;tre g&#233;r&#233;e. Dans une entreprise fusionn&#233;e, les fronti&#232;res deviendraient beaucoup plus difficiles &#224; d&#233;fendre.</p><p>La solution la plus simple serait donc aussi la plus brutale : sortir la Chine de Tesla.</p><p>Le probl&#232;me, c&#8217;est que Shanghai n&#8217;est pas une petite filiale exotique. L&#8217;usine est l&#8217;un des principaux moteurs industriels du groupe. Elle produit pour le march&#233; chinois, mais aussi pour une partie de l&#8217;Asie et de l&#8217;Europe. Tesla y b&#233;n&#233;ficie d&#8217;un &#233;cosyst&#232;me de fournisseurs et de co&#251;ts difficiles &#224; reproduire ailleurs.</p><p>Se s&#233;parer de la Chine reviendrait donc &#224; retirer une pi&#232;ce centrale de la machine au moment m&#234;me o&#249; Tesla fait face &#224; une concurrence de plus en plus agressive de la part de BYD, Xiaomi, Xpeng et d&#8217;autres constructeurs locaux.</p><p>Pourquoi fusionner malgr&#233; tout ? Parce que Tesla ne veut plus vraiment &#234;tre per&#231;ue comme un simple constructeur automobile. L&#8217;entreprise parle de robotaxis, de robots humano&#239;des, d&#8217;intelligence artificielle, de batteries, de puces et d&#8217;&#233;nergie. SpaceX combine spatial, t&#233;l&#233;communications, connectivit&#233; mondiale et contrats gouvernementaux.</p><p>Les passerelles existent : Starlink pour connecter les v&#233;hicules, les batteries de Tesla pour les infrastructures de SpaceX, l&#8217;IA et la robotique pour les deux groupes. Une fusion pourrait donner naissance &#224; une sorte de conglom&#233;rat industriel de l&#8217;&#232;re IA, pr&#233;sent dans les transports, l&#8217;&#233;nergie, les t&#233;l&#233;communications, la robotique et l&#8217;espace.</p><p>Mais plus l&#8217;empire Musk se regroupe, plus ses int&#233;r&#234;ts deviennent difficiles &#224; concilier. SpaceX a besoin de la confiance de Washington. Tesla a besoin de la Chine.</p><p>Les synergies tiennent facilement dans une pr&#233;sentation PowerPoint. La g&#233;opolitique, beaucoup moins.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg" width="1024" height="695" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:695,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Tech billionaire and Tesla founder Elon Musk walks through the Great Hall of the People.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Tech billionaire and Tesla founder Elon Musk walks through the Great Hall of the People." title="Tech billionaire and Tesla founder Elon Musk walks through the Great Hall of the People." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jADi!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8f4083d0-2039-4c68-8a3f-4e40914d420c_1024x695.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Apple d&#233;couvre que les services ne montent pas jusqu&#8217;au ciel</h2><p>Apple a franchi un seuil assez vertigineux : l&#8217;entreprise compte d&#233;sormais plus de 1,5 milliard d&#8217;abonnements payants dans son activit&#233; services, contre 1 milliard d&#233;but 2025.</p><p>Apple Music, iCloud, AppleCare, Apple TV, paiements, publicit&#233;, App Store : la machine est devenue immense. Pourtant, c&#8217;est pr&#233;cis&#233;ment cette activit&#233; qui a d&#233;&#231;u pendant le trimestre.</p><p>Apple a g&#233;n&#233;r&#233; 30,74 milliards de dollars dans les services, contre 31,22 milliards attendus par les analystes. &#192; l&#8217;&#233;chelle du groupe, l&#8217;&#233;cart para&#238;t faible. Mais quand le reste du trimestre bat des records, le moindre ralentissement dans la division la plus rentable devient imm&#233;diatement visible.</p><p>Parmi les raisons avanc&#233;es, il y a d&#8217;abord le ralentissement du jeu mobile. C&#8217;est important, car le gaming repr&#233;sente historiquement l&#8217;une des principales sources de revenus de l&#8217;App Store. Achats int&#233;gr&#233;s, abonnements, monnaies virtuelles : chaque transaction rapporte une commission &#224; Apple. Quand les joueurs d&#233;pensent moins, toute la m&#233;canique ralentit.</p><p>Le deuxi&#232;me sujet est plus structurel. Aux &#201;tats-Unis, Apple doit d&#233;sormais permettre aux d&#233;veloppeurs de proposer des paiements en dehors de l&#8217;App Store. Concr&#232;tement, ils peuvent orienter un client vers leur propre syst&#232;me de paiement et &#233;viter la commission habituelle.</p><p>Pendant des ann&#233;es, Apple a construit l&#8217;un des meilleurs p&#233;ages num&#233;riques au monde. L&#8217;entreprise contr&#244;lait la distribution, le paiement et la relation avec le client. Aujourd&#8217;hui, les premi&#232;res fissures apparaissent.</p><p>Apple ne pr&#233;cise pas encore combien ces changements ont co&#251;t&#233;. Mais le simple fait qu&#8217;ils apparaissent dans les explications financi&#232;res montre que la pression r&#233;glementaire n&#8217;est plus th&#233;orique. Elle commence &#224; peser sur les revenus.</p><p>L&#8217;App Store a malgr&#233; tout battu un record sur le trimestre, notamment gr&#226;ce &#224; Apple Ads. La publicit&#233; prend progressivement plus de place dans l&#8217;&#233;cosyst&#232;me et s&#8217;&#233;tend d&#233;j&#224; &#224; d&#8217;autres surfaces, comme Apple Maps.</p><p>C&#8217;est une &#233;volution logique. Si les commissions deviennent plus difficiles &#224; d&#233;fendre, Apple peut mon&#233;tiser autrement l&#8217;acc&#232;s &#224; son milliard d&#8217;utilisateurs. Moins de p&#233;age sur les transactions, plus de publicit&#233; dans les surfaces de d&#233;couverte.</p><p>L&#8217;entreprise pr&#233;pare &#233;galement d&#8217;autres relais : Creator Studio, Apple Cash, les paiements et un programme de renouvellement lanc&#233; avec Klarna. Plus Apple facilite l&#8217;achat d&#8217;un iPhone, plus elle augmente ses chances de vendre ensuite du stockage, de la garantie, de la musique, de la vid&#233;o et des services financiers.</p><p>Le hardware devient une porte d&#8217;entr&#233;e. L&#8217;objectif est ensuite de transformer chaque appareil en facture mensuelle.</p><p>Le p&#233;age App Store ne dispara&#238;tra pas demain. Mais il n&#8217;est plus intouchable. Apple compte 1,5 milliard d&#8217;abonnements. Son prochain d&#233;fi sera de continuer &#224; les faire payer sans pouvoir taxer absolument tout ce qui se passe sur l&#8217;iPhone.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dbr7!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F493b6435-7e88-4e0e-8c20-51f852a327e4_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>L&#8217;Inde ne t&#233;l&#233;charge plus seulement les apps, elle commence &#224; payer</h2><p>Pendant des ann&#233;es, l&#8217;Inde a &#233;t&#233; le march&#233; r&#234;v&#233; pour gonfler ses statistiques d&#8217;utilisateurs : des milliards de t&#233;l&#233;chargements, une population jeune et des smartphones partout. Mais tr&#232;s peu de revenus.</p><p>Cette &#233;poque commence &#224; changer.</p><p>Au deuxi&#232;me trimestre 2026, les consommateurs indiens ont d&#233;pens&#233; un montant record de 345 millions de dollars dans les applications mobiles, soit une hausse de 35 % sur un an. Le chiffre reste faible face aux &#201;tats-Unis, au Japon ou &#224; la Cor&#233;e du Sud, mais la dynamique est beaucoup plus int&#233;ressante que le niveau absolu.</p><p>Le revenu g&#233;n&#233;r&#233; par t&#233;l&#233;chargement a plus que doubl&#233; en trois ans et demi, alors que le volume trimestriel des installations reste stable autour de 6,3 milliards depuis 2023. Les Indiens ne t&#233;l&#233;chargent donc pas beaucoup plus d&#8217;applications. Ils commencent simplement &#224; payer davantage pour celles qu&#8217;ils utilisent d&#233;j&#224;.</p><p>L&#8217;un des principaux moteurs de cette &#233;volution est la simplification des paiements. UPI permet de r&#233;gler directement depuis un compte bancaire, presque instantan&#233;ment, tandis que les portefeuilles num&#233;riques ont rendu les petites transactions beaucoup plus naturelles.</p><p>Quand acheter un service num&#233;rique devient aussi simple que payer un caf&#233;, l&#8217;id&#233;e de s&#8217;abonner &#224; une application para&#238;t soudain beaucoup moins &#233;trange.</p><p>L&#8217;intelligence artificielle joue &#233;galement un r&#244;le central. ChatGPT et Claude repr&#233;sentent &#224; eux seuls pr&#232;s de 83 % des revenus des applications d&#8217;IA en Inde. Malgr&#233; le nombre de nouveaux assistants lanc&#233;s chaque semaine, les utilisateurs paient surtout pour quelques marques d&#233;j&#224; bien install&#233;es.</p><p>La promesse est facile &#224; comprendre : &#233;crire plus vite, coder, r&#233;viser, pr&#233;parer un entretien, traduire un document ou lancer un petit business. Dans un march&#233; jeune et tr&#232;s comp&#233;titif, un outil qui am&#233;liore directement les perspectives professionnelles peut devenir une d&#233;pense rationnelle.</p><p>Autre changement notable : la croissance ne vient plus seulement des jeux. Les applications hors gaming ont repr&#233;sent&#233; 68 % des revenus mobiles indiens au premier semestre 2026, contre 58 % trois ans plus t&#244;t.</p><p>Google One a m&#234;me &#233;t&#233; l&#8217;application g&#233;n&#233;rant le plus de revenus dans le pays sur le trimestre. Ce n&#8217;est pas tr&#232;s spectaculaire, mais c&#8217;est r&#233;v&#233;lateur. &#192; mesure que les usages num&#233;riques augmentent, le stockage cloud devient une d&#233;pense presque invisible. Les plateformes comme Amazon Prime Video, Crunchyroll, Sony LIV et JioHotstar progressent elles aussi.</p><p>Le smartphone indien n&#8217;est donc plus seulement une machine &#224; t&#233;l&#233;charger des applications gratuites. Il devient un v&#233;ritable portefeuille de services r&#233;currents.</p><p>L&#8217;Inde reste encore tr&#232;s loin des march&#233;s matures en revenu par t&#233;l&#233;chargement. Mais ce retard est aussi l&#8217;opportunit&#233;. Il n&#8217;est pas n&#233;cessaire que le revenu moyen rejoigne celui des &#201;tats-Unis. Avec des centaines de millions d&#8217;utilisateurs, une progression beaucoup plus modeste peut d&#233;j&#224; cr&#233;er des entreprises gigantesques.</p><p>Pour les startups mobiles et SaaS, le signal m&#233;rite d&#8217;&#234;tre suivi. Les prochains centaines de millions d&#8217;abonn&#233;s num&#233;riques ne viendront probablement pas uniquement d&#8217;Am&#233;rique du Nord ou d&#8217;Europe. Ils viendront aussi de march&#233;s longtemps consid&#233;r&#233;s comme impossibles &#224; mon&#233;tiser.</p><p>L&#8217;Inde n&#8217;est pas encore devenue une mine d&#8217;or pour les applications. Mais elle n&#8217;est plus seulement une usine &#224; t&#233;l&#233;chargements.</p><p>Et quand un march&#233; de plus d&#8217;un milliard de personnes commence &#224; sortir sa carte, m&#234;me doucement, tout le monde finit par regarder.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Internet users in India looking at their smartphones&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Internet users in India looking at their smartphones" title="Internet users in India looking at their smartphones" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!ONK9!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc38560e9-fa18-4e0e-8b51-713c3e92b592_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Il a investi dans 350 start-up avec Xavier Niel : pourquoi la plupart échouent]]></title><description><![CDATA[Jeremie Berrebi r&#233;v&#232;le ce que 350 investissements lui ont appris sur les fondateurs, la chance et les erreurs qui co&#251;tent tout.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/il-a-investi-dans-350-start-up-avec</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/il-a-investi-dans-350-start-up-avec</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Sat, 01 Aug 2026 17:49:12 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Jeremie Berrebi : ce que 350 startups lui ont appris sur l&#8217;argent, l&#8217;&#233;chec et la r&#233;ussite</h2><p>Jeremie Berrebi a lanc&#233; sa premi&#232;re entreprise &#224; la fin des ann&#233;es 1990, avant que la plupart des gens comprennent r&#233;ellement ce qu&#8217;allait devenir Internet.</p><p>&#192; 21 ans, il levait plusieurs millions, passait &#224; la t&#233;l&#233;vision et envoyait chaque matin une newsletter personnalis&#233;e &#224; 500 000 utilisateurs.</p><p>Quelques mois plus tard, la bulle Internet explosait.</p><p>Depuis, il a cr&#233;&#233; plusieurs entreprises, cofond&#233; Leetchi, particip&#233; au lancement de MangoPay et surtout fond&#233; Kima Ventures avec Xavier Niel.</p><p>Leur mod&#232;le &#233;tait simple sur le papier : investir rapidement dans une &#224; deux startups par semaine.</p><p>En pratique, Jeremie a accompagn&#233; plus de 300 entreprises, dont Wise, Formlabs, Carta, Sparrow et Rapportive.</p><p>Il a vu les bo&#238;tes qui deviennent des milliards.</p><p>Il a aussi vu les fondateurs qui appellent en pleurs parce que leur entreprise ferme dans trois semaines.</p><p>C&#8217;est ce qui rend cet &#233;pisode int&#233;ressant.</p><p>Jeremie ne parle pas de l&#8217;entrepreneuriat depuis un fonds d&#8217;investissement ou un tableau Excel. Il en parle comme quelqu&#8217;un qui a cr&#233;&#233;, recrut&#233;, lev&#233;, vendu, perdu du trafic du jour au lendemain, licenci&#233; et recommenc&#233;.</p><p>Et il ne cherche pas &#224; rendre tout cela plus s&#233;duisant que &#231;a ne l&#8217;est.</p><p>Pour lui, l&#8217;entrepreneuriat est dur, le succ&#232;s d&#233;pend beaucoup plus de la chance qu&#8217;on ne veut l&#8217;admettre, et vouloir devenir riche est probablement l&#8217;une des pires raisons de se lancer.</p><p>Mais quand on aime construire, comprendre des probl&#232;mes et am&#233;liorer des produits, le voyage peut valoir le coup.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeJeremieBerrebi&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeJeremieBerrebi"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3671796,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/208679958?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!-Hdh!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09869bd5-11f6-40aa-a095-ff82c26a7bcb_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Comment construire une entreprise quand Internet en est encore &#224; ses d&#233;buts.</p></li><li><p>Pourquoi une startup peut r&#233;unir 500 000 utilisateurs et rester incapable de gagner de l&#8217;argent.</p></li><li><p>Ce que la bulle Internet de 2000 peut encore apprendre aux fondateurs d&#8217;aujourd&#8217;hui.</p></li><li><p>Comment Jeremie est pass&#233; de l&#8217;entrepreneuriat &#224; l&#8217;investissement aux c&#244;t&#233;s de Xavier Niel.</p></li><li><p>Pourquoi Kima Ventures a choisi d&#8217;investir vite, souvent et sur un tr&#232;s grand nombre de startups.</p></li><li><p>Ce qui distingue les fondateurs capables de construire Wise, Formlabs ou Carta.</p></li><li><p>Comment Google a fait dispara&#238;tre Zlio de ses r&#233;sultats du jour au lendemain.</p></li><li><p>Les erreurs de financement qui peuvent co&#251;ter tr&#232;s cher au moment d&#8217;une revente.</p></li><li><p>Pourquoi d&#233;pendre d&#8217;un seul canal d&#8217;acquisition peut condamner une entreprise.</p></li><li><p>Ce que plusieurs centaines d&#8217;investissements lui ont appris sur la chance, le timing et la pers&#233;v&#233;rance.</p></li><li><p>Comment il organise son temps entre business, famille et &#233;tude.</p></li><li><p>Et pourquoi, apr&#232;s autant de r&#233;ussites et d&#8217;&#233;checs observ&#233;s, il refuse de r&#233;duire une vie r&#233;ussie &#224; l&#8217;argent.</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>L&#8217;argent n&#8217;acc&#233;l&#232;re pas m&#233;caniquement une entreprise</p></li><li><p>Un march&#233; peut &#234;tre juste et le timing compl&#232;tement faux</p></li><li><p>Une audience ne devient pas automatiquement un business</p></li><li><p>Une petite &#233;quipe excellente vaut souvent mieux qu&#8217;une grande &#233;quipe moyenne</p></li><li><p>D&#233;pendre d&#8217;une plateforme, c&#8217;est lui confier une partie de son entreprise</p></li><li><p>Le parcours doit compter autant que la destination</p></li><li><p>LinkedIn montre rarement la vraie vie des entrepreneurs</p></li><li><p>Les meilleurs fondateurs sont obs&#233;d&#233;s par leur produit</p></li><li><p>La pers&#233;v&#233;rance ne suffit pas sans direction</p></li><li><p>Un seul investissement peut rembourser tout un portefeuille</p></li><li><p>M&#234;me les meilleurs investisseurs sous-estiment certaines entreprises</p></li><li><p>Les conditions d&#8217;une lev&#233;e comptent parfois plus que la valorisation</p></li><li><p>Cr&#233;er une nouvelle cat&#233;gorie est s&#233;duisant, mais risqu&#233;</p></li><li><p>Le meilleur produit peut partir d&#8217;un probl&#232;me personnel</p></li><li><p>Optimiser son temps commence par accepter de ne pas &#234;tre partout</p></li><li><p>Un bon conseiller trouve le probl&#232;me qui bloque tous les autres</p></li><li><p>La r&#233;ussite professionnelle ne compense pas une vie personnelle rat&#233;e</p></li><li><p>Il ne faut pas repousser sa vie &#224; une hypoth&#233;tique r&#233;ussite future</p></li><li><p>La famille, les &#233;tudes et le business peuvent se construire en parall&#232;le</p></li><li><p>La spiritualit&#233; peut devenir une m&#233;thode de r&#233;flexion</p></li><li><p>La tech n&#8217;a pas le monopole des bons entrepreneurs<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeJeremieBerrebi&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeJeremieBerrebi"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p><strong>00:00</strong> Jeremie Berrebi, entrepreneur, investisseur et futur b&#226;tisseur</p></li><li><p><strong>04:52</strong> Cr&#233;er sa premi&#232;re bo&#238;te avant l&#8217;explosion d&#8217;Internet</p></li><li><p><strong>08:15</strong> Lever des millions &#224; 21 ans et devenir le visage de la nouvelle &#233;conomie</p></li><li><p><strong>12:41</strong> Construire une newsletter personnalis&#233;e pour 500 000 utilisateurs</p></li><li><p><strong>15:01</strong> L&#8217;&#233;poque o&#249; br&#251;ler de l&#8217;argent &#233;tait une fiert&#233;</p></li><li><p><strong>22:16</strong> La bulle Internet explose : pourquoi tout le monde s&#8217;est tromp&#233;</p></li><li><p><strong>29:05</strong> Entreprendre pour devenir riche est une mauvaise id&#233;e</p></li><li><p><strong>32:28</strong> Lever des fonds en pleine crise et sauver Net2One</p></li><li><p><strong>36:45</strong> Zlio : l&#8217;entreprise que Google voulait racheter avant de la faire dispara&#238;tre</p></li><li><p><strong>50:15</strong> La naissance de Kima Ventures avec Xavier Niel</p></li><li><p><strong>50:48</strong> Cofonder Leetchi et lancer ce qui deviendra MangoPay</p></li><li><p><strong>53:45</strong> La clause de lev&#233;e de fonds qu&#8217;un fondateur ne devrait jamais accepter</p></li><li><p><strong>56:56</strong> Devenir le &#171; sniper &#187; de centaines d&#8217;entrepreneurs</p></li><li><p><strong>01:01:08</strong> Investir 10 millions d&#8217;euros dans 100 startups</p></li><li><p><strong>01:22:45</strong> Ce qui distingue les fondateurs de Wise, Formlabs et Carta</p></li><li><p><strong>01:25:17</strong> L&#8217;investissement jug&#233; trop cher qui aurait pu rapporter 80 millions d&#8217;euros</p></li><li><p><strong>01:34:37</strong> Pourquoi l&#8217;argent n&#8217;est plus son principal moteur</p></li><li><p><strong>01:40:00</strong> Travailler &#224; mi-temps, &#233;tudier et construire une famille nombreuse</p></li><li><p><strong>01:59:35</strong> Ne pas attendre la r&#233;ussite pour commencer &#224; vivre</p></li><li><p><strong>02:08:09</strong> Ce que les entrepreneurs tech doivent apprendre des autres industries</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Comment il a construit un SaaS à 13M$ par an que personne ne voulait construire]]></title><description><![CDATA[Benjamin Douablin a licenci&#233; toute son &#233;quipe. Le lendemain, il lan&#231;ait FullEnrich. Trois ans plus tard : 5 000 clients, 45 personnes et une conqu&#234;te des &#201;tats-Unis depuis San Francisco.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/comment-il-a-construit-un-saas-a</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/comment-il-a-construit-un-saas-a</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Sat, 25 Jul 2026 17:33:40 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Benjamin Douablin a pass&#233; sept ans dans la vente avant de lancer FullEnrich.</h2><p>&#192; force de prospecter, il s&#8217;est retrouv&#233; face au m&#234;me probl&#232;me que beaucoup d&#8217;&#233;quipes commerciales : des bases incompl&#232;tes, des num&#233;ros incorrects et des fournisseurs qui promettent une qualit&#233; de donn&#233;es qu&#8217;ils ne livrent pas.</p><p>Dans sa pr&#233;c&#233;dente startup, son &#233;quipe avait fini par payer sept fournisseurs diff&#233;rents pour trouver les coordonn&#233;es de ses prospects.</p><p>Ils avaient m&#234;me bricol&#233; leur propre syst&#232;me interne pour interroger les fournisseurs les uns apr&#232;s les autres.</p><p>Le syst&#232;me co&#251;tait cher, cassait r&#233;guli&#232;rement et demandait une maintenance permanente.</p><p>Mais il r&#233;solvait un vrai probl&#232;me.</p><p>Quand Benjamin et ses associ&#233;s ont compris que leur startup pr&#233;c&#233;dente ne deviendrait probablement pas le succ&#232;s qu&#8217;ils esp&#233;raient, ils ont pris une d&#233;cision assez brutale.</p><p>Ils ont revendu leur base clients, licenci&#233; une &#233;quipe de douze &#224; treize personnes et commenc&#233; &#224; travailler sur FullEnrich d&#232;s le lendemain.</p><p>Pas de pause. Pas de nouvelle &#233;tude de march&#233; de six mois.</p><p>Ils avaient d&#233;j&#224; le probl&#232;me, le produit interne et les premiers utilisateurs pr&#234;ts &#224; payer.</p><p>Trois ans plus tard, FullEnrich compte plus de 5 000 clients dans le monde et une &#233;quipe de 45 personnes r&#233;parties entre la France, le Royaume-Uni et les &#201;tats-Unis.</p><p>Benjamin, lui, s&#8217;est install&#233; &#224; San Francisco pour construire le march&#233; am&#233;ricain.</p><p>Dans cet &#233;pisode, on parle de la naissance de FullEnrich, de pricing &#224; l&#8217;usage, de conformit&#233;, de vente aux grands comptes et de ce que San Francisco change r&#233;ellement dans l&#8217;ambition d&#8217;un entrepreneur.</p><p>Mais surtout, on revient sur les d&#233;cisions concr&#232;tes qui ont permis &#224; la bo&#238;te de passer d&#8217;un outil interne bricol&#233; &#224; une infrastructure utilis&#233;e par des milliers d&#8217;&#233;quipes commerciales.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeBenjaminDouablin&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeBenjaminDouablin"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/af8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2671485,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/208103528?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!910x!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf8cca7c-8e64-4c9d-aa3c-2ace172c9e99_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Pourquoi FullEnrich ne poss&#232;de pas sa propre base de donn&#233;es.</p></li><li><p>Comment agr&#233;ger plus de 25 fournisseurs am&#233;liore les taux d&#8217;enrichissement.</p></li><li><p>Pourquoi Benjamin a investi massivement dans le juridique et la conformit&#233; d&#232;s les premi&#232;res ann&#233;es.</p></li><li><p>Comment un produit interne est devenu la base d&#8217;une nouvelle entreprise.</p></li><li><p>Pourquoi FullEnrich facture &#224; l&#8217;usage plut&#244;t que par utilisateur.</p></li><li><p>Comment vendre un outil technique sans obliger les commerciaux &#224; changer leurs habitudes.</p></li><li><p>Ce que l&#8217;installation &#224; San Francisco a chang&#233; dans le d&#233;veloppement de la bo&#238;te.</p></li><li><p>La r&#233;alit&#233; du march&#233; am&#233;ricain, des visas, des founder houses et de l&#8217;&#233;cosyst&#232;me tech local.</p></li><li><p>Et ce que les entrepreneurs europ&#233;ens sous-estiment encore lorsqu&#8217;ils essaient de vendre aux &#201;tats-Unis.</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Les meilleurs produits viennent souvent d&#8217;un probl&#232;me que l&#8217;on a d&#233;j&#224; pay&#233; tr&#232;s cher pour r&#233;soudre</p></li><li><p>Un pivot demande parfois d&#8217;accepter que l&#8217;entreprise actuelle est termin&#233;e</p></li><li><p>Le meilleur signal de march&#233; reste une personne qui dit : &#171; Sors-le, je l&#8217;ach&#232;te &#187;</p></li><li><p>Il faut construire le produit que le client veut int&#233;grer, pas une interface qu&#8217;il devra subir</p></li><li><p>Le pricing doit suivre la mani&#232;re dont le produit est r&#233;ellement consomm&#233;</p></li><li><p>Une meilleure couverture de donn&#233;es ne suffit pas, il faut aussi v&#233;rifier la qualit&#233;</p></li><li><p>Le juridique peut devenir un outil de croissance</p></li><li><p>Le founder-led sales masque des faiblesses qu&#8217;une &#233;quipe commerciale ne pourra pas masquer</p></li><li><p>Aller aux &#201;tats-Unis ne consiste pas seulement &#224; traduire son site</p></li><li><p>Une immersion courte peut &#234;tre plus utile qu&#8217;un d&#233;m&#233;nagement d&#233;cid&#233; depuis Paris</p></li><li><p>L&#8217;environnement modifie ce que l&#8217;on consid&#232;re comme possible</p></li><li><p>Un produit mondial doit int&#233;grer les contraintes locales d&#232;s sa conception</p></li><li><p>L&#8217;IA est utile lorsqu&#8217;elle r&#233;duit une friction r&#233;elle</p></li><li><p>La connaissance du march&#233; permet de prendre des d&#233;cisions produit contre-intuitives</p></li><li><p>Construire une entreprise ambitieuse reste un jeu de long terme<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeBenjaminDouablin&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeBenjaminDouablin"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p><strong>00:00</strong> Pr&#233;sentation de Benjamin Douablin et de FullEnrich</p></li><li><p><strong>01:10</strong> Pourquoi FullEnrich agr&#232;ge plus de 25 fournisseurs de donn&#233;es</p></li><li><p><strong>03:20</strong> Les enjeux juridiques, r&#233;glementaires et de conformit&#233;</p></li><li><p><strong>06:47</strong> Comment la conformit&#233; aide &#224; signer de grands comptes</p></li><li><p><strong>09:27</strong> La gen&#232;se de FullEnrich et l&#8217;&#233;chec de la pr&#233;c&#233;dente startup</p></li><li><p><strong>12:20</strong> Fermer une entreprise et relancer un nouveau projet d&#232;s le lendemain</p></li><li><p><strong>13:38</strong> Pourquoi FullEnrich facture &#224; l&#8217;usage</p></li><li><p><strong>17:00</strong> Valider le besoin avant de transformer l&#8217;outil interne en produit</p></li><li><p><strong>22:00</strong> Comment fonctionne l&#8217;enrichissement et la v&#233;rification des donn&#233;es</p></li><li><p><strong>28:35</strong> D&#233;monstration du produit et recherche de prospects</p></li><li><p><strong>32:00</strong> Int&#233;grations, API et automatisation des workflows commerciaux</p></li><li><p><strong>41:00</strong> Strat&#233;gie commerciale et typologie des clients</p></li><li><p><strong>47:00</strong> Les principales difficult&#233;s rencontr&#233;es pendant la croissance</p></li><li><p><strong>59:00</strong> Pourquoi Benjamin a choisi de d&#233;velopper FullEnrich aux &#201;tats-Unis</p></li><li><p><strong>01:07:33</strong> San Francisco, ambition et plafond de verre entrepreneurial</p></li><li><p><strong>01:09:32</strong> Visas, founder houses et installation dans la Silicon Valley</p></li><li><p><strong>01:16:57</strong> Ce que l&#8217;&#233;cosyst&#232;me de San Francisco change dans la mani&#232;re d&#8217;entreprendre</p></li><li><p><strong>01:30:00</strong> Les diff&#233;rences d&#8217;ambition entre la France et les &#201;tats-Unis</p></li><li><p><strong>01:58:21</strong> Les entrepreneurs fran&#231;ais &#224; suivre dans la Silicon Valley</p></li><li><p><strong>02:04:20</strong> Bootstrap, lev&#233;e de fonds et rapport personnel au travail</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Databricks vaut désormais 188 milliards de dollars, mais ce n’est pas sa levée qui devrait inquiéter le reste du marché.]]></title><description><![CDATA[Cette semaine, Databricks explose, Uber vise la livraison mondiale, les investisseurs pr&#233;parent l&#8217;apr&#232;s-Nvidia, l&#8217;IA publique s&#8217;organise, Google pilote nos apps et Patreon bloque d&#233;sormais les bots.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/databricks-vaut-desormais-188-milliards</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/databricks-vaut-desormais-188-milliards</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 20 Jul 2026 06:01:54 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>Databricks atteint 188 milliards de dollars de valorisation</p></li><li><p>Uber veut avaler Delivery Hero</p></li><li><p>Apr&#232;s les GPU, les investisseurs misent sur les puces d&#8217;inf&#233;rence</p></li><li><p>Construire un Web mondial de l&#8217;IA, ouvert &#224; tous</p></li><li><p>Google veut transformer la recherche en poste de commande</p></li><li><p>Patreon ne demande plus gentiment aux bots IA de partir</p></li></ul><div><hr></div><h2>Databricks atteint 188 milliards de dollars de valorisation</h2><p>Databricks vient d&#8217;annoncer une nouvelle lev&#233;e men&#233;e par Coatue, sur la base d&#8217;une valorisation de 188 milliards de dollars. Le montant tournerait autour de 3 milliards, m&#234;me si l&#8217;argent ne serait pas encore officiellement arriv&#233;, ce qui est une mani&#232;re assez &#233;l&#233;gante de c&#233;l&#233;brer le virement avant que la banque ne l&#8217;affiche. En d&#233;cembre 2024, l&#8217;entreprise valait encore 62 milliards : sa valorisation a donc tripl&#233; en moins de deux ans.</p><p>Ce qui impressionne surtout, c&#8217;est la mani&#232;re dont Databricks a r&#233;ussi &#224; passer du statut de star du big data &#224; celui d&#8217;entreprise IA presque incontournable. Comme elle g&#233;rait d&#233;j&#224; les donn&#233;es sensibles de milliers d&#8217;entreprises, elle s&#8217;est retrouv&#233;e id&#233;alement plac&#233;e lorsque celles-ci ont voulu brancher de l&#8217;intelligence artificielle sur leurs informations internes sans tout envoyer dans la nature. Databricks n&#8217;a pas chang&#233; de m&#233;tier, elle a simplement d&#233;couvert que son ancien m&#233;tier avait soudainement beaucoup plus de z&#233;ros.</p><p>L&#8217;entreprise pousse aussi les mod&#232;les ouverts et affirme que certains, comme GLM 5.2, peuvent rivaliser avec OpenAI ou Anthropic sur des t&#226;ches de d&#233;veloppement, pour moins cher. Elle souligne &#233;galement que le co&#251;t d&#233;pend autant du mod&#232;le que de l&#8217;outil qui g&#232;re son contexte et ses instructions. Moralit&#233; : ce n&#8217;est pas toujours le moteur qui consomme trop, parfois c&#8217;est juste le conducteur qui laisse la clim tourner avec les fen&#234;tres ouvertes.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png" width="1024" height="956" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:956,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;dollar signs, data center&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="dollar signs, data center" title="dollar signs, data center" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!a40t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F055f94aa-2210-4af8-a651-b99ddc47860d_1024x956.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Uber veut avaler Delivery Hero</h2><p>Uber a conclu un accord pour racheter Delivery Hero dans une op&#233;ration en actions valoris&#233;e 14,8 milliards de dollars. Si le deal passe, le groupe pourrait presque doubler sa pr&#233;sence mondiale et op&#233;rer dans pr&#232;s de 100 march&#233;s en Europe, au Moyen-Orient, en Am&#233;rique latine et en Asie. Uber ne veut visiblement plus seulement nous emmener &#224; l&#8217;a&#233;roport, mais aussi transporter notre d&#238;ner, nos courses et probablement notre canap&#233; un jour.</p><p>Derri&#232;re cette acquisition, la logique est celle de la densit&#233;. Plus Uber poss&#232;de d&#8217;utilisateurs, de livreurs, de restaurants et de commer&#231;ants dans une m&#234;me zone, plus la plateforme peut mutualiser sa technologie, ses d&#233;penses marketing et ses op&#233;rations. Dans 14 pays o&#249; Uber Eats est d&#233;j&#224; pr&#233;sent, les activit&#233;s de Delivery Hero seront d&#8217;ailleurs revendues s&#233;par&#233;ment, histoire d&#8217;acheter uniquement les morceaux utiles et de laisser les doublons dans le carton.</p><p>Le vrai pari est de devenir la super-app occidentale des services urbains. Uber veut &#234;tre l&#8217;endroit o&#249; l&#8217;on se d&#233;place, commande, r&#233;serve et paie, avec un abonnement qui relie le tout. Les r&#233;gulateurs risquent &#233;videmment de regarder le dossier de pr&#232;s, surtout dans les villes o&#249; fusionner deux plateformes reviendrait &#224; remplacer la concurrence par un menu d&#233;roulant.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg" width="1024" height="684" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:684,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!vY3I!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f2a99ec-749c-4a81-9295-7c903a005edf_1024x684.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Apr&#232;s les GPU, les investisseurs misent sur les puces d&#8217;inf&#233;rence</h2><p>General Compute, une startup sp&#233;cialis&#233;e dans le cloud d&#8217;inf&#233;rence, vient d&#8217;obtenir un pr&#234;t de 400 millions de dollars aupr&#232;s d&#8217;Upper90. La nouveaut&#233;, c&#8217;est que le financement serait garanti par des puces con&#231;ues sp&#233;cifiquement pour faire tourner des mod&#232;les d&#233;j&#224; entra&#238;n&#233;s. Apr&#232;s avoir financ&#233; les GPU comme des immeubles, les investisseurs commencent donc &#224; traiter les puces d&#8217;inf&#233;rence comme des appartements avec vue.</p><p>General Compute utilise des puces SambaNova, annonc&#233;es comme plus &#233;conomes en &#233;nergie, plus faciles &#224; installer et jusqu&#8217;&#224; 16 fois plus rapides que certaines infrastructures bas&#233;es sur des GPU. L&#8217;id&#233;e de fond est simple : toutes les requ&#234;tes IA n&#8217;ont pas besoin d&#8217;une puce Nvidia hors de prix et d&#8217;un syst&#232;me de refroidissement digne d&#8217;une centrale nucl&#233;aire. Pour r&#233;sumer un PDF, inutile de faire d&#233;coller une fus&#233;e.</p><p>Ce deal montre surtout que le march&#233; commence &#224; croire &#224; une deuxi&#232;me phase de l&#8217;IA. La premi&#232;re consistait &#224; entra&#238;ner des mod&#232;les gigantesques, la suivante consistera &#224; les faire tourner des milliards de fois sans exploser les co&#251;ts. Nvidia reste dominant, mais AMD, Groq, Cerebras, SambaNova et d&#8217;autres commencent &#224; grignoter des usages pr&#233;cis, et le capital adore toujours arriver au moment o&#249; un monopole commence &#224; montrer une petite fissure.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;General Compute Billboard&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="General Compute Billboard" title="General Compute Billboard" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!XL9F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7f56da41-5bd4-42a9-888a-a8bc86b1675f_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Construire un Web mondial de l&#8217;IA, ouvert &#224; tous</h2><p>Current AI veut cr&#233;er une infrastructure publique et ouverte pour l&#8217;intelligence artificielle, sur le mod&#232;le du Web. L&#8217;organisation a notamment d&#233;velopp&#233; Suno Sutra, un petit appareil capable de faire fonctionner de l&#8217;IA dans 22 langues indiennes sans connexion Internet. Parce que oui, une technologie mondiale qui exige la fibre, un iPhone r&#233;cent et un anglais impeccable n&#8217;est peut-&#234;tre pas encore totalement mondiale.</p><p>Le projet repose sur un constat simple : l&#8217;essentiel des grands syst&#232;mes d&#8217;IA appartient aujourd&#8217;hui &#224; des entreprises priv&#233;es, alors que des milliers de langues et de communaut&#233;s restent tr&#232;s mal repr&#233;sent&#233;es. Current AI finance donc des initiatives au Kenya, au Liban et en Amazonie pour cr&#233;er des jeux de donn&#233;es locaux, num&#233;riser des cultures et conserver les informations sur place. L&#8217;objectif n&#8217;est pas seulement de traduire des phrases, mais d&#8217;&#233;viter que toute une culture soit r&#233;sum&#233;e par trois documents PDF et une vieille traduction de la Bible.</p><p>Avec 400 millions de dollars d&#8217;engagements, l&#8217;organisation veut aussi b&#226;tir une v&#233;ritable pile technologique open source, en partenariat avec Mozilla, Hugging Face, le MIT Media Lab ou encore Sakana AI. Elle ne remplacera probablement pas OpenAI ou Google, mais ce n&#8217;est pas forc&#233;ment le but. Une infrastructure publique n&#8217;a pas besoin de gagner toute la course, elle doit surtout &#233;viter que certains restent bloqu&#233;s au bord de la piste.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg" width="1024" height="688" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:688,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;A complex electronic circuit board containing an artificial intelligence chip&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="A complex electronic circuit board containing an artificial intelligence chip" title="A complex electronic circuit board containing an artificial intelligence chip" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!uKFX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fba221870-ca4b-4745-a6d9-9579fbe4bc64_1024x688.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Google veut transformer la recherche en poste de commande</h2><p>Google permet d&#233;sormais de connecter Instacart, Canva et YouTube directement &#224; AI Mode. L&#8217;outil peut pr&#233;parer une liste de courses, remplir un panier, proposer des mod&#232;les de design ou cr&#233;er une playlist sans obliger l&#8217;utilisateur &#224; naviguer entre plusieurs applications. Google ne veut donc plus seulement r&#233;pondre &#224; la question, il veut cliquer &#224; notre place.</p><p>Cette &#233;volution transforme progressivement le moteur de recherche en moteur d&#8217;action. Pendant vingt ans, Google nous envoyait vers des sites ; demain, il pourrait ex&#233;cuter directement la t&#226;che et choisir lui-m&#234;me le service qui s&#8217;en charge. Pour les applications partenaires, c&#8217;est un nouveau canal de distribution, mais aussi le risque de devenir de simples sous-traitants invisibles derri&#232;re une conversation.</p><p>Google poss&#232;de ici un avantage &#233;norme gr&#226;ce &#224; Gmail, Maps, YouTube, Calendar, Photos, Android et tout le reste. Plus AI Mode connecte ces services, plus il peut devenir personnel et pratique, mais plus il concentre aussi notre vie num&#233;rique dans une seule interface. Le meilleur assistant sera probablement celui qui nous conna&#238;t le mieux, ce qui est pratique jusqu&#8217;au moment o&#249; l&#8217;on r&#233;alise qu&#8217;il conna&#238;t aussi la date de notre prochain barbecue avant nos propres invit&#233;s.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;In this photo illustration, the Google Meet AI Mode logo is seen displayed on a smartphone screen.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="In this photo illustration, the Google Meet AI Mode logo is seen displayed on a smartphone screen." title="In this photo illustration, the Google Meet AI Mode logo is seen displayed on a smartphone screen." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!2nPK!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d9357a0-1e41-4342-8d54-ee9c5c629a31_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Patreon ne demande plus gentiment aux bots IA de partir</h2><p>Patreon travaille avec Cloudflare pour bloquer directement les bots qui aspirent les contenus des cr&#233;ateurs afin d&#8217;entra&#238;ner des mod&#232;les d&#8217;IA. Jusqu&#8217;ici, la plateforme utilisait surtout un fichier robots.txt pour demander aux crawlers de ne pas entrer. Certains bots l&#8217;ignoraient, ce qui confirme qu&#8217;une pancarte &#171; merci de ne pas voler &#187; fonctionne rarement tr&#232;s bien quand la porte reste ouverte.</p><p>Avec les nouveaux outils de Cloudflare, Patreon affirme que les tentatives de certains crawlers sont pass&#233;es de plusieurs milliers par semaine &#224; z&#233;ro. Les robots qui indexent les pages pour renvoyer du trafic resteront autoris&#233;s, tandis que ceux qui utilisent les contenus pour entra&#238;ner des mod&#232;les seront bloqu&#233;s. La plateforme veut donc faire la diff&#233;rence entre le visiteur qui recommande la boutique et celui qui repart avec le stock.</p><p>Derri&#232;re ce changement technique se cache une bataille &#233;conomique beaucoup plus large. Les cr&#233;ateurs produisent les textes, images et id&#233;es dont les entreprises d&#8217;IA ont besoin, mais re&#231;oivent rarement du trafic, de l&#8217;argent ou m&#234;me un merci correctement orthographi&#233;. Le Web entre donc dans une nouvelle phase o&#249; chaque site devra d&#233;cider quels bots peuvent entrer, pourquoi, et surtout combien ils doivent payer.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Patreon logo with colorful background&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Patreon logo with colorful background" title="Patreon logo with colorful background" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!9lVy!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4450a02-81b8-4016-9161-ca5795822e67_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Le beatmaker derrière les plus gros hits français se confie sur l’IA]]></title><description><![CDATA[Pyroman raconte comment Suno, les artistes virtuels et les voix clon&#233;es vont bouleverser toute l&#8217;industrie musicale.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/le-beatmaker-derriere-les-plus-gros</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/le-beatmaker-derriere-les-plus-gros</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Sat, 18 Jul 2026 16:41:43 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Pyroman est l&#8217;un des beatmakers les plus importants de sa g&#233;n&#233;ration</h2><p>Il a travaill&#233; avec Niska, Kalash, Damso, Shay et plusieurs artistes am&#233;ricains. Ses productions cumulent des centaines de millions d&#8217;&#233;coutes, mais quand on lui demande de raconter son parcours, il r&#233;sume &#231;a presque timidement : il a fait quelques morceaux qui ont bien march&#233;. Parmi ces &#171; quelques morceaux &#187;, il y a notamment <em>R&#233;seaux</em> de Niska et <em>Mwaka Moon</em> de Kalash et Damso. Le premier a lanc&#233; une p&#233;riode compl&#232;tement folle pendant laquelle Pyroman s&#8217;est retrouv&#233; derri&#232;re plusieurs des titres les plus &#233;cout&#233;s de France. Le second, il l&#8217;a produit en quinze &#224; vingt minutes, assis dans un coin du studio, son ordinateur pos&#233; sur les cuisses.</p><p>Ce qui rend son parcours particuli&#232;rement int&#233;ressant, ce n&#8217;est pas uniquement la liste de ses hits. C&#8217;est sa mani&#232;re de regarder son m&#233;tier. Pyroman parle autant de cr&#233;ation que de contrats, de propri&#233;t&#233;, de distribution, de marketing et de technologie. Il explique pourquoi certains excellents beatmakers ne perceront jamais, comment une production peut devenir virale sans enrichir imm&#233;diatement son cr&#233;ateur, et pourquoi &#234;tre bien entour&#233; peut compter autant que le talent. Surtout, il ne voit pas l&#8217;intelligence artificielle comme une menace abstraite. Il l&#8217;utilise d&#233;j&#224; pour enrichir ses compositions, g&#233;n&#233;rer des m&#233;lodies et acc&#233;l&#233;rer son travail, tout en refusant de lui abandonner ce qui fait encore la diff&#233;rence : une identit&#233; artistique reconnaissable.</p><p>La question n&#8217;est donc plus de savoir si l&#8217;IA va entrer dans les studios.</p><p>Elle y est d&#233;j&#224;.</p><p>La vraie question, c&#8217;est de savoir ce qu&#8217;il restera du m&#233;tier de beatmaker quand produire des milliers de morceaux ne co&#251;tera presque plus rien.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodePyroman&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodePyroman"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3116779,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/207252654?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DCjr!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0a48987f-e925-4c4e-93b6-512e531e5aac_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Comment un beatmaker gagne r&#233;ellement de l&#8217;argent</p></li><li><p>La SACEM, les royalties, les avances et les pourcentages</p></li><li><p>Pourquoi certains producteurs talentueux ne percent jamais</p></li><li><p>Le r&#244;le du marketing personnel et du r&#233;seau dans une carri&#232;re artistique</p></li><li><p>Les contrats, les productions copi&#233;es et les mauvaises pratiques de l&#8217;industrie</p></li><li><p>Le d&#233;lai entre un succ&#232;s public et ses v&#233;ritables retomb&#233;es financi&#232;res</p></li><li><p>La mont&#233;e des artistes ind&#233;pendants et des nouvelles plateformes de distribution</p></li><li><p>Comment Pyroman utilise Suno et les outils d&#8217;intelligence artificielle</p></li><li><p>Ce qui manque encore aux productions enti&#232;rement g&#233;n&#233;r&#233;es par IA</p></li><li><p>L&#8217;arriv&#233;e des artistes virtuels et des voix artificielles</p></li><li><p>Le futur des beatmakers, des topliners et des DJ</p></li><li><p>La fraude aux streams aliment&#233;e par la g&#233;n&#233;ration automatique de musique</p></li><li><p>Les coulisses de la cr&#233;ation de <em>Mwaka Moon</em></p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Le talent ne suffit pas pour construire une carri&#232;re</p></li><li><p>Une identit&#233; reconnaissable devient plus pr&#233;cieuse &#224; mesure que la cr&#233;ation se d&#233;mocratise</p></li><li><p>Le succ&#232;s public arrive souvent bien avant l&#8217;argent</p></li><li><p>La structure prot&#232;ge davantage qu&#8217;un bon contrat isol&#233;</p></li><li><p>Un beatmaker doit comprendre le business de la musique, pas seulement la cr&#233;ation</p></li><li><p>Refuser l&#8217;IA est probablement plus risqu&#233; que l&#8217;utiliser</p></li><li><p>L&#8217;IA ne remplace pas encore la signature artistique, mais elle acc&#233;l&#232;re tout le reste</p></li><li><p>Les premiers m&#233;tiers transform&#233;s seront peut-&#234;tre ceux qui entourent l&#8217;artiste</p></li><li><p>La voix d&#8217;un artiste va devenir un actif exploitable ind&#233;pendamment de sa pr&#233;sence en studio</p></li><li><p>Le volume de production pourrait devenir plus puissant que le talent brut</p></li><li><p>L&#8217;intelligence artificielle va aussi industrialiser la fraude</p></li><li><p>La consommation musicale changera autant que la cr&#233;ation</p></li><li><p>Pour durer, un cr&#233;ateur doit devenir plus large que son m&#233;tier initial</p></li><li><p>Le temps pass&#233; sur une cr&#233;ation n&#8217;est pas proportionnel &#224; sa valeur<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodePyroman&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodePyroman"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p>00:00 Pyroman, l&#8217;homme derri&#232;re certains des plus gros hits du rap fran&#231;ais</p></li><li><p>03:16 Comment un beatmaker gagne r&#233;ellement sa vie</p></li><li><p>08:12 Les impay&#233;s, les mauvais contrats et les pi&#232;ges de l&#8217;industrie</p></li><li><p>09:31 Pourquoi le talent ne suffit pas pour percer</p></li><li><p>10:48 Le r&#244;le d&#8217;un manager et d&#8217;un &#233;diteur dans une carri&#232;re</p></li><li><p>12:24 Comment construire une signature musicale reconnaissable</p></li><li><p>16:31 Les productions copi&#233;es et les beatmakers priv&#233;s de leurs droits</p></li><li><p>18:38 Le morceau qui a fait basculer sa carri&#232;re</p></li><li><p>20:23 Pourquoi les millions de streams ne se transforment pas imm&#233;diatement en argent</p></li><li><p>23:16 Comment les artistes ind&#233;pendants reprennent le contr&#244;le de leurs revenus</p></li><li><p>24:39 L&#8217;arriv&#233;e de l&#8217;intelligence artificielle dans les studios</p></li><li><p>28:15 Les outils IA que Pyroman utilise r&#233;ellement pour produire</p></li><li><p>31:22 Pourquoi il ne sortirait pas encore une production enti&#232;rement g&#233;n&#233;r&#233;e par Suno</p></li><li><p>34:38 Artistes virtuels, clips g&#233;n&#233;r&#233;s et musique produite sans intervention humaine</p></li><li><p>37:39 Le futur de Spotify et des DJ automatis&#233;s</p></li><li><p>42:33 Pyroman se sent-il menac&#233; par l&#8217;intelligence artificielle ?</p></li><li><p>43:53 Le pari de Timbaland sur les artistes IA</p></li><li><p>46:53 Le talent peut-il survivre &#224; une production industrielle de musique ?</p></li><li><p>50:13 Pourquoi Pyroman veut sortir de l&#8217;ombre et devenir DJ</p></li><li><p>54:07 Comment <em>Mwaka Moon</em> a &#233;t&#233; produit en quinze &#224; vingt minutes</p></li><li><p>59:09 Les topliners, les voix clon&#233;es et les morceaux cr&#233;&#233;s pour les artistes</p></li><li><p>01:01:24 Un futur o&#249; les artistes n&#8217;auront m&#234;me plus besoin d&#8217;aller en studio</p></li><li><p>01:04:21 Musique g&#233;n&#233;r&#233;e, faux streams et nouvelles formes de fraude</p></li><li><p>01:05:55 Le jour o&#249; Kylian a d&#233;couvert que l&#8217;artiste qu&#8217;il &#233;coutait n&#8217;existait pas</p></li><li><p>01:08:57 Les artistes pourront-ils simplement valider les morceaux cr&#233;&#233;s avec leur voix ?</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[OpenAI vient de lancer GPT-5.6, et cette fois, la vraie révolution n’est peut-être pas ce qu’il sait faire, mais ce qu’il coûte à faire.]]></title><description><![CDATA[Cette semaine, OpenAI lance GPT-5.6, SK Hynix signe une IPO record, Oratomic vise 20 000 qubits, Meta cr&#233;e ses puces, Gradium l&#232;ve 100 millions et Mercor vise 20 milliards.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/openai-vient-de-lancer-gpt-56-et</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/openai-vient-de-lancer-gpt-56-et</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 13 Jul 2026 06:01:06 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>OpenAI lance GPT-5.6</p></li><li><p>SK Hynix r&#233;alise une IPO historique</p></li><li><p>Oratomic mise sur un ordinateur quantique &#224; 20 000 qubits</p></li><li><p>Meta pr&#233;pare ses propres puces IA</p></li><li><p>Gradium l&#232;ve 100 millions pour la voix</p></li><li><p>Mercor vise 20 milliards de valorisation</p></li></ul><div><hr></div><h2>OpenAI lance GPT-5.6</h2><p>OpenAI a d&#233;voil&#233; GPT-5.6, une nouvelle famille compos&#233;e de trois mod&#232;les : Sol, le plus puissant, Terra, l&#8217;interm&#233;diaire, et Luna, l&#8217;option &#233;conomique. L&#8217;entreprise insiste surtout sur l&#8217;efficacit&#233;, avec un mod&#232;le Sol qui utiliserait 54 % de tokens en moins sur certaines t&#226;ches de code.</p><p>Le lancement vise clairement les entreprises, avec de nouveaux usages en programmation, cybers&#233;curit&#233; et recherche. OpenAI pr&#233;sente aussi ChatGPT Work, un assistant destin&#233; &#224; r&#233;diger des documents, cr&#233;er des pr&#233;sentations et manipuler des feuilles de calcul.</p><p>La vraie cible semble &#234;tre Anthropic. OpenAI affirme que Sol d&#233;passe ses concurrents en code tout en &#233;tant plus rapide et moins cher. La bataille ne porte donc plus seulement sur la qualit&#233; des mod&#232;les, mais aussi sur leur co&#251;t et leur capacit&#233; &#224; s&#8217;int&#233;grer au travail quotidien.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg" width="1024" height="713" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:713,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!wuXE!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49cc6149-f5c3-4a28-a024-a3717af5732f_1024x713.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>SK Hynix r&#233;alise une IPO historique</h2><p>Le fabricant sud-cor&#233;en de m&#233;moire SK Hynix a lev&#233; 26,5 milliards de dollars lors de son arriv&#233;e sur le march&#233; am&#233;ricain, d&#233;passant le record &#233;tabli par Alibaba en 2014. La demande aurait &#233;t&#233; sept fois sup&#233;rieure au nombre de titres propos&#233;s.</p><p>Ce succ&#232;s s&#8217;explique par la place centrale de SK Hynix dans la cha&#238;ne de valeur de l&#8217;IA. L&#8217;entreprise produit notamment de la m&#233;moire HBM, un composant essentiel aux GPU de Nvidia.</p><p>L&#8217;argent servira &#224; financer de nouvelles usines, du packaging avanc&#233; et des machines de lithographie. Pendant ce temps, Washington pousse SK Hynix &#224; produire davantage aux &#201;tats-Unis. L&#8217;IA est devenue une bataille industrielle autant qu&#8217;une bataille logicielle.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;SK Hynix&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="SK Hynix" title="SK Hynix" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!xQL5!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F628aa13f-bbeb-4e69-8978-fc0233648244_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Oratomic mise sur un ordinateur quantique &#224; 20 000 qubits</h2><p>Oratomic a lev&#233; 300 millions de dollars en s&#233;rie A pour construire un ordinateur quantique r&#233;ellement utile avant la fin de la d&#233;cennie. Fond&#233;e par des chercheurs de Caltech, la startup utilise des lasers pour maintenir des atomes en place et les transformer en qubits.</p><p>Sa promesse principale concerne la correction des erreurs. L&#224; o&#249; d&#8217;autres projets envisagent des machines comptant jusqu&#8217;&#224; un million de qubits, Oratomic pense pouvoir atteindre un r&#233;sultat utile avec seulement 10 000 &#224; 20 000 qubits.</p><p>La startup ne veut pas vendre de machines interm&#233;diaires encore trop instables. Elle pr&#233;f&#232;re viser directement un ordinateur tol&#233;rant aux pannes. C&#8217;est plus risqu&#233;, mais aussi beaucoup plus ambitieux.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Quantum computer abstract detail&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Quantum computer abstract detail" title="Quantum computer abstract detail" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!HsAa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F68ae6c1b-cf70-4198-ae07-0267bdb5ff3a_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Meta pr&#233;pare ses propres puces IA</h2><p>Meta devrait commencer &#224; produire ses nouvelles puces IA en septembre. Elles sont con&#231;ues avec Broadcom, fabriqu&#233;es par TSMC, et doivent permettre au groupe de r&#233;duire une partie de sa d&#233;pendance &#224; Nvidia et AMD.</p><p>Ces puces seront utilis&#233;es pour les syst&#232;mes de recommandation, le classement des contenus et certaines t&#226;ches d&#8217;inf&#233;rence dans les applications de Meta. Le groupe continuera d&#8217;acheter des GPU externes, mais r&#233;servera ses puces maison aux t&#226;ches r&#233;p&#233;titives et mieux ma&#238;tris&#233;es.</p><p>Avec jusqu&#8217;&#224; 145 milliards de dollars de d&#233;penses d&#8217;investissement pr&#233;vues cette ann&#233;e, Meta ne construit plus seulement des mod&#232;les. L&#8217;entreprise essaie de contr&#244;ler toute son infrastructure, des puces jusqu&#8217;aux centres de donn&#233;es.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png" width="1022" height="520" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:520,&quot;width&quot;:1022,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;A picture of 72 chips made by Meta in a rack-scale set up.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="A picture of 72 chips made by Meta in a rack-scale set up." title="A picture of 72 chips made by Meta in a rack-scale set up." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!gPBI!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8dac1c0-ba30-427f-a349-b98644a6f3f1_1022x520.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Gradium l&#232;ve 100 millions pour la voix</h2><p>La startup parisienne Gradium a port&#233; sa lev&#233;e d&#8217;amor&#231;age &#224; 100 millions de dollars, avec Nvidia parmi ses nouveaux investisseurs. Issue du laboratoire Kyutai, elle d&#233;veloppe des mod&#232;les vocaux capables de r&#233;pondre avec une tr&#232;s faible latence.</p><p>C&#8217;est un d&#233;tail technique qui change toute l&#8217;exp&#233;rience. Une voix peut sembler naturelle, mais si elle met trop de temps &#224; r&#233;pondre, la conversation devient imm&#233;diatement &#233;trange. Gradium veut supprimer ce petit silence g&#234;nant qui trahit encore les agents IA.</p><p>La startup compte d&#233;j&#224; Renault parmi ses clients et ouvrira un bureau dans la baie de San Francisco. Paris reste le laboratoire, mais la Silicon Valley reste le meilleur endroit pour recruter, vendre et se rapprocher des g&#233;ants de l&#8217;IA.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;AI agent concept with robot inside a laptop with a voice bubble on red background.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="AI agent concept with robot inside a laptop with a voice bubble on red background." title="AI agent concept with robot inside a laptop with a voice bubble on red background." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!y5Q4!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F09617614-8aec-4edd-890a-e77c36807a32_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Mercor vise 20 milliards de valorisation</h2><p>Mercor serait en discussion pour lever des fonds sur la base d&#8217;une valorisation de 20 milliards de dollars, soit deux fois plus qu&#8217;en octobre. Son CEO affirme &#233;galement que l&#8217;entreprise a d&#233;pass&#233; les deux milliards de dollars de revenus annualis&#233;s.</p><p>Mercor met en relation les laboratoires d&#8217;IA avec des experts capables d&#8217;entra&#238;ner et d&#8217;&#233;valuer leurs mod&#232;les. Plus les syst&#232;mes deviennent sp&#233;cialis&#233;s, plus ils ont besoin de d&#233;veloppeurs, juristes, scientifiques et consultants pour produire des donn&#233;es de qualit&#233;.</p><p>La startup vient aussi de racheter Deeptune, sp&#233;cialis&#233;e dans l&#8217;entra&#238;nement des agents IA. Mercor ne veut donc plus &#234;tre seulement une marketplace de talents, mais devenir une infrastructure centrale pour apprendre aux mod&#232;les &#224; faire du vrai travail.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg" width="1024" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Mercor CEO Brendan Foody at TechCrunch Disrupt 2025.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Mercor CEO Brendan Foody at TechCrunch Disrupt 2025." title="Mercor CEO Brendan Foody at TechCrunch Disrupt 2025." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!jCs1!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F78a2c249-884a-42df-b5c1-e79ba88974d7_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Il a créé un SaaS tellement bon que YC a été OBLIGÉ de l’accepter]]></title><description><![CDATA[Rom&#224;n Czerny raconte comment il a construit une machine d&#8217;acquisition &#224; 3,2 M$ d&#8217;ARR que YC ne pouvait plus ignorer.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/il-a-cree-un-saas-tellement-bon-que</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/il-a-cree-un-saas-tellement-bon-que</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Fri, 10 Jul 2026 16:30:27 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Cette semaine, on re&#231;oit Rom&#224;n Czerny, cofondateur de Gojiberry AI.</h2><p>Gojiberry AI aide les &#233;quipes commerciales &#224; identifier des prospects qui montrent d&#233;j&#224; des signaux d&#8217;int&#233;r&#234;t, puis &#224; les contacter directement depuis la m&#234;me plateforme.</p><p>Aujourd&#8217;hui, la bo&#238;te g&#233;n&#232;re 3,2 millions de dollars d&#8217;ARR.</p><p>Mais le plus int&#233;ressant n&#8217;est pas vraiment le chiffre.</p><p>C&#8217;est la mani&#232;re dont ils y sont arriv&#233;s.</p><p>Avant de construire le produit, Rom&#224;n vendait manuellement des listes de prospects &#224; partir d&#8217;un PowerPoint de six slides.</p><p>Pour passer les premiers milliers d&#8217;euros de MRR, il a fait de l&#8217;outbound.</p><p>Ensuite, il a satur&#233; Reddit jusqu&#8217;&#224; ce que la marque soit surnomm&#233;e &#171; Spamberry &#187; et que ses comptes commencent &#224; se faire bannir.</p><p>Puis il est pass&#233; aux lead magnets sur LinkedIn. Certains posts ont g&#233;n&#233;r&#233; plusieurs milliers de commentaires et entre 1 000 et 3 000 euros de MRR &#224; eux seuls.</p><p>Cette strat&#233;gie leur a permis de passer d&#8217;environ 1 million &#224; presque 3 millions d&#8217;ARR.</p><p>Depuis, ils l&#8217;ont industrialis&#233;e avec plus de 100 influenceurs B2B, des campagnes Meta, de l&#8217;UGC et une m&#233;canique de distribution extr&#234;mement structur&#233;e.</p><p>L&#8217;&#233;pisode est int&#233;ressant parce que Rom&#224;n ne raconte pas une croissance propre et parfaitement planifi&#233;e.</p><p>Il d&#233;taille les tactiques qu&#8217;ils ont r&#233;ellement utilis&#233;es, y compris celles qu&#8217;il ne recommanderait plus aujourd&#8217;hui.</p><p>Il explique aussi pourquoi chaque palier de croissance a demand&#233; un canal diff&#233;rent, comment ils ont transform&#233; des ressources gratuites en v&#233;ritables pages de vente, et pourquoi la distribution peut compter davantage que le produit dans un march&#233; d&#233;j&#224; satur&#233;.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeRomanCzerny&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeRomanCzerny"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2661240,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/206455117?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Wqus!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6208bfa2-52d8-4b5e-aa94-758f705dbe3b_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Comment vendre un SaaS avant de le d&#233;velopper</p></li><li><p>Pourquoi chaque phase de croissance demande un canal diff&#233;rent</p></li><li><p>Comment Gojiberry AI a utilis&#233; Reddit pour g&#233;n&#233;rer 14 millions de vues</p></li><li><p>La structure exacte de leurs lead magnets LinkedIn</p></li><li><p>Comment ils travaillent avec plus de 100 influenceurs B2B</p></li><li><p>Pourquoi un utilisateur isol&#233; peut devenir un contrat enterprise</p></li><li><p>Les risques d&#8217;une d&#233;pendance &#224; LinkedIn, Reddit ou Meta</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Vendre manuellement avant de construire</p></li><li><p>Utiliser l&#8217;outbound pour valider rapidement une offre</p></li><li><p>Adapter son canal d&#8217;acquisition &#224; chaque palier de croissance</p></li><li><p>R&#233;soudre l&#8217;&#233;tape qui suit imm&#233;diatement la promesse du produit</p></li><li><p>Transformer un lead magnet en v&#233;ritable page de vente</p></li><li><p>Tester le contenu avant de payer sa distribution</p></li><li><p>Privil&#233;gier la qualit&#233; d&#8217;une audience &#224; sa taille</p></li><li><p>Utiliser le PLG comme porte d&#8217;entr&#233;e vers les grands comptes</p></li><li><p>Gagner un march&#233; satur&#233; gr&#226;ce &#224; la distribution</p></li><li><p>Ne jamais consid&#233;rer une plateforme comme un actif propri&#233;taire</p></li><li><p>Diversifier m&#234;me lorsqu&#8217;un canal est rentable</p></li><li><p>Utiliser l&#8217;IA pour augmenter le levier des petites &#233;quipes<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeRomanCzerny&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeRomanCzerny"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p>00:00 Les chiffres cl&#233;s et les temps forts de l&#8217;&#233;pisode</p></li><li><p>01:08 Le mod&#232;le &#233;conomique de Gojiberry AI : self-service et contrats d&#8217;&#233;quipe</p></li><li><p>03:07 Essai gratuit, carte bancaire et optimisation de la conversion</p></li><li><p>05:09 Comment le produit a &#233;volu&#233; &#224; partir des retours clients</p></li><li><p>06:47 L&#8217;origine de Gojiberry AI et le passage de l&#8217;agence au SaaS</p></li><li><p>08:19 Utiliser la donn&#233;e et l&#8217;IA pour am&#233;liorer le ciblage commercial</p></li><li><p>09:05 Le funnel d&#8217;acquisition entre PLG et ventes aux grandes &#233;quipes</p></li><li><p>11:02 Construire une promesse diff&#233;renciante autour de l&#8217;intent data</p></li><li><p>12:42 La distribution comme avantage dans un march&#233; tr&#232;s concurrentiel</p></li><li><p>14:29 Les canaux qui ont permis d&#8217;atteindre 3,2 millions de dollars d&#8217;ARR</p></li><li><p>15:32 Tester deux id&#233;es, &#233;chouer, puis vendre avant de d&#233;velopper</p></li><li><p>17:08 Les diff&#233;rentes strat&#233;gies utilis&#233;es &#224; chaque palier de croissance</p></li><li><p>17:20 Utiliser Reddit pour passer de 10 000 &#224; 25 000 euros de MRR</p></li><li><p>18:30 Acc&#233;l&#233;rer avec le contenu organique et les lead magnets LinkedIn</p></li><li><p>19:18 Industrialiser la distribution avec les influenceurs B2B</p></li><li><p>21:47 Le playbook d&#8217;outbound utilis&#233; pour atteindre les premiers 10 000 euros</p></li><li><p>22:02 Combiner LinkedIn, cold email et signaux d&#8217;int&#233;r&#234;t</p></li><li><p>24:20 Pourquoi l&#8217;outbound reste le meilleur moyen de tester une offre</p></li><li><p>25:03 La strat&#233;gie Reddit : cr&#233;er de la valeur tout en faisant sa promotion</p></li><li><p>27:20 Les attaques, les faux rendez-vous et le parasite SEO</p></li><li><p>28:04 Ce que Rom&#224;n changerait dans sa strat&#233;gie Reddit aujourd&#8217;hui</p></li><li><p>30:34 Faut-il encore utiliser Reddit pour lancer un SaaS ?</p></li><li><p>30:56 14 millions de vues et plusieurs centaines de milliers de visiteurs</p></li><li><p>31:56 Comment Gojiberry AI a d&#233;tourn&#233; la tendance des lead magnets autour de Claude</p></li><li><p>33:03 Industrialiser les lead magnets pour passer de 1 &#224; 3 millions d&#8217;ARR</p></li><li><p>34:05 La structure compl&#232;te d&#8217;un lead magnet qui convertit</p></li><li><p>36:08 Produire, adapter et recycler de nouvelles ressources chaque semaine</p></li><li><p>37:32 Construire un r&#233;seau de plus de 100 influenceurs LinkedIn</p></li><li><p>38:08 Comment trouver, contacter et n&#233;gocier avec les bons profils</p></li><li><p>39:00 Mesurer les performances et arr&#234;ter rapidement les mauvais partenariats</p></li><li><p>40:35 Paiement au post ou au clic : les diff&#233;rents mod&#232;les d&#8217;influence B2B</p></li><li><p>42:18 Comment fixer le bon prix pour une publication LinkedIn</p></li><li><p>43:40 Tester l&#8217;UGC et r&#233;utiliser les contenus dans les publicit&#233;s</p></li><li><p>44:00 Meta Ads : budget, rentabilit&#233; et impact sur la notori&#233;t&#233;</p></li><li><p>44:42 Les risques d&#8217;une d&#233;pendance excessive &#224; un canal d&#8217;acquisition</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Et si OpenAI ne voulait plus seulement créer l’IA la plus puissante du monde, mais en faire profiter directement chaque Américain ?]]></title><description><![CDATA[Cette semaine, l&#8217;IA ne se contente plus de r&#233;volutionner la tech : elle veut entrer au capital, envahir les entreprises, poss&#233;der ses puces, taxer le web, louer des GPU et ressusciter le SaaS.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/et-si-openai-ne-voulait-plus-seulement</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/et-si-openai-ne-voulait-plus-seulement</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 06 Jul 2026 06:01:17 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>OpenAI veut faire entrer les Am&#233;ricains au capital</p></li><li><p>Microsoft cr&#233;e son arm&#233;e de d&#233;ploiement IA</p></li><li><p>La puce, nouveau terrain de bataille</p></li><li><p>Le web gratuit, c&#8217;&#233;tait avant</p></li><li><p>Louer des GPU, le business le plus chaud du moment</p></li><li><p>Les zombies du SaaS ont trouv&#233; leur chirurgien</p></li></ul><div><hr></div><h2>OpenAI veut faire entrer les Am&#233;ricains au capital</h2><p>Sam Altman aurait propos&#233; de c&#233;der 5 % du capital d&#8217;OpenAI &#224; un fonds souverain am&#233;ricain. L&#8217;id&#233;e serait que d&#8217;autres acteurs de l&#8217;IA suivent le mouvement, pour que les citoyens am&#233;ricains profitent eux aussi de la valeur cr&#233;&#233;e par cette nouvelle vague technologique.</p><p>Sur le papier, c&#8217;est une forme de dividende de l&#8217;IA. En pratique, c&#8217;est aussi une mani&#232;re assez intelligente de calmer Washington.</p><p>OpenAI n&#8217;est plus seulement une startup qui fait des d&#233;mos bluffantes. C&#8217;est devenu un acteur strat&#233;gique, d&#233;pendant de data centers, de puces, d&#8217;&#233;lectricit&#233; et d&#8217;une bonne dose de soutien politique. &#192; ce niveau-l&#224;, la question n&#8217;est plus seulement : combien vaut la bo&#238;te ? C&#8217;est aussi : qui profite de cette valeur ?</p><p>Le signal est fort. Les entreprises d&#8217;IA comprennent qu&#8217;elles vont devoir justifier leur enrichissement aupr&#232;s du grand public. Car si l&#8217;IA automatise une partie du travail tout en concentrant les profits, la question finira forc&#233;ment par tomber : &#171; Tr&#232;s bien, mais nous, qu&#8217;est-ce qu&#8217;on y gagne ? &#187;</p><p>Bernie Sanders propose d&#233;j&#224; une version beaucoup plus agressive, avec une taxe massive sur les actions des entreprises d&#8217;IA jug&#233;es syst&#233;miques. La proposition d&#8217;Altman ressemble donc aussi &#224; une tentative d&#8217;&#233;viter que le d&#233;bat ne bascule dans cette direction.</p><p>L&#8217;IA devient une infrastructure nationale. Et une infrastructure nationale finit rarement par &#234;tre trait&#233;e comme un simple produit SaaS.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg" width="1024" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Donald Trump and Sam Altman&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Donald Trump and Sam Altman" title="Donald Trump and Sam Altman" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!BW1B!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F201f1519-0438-47e8-b7f6-b0546123f483_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Microsoft cr&#233;e son arm&#233;e de d&#233;ploiement IA</h2><p>Microsoft lance Microsoft Frontier Company, une nouvelle entit&#233; d&#233;di&#233;e &#224; l&#8217;impl&#233;mentation de l&#8217;IA chez les grandes entreprises. Pas juste des d&#233;monstrations. Pas un atelier avec quelques slides et trois post-its. L&#8217;objectif est de connecter les outils IA aux donn&#233;es internes, revoir les process et produire des r&#233;sultats mesurables.</p><p>Pour y arriver, Microsoft annonce 2,5 milliards de dollars d&#8217;investissement et 6 000 experts m&#233;tiers et ing&#233;nieurs.</p><p>Le message est limpide : le march&#233; de l&#8217;IA ne se joue plus uniquement sur la qualit&#233; des mod&#232;les. Il se joue sur la capacit&#233; &#224; les faire fonctionner dans le bazar tr&#232;s r&#233;el des grandes organisations.</p><p>Des donn&#233;es &#233;parpill&#233;es, des logiciels vieillissants, des contraintes de s&#233;curit&#233;, des &#233;quipes qui travaillent dans quinze outils diff&#233;rents. Une IA peut &#234;tre impressionnante dans une d&#233;mo. La faire tourner dans une banque, un groupe industriel ou une multinationale, c&#8217;est une autre affaire.</p><p>Microsoft refuse l&#8217;&#233;tiquette de Forward Deployed Engineering, ces &#233;quipes techniques qui travaillent directement chez les clients. Pourtant, c&#8217;est bien ce qui se dessine. Amazon, OpenAI et Anthropic avancent aussi sur ce terrain.</p><p>La vraie valeur est dans le dernier kilom&#232;tre : comprendre un m&#233;tier, reconstruire un workflow, connecter les bonnes donn&#233;es et prouver que tout &#231;a fait gagner du temps ou de l&#8217;argent.</p><p>Microsoft a une longueur d&#8217;avance assez ind&#233;cente. L&#8217;entreprise est d&#233;j&#224; dans les bo&#238;tes mail, les fichiers Excel et les r&#233;unions du lundi matin de la plupart des grands groupes. Elle ne doit pas convaincre les clients de la laisser entrer. Elle y est d&#233;j&#224;.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg" width="1024" height="681" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:681,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Microsoft signage is being pictured in Warsaw, Poland, on June 26, 2024.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Microsoft signage is being pictured in Warsaw, Poland, on June 26, 2024." title="Microsoft signage is being pictured in Warsaw, Poland, on June 26, 2024." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!srxo!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F89636151-7605-43fa-a2ad-f582ae5228b2_1024x681.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>La puce, nouveau terrain de bataille</h2><p>Anthropic discuterait avec Samsung pour concevoir sa propre puce IA. Le projet reste encore flou, mais l&#8217;intention est tr&#232;s claire : r&#233;duire sa d&#233;pendance &#224; Nvidia.</p><p>Aujourd&#8217;hui, lancer un mod&#232;le de pointe ne consiste pas seulement &#224; recruter les meilleurs chercheurs. Il faut aussi trouver des GPU, r&#233;server des data centers, s&#233;curiser l&#8217;&#233;lectricit&#233; et accepter des factures qui donnent parfois envie de retourner au tableur.</p><p>Nvidia est devenu le passage oblig&#233; de toute l&#8217;industrie. Une position tr&#232;s confortable pour eux. Un peu moins pour tous les autres.</p><p>Anthropic continuera de s&#8217;appuyer sur un mix de puces Nvidia, Google et Amazon. Mais c&#8217;est justement ce qui compte : les labos ne cherchent pas forc&#233;ment &#224; remplacer Nvidia du jour au lendemain. Ils cherchent &#224; ne pas d&#233;pendre d&#8217;un seul fournisseur au moment o&#249; chaque watt et chaque GPU deviennent strat&#233;giques.</p><p>OpenAI avance avec Broadcom, Google a ses TPU, Amazon pousse ses propres composants dans le cloud, et Anthropic regarde d&#233;sormais du c&#244;t&#233; de Samsung.</p><p>L&#8217;IA commence &#224; ressembler &#224; l&#8217;a&#233;ronautique ou &#224; l&#8217;automobile. Le produit final est visible, Claude, ChatGPT ou Gemini. Mais une part croissante de l&#8217;avantage comp&#233;titif se cache dans la cha&#238;ne d&#8217;approvisionnement, les serveurs et le silicium.</p><p>Le meilleur mod&#232;le ne gagnera pas forc&#233;ment. Celui qui sera le moins cher &#224; faire tourner, le plus rapide &#224; d&#233;ployer et le moins d&#233;pendant d&#8217;un goulot d&#8217;&#233;tranglement pourrait prendre une avance tr&#232;s s&#233;rieuse.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg" width="1024" height="681" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:681,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;The Anthropic logo is displayed on the screen of a smartphone with the company's branding in the background.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="The Anthropic logo is displayed on the screen of a smartphone with the company's branding in the background." title="The Anthropic logo is displayed on the screen of a smartphone with the company's branding in the background." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!96qX!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa1b7974b-6f03-4873-af82-f034a7cd30ad_1024x681.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Le web gratuit, c&#8217;&#233;tait avant</h2><p>Cloudflare veut forcer les bots IA &#224; dire clairement ce qu&#8217;ils viennent faire sur les sites. &#192; partir du 15 septembre 2026, les crawlers qui m&#233;langent recherche, entra&#238;nement de mod&#232;les et agents IA pourront &#234;tre bloqu&#233;s par d&#233;faut sur de nombreux sites financ&#233;s par la publicit&#233;.</p><p>Le message est assez direct : choisissez votre usage.</p><p>Pendant vingt ans, le deal du web &#233;tait relativement simple. Google venait indexer vos pages, vous envoyait du trafic, vous affichiez de la pub. Tout le monde y trouvait son compte, m&#234;me si certains y trouvaient clairement un peu plus que d&#8217;autres.</p><p>Avec l&#8217;IA, ce mod&#232;le se casse. Les plateformes viennent chercher l&#8217;information, la r&#233;sument et r&#233;pondent directement aux utilisateurs. Le contenu reste essentiel, mais le clic devient optionnel.</p><p>Pas id&#233;al quand votre mod&#232;le &#233;conomique repose sur les visites.</p><p>Cloudflare ne cherche pas seulement &#224; bloquer les bots. L&#8217;entreprise veut cr&#233;er un march&#233; autour de l&#8217;acc&#232;s au contenu. Son ancien mod&#232;le, &#8220;Pay Per Crawl&#8221;, &#233;volue vers &#8220;Pay Per Use&#8221;. L&#8217;id&#233;e est de ne plus facturer uniquement le passage d&#8217;un robot sur une page, mais aussi la valeur qu&#8217;il g&#233;n&#232;re ensuite.</p><p>C&#8217;est probablement l&#224; que le d&#233;bat va se jouer. Les &#233;diteurs ne demandent pas forc&#233;ment &#224; fermer Internet ou &#224; emp&#234;cher l&#8217;IA d&#8217;exister. Ils veulent surtout &#233;viter que les nouveaux services IA reposent enti&#232;rement sur leur travail gratuit.</p><p>Quand les bots deviennent plus nombreux que les lecteurs humains, il devient assez logique de leur demander un ticket d&#8217;entr&#233;e.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAH!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c60248f-2b6e-48ab-ad0f-5d6cb71a24fd_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Louer des GPU, le business le plus chaud du moment</h2><p>Together AI vient de lever 800 millions de dollars, pour une valorisation de 8,3 milliards. La soci&#233;t&#233; loue des clusters de GPU Nvidia et d&#8217;autres infrastructures pens&#233;es pour l&#8217;IA.</p><p>En clair, elle permet &#224; des entreprises d&#8217;entra&#238;ner ou de faire tourner leurs mod&#232;les sans construire leur propre data center, ni attendre que Nvidia veuille bien r&#233;pondre au t&#233;l&#233;phone.</p><p>Il y a seize mois, Together AI &#233;tait valoris&#233;e 3,3 milliards. Aujourd&#8217;hui, elle vaut plus du double. Ce n&#8217;est pas juste une grosse lev&#233;e. C&#8217;est un signal sur l&#8217;endroit o&#249; l&#8217;argent se d&#233;place dans l&#8217;IA.</p><p>Pendant un moment, toute l&#8217;attention &#233;tait concentr&#233;e sur les labos qui cr&#233;ent les mod&#232;les les plus impressionnants. Mais un mod&#232;le tr&#232;s puissant ne sert pas &#224; grand-chose s&#8217;il co&#251;te une fortune &#224; faire tourner.</p><p>Les neoclouds r&#233;pondent &#224; cette &#233;quation. Beaucoup d&#8217;entreprises n&#8217;ont pas besoin du mod&#232;le le plus intelligent du monde pour r&#233;sumer des appels commerciaux, traiter des tickets support ou g&#233;n&#233;rer des fiches produit. Elles ont besoin d&#8217;un mod&#232;le fiable, rapide, contr&#244;lable et pas trop cher.</p><p>C&#8217;est l&#224; que les mod&#232;les open source gagnent du terrain. Ils permettent plus de ma&#238;trise, plus de flexibilit&#233;, et &#233;vitent parfois une facture au token qui ressemble &#224; un abonnement &#224; une salle de sport premium.</p><p>Les investisseurs l&#8217;ont bien compris. TensorWave, Upscale AI et d&#8217;autres acteurs de cette nouvelle g&#233;n&#233;ration de cloud l&#232;vent eux aussi des montants &#233;normes. La ru&#233;e vers l&#8217;or de l&#8217;IA ne se limite pas aux mod&#232;les. Il faut aussi vendre les pelles.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Together AI founders Percy Liang, CEO Vipul Ved Prakash, CTO Ce Zhang&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Together AI founders Percy Liang, CEO Vipul Ved Prakash, CTO Ce Zhang" title="Together AI founders Percy Liang, CEO Vipul Ved Prakash, CTO Ce Zhang" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5eag!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76acc774-c8c9-40db-89e2-2df882753d5c_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Les zombies du SaaS ont trouv&#233; leur chirurgien</h2><p>Pendant que le march&#233; doute de l&#8217;avenir du SaaS face &#224; l&#8217;IA, Bending Spoons vient de r&#233;ussir une entr&#233;e en Bourse spectaculaire. L&#8217;action a termin&#233; sa premi&#232;re journ&#233;e pr&#232;s de 40 % au-dessus de son prix d&#8217;introduction, valorisant la soci&#233;t&#233; italienne autour de 25,7 milliards de dollars.</p><p>Pas mal pour une bo&#238;te qui ne vend pas le dernier agent IA cens&#233; organiser votre vie &#224; votre place.</p><p>Bending Spoons a un mod&#232;le beaucoup plus pragmatique : racheter des marques tech connues mais fatigu&#233;es, les remettre sur pied, les rentabiliser et les garder. Evernote, Meetup, Eventbrite, Vimeo ou AOL sont pass&#233;s entre leurs mains.</p><p>La recette est simple, parfois brutale : r&#233;duire les co&#251;ts, resserrer les &#233;quipes, am&#233;liorer le produit, ajouter quelques fonctionnalit&#233;s et augmenter les prix.</p><p>Et visiblement, &#231;a fonctionne. La soci&#233;t&#233; est pass&#233;e d&#8217;une perte importante &#224; un b&#233;n&#233;fice net, tout en multipliant son chiffre d&#8217;affaires.</p><p>L&#224; o&#249; un fonds de private equity ach&#232;terait, optimiserait et revendrait, Bending Spoons veut construire une holding de logiciels. Des abonnements r&#233;currents, des marques connues, des utilisateurs d&#233;j&#224; l&#224; et des produits qui n&#8217;ont pas besoin d&#8217;&#234;tre r&#233;invent&#233;s pour redevenir rentables.</p><p>C&#8217;est un contre-r&#233;cit int&#233;ressant face &#224; la panique actuelle autour du SaaS. Oui, l&#8217;IA va rendre certains outils plus interchangeables. Oui, elle va mettre une pression &#233;norme sur les prix et la diff&#233;renciation.</p><p>Mais un logiciel avec une marque forte, une audience et de bons revenus r&#233;currents reste une belle machine. &#192; condition d&#8217;&#234;tre bien op&#233;r&#233;e.</p><p>Le SaaS n&#8217;est peut-&#234;tre pas en train de mourir. Il est surtout en train de passer par une phase de grand tri.</p><p>Cette semaine, tout le monde parle d&#8217;IA. Mais derri&#232;re les mod&#232;les et les d&#233;mos, le vrai sujet est le m&#234;me partout : qui poss&#232;de l&#8217;infrastructure, qui capte la valeur, et qui finit par payer la facture ?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Bending Spoons CEO &amp; co-founder Luca Ferrari&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Bending Spoons CEO &amp; co-founder Luca Ferrari" title="Bending Spoons CEO &amp; co-founder Luca Ferrari" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5130!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe6a286f6-78a4-46e1-be80-ba8981b688df_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Le GUIDE COMPLET des SaaS IA qui explosent]]></title><description><![CDATA[Avec Jeddi, on d&#233;cortique les playbooks de croissance derri&#232;re Lovable, Anthropic et les nouveaux g&#233;ants de l&#8217;IA.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/le-guide-complet-des-saas-ia-qui</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/le-guide-complet-des-saas-ia-qui</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Fri, 03 Jul 2026 16:30:12 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Cette semaine, on re&#231;oit <strong>Jeddi</strong>.</h2><p>Son terrain de jeu, ce sont les SaaS IA qui vendent &#224; des consommateurs ou &#224; des prosumers. Pas les bo&#238;tes enterprise avec une &#233;quipe sales de 80 personnes. Les produits qui doivent exister dans la t&#234;te de milliers, parfois de millions de personnes, avant m&#234;me de pouvoir exister dans leur portefeuille.</p><p>Jeddi aide ces bo&#238;tes &#224; transformer leur produit en machine de distribution.</p><p>Lancements viraux, cr&#233;ateurs, UGC farms, paid ads, copywriting, clips, omnipr&#233;sence sur X, LinkedIn, TikTok ou YouTube. Il ne parle pas d&#8217;une strat&#233;gie de contenu bien rang&#233;e dans un Notion. Il parle de syst&#232;mes capables de faire du bruit chaque semaine, parfois chaque jour.</p><p>Son id&#233;e est simple : dans les SaaS IA grand public, le produit ne suffit plus.</p><p>Tu dois devenir le nom qui revient spontan&#233;ment quand quelqu&#8217;un pense &#224; ton probl&#232;me.</p><p>On parle de ce que font des bo&#238;tes comme Lovable, Anthropic ou Higgsfield. Pourquoi certaines sortent trois lancements par semaine. Comment elles coordonnent des centaines de cr&#233;ateurs. Pourquoi le hook vaut souvent plus que le reste du post. Et comment une bo&#238;te bootstrap&#233;e peut jouer la m&#234;me partie sans br&#251;ler son cash.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeJeddiMees&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeJeddiMees"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3046547,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/204804020?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!QRBP!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff2c558f2-8b8a-40cf-9b90-86d1a42ead93_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Pourquoi les lancements produits sont devenus un canal de croissance &#224; part enti&#232;re</p></li><li><p>Les trois briques d&#8217;un lancement viral : copy, vid&#233;o et amplification</p></li><li><p>Comment cr&#233;er une impression d&#8217;omnipr&#233;sence sans d&#233;pendre d&#8217;un seul canal</p></li><li><p>Pourquoi le volume ne remplace pas la qualit&#233;, mais pourquoi les deux sont indispensables</p></li><li><p>Les diff&#233;rences entre influence, UGC farms et clipping</p></li><li><p>Comment sourcer, qualifier, n&#233;gocier et briefer des cr&#233;ateurs</p></li><li><p>Les m&#233;caniques de copywriting qui font arr&#234;ter le scroll</p></li><li><p>Comment utiliser des mots-cl&#233;s connus pour vendre un produit que personne ne conna&#238;t encore</p></li><li><p>Les strat&#233;gies r&#233;alistes pour les bo&#238;tes bootstrap&#233;es</p></li><li><p>Pourquoi les meilleurs playbooks de croissance sont souvent plus op&#233;rationnels qu&#8217;ils n&#8217;en ont l&#8217;air</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Un lancement n&#8217;est plus un &#233;v&#233;nement exceptionnel.</p></li><li><p>Un bon lancement repose sur trois choses, pas une seule.</p></li><li><p>La premi&#232;re heure compte &#233;norm&#233;ment.</p></li><li><p>Le bon angle est souvent plus important que la fonctionnalit&#233; annonc&#233;e.</p></li><li><p>La croissance des SaaS IA se joue beaucoup sur l&#8217;omnipr&#233;sence.</p></li><li><p>Le hook est le principal levier de copywriting.</p></li><li><p>La preuve sociale est le meilleur acc&#233;l&#233;rateur apr&#232;s le hook.</p></li><li><p>Quand personne ne conna&#238;t ton produit, ne commence pas par parler de ton produit.</p></li><li><p>Les cr&#233;ateurs ne se g&#232;rent pas avec un simple outil.</p></li><li><p>L&#8217;influence ne se r&#233;sume pas &#224; payer quelqu&#8217;un pour parler de toi.</p></li><li><p>Le clipping ne marche pas pour tous les produits.</p></li><li><p>Les bo&#238;tes bootstrap&#233;es peuvent jouer, mais pas en copiant les budgets des leaders.</p></li><li><p>La croissance n&#8217;est pas qu&#8217;une question de budget. C&#8217;est une question de go&#251;t.<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeJeddiMees&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeJeddiMees"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p><strong>00:00</strong> Pourquoi les SaaS IA ont chang&#233; les r&#232;gles de la distribution</p></li><li><p><strong>01:14</strong> Le terrain de Jeddi : SaaS IA, consumer, prosumer et PLG</p></li><li><p><strong>03:36</strong> Le cas Polsia et la m&#233;canique d&#8217;un lancement qui fait des millions de vues</p></li><li><p><strong>05:53</strong> Growth Advisory ou Fractional Head of Growth : les deux mod&#232;les de Jeddi</p></li><li><p><strong>08:24</strong> Les quatre canaux qu&#8217;il aide les bo&#238;tes IA &#224; structurer</p></li><li><p><strong>10:44</strong> Pourquoi certaines missions se paient aussi en equity</p></li><li><p><strong>12:36</strong> Pourquoi les product launches sont devenus obligatoires</p></li><li><p><strong>14:52</strong> Comment transformer chaque fonctionnalit&#233; en raison de communiquer</p></li><li><p><strong>17:15</strong> Copy, vid&#233;o, amplification : les trois briques d&#8217;un lancement viral</p></li><li><p><strong>18:36</strong> Les int&#233;grations, acquisitions et nouveaut&#233;s produit comme pr&#233;textes &#224; lancer</p></li><li><p><strong>19:40</strong> Anthropic, Lovable et Higgsfield : les bo&#238;tes qui ma&#238;trisent le mieux ce jeu</p></li><li><p><strong>20:51</strong> Higgsfield et la logique mobile appliqu&#233;e au SaaS</p></li><li><p><strong>22:52</strong> La r&#233;alit&#233; des deals cr&#233;ateurs, des CPM et des paiements</p></li><li><p><strong>23:12</strong> Pourquoi les cr&#233;ateurs doivent &#234;tre g&#233;r&#233;s avec des accords sur mesure</p></li><li><p><strong>25:34</strong> Comment Lovable industrialise le pilotage de milliers d&#8217;influenceurs</p></li><li><p><strong>26:00</strong> Influence, UGC farms, faceless content et clipping : les diff&#233;rences</p></li><li><p><strong>28:25</strong> Quels contenus sont r&#233;ellement faits pour &#234;tre clipp&#233;s</p></li><li><p><strong>30:50</strong> Le cas Polsia : transformer le fondateur en machine de contenu</p></li><li><p><strong>32:13</strong> L&#8217;omnipr&#233;sence comme strat&#233;gie de distribution</p></li><li><p><strong>34:32</strong> Faut-il privil&#233;gier la quantit&#233; ou la qualit&#233; dans les lancements ?</p></li><li><p><strong>35:55</strong> Comment rendre d&#233;sirable une fonctionnalit&#233; qui ne l&#8217;est pas naturellement</p></li><li><p><strong>37:46</strong> Pourquoi les workflows sont devenus des machines &#224; attention</p></li><li><p><strong>40:41</strong> Le go&#251;t comme avantage comp&#233;titif en growth</p></li><li><p><strong>43:21</strong> Les playbooks de croissance accessibles aux bo&#238;tes bootstrap&#233;es</p></li><li><p><strong>46:10</strong> Le cas Shipper : lancer tous les jours sans budget influence</p></li><li><p><strong>48:23</strong> Comment utiliser des mots-cl&#233;s connus pour faire conna&#238;tre une marque inconnue</p></li><li><p><strong>50:31</strong> Lead magnets, cr&#233;ateurs LinkedIn et amplification publicitaire</p></li><li><p><strong>52:34</strong> Pourquoi les bons copywriters sont devenus rares</p></li><li><p><strong>55:04</strong> Le hook avant tout : la r&#232;gle qui change la performance d&#8217;un post</p></li><li><p><strong>56:33</strong> Hook, preuve sociale et radicalit&#233; : les m&#233;caniques qui font cliquer</p></li><li><p><strong>58:53</strong> Les titres qui marchent sur YouTube et la logique du clickbait utile</p></li><li><p><strong>01:00:12</strong> Omnipr&#233;sence horizontale et verticale : toucher tous les segments</p></li><li><p><strong>01:02:01</strong> Les hooks qui arr&#234;tent le scroll sur TikTok, Instagram, X et LinkedIn</p></li><li><p><strong>01:04:20</strong> Comment fonctionne vraiment une machine d&#8217;influencer marketing</p></li><li><p><strong>01:07:18</strong> Sourcer des cr&#233;ateurs par mots-cl&#233;s, concurrents et march&#233;s adjacents</p></li><li><p><strong>01:09:36</strong> Les crit&#232;res pour distinguer un bon cr&#233;ateur d&#8217;un mauvais</p></li><li><p><strong>01:10:30</strong> Outreach, d&#233;mographie, n&#233;gociation et calcul des prix</p></li><li><p><strong>01:13:08</strong> Pourquoi l&#8217;IA est devenue la niche la plus ch&#232;re pour travailler avec des cr&#233;ateurs</p></li><li><p><strong>01:15:27</strong> Comment briefer un cr&#233;ateur YouTube pour maximiser les chances de performance</p></li><li><p><strong>01:17:07</strong> Pourquoi les formats documentaires et les int&#233;grations sc&#233;naris&#233;es convertissent mieux</p></li><li><p><strong>01:18:03</strong> Les exemples Revolut et Trade Republic : int&#233;grer la marque dans la vraie vie</p></li><li><p><strong>01:20:47</strong> R&#233;inventer les formats et rester branch&#233; sur ce qui marche maintenant</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[GPT-5.6 est prêt. Mais avant d’arriver chez vous, il doit d’abord passer par Washington.]]></title><description><![CDATA[Cette semaine&#8230; Washington garde GPT-5.6, OpenAI mise sur ses puces, Anthropic revient sous conditions, Adobe muscle sa cr&#233;ation, les robots visent Wall Street, les agents IA passent au crash-test.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/gpt-56-est-pret-mais-avant-darriver</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/gpt-56-est-pret-mais-avant-darriver</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 29 Jun 2026 06:02:38 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>GPT-5.6 sous contr&#244;le gouvernemental</p></li><li><p>OpenAI con&#231;oit sa propre puce</p></li><li><p>Anthropic r&#233;cup&#232;re un acc&#232;s limit&#233; &#224; Mythos 5</p></li><li><p>Adobe rach&#232;te Topaz Labs</p></li><li><p>Agility Robotics veut entrer en Bourse</p></li><li><p>Patronus AI teste les agents avant qu&#8217;ils ne cassent tout</p></li></ul><div><hr></div><h2>GPT-5.6 attend dans la salle d&#8217;attente</h2><p>OpenAI pr&#233;pare GPT-5.6, sa nouvelle famille de mod&#232;les, mais la sortie se fait au compte-gouttes. Sol, Terra et Luna ne seront accessibles dans un premier temps qu&#8217;&#224; une poign&#233;e de partenaires valid&#233;s, dont la participation a &#233;t&#233; communiqu&#233;e au gouvernement am&#233;ricain.</p><p>Sol est le mod&#232;le le plus ambitieux du lot : meilleur en code, biologie et cybers&#233;curit&#233;, avec des modes de raisonnement plus pouss&#233;s et des sous-agents capables de se r&#233;partir des t&#226;ches complexes. Terra vise un usage plus &#233;quilibr&#233;. Luna joue la carte du rapide et du moins cher.</p><p>Le sujet n&#8217;est pas seulement technique. Les mod&#232;les les plus puissants commencent &#224; &#234;tre trait&#233;s comme des technologies strat&#233;giques. On ne les lance plus simplement avec une keynote et une page de pricing. Il faut aussi g&#233;rer la s&#233;curit&#233; nationale, les r&#233;gulateurs et les risques g&#233;opolitiques.</p><p>OpenAI dit clairement que cette situation ne devrait pas devenir la norme. Et on comprend pourquoi : quand chaque lancement d&#233;pend d&#8217;un feu vert politique, la roadmap produit prend soudainement des airs de n&#233;gociation diplomatique.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;OpenAI CEO Sam Altman&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="OpenAI CEO Sam Altman" title="OpenAI CEO Sam Altman" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!6O-F!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F96a56068-c2dd-4678-a39e-19f7ec87dba7_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>OpenAI ne veut plus seulement louer des puces</h2><p>Quelques jours plus tard, OpenAI a pr&#233;sent&#233; Jalape&#241;o, sa premi&#232;re puce d&#233;velopp&#233;e avec Broadcom. Elle est con&#231;ue pour l&#8217;inf&#233;rence, c&#8217;est-&#224;-dire le moment o&#249; les mod&#232;les r&#233;pondent r&#233;ellement aux utilisateurs.</p><p>C&#8217;est moins glamour que l&#8217;entra&#238;nement d&#8217;un mod&#232;le g&#233;ant, mais c&#8217;est l&#224; que l&#8217;argent se joue. Chaque conversation, chaque g&#233;n&#233;ration de code et chaque agent qui travaille en autonomie consomme du calcul. &#192; tr&#232;s grande &#233;chelle, r&#233;duire le co&#251;t de quelques tokens peut avoir un impact massif sur le compte de r&#233;sultat.</p><p>OpenAI annonce de meilleures performances par watt que les solutions actuelles. Derri&#232;re cette formule, la promesse est simple : faire tourner davantage d&#8217;IA, plus vite et avec moins d&#8217;&#233;nergie.</p><p>Nvidia devrait rester incontournable pour entra&#238;ner les mod&#232;les les plus lourds. Mais OpenAI, comme Google ou Amazon avant elle, veut r&#233;duire sa d&#233;pendance &#224; un fournisseur unique. &#192; terme, l&#8217;avantage ne viendra peut-&#234;tre pas seulement du meilleur mod&#232;le, mais de la capacit&#233; &#224; servir ce mod&#232;le &#224; un co&#251;t que les utilisateurs, et surtout l&#8217;entreprise, peuvent supporter.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg" width="1024" height="571" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:571,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;The CEOs of OpenAI and Broadcom stand flanking a circular semiconductor wafer.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="The CEOs of OpenAI and Broadcom stand flanking a circular semiconductor wafer." title="The CEOs of OpenAI and Broadcom stand flanking a circular semiconductor wafer." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!eLjL!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8863b0cb-2e72-4fe7-bf1c-1c6716620a66_1024x571.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Anthropic revient par la petite porte</h2><p>Apr&#232;s avoir retir&#233; Mythos 5 et Fable 5 du march&#233; sous pression de l&#8217;administration am&#233;ricaine, Anthropic peut de nouveau d&#233;ployer Mythos 5 aupr&#232;s d&#8217;un peu plus de 100 organisations am&#233;ricaines.</p><p>Ces entreprises et agences sont consid&#233;r&#233;es comme des partenaires de confiance, notamment dans les infrastructures critiques. Les employ&#233;s non am&#233;ricains de ces organisations pourront aussi acc&#233;der au mod&#232;le, y compris ceux d&#8217;Anthropic eux-m&#234;mes.</p><p>C&#8217;est un assouplissement, pas un retour &#224; la normale. Fable 5 reste pour l&#8217;instant de c&#244;t&#233;. Cette version avait &#233;t&#233; pens&#233;e pour une diffusion plus large, avec davantage de garde-fous, mais ceux-ci auraient &#233;t&#233; contourn&#233;s assez facilement par des chercheurs.</p><p>Le vrai sujet ici, c&#8217;est que l&#8217;acc&#232;s devient lui-m&#234;me un produit. Pour les mod&#232;les les plus avanc&#233;s, la question n&#8217;est plus seulement &#8220;qu&#8217;est-ce qu&#8217;il sait faire ?&#8221;. C&#8217;est aussi &#8220;qui peut s&#8217;en servir, dans quel pays, et sous quelles conditions ?&#8221;.</p><p>L&#8217;IA de cybers&#233;curit&#233; commence &#224; ressembler moins &#224; un logiciel SaaS qu&#8217;&#224; une technologie d&#8217;exportation sensible.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg" width="1024" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Hcjl!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0228b713-f2fb-403c-9217-a8e96bd93b4b_1024x683.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Adobe veut &#233;viter que les cr&#233;atifs aillent voir ailleurs</h2><p>Adobe rach&#232;te Topaz Labs, sp&#233;cialiste historique de l&#8217;am&#233;lioration d&#8217;images et de vid&#233;os. La soci&#233;t&#233; est connue pour ses outils d&#8217;upscaling, de r&#233;duction de bruit, de restauration et de retouche assist&#233;e par IA.</p><p>Topaz ne fait pas n&#233;cessairement les d&#233;mos les plus virales du moment. En revanche, ses outils r&#233;pondent &#224; des probl&#232;mes tr&#232;s concrets : nettoyer une s&#233;quence, rendre une vid&#233;o exploitable, am&#233;liorer une image trop compress&#233;e ou restaurer des archives.</p><p>Et c&#8217;est exactement ce qu&#8217;Adobe veut int&#233;grer dans son &#233;cosyst&#232;me.</p><p>L&#8217;objectif est clair : rendre Firefly, Photoshop, Premiere et Creative Cloud suffisamment complets pour que les cr&#233;atifs n&#8217;aient plus besoin de multiplier les logiciels. Canva, Blackmagic et une foule de petits outils sp&#233;cialis&#233;s poussent d&#233;j&#224; les utilisateurs &#224; construire leur propre stack. Adobe veut les garder dans sa maison.</p><p>Le point le plus int&#233;ressant concerne l&#8217;ex&#233;cution locale des mod&#232;les. Faire tourner davantage d&#8217;IA directement sur l&#8217;appareil permettrait des outils plus rapides, moins co&#251;teux et moins d&#233;pendants du cloud. L&#8217;IA cr&#233;ative n&#8217;est pas seulement une affaire de g&#233;n&#233;ration. C&#8217;est aussi une affaire de fluidit&#233; dans le workflow.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;The Adobe Inc. logo displayed on a smartphone screen.&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="The Adobe Inc. logo displayed on a smartphone screen." title="The Adobe Inc. logo displayed on a smartphone screen." srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8jCa!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dff5a8f-3e2a-475e-b5aa-364834846cd9_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Les robots humano&#239;des arrivent en Bourse avant d&#8217;arriver partout</h2><p>Agility Robotics pr&#233;voit d&#8217;entrer en Bourse via un SPAC, dans une op&#233;ration qui valoriserait l&#8217;entreprise autour de 2,5 milliards de dollars.</p><p>La startup est connue pour Digit, son robot bip&#232;de d&#233;j&#224; d&#233;ploy&#233; sur plusieurs sites, notamment dans la logistique et l&#8217;industrie. Son terrain de jeu n&#8217;est pas votre salon, mais les entrep&#244;ts, les usines et les environnements construits pour les humains.</p><p>C&#8217;est probablement l&#224; que les humano&#239;des ont leur meilleure chance &#224; court terme. Plut&#244;t que de refaire enti&#232;rement une cha&#238;ne logistique pour accueillir des machines sp&#233;cialis&#233;es, on envoie un robot capable de circuler dans un monde d&#233;j&#224; pens&#233; pour deux jambes, deux bras et des cartons.</p><p>Agility annonce plus de 300 millions de dollars de commandes pluriannuelles pour sa prochaine g&#233;n&#233;ration de robots. Ce chiffre compte plus que les vid&#233;os de d&#233;monstration. La robotique ne manque pas de prototypes impressionnants. Ce qui manque souvent, ce sont des d&#233;ploiements rentables, r&#233;p&#233;tables et suffisamment fiables pour convaincre un directeur d&#8217;usine.</p><p>Le robot qui fait une roue arri&#232;re fera toujours plus de vues. Celui qui d&#233;place des cartons sans s&#8217;arr&#234;ter fera probablement plus de chiffre d&#8217;affaires.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!8neT!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25ea6295-a68f-47fb-8d14-b127ddd413fd_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>L&#8217;IA sait agir. Maintenant, il faut v&#233;rifier qu&#8217;elle ne fait pas n&#8217;importe quoi.</h2><p>Patronus AI l&#232;ve 50 millions de dollars pour construire des environnements num&#233;riques simul&#233;s capables de tester les agents IA dans des conditions r&#233;alistes.</p><p>L&#8217;id&#233;e est assez simple : un benchmark peut montrer qu&#8217;un mod&#232;le est bon sur une t&#226;che pr&#233;cise. Il ne prouve pas qu&#8217;un agent saura g&#233;rer dix heures de travail, des impr&#233;vus, des r&#232;gles m&#233;tier, des erreurs utilisateur et une s&#233;rie d&#8217;actions qui d&#233;pendent les unes des autres.</p><p>Patronus cr&#233;e donc des copies de sites web et de syst&#232;mes internes, puis laisse les agents s&#8217;y entra&#238;ner et s&#8217;y faire tester. L&#8217;entreprise compare son approche &#224; la simulation utilis&#233;e dans la voiture autonome : avant d&#8217;envoyer une machine dans le monde r&#233;el, on lui fait rencontrer tous les cas p&#233;nibles dans un monde artificiel.</p><p>Les agents ont un d&#233;faut bien connu : ils trouvent parfois des raccourcis. Ils peuvent arriver &#224; un r&#233;sultat qui semble correct tout en contournant une r&#232;gle, en oubliant une &#233;tape ou en cassant quelque chose au passage.</p><p>C&#8217;est exactement le type de comportement que Patronus veut d&#233;tecter.</p><p>La soci&#233;t&#233; travaille d&#233;j&#224; sur le logiciel et la finance, mais l&#8217;ambition est plus large : construire des environnements dans lesquels un agent pourrait travailler pendant dix heures, dix jours ou dix semaines sans d&#233;railler.</p><p>C&#8217;est peut-&#234;tre la prochaine grande infrastructure de l&#8217;IA. Parce qu&#8217;avant de donner &#224; un agent acc&#232;s &#224; votre code, votre comptabilit&#233; ou vos clients, mieux vaut v&#233;rifier qu&#8217;il a compris le boulot.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Patronus team&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Patronus team" title="Patronus team" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!5qsu!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9f45dcc1-1e0a-491a-92f7-82a98068982e_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[La niche la plus rentable d'internet (personne n'en parle)]]></title><description><![CDATA[Comment Anouar a transform&#233; une simple glace virtuelle en une machine &#224; plusieurs millions d'euros.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/la-niche-la-plus-rentable-dinternet</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/la-niche-la-plus-rentable-dinternet</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Fri, 26 Jun 2026 16:32:09 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>Le lundi, je te r&#233;sume ce qu&#8217;il ne fallait pas rater dans la tech.</p><p>Le vendredi, je t&#8217;emm&#232;ne dans les coulisses avec ceux qui la construisent.</p><p>C&#8217;est la version podcast de <em>Opensource</em> avec des fondateurs de SaaS, d&#8217;apps mobiles, des investisseurs, des devs, des designers&#8230; bref, des gens qui vivent la tech de l&#8217;int&#233;rieur.</p><p>Ils partagent ce qu&#8217;ils testent, ce qui marche, ce qui rate, et ce qu&#8217;ils en apprennent.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :</p><p>https://taap.it/try-for-free</p><p>&#8594; Suivre mon build en public de <strong>taap.it</strong> sur LinkedIn :</p><p>https://taap.it/linkedln-kylian</p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :</p><p>https://taap.it/kylian-khalifa</p><p>https://taap.it/alexy-mouly</p><p>Et on y va &#128071;</p><h2>Cette semaine, on re&#231;oit <strong>Anouar</strong>, cofondateur de <strong>Quiet</strong> et ancien cofondateur de <strong>TapNation</strong>.</h2><p>Si tu ne connais pas son nom, tu connais probablement son travail.</p><p>Tu as forc&#233;ment d&#233;j&#224; vu une pub d&#8217;un jeu o&#249; il faut sauver quelqu&#8217;un de la lave, choisir la bonne porte ou fabriquer une glace parfaite. Derri&#232;re ces jeux qui cumulent des centaines de millions de t&#233;l&#233;chargements, il y a toute une industrie que tr&#232;s peu de gens comprennent r&#233;ellement.</p><p>Anouar en a fait partie d&#232;s les d&#233;buts.</p><p>Pendant plusieurs ann&#233;es, il a construit l&#8217;un des plus gros studios fran&#231;ais de jeux mobiles. Il a test&#233; des centaines de concepts, d&#233;pens&#233; des dizaines de millions en acquisition et vu des jeux passer de 0 &#224; plusieurs centaines de milliers d&#8217;euros de chiffre d&#8217;affaires... en quelques semaines.</p><p>Aujourd&#8217;hui, il applique exactement les m&#234;mes m&#233;thodes au monde des applications mobiles avec Quiet : racheter des apps, les faire grandir et construire un portefeuille plut&#244;t que de miser toute sa carri&#232;re sur un seul produit.</p><p>C&#8217;est probablement l&#8217;un des &#233;pisodes les plus techniques qu&#8217;on ait enregistr&#233;s sur le growth mobile.</p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeAnouarBenattia&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeAnouarBenattia"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/dba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2528550,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://opensourcefr.substack.com/i/203567709?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ak5v!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdba18068-d3ee-4883-bccd-5f75c621e1de_1920x1080.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Ce qu&#8217;on d&#233;cortique dans l&#8217;&#233;pisode</h2><ul><li><p>Pourquoi le mobile gaming est probablement le march&#233; le plus comp&#233;titif du software.</p></li><li><p>Comment TapNation validait un jeu avant m&#234;me qu&#8217;il n&#8217;existe.</p></li><li><p>Les KPI qui permettent de savoir en quelques heures si un jeu peut devenir un hit.</p></li><li><p>Les coulisses de Google, Meta, AppLovin et de la publicit&#233; mobile.</p></li><li><p>Comment un jeu de glace a g&#233;n&#233;r&#233; plus de 500 millions de t&#233;l&#233;chargements.</p></li><li><p>Pourquoi un d&#233;veloppeur indien inconnu est devenu millionnaire gr&#226;ce &#224; un seul jeu.</p></li><li><p>Comment des studios de 5 personnes vendent aujourd&#8217;hui leurs jeux plus d&#8217;un milliard de dollars.</p></li><li><p>Ce qu&#8217;Anouar applique d&#233;sormais au march&#233; des applications mobiles.</p></li></ul><h2>Les insights cl&#233;s de l'&#233;pisode </h2><ul><li><p>Les meilleures id&#233;es ne viennent pas toujours des d&#233;veloppeurs. Elles viennent souvent du marketing.</p></li><li><p>Les premi&#232;res m&#233;triques sont souvent plus importantes que le produit lui-m&#234;me.</p></li><li><p>Les plus gros succ&#232;s paraissent souvent absurdes apr&#232;s coup.</p></li><li><p>Le timing compte parfois autant que l&#8217;ex&#233;cution.</p></li><li><p>Les meilleurs cr&#233;ateurs ne sont pas toujours dans les pays auxquels on pense.</p></li><li><p>Le partage de valeur attire les meilleurs talents.</p></li><li><p>Dans le mobile gaming, la distribution est un m&#233;tier &#224; part enti&#232;re.</p></li><li><p>AppLovin n&#8217;est pas seulement une r&#233;gie publicitaire.</p></li><li><p>Les donn&#233;es sont un avantage concurrentiel colossal.</p></li><li><p>Le produit ne suffit jamais.</p></li><li><p>Dans les jeux mobiles, chaque d&#233;tail compte.</p></li><li><p>Le vrai concurrent est mondial.</p></li><li><p>Le portefeuille bat souvent le pari unique.</p></li><li><p>Les connaissances se transf&#232;rent beaucoup plus facilement qu&#8217;on ne le pense.</p></li><li><p>Le succ&#232;s cr&#233;e un cercle vertueux.</p></li><li><p>Les plus gros succ&#232;s donnent une impression de hasard.<br><br></p></li></ul><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://taap.it/EpisodeAnouarBenattia&quot;,&quot;text&quot;:&quot;&#201;coute l'&#233;pisode&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://taap.it/EpisodeAnouarBenattia"><span>&#201;coute l'&#233;pisode</span></a></p><p></p><h2>Chapitrage complet</h2><ul><li><p>00:00 Introduction et pr&#233;sentation d&#8217;Anouar</p></li><li><p>02:00 Les d&#233;buts de TapNation et le fonctionnement du march&#233; du mobile gaming</p></li><li><p>05:00 Pourquoi ils ont test&#233; pr&#232;s de 50 jeux par mois pendant un an</p></li><li><p>09:00 Comment fonctionne r&#233;ellement la publicit&#233; dans les jeux mobiles</p></li><li><p>13:00 Le r&#244;le d&#8217;AppLovin, Google et Meta dans l&#8217;&#233;conomie du mobile</p></li><li><p>18:00 La naissance d&#8217;Ice Cream Inc.</p></li><li><p>23:00 Pourquoi un simple motion design permet de valider un jeu</p></li><li><p>26:00 Le passage de 0 &#224; 120 000 &#8364; de chiffre d&#8217;affaires par jour</p></li><li><p>28:00 Comment un d&#233;veloppeur indien inconnu est devenu millionnaire</p></li><li><p>31:00 Pourquoi certains studios de cinq personnes g&#233;n&#232;rent plusieurs dizaines de millions par mois</p></li><li><p>35:00 Les m&#233;caniques psychologiques derri&#232;re Candy Crush, Clash of Clans et les whales</p></li><li><p>41:00 Pourquoi le succ&#232;s ressemble souvent &#224; un coup de chance... alors qu&#8217;il est construit pendant des ann&#233;es</p></li><li><p>46:00 Les outils utilis&#233;s par les plus gros studios pour analyser le march&#233;</p></li><li><p>50:00 Pourquoi les concurrents finissent toujours par copier les meilleurs jeux</p></li><li><p>54:00 Les diff&#233;rences entre le gaming et les applications mobiles</p></li><li><p>57:00 Pourquoi Anouar a lanc&#233; Quiet et applique aujourd&#8217;hui les recettes du gaming au march&#233; des apps.</p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[OpenAI vient de recruter un homme capable de construire l'IA du futur... et un autre capable d'influencer les règles du jeu.]]></title><description><![CDATA[Cette semaine, OpenAI recrute, Amazon d&#233;fie Nvidia, l'argent afflue vers l'inf&#233;rence IA, une machine inqui&#232;te Washington, Apple rend l'IA invisible et les startups se vendent.]]></description><link>https://opensourcefr.substack.com/p/openai-vient-de-recruter-un-homme</link><guid isPermaLink="false">https://opensourcefr.substack.com/p/openai-vient-de-recruter-un-homme</guid><dc:creator><![CDATA[opensource]]></dc:creator><pubDate>Mon, 22 Jun 2026 06:02:13 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<h2>Helllooooo</h2><p>J&#8217;ai lanc&#233; cette newsletter pour me forcer &#224; rester &#224; jour sur mon secteur.</p><p>Chaque semaine, je lis beaucoup, je filtre, et je partage les r&#233;sum&#233;s des articles qui m&#8217;ont le plus marqu&#233;.</p><p>&#199;a parle de SaaS, d&#8217;apps mobiles, d&#8217;IA, de venture capital et de tout ce qui bouge dans la tech.</p><p>Le but, c&#8217;est simple : comprendre les signaux, capter les tendances et ne pas se laisser d&#233;passer.</p><p>Et si ce n&#8217;est pas d&#233;j&#224; fait, tu peux aussi :</p><p>&#8594; &#201;couter <em>opensource</em>, le podcast qui prolonge cette newsletter sur youtube :<br><a href="https://taap.it/youtube-opensource">https://taap.it/youtube-opensource</a></p><p>&#8594; Tester mon logiciel <strong>taap.it</strong> gratuitement :<br><a href="https://taap.it/try-for-free">https://taap.it/try-for-free</a></p><p>&#8594; Venir nous parler sur Instagram, on ne mord pas :<br><a href="https://taap.it/kylian-khalifa">https://taap.it/kylian-khalifa</a><br><a href="https://taap.it/alexy-mouly">https://taap.it/alexy-mouly</a></p><p>Et on y va &#128071;</p><ul><li><p>OpenAI recrute des poids lourds</p></li><li><p>Amazon veut sa part du g&#226;teau Nvidia</p></li><li><p>La nouvelle ru&#233;e vers l&#8217;or de l&#8217;IA</p></li><li><p>La machine que la Chine ne devrait pas avoir</p></li><li><p>Apple parie sur l&#8217;IA invisible</p></li><li><p>Les startups IA ne veulent plus rester ind&#233;pendantes</p></li></ul><div><hr></div><h2>OpenAI recrute des poids lourds</h2><p>La guerre des talents dans l&#8217;IA ressemble de plus en plus &#224; un mercato de football sous st&#233;ro&#239;des.</p><p>Cette semaine, OpenAI a frapp&#233; un grand coup en recrutant Noam Shazeer, l&#8217;un des cerveaux les plus influents de l&#8217;IA moderne. Son nom est peu connu du grand public mais il fait partie des auteurs du papier &#8220;Attention Is All You Need&#8221;, celui qui a donn&#233; naissance &#224; l&#8217;architecture Transformer. Sans cette d&#233;couverte, pas de ChatGPT, pas de Claude, pas de Gemini.</p><p>Apr&#232;s avoir quitt&#233; Google pour cr&#233;er Character AI puis &#234;tre indirectement rachet&#233; dans une op&#233;ration &#224; 2,7 milliards de dollars, Shazeer quitte &#224; nouveau l&#8217;&#233;cosyst&#232;me Google pour rejoindre OpenAI.</p><p>Mais le recrutement le plus int&#233;ressant est peut-&#234;tre celui de Dean Ball, ancien conseiller IA de la Maison-Blanche. Sa mission sera de piloter une nouvelle &#233;quipe charg&#233;e des questions de gouvernance, de r&#233;glementation, d&#8217;impact sur l&#8217;emploi et des relations avec les gouvernements.</p><p>Le signal est clair : les laboratoires d&#8217;IA ne sont plus seulement des entreprises technologiques. Ils deviennent progressivement des institutions g&#233;opolitiques. La prochaine bataille ne se jouera pas uniquement sur les mod&#232;les. Elle se jouera aussi dans les couloirs du pouvoir.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!rarC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa6947c67-2ec3-4587-9afc-00d7f4f3b0bc_1024x682.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Amazon veut sa part du g&#226;teau Nvidia</h2><p>Pendant des ann&#233;es, Nvidia a &#233;t&#233; le marchand de pelles de la ru&#233;e vers l&#8217;or de l&#8217;IA.</p><p>Aujourd&#8217;hui, Amazon commence s&#233;rieusement &#224; s&#8217;attaquer &#224; son territoire.</p><p>AWS envisage de vendre directement ses puces Trainium &#224; d&#8217;autres entreprises, alors qu&#8217;elles &#233;taient jusqu&#8217;ici r&#233;serv&#233;es &#224; son propre cloud. Andy Jassy affirme m&#234;me que cette activit&#233; repr&#233;senterait d&#233;j&#224; l&#8217;&#233;quivalent de 50 milliards de dollars de revenus annuels si elle &#233;tait isol&#233;e du reste du groupe.</p><p>Cette annonce illustre une tendance majeure : les hyperscalers veulent d&#233;sormais contr&#244;ler toute la cha&#238;ne de valeur de l&#8217;IA. Microsoft d&#233;veloppe ses propres puces. Google pousse ses TPU. Amazon acc&#233;l&#232;re avec Trainium.</p><p>Personne n&#8217;a envie de d&#233;pendre &#233;ternellement d&#8217;un fournisseur unique.</p><p>Le paradoxe est fascinant : les entreprises qui ont contribu&#233; &#224; faire de Nvidia le roi de l&#8217;IA sont aujourd&#8217;hui celles qui investissent le plus pour r&#233;duire leur d&#233;pendance &#224; son &#233;gard.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg" width="1024" height="576" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:576,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Amazon President and CEO Andy Jassy&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Amazon President and CEO Andy Jassy" title="Amazon President and CEO Andy Jassy" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!W5_t!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07d890ea-3d49-4ba0-b1f1-f9ef82b4d43f_1024x576.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>La nouvelle ru&#233;e vers l&#8217;or de l&#8217;IA</h2><p>Pendant longtemps, le r&#233;cit dominant de l&#8217;IA concernait les entreprises qui entra&#238;nent les mod&#232;les.</p><p>Aujourd&#8217;hui, l&#8217;argent se d&#233;place vers ceux qui permettent de les utiliser efficacement.</p><p>Baseten, sp&#233;cialiste de l&#8217;inf&#233;rence IA, serait sur le point de lever 1,5 milliard de dollars &#224; une valorisation de 13 milliards. Il y a seulement cinq mois, l&#8217;entreprise &#233;tait valoris&#233;e 5 milliards.</p><p>Cette explosion refl&#232;te une conviction de plus en plus partag&#233;e dans la Silicon Valley : les mod&#232;les deviennent progressivement des commodit&#233;s, tandis que les couches qui orchestrent, distribuent et optimisent leur utilisation prennent de la valeur.</p><p>Baseten aide les entreprises &#224; ex&#233;cuter leurs mod&#232;les plus rapidement et &#224; moindre co&#251;t en choisissant automatiquement les meilleures infrastructures et les mod&#232;les les plus adapt&#233;s &#224; chaque requ&#234;te.</p><p>Cela rappelle fortement les d&#233;buts du cloud. Les infrastructures comptaient, mais une grande partie de la valeur s&#8217;est finalement cr&#233;&#233;e dans les couches interm&#233;diaires.</p><p>La question n&#8217;est donc plus de savoir o&#249; se trouve la valeur de l&#8217;IA.</p><p>La question est de savoir &#224; quelle vitesse elle migre.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;pumping air into a floating piggy bank&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="pumping air into a floating piggy bank" title="pumping air into a floating piggy bank" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!YDJw!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2040a4ea-3c77-424d-85b1-d279e8e41fad_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>La machine que la Chine ne devrait pas avoir</h2><p>Cette semaine, une rumeur a secou&#233; l&#8217;industrie des semi-conducteurs : les &#201;tats-Unis soup&#231;onneraient qu&#8217;une machine de lithographie EUV d&#8217;ASML ait fini en Chine malgr&#233; les interdictions d&#8217;exportation.</p><p>Si cela se confirme, il s&#8217;agirait probablement de l&#8217;une des plus importantes failles du dispositif occidental de contr&#244;le technologique.</p><p>ASML est probablement l&#8217;entreprise la plus importante du monde dont personne ne parle. Elle fabrique les seules machines capables de produire les puces les plus avanc&#233;es de la plan&#232;te. Sans elle, pas de Nvidia, pas d&#8217;Apple Silicon, pas d&#8217;IA moderne.</p><p>Le plus int&#233;ressant n&#8217;est m&#234;me pas de savoir si l&#8217;accusation est fond&#233;e.</p><p>C&#8217;est de constater &#224; quel point les semi-conducteurs sont devenus un sujet g&#233;opolitique majeur. Les machines d&#8217;ASML sont d&#233;sormais consid&#233;r&#233;es comme des actifs strat&#233;giques comparables &#224; des ressources &#233;nerg&#233;tiques ou militaires.</p><p>Pendant des d&#233;cennies, les puces &#233;taient une affaire d&#8217;ing&#233;nieurs.</p><p>Aujourd&#8217;hui, elles sont devenues une affaire de chefs d&#8217;&#201;tat.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg" width="1024" height="682" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:682,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Christophe Fouquet, chief executive officer of ASML Holding NV&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Christophe Fouquet, chief executive officer of ASML Holding NV" title="Christophe Fouquet, chief executive officer of ASML Holding NV" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!dBIk!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc04de636-93f9-4933-869d-5ab2111c5dc2_1024x682.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Apple parie sur l&#8217;IA invisible</h2><p>Pendant que Google, OpenAI et Anthropic rivalisent &#224; coups de d&#233;monstrations spectaculaires, Apple semble avoir choisi une autre strat&#233;gie.</p><p>Rendre l&#8217;IA tellement utile qu&#8217;on oublie qu&#8217;elle est l&#224;.</p><p>Les annonces d&#8217;iOS 27 vont dans ce sens : partage automatique d&#8217;addition &#224; partir d&#8217;une photo, mise &#224; jour de mots de passe compromis, suggestions contextuelles dans Messages, organisation intelligente des onglets Safari ou encore automatisation simplifi&#233;e via l&#8217;application Raccourcis.</p><p>Aucune de ces fonctionnalit&#233;s n&#8217;est r&#233;volutionnaire prise individuellement.</p><p>Mais ensemble, elles racontent quelque chose d&#8217;important.</p><p>L&#224; o&#249; le reste de l&#8217;industrie construit des interfaces conversationnelles, Apple construit une couche d&#8217;automatisation invisible. Moins de discussions avec un chatbot. Plus d&#8217;actions ex&#233;cut&#233;es automatiquement.</p><p>C&#8217;est peut-&#234;tre l&#224; que se trouve le vrai futur de l&#8217;IA grand public : non pas dans les conversations, mais dans les logiciels qui comprennent ce que l&#8217;on veut faire avant m&#234;me qu&#8217;on le demande.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg" width="1024" height="715" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:715,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;Apple CEO Tim Cook holds up a new iPhone 17 Pro&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="Apple CEO Tim Cook holds up a new iPhone 17 Pro" title="Apple CEO Tim Cook holds up a new iPhone 17 Pro" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!w8VC!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fece884ab-593e-4a61-a743-a21ac68d55a5_1024x715.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Les startups IA ne veulent plus rester ind&#233;pendantes</h2><p>On parle beaucoup des lev&#233;es de fonds dans l&#8217;IA.</p><p>On parle moins des acquisitions.</p><p>Pourtant, elles racontent souvent davantage sur l&#8217;&#233;tat r&#233;el du march&#233;.</p><p>Deductive AI, une startup fond&#233;e en 2023 sp&#233;cialis&#233;e dans la d&#233;tection automatique de bugs logiciels, serait sur le point d&#8217;&#234;tre rachet&#233;e par Elastic pour jusqu&#8217;&#224; 85 millions de dollars.</p><p>L&#8217;op&#233;ration illustre une tendance qui se dessine partout dans la tech : les acteurs historiques pr&#233;f&#232;rent acheter les meilleures briques d&#8217;IA plut&#244;t que de tout construire eux-m&#234;mes.</p><p>Pendant longtemps, les investisseurs imaginaient que les startups IA remplaceraient les g&#233;ants du logiciel.</p><p>Aujourd&#8217;hui, le sc&#233;nario inverse semble tout aussi plausible.</p><p>Les g&#233;ants disposent d&#233;j&#224; des clients, de la distribution et de la confiance du march&#233;. Les startups apportent l&#8217;innovation. Les rachats deviennent alors le moyen le plus rapide de combiner les deux.</p><p>Dans l&#8217;IA, les acqu&#233;reurs n&#8217;ach&#232;tent pas seulement des revenus.</p><p>Ils ach&#232;tent surtout du temps.</p><p>Et dans un march&#233; qui &#233;volue aussi vite, c&#8217;est probablement la ressource la plus pr&#233;cieuse.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_webp, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg" width="1024" height="648" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:648,&quot;width&quot;:1024,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_424, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_848, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1272, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!UXrG!, /__u/opensourcefr.substack.com/w_1456, /__u/opensourcefr.substack.com/c_limit, /__u/opensourcefr.substack.com/f_auto, /__u/opensourcefr.substack.com/q_auto:good, /__u/opensourcefr.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4b69c666-7f0a-4fcb-8ec1-5f979e7adc0b_1024x648.jpeg 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item></channel></rss>