Hech o‘ylab ko‘rganmisiz, ota-onasiga mashina, o‘ziga uy sotib olayotganlar pulni qayerdan olishyapti?

Oyiga 500$ ijara to‘lash haqida bosh qotirib o‘tirganingizda, “tap” etib instagramda 1,5 million $ lik uyni reklamasi chiqib keladi-ku!

U ham mayli, izohlarga kirsangiz odamlar shu uyni olmoqchi bo‘lib raqam so‘rashgan.

“Nima men ari o‘ldirganmanmi yoki la’natlangan olma yeb qo‘yganmanmi?” deb o‘ylab qolasiz.

Biz puli ko‘p odamlar bilan bitta dunyoda bo‘lib turib bitta dunyoda emasdekmiz.

Qanaqasiga?

Tasavvur qiling, aqalli 100.000$ lik uy olishingiz uchun qancha ishlaysiz?

Agar oyiga 10 million so‘m ishlab topsangiz va shundan har oy 5 million so‘mdan yig‘ib borsangiz, 244 oydan keyin yanayam tushunarli qilib aytganda 20 yil 4 oydan shunaqa uy sotib olishingiz mumkin ekan.

To‘xta-to‘xta, bu yerda nimadir bor. Bunaqa hayot kechirishning iloji yo‘q-ku!

Biz ham ishlayapmiz, biz ham sahar ko‘chaga chiqib ketib, shomdan keyin qaytyapmiz. Nima qilish kerak o‘zi?

Badavlat odamlar biz bilmaydigan qandaydir sirni biladi. Ular o‘sha bir narsani vaqtida tushunib qolishgan.

Xo‘sh, o‘sha bir narsa nima?

Hozir boy bo‘lish sirlari haqida qulog‘ingizga lag‘mon ilmoqchi emasman. Ochig‘i, o‘sha bir narsa nima ekanligini men ham bilmayman.

Inshomiz boshida yozilgan savollar har bir (Ilon Muskning merosxo‘ri bo‘lmagan) erkak miyasida aylangan bo‘lsa kerak.

Bu savollar yolg‘izlikda keladi, ayniqsa pul sal tortilib turgan vaziyatda kelsa – yanada og‘riqli. Bu savol miyada kurash boshlaydi va sizni tinch qo‘ymaydi.

Men 1: – Sen ko‘p pul topmayapsan, chunki kam ishlayapsan.
Men 2: – Nima qilay axir, kechasi ham ishlaymi? Ishdan keyin kira qilsammikan?
Men 1: – Sen ko‘p pul topmayapsan, chunki tanish–bilish (networking) yaxshi emas.
Men 2: – Har bir ko‘rishgan qoravulning ham kontaktini olsammikan?..

Ildizni choping

O‘zi bu savollarning ildizi qayerda? Qayerdan bu savollar miyamizni egallab oladi?

Bunga 2 ta sabab bor:
1. Ko‘p reels ko‘ryapmiz.
2. Atrofdagilar bilan o‘zimizni ko‘p solishtiryapmiz.

Boylarning uyiga kamroq borishga buyurilganmiz. Biz esa instagram orqali ularning uyi ichiga kirib o‘tirib olyapmiz.

Solishtirgan odam – doim yutqazadi. Solishtirganingiz sari kambag‘alroq, muvaffaqiyatsizroq, xunukroq ko‘rinaverasiz. Sizdan yaxshiroq bo‘lganlar doim topiladi.

Tasavvur qiling, O‘zbekistonda hech kimda mashina yo‘q. Siz hech qachon mashinangiz yo‘qligidan nolimaysiz. Sababi, zotan mashinani o‘zi yo‘q.

Agar kimdir qayerdandir mashina olib kelsa, unga o‘zingizni solishtirishni boshlaysiz. Sizda ham bo‘lishini xohlab qolasiz.

Yoki boshqa misol: Aytaylik siz kimsasiz orolga (oilangiz bilan) tushib qoldingiz. U yerda restoranda ovqat yemayotganingizdan, brend kiyimlar kiymayotganingizdan nolimaysiz. Sababi atrofda solishtirgani odam yo‘q. Siz shunchaki qilishingiz kerak bo‘lgan ishlarni qilishda davom etasiz – masalan, yemish topish.

Agar mobodo o‘sha orolga yana bitta odam tushib qolsa va u o‘ziga uy qurib olsa, ichingizga g‘ulg‘ula tushib qoladi. Halovat ketadi, chunki anavi odamda uy bor, sizda esa yo‘q.

Rivoyatlarga ko‘ra, yer yuzida ilk sodir bo‘lgan gunoh Odam Ato o‘g‘li Qobil ukasi Hobilni o‘ldirishi bo‘lgan.

– Nega o‘ldirdi?
– Chunki hasad qildi.
– Nega hasad qildi?
– Chunki o‘zini unga solishtirdi!

Demak, birinchi bo‘lib tark qilish kerak bo‘lgan narsa – solishtirish.

Qanday qilib boy bo‘lish mumkin?

O‘z ishini zo‘r qilgan odam boy bo‘ladi, deyishadi. Qo‘shilmayman. O‘z ishini zo‘r qilgan odam boy bo‘lishi ham o‘rtacha yashab qolib ketishi ham mumkin.

Masalan, bir sartaroshni olaylik. Ishini mukammal qiladi. Mijozlari minnatdor.

Uning yana bitta sartarosh sherigi bor. Vazifani bajarishlari ikkovida ham bir xil – a’lo darajada. Lekin 2-sartarosh o‘z ishini mukammal qilish bilan birga instagramda kontent ham qila boshladi. Natijada tanilib, mijozlari yonidagi sheriginikidan ko‘ra ko‘payib ketdi. Alohida barbershop ochib, qimmatroqqa ishlay boshladi. Boyib ketdi.

Shunda birinchi sartarosh nimani noto‘g‘ri qildi? U o‘z kasbini sidqidildan ado etardi. Uning aybi kontent qilishni bilmaganimi? Bu ham uning vazifasiga kirarmidi?

Kimdir aytadiki boylik aqlda emish. Yana kimdir ko‘proq mehnat qilishda deydi.

Atrofingizga qarang.
Sizdan ko‘ra aqli pastroq lekin sizdan ko‘ra boyroq bo‘lgan insonlar bor.
Sizdan kamroq mehnat qiladigan lekin sizdan muvaffaqiyatliroq bo‘lgan insonlar bor.
Sizdan ibodati kamroq lekin sizdan ko‘ra badavlat bo‘lgan insonlar bor.

Men boylikni ilmim/mehnatim/savoblarim evaziga topdim, demasligingiz uchun ham shunday. Sababi boylik – rizq masalasi. Rizqni esa Alloh kimdirga ko‘p kimdirga esa kam beradi. O‘zi istagan bandasiga beradi.

Aslida hamma xarobadan chiqqan.

Boy insonlarning biografiyasini o‘qishda noto‘g‘ri yondoshamiz. Ularning qanchalik ko‘p mehnat qilgani, hech qachon yengilmaganiga urg‘u beramiz.

Aslida, boy bo‘lish yo‘lida sizga bog‘liq bo‘lgan sabablardan ko‘ra sizga bog‘liq bo‘lmagan sabablar muhimroq.

Falonchi 0 dan ko‘tarilgan boy bilan “Xarobadan chiqqan millioner” filmidagi insonda katta farq sezmayman.

Masalan, Nvidia asoschisi Jensen Huang haqida video ko‘rdim. Video boshlanishi taxminan shunday edi: “Bu idish yuvuvchi yigit 5 trillion dollarlik kompaniyaga asos solgan..”

Jensen Huang rostdan ham boy oiladan bo‘lmagan. Rostdan ham idishyuvuvchilik qilgan. Rostdan ham 5 trillion dollarlik kompaniya qurgan.

Lekin, uning hayotini o‘rganar ekansiz, unga bog‘liq bo‘lmagan omillar qanchalik muhim rol o‘ynaganini guvohi bo‘lasiz. Misol uchun ota-onasi Jensenni va uning akasini yoshligida AQSHdagi maktabga o‘qishga yuborgan. Chunki uning qarindoshi Amerikada yashar edi. U o‘sha maktabda o‘qimaganda katta ehtimol bilan hozirgi holatga kelmagan bo‘lardi. Shunda qarindoshlari Amerikada yashashi uchun Jensen nima ish qildi? Hech nima, balki u tug‘ulmasidan avval ketishgandir.

Jensen hikoyasiga yana qaytaman. U ilk avval jamoasi bilan noto‘g‘ri chip ishlab chiqarishadi va bozorda ularning mahsuloti sotilmaydi. Keyin u Yaponiyaga uchib boradi va Sega kompaniyasi rahbari unga 5 million dollar investitsiya beradi. Zo‘rmi? 5 million dollar beribdi, xolos ekan-ku! ))

Bu kabi hikoyalar to‘lib yotibdi, Bil Geyts deysizmi yoki Ilon Muskmi – farqi yo‘q.

Aytmoqchi bo‘lganim, muvaffaqiyat ko‘proq to‘g‘ri joyda, to‘g‘ri vaqtda, to‘g‘ri insonlar bilan to‘g‘ri vazifani bajarish demakdir. Odatda ular terilib qolishida siz ishtirok etmaysiz. Dadangiz o‘qimishli inson bo‘lib, sizga yer choptirmagani va aksincha o‘qitganida qanday hissangiz bor? Hindistonning axlatxonalaridan birida tug‘ilmaganigizga qanday ta’sir o‘tkazgansiz? Hech qanday!

100.000$ lik uyga qaytamiz. Rizq – yozib qo‘yilgan. Peshonangizga uy olish yozilgan bo‘lsa, uy olasiz. Lekin yozilmagan bo‘lsa, burningiz yerga ishqalsa ham, boshidan tug‘ilib kelsangiz olmaysiz.

Bu gaplarimdan hech narsa qilmay qo‘l qovushtirib o‘tirish kerak, degan ma’no kelmaydi. Aksincha, harakat qiling. Qilishingiz kerak bo‘lgan ishlarni yanada yaxshiroq qilishda davom eting.

Lekin hovliqmang, siqilmang, boy bo‘lolmayotganingiz sizni mahzun qilmasin. Halovatingiz yo‘qolmasin. Alloh sizga yuklagan mas’uliyatlarni bajarish muhimroq. Sifatli yashash boy yashashdan muhimroq.

1. YouTube o‘zi qanaqa platforma?
   
   Instagramga kirasiz va shu zahoti cheksiz reels ichiga tushasiz. Sizga bu video qiziqmi o‘zi, nega ko‘ryapsiz, buni farqi yo‘q. Algoritm nimani ko‘rsatsa, shuni ko‘rasiz.
   
   Instagram – bu ko‘rish platformasi.
   YouTube esa bosish va ko‘rish (click and watch) platformasi.
   
   YouTube’da nima ko‘rishni siz tanlaysiz. Misol uchun:

   

   YouTube’ga kirsam, shunday oyna ochildi. Qaysi birining muqovasi sizni ko‘proq qiziqtirdi?
   
   Shubhasiz, ko‘pchilik Boxlapse, Relentless va Magnit videolarini tanlaydi. Qolgan muqovalar esa shunchaki jangda yutqazadi.
   
   Ha, mashhur shaxslar qatnashgan videolar ham yaxshi ko‘riladi, lekin bu sizning videoyingiz zo‘r bo‘lgani uchun emas. Balki, ularning yuzi ko‘pchilikka tanish bo‘lgani uchun. Lekin, har doim ham mashhur shaxslar bilan video qila olmaysiz.
   
   Shunday ekan, video qanchalik yaxshi bo‘lmasin, uning muqovasi e’tiborni tortmasa, ko‘rilmay qolaveradi.
   

2. Yaxshi muqova qanday bo‘ladi?
   
   Ko‘ruvchi YouTube’ga kirarkan, kontentni tanlashi uchun o‘rtacha 1 soniya ichida vaqt sarflaydi. Shu 1 soniya ichida sizning muqovangiz “oq qo‘ylar podasi ichidagi qora qo‘y” kabi bo‘lishi kerak.
   
   Ko‘ruvchi avval YouTube tavsiya qilgan videolarni ko‘zi bilan skanerlaydi. So‘ng e’tiborini jalb qilgan muqovani ko‘radi. Keyin muqova ostidagi sarlavhaga qaraydi. Keyin esa videoning boshini tomosha qilib ko‘radi. Shuning uchun sarlavha muqovani tavsiflashi kerak. Videoning kirish qismi esa muqova va sarlavhaning haqiqat ekanini bildirishi kerak. Shu bosqichlar yaxshi o‘tsa, videoni oxirigacha ko‘rilish ehtimoli yuqori.
   
   YouTube kontent qilishni boshlasangiz, darrov yaxshi/yomon muqovani farqlay olmasligingiz mumkin. Shuning uchun avvalo yordamchi ilovalardan foydalansangiz bo‘ladi. Masalan, vidIQ

   

   vidIQ yordamida tavsiya qilingan videolar ostida qizil yozuv chiqib qoladi. Masalan, Aziz aka va not today videolari ostiga qarang.
   
   Bu yerda 23x va 67.9x ko‘rasiz. Ya’ni shu video kanaldagi o‘rtacha ko‘rilgan videolardan falon barobar yaxshi ko‘rilgan. Demak, muqovasi ham muvaffaqiyatli bo‘lgan. Shularni muntazam tahlil qilish orqali ham ish beradigan muqovani tez sezadigan bo‘lib qolasiz.
   
   Keling, yomon muqovaga misol ko‘ramiz:

   

   Bir qarashda video nima haqidaligini tushunib bo‘lmaydi. O‘ng kelgan joyda yozuvlar, yana logo, bayroq va hkz. elementlar juda ko‘payib ketgan. 1 soniya esingizdami?
   
   Quyida esa yaxshi muqovaga misol:

   

   Tepadagi va pastdagi misollarda qanday farq sezyapsiz?
   
   Yaxshi muqovada elementlar 3 tadan ko‘p bo‘lmasligi kerak.
   1-odam
   2-matn
   3-ikonka
   
   Bundan ko‘payib ketsa, ko‘zni o‘ynatib yuboradi va muqovaga qaraganda aniq video nima haqida ekanini tushunib bo‘lmaydi.
   
   Keling, yuqoridagi qolgan videolarni ham tahlil qilamiz:

   

   1-odam
   2-matn

   

   1-matn
   2-soat
   3-odam
   
   Ahamiyat bergan bo‘lsangiz, muqovadagi matn ham uzun bo‘lmasligi muhim. Matn tezkor o‘qishga mos bo‘lishi kerak. Ko‘pi bilan 3-4 ta so‘zdan oshib ketmasa, yaxshi bo‘ladi.
   

3. Qanday qilib yaxshi muqova yasash mumkin?
   
   Muqovangiz ishlamayotganini ko‘rishlar sonidan yoki analitika qismidagi CTR foizidan bilib olsangiz bo‘ladi.

   

   Yuqoridagi videoda CTR 6.8% ni ko‘rsatyapti. Bu o‘rtacha yaxshi degani. Agar 5% dan kam bo‘lsa, yomon degani.
   
   Video yaxshi ko‘rilishi uchun avval muqova g‘oyasini ishlab chiqish tavsiya qilinadi. Ya’ni ssenariyga muqova qilmaysiz, balki muqova uchun ssenariy yozasiz.
   
   G‘oya o‘z-o‘zidan kelmaydi. Unga borish kerak. Qanday, deysizmi? Kamida qolgan muqovalardan ilhomlanish orqali.
   
   Agar hozir YouTube’ga kirib, yaxshi muqova qidiraman, desangiz, chiqmasligi mumkin. Sababi, interfeys siz qiziqadigan kanallar atrofida aylanadi. Zo‘rlari “akvarium” tashqarida.
   
   Tashqariga chiqish Chrome oynasidan Shift+Command+N tugmasini bosing. Sizda Incognito rejimi yoqiladi. Ya’ni endi siz noma’lum shaxs sifatida foydalanasiz, algoritm qiziqishlaringizni bilmaydi.

   

   Ana endi YouTube’ga kirib, kontent qilmoqchi bo‘lgan mavzularingizni qidirib ko‘ring. Inglizcha/ruscha va hkz. Sizga mutloq neytral kontentlar chiqadi. Avval siz qiziqadigan mavzular eng birinchi chiqqan bo‘lsa, incognito rejimida faqat eng zo‘r kontentlar birinchi chiqadi. Shular orasidan zo‘r ko‘riladigan video g‘oyasini topsangiz bo‘ladi.
   

4. Testlash usuli
   
   Muqova chindan ham yaxshi tanlanganligini video qo‘yib bo‘lingandan keyin bila olamiz. Chunki sizga yoqqan – muqova to‘g‘ri muqova degani emas.
   
   Shuning uchun kamida 3 ta muqovani testlab ko‘rish kerak. Videoni yuklayotganingizda sarlavha ostida A/B Testing degan qism chiqadi.

   

   Shu joydan 3 xil muqovani 3 xil alohida sarlavha bilan test qilib ko‘rasiz. Shu orqali ko‘ruvchini eng ko‘p o‘ziga jalb qilayotgan variatni bilib olasiz. Keyin test natijasiga qarab, eng yaxshisini qoldirasiz:

   

5. Dizayner va namuna bilan ishlash
   
   YouTube muqovalar bilan ishlash bo‘yicha alohida dizaynerlar bor. Shular bilan ishlasangiz, ancha oson ishingiz bitadi. Hatto, videoni ko‘rib, dizaynerni o‘zi CTR ko‘taradigan g‘oya qilib berishi mumkin.
   
   Lekin unaqa dizayner yo‘q bo‘lsa, namunalar bilan ishlash foyda beradi. Masalan, men telegramga alohida kanal ochib qo‘yganman. Har zamonda chiqib qolgan zo‘r muqovalarni skrinshot qilib yig‘ib boraman. Shunda ijodiy inqiroz oldi olinadi. Qolaversa, aniq namuna bo‘lsa, dizaynerga ham oson bo‘ladi.
   
   Agar miyangizning o‘zi idea generatsiya qilib boshlasa, avval daftarga chizib, keyin dizaynerga topshirib berish ham ish beradigan usul:

   Bu esa natija:

   

6. Muqova – bu birinchi bosqich
   
   Bu maqolada YouTube muqova bilan ishlash bo‘yicha barcha bilganlarimni ulashdim. O‘ylaymanki, foydali bo‘ldi.
   
   Lekin, faqatgina yaxshi muqovaning o‘zi bilan video zo‘r ko‘rilib qolmaydi. Ssenariy, syomka-montaj jarayonlari, face’lar bilan ishlash bu yana alohida ilm talab qiladi.
   
   Hozir obuna bo‘lib qo‘ysangiz, kelgusida aynan shu mavzularda ham postlar chiqaraman.
   

Ba’zida

Ishdan kelsam, ovqat tayyor bo‘lmasa, o‘zim pishirib olishimda muammo yo‘q.

Ertalab dazmollanmagan kiyimda ko‘chaga chiqishimda muammo yo‘q.

Deraza bir kun kech artilsa – muammo yo‘q.

Lekin, ahliyalarim ilm ololmay qolgan kunga rozi bo‘lmayman.

Kalla

Xotinlarning kallasi ishlamaydi, deydi ba’zilar.

Iye, janob, siz ularning “kallasi ishlashi” uchun nima qildingiz?

Nechta kitob olib berdingiz, qayerda o‘qitdingiz, ilm uchun qanday sharoit yaratib berdingiz?

Yo‘qmi?

Oynaga qarab o‘zingizni o‘zingiz malomat qilavering.

Oilada ayol o‘qimasa nimalar bo‘ladi?

1. Halovatsizlikka tayyor turing

Endi instagramdan xotiniga mashina olib bergan ideal er videolari kelaveradi.

Endi ayolingizning dugonasi oilaviy Maldivga borgani va ularning hayoti naqadar “baxtli” ekani haqida har kuni eshitasiz.

Chunki ilmsiz insonda atrofdagi holatlarni tahlil qiladigan shaxsiy fikr bo‘lmaydi.

2. Yarimta bo‘lishga tayyor turing

Endi o‘qimagan ayol sizga qiyin vaziyatlarda maslahat bera olmaydi.

Endi sizni ertalab erta uyg‘otmaydi. Kuningizni tartiblashga yordam bermaydi.

Chunki hodisaga to‘g‘ri reaksiya bildirish uchun ham ilm, fahm-farosat kerak.

3. Bebaraka umrga tayyor turing

Endi u sizni ro‘zg‘or yumushlariga ko‘mib tashlaydi. Ishda uyni, uyda ishni o‘ylab yuraverasiz.

Endi falon narsa nega mumkin emasligini tushuntirib vaqt sovurasiz.

Chunki ayol ilmsiz bo‘lsa, to‘g‘ri-noto‘g‘rini farqiga bormaydi.

4. Oilada tez-tez janjal bo‘lishiga tayyor turing

Endi ota-onangizning oydekkina kelin haqidagi orzusi chippakka chiqadi.

Xushmuomala ko‘rishmaydi. Aka-uka yoki opa-singil orasida nizolar chiqadi.

Chunki ilmsiz ayol silayi rahm nimaligini tushunmaydi.

5. Farzandingiz noqobil bo‘lishiga tayyor turing

Ilmsiz onadan – ilmsiz bola tug‘iladi. Ha, doim ham emas. Lekin qish faslida 3-4 ta iliq kunlar borligi uchun kurtka kiymaslikni tavsiya qilmayman.

Ona kechgacha reels ko‘radi, bola shorts ko‘radi. Er janoblari bo‘lsa, nega Buxoriylar tug‘ilmayotganidan hayronlar.

Ayolning o‘qimasligi – uning o‘zidan ko‘ra oilasiga ko‘proq ziyon.

Birov aytadi: “Onalarimiz-buvilarimiz uydan ko‘chaga chiqishmadi. Hech qanday qo‘shimcha ta’lim olishmadi. Lekin bizdek ajoyib insonlarni voyaga yetkazdi-ku! Nega endi hozir ayollarni o‘qitishimiz kerak?”

Baraka topgur, sizning ona-buvilaringiz yashagan paytda hozirgidek fitnalar yo‘q edi. Ularga oilaviy ta’lim-tarbiya kifoya qilgan bo‘lishi mumkin. Lekin hozir har bir ayol uzluksiz ilm talabida bo‘lishi kerak.

Suhbat

Ayol nafaqat turmush o‘rtoq, balki bir umrlik suhbatdosh hamdir.

Suhbatning mazasi suhbatdoshingning dunyoqarashi qadar bo‘ladi.

Ayolingiz faqat qozon-tovoq, latta-putta haqida gapiryaptimi?

Chunki sahardan shomgacha ko‘rgani faqat shu bo‘lsa kerakda!

Uchrashuv

Nega uchrashuvda qizlar yigitlardan meni o‘qitasizmi, deb so‘rashi kerak?

Yigitlar: “To‘ydan keyin ham o‘qisizmi?” – deb o‘zlari birinchi bo‘lib savol bersin.

Tanlov

Ustozlar aytadi: “Agar bir o‘g‘il va bir qizim bo‘lsa, faqat bittasining o‘qishi uchun pulim yetsa, qizimni o‘qitaman”.

Fitna

Nega yot g‘oyalar bilan ko‘proq ayollarni yo‘ldan ozdirishga harakat qilishadi? Chunki, ular biladi, agar ayol fitnaga uchrasa, butun jamiyat fitnaga uchraydi.

@kodirov_oybek

Mutolaa Premium – 155.000 so‘m

2-3 ta kitob narxida yuzlab kitoblarni o‘qish imkoniyatiga ega bo‘lasiz. Asosiysi, yuqori sifatda!

Hozir tarixdagi eng imkoniyat ko‘p davrdamiz. O‘qishga dangasamisiz? Marhamat, o‘rningizga o‘qib berishadi.

Oldinlari ustozlardan birlari hojatxonaga borsa, shogirdiga biror kitobni tashqarida ovoz chiqarib o‘qib turishni buyurishar ekan. Toki ilmdan bir lahza uzulishmasin, toki vaqtlari zoye bo‘lmasin uchun.

Biz shunchaki kuniga 30 daqiqa kitob o‘qib qo‘ysak ham top 10% ga kirib qolsak kerak.

Marafon – 300.000 so‘m

Aqalli, 10 km masofaga ro‘yxatdan o‘tib, yugurgan bo‘lardim. 10K – bu istalgan sog‘lom odam o‘ta oladigan masofa.

Lekin, bunda qiyinchilik bor. Miyani o‘zi bilan o‘zi qolib suhbatlashishi bor. 5 km’dan keyin tana charchab, xarakter boshlanadi.

Hali nimadir qilish imkoniyati borligini, qo‘lingizdan ish kelishi va astoydil ter to‘kib, mehnat qilsangiz, marraga yetishingizni anglab yetasiz.

Pul sarflamay, o‘zim yugursam bo‘ladi, dersiz. Lekin, marafonda boshqalar ermak bilan bu masofani yugurib qo‘yayotganini ko‘rib, yig‘i-sig‘i qilishga umuman haqqingiz yo‘qligiga iqror bo‘lasiz.

Masalan, yaqinda 5-aprel kuni Toshkentda ham marafon bo‘lyapti. Ro‘yxatdan o‘tish mumkin.

Ehson – 60.000 so‘m

60.000 so‘mni 30 ga bo‘lasiz. Hammasini 2000 so‘mlik naqd pul qilib olasiz.

Har kuni tongda 2000 so‘mdan salohiyatingiz oshishi uchun ehson qilasiz.

Ichingizda “Alloh va Rosuli ishini mukammal ado etuvchilarni yaxshi ko‘radi, Allohim, meni shulardan qil!” deb duo qilasiz.

Daftar – 100.000 so‘m

Bekorga 100.000 so‘m, deb yozmadim. Olganda zo‘ridan oling. Yoningizda olib yurishga uyalmaydigan va ko‘rinishidan muhim ish bajaradigan bloknotdek bo‘lsin.

Ruchkani ham yaxshisini qo‘shib oling.

Va har doim yozishni odat qiling. G‘oya keldimi – yozing. Majlis bo‘ldimi – yozing. Podkast ko‘rdingizmi – yozing.

Har kuni “Bugun nima qildim?” degan savolga javob yozing.

Reja va maqsadlaringizni yozing. Dunyo yaralishidan avval qalam yaratildi. Unga “Yoz!” deya xitob qilindi.

Balki bu qilmoqchi bo‘lgan ishingizni avval yozib olishingiz kerakligiga ishoradir.

Inson ertaga nima bo‘lishi bilmasligi mumkin, lekin ertaga nima qilmoqchiligini bilishi shart.

Safar – 150.000 so‘m

150.000 so‘m – O‘zbekistondagi tabiati go‘zal hududlarga hayking qilish uchun yetarli mablag‘.

Bir marta safar qilish 70 ta kitob o‘qishdan afzal, deyishadi.

Hozirda deyarli har hafta shunday safarlar qiladigan jamoalar bor. Ularga qo‘shilib olsangiz bo‘ladi.

Tabiat qo‘ynida tafakkur va tasavvur oshganini sezasiz.

Gadjetlar va yuqori dinamikali shaharlardan uzoqlashasiz.

Hayot shoshilmasangiz ham, hovliqmasangiz ham davom etishini tushunasiz.

Bitta inson baxtni his qilishi uchun ko‘p narsa kerak emasligini anglaysiz.

Bilingki, kichkina narsalardan zavqlana olmagan odam katta narsalardan ham zavqlana olmaydi.

Suhbat – 200.000 so‘m

Bir yaxshi mutaxassis yoki sohangiz bo‘yicha ustozni topib, uni qahvaga taklif qiling.

Meni bilmaydigan inson men bilan ko‘risharmidi, deb o‘ylamang.

So‘rasangiz, ko‘rishishlari mumkin. Lekin, so‘ramasangiz aniq ko‘rishishmaydi.

Ijobiy javob uchun 50 nafar insonga aloqaga chiqib ko‘rishda muammo yo‘q.

Ko‘rishishdan avval nima haqida gaplashmoqchiligingizni, aniq savollaringizni yozib keling.

O‘sish yo‘llarini so‘rang. Xulqidan ibrat oling. Ilmidan foydalaning. Tajribasiga amal qiling.

Xos yuzma-yuz suhbat beradigan foydani boshqa joydan topolmaysiz.

Xulosamni bir rivoyat bilan yakunlamoqchiman.

O‘tgan zamonlarda bir inson hech narsa qilmasa ham rizq keladimi-yo‘qmi, degan savolga javob topmoqchi bo‘libdi.

Keyin hech narsa qilmaslik uchun g‘orga kirib yashirinib olibdi. O‘zi bilan ovqat ham olmabdi, suv ham.

Shu yo‘ldan o‘tayotgan bir karvondagilar aynan shu g‘orga kirib, tunni o‘tkazmoqchi bo‘lishibdi.

Karvondagilar olov yoqib, go‘sht pishirishibdi, ichimliklar ichishibdi. Lekin bir burchakdagi odamga e’tibor berishmabdi.

Haligi odam esa karvondagilar uni ham payqab, ovqat berishlarini umid qilib ovozini chiqarmay o‘tirarmish.

Oxiri chidolmay, “ihm-ihm” deb yo‘talib qo‘yibdi. Karvon bilan kelgan yo‘lovchilar burchakdagi odamni ham sezib qolib, ovqatga taklif qilishgan ekan.

Shunda o‘sha “sinamoqchi” bo‘lgan odam ichida aytarmish: “Rizq o‘zi kelaverarkan-u, lekin uni olish uchun hech bo‘lmasa, yo‘talib qo‘yish kerak ekan…“

Qissadan hissa: Agarda hech narsa qilmay, og‘izni ochib o‘tirib, nimadirga erishaman, deb o‘ylayotgan bo‘lsangiz, bilingki jinnilikning turlari ko‘p.

Hurmat – sekin erishiladigan, tez yo‘qotiladigan xislat.

Prinsipsizlik

Insonga fitrat, jamiyat tomonidan singgan va moral tushunchalar bo‘ladi.

1. Fitrat – insonligingiz uchun bor bo‘lgan xislatlar. Masalan, odam hech kim o‘rgatmasa ham onasiga qo‘l ko‘tarmaslik kerakligini biladi.

2. Moral tushunchalarga o‘zingizga ravo ko‘rmagan ishni boshqalarga ravo ko‘rmaslik kiradi. Masalan, sizdan o‘g‘irlashlarini xohlamaysizmi, demak boshqalardan ham o‘g‘irlamaysiz.

3. Jamiyat aniqrog‘i din va millat beradigan tushunchalar bor. Masalan, ota-onani hurmat qil, Vatanni asra, behayo bo‘lma…

Yuqoridagi omillar ta’sirida insonda qadriyatlar, prinsiplar shakllanadi.

Prinsip – vaziyatga qarab o‘zgarmaydigan pozitsiya.

Insonda prinsiplar bo‘lishi kerak. Masalan:
– vaqtida kelaman
– aldamayman
– pul uchun hamma narsa qilmayman
– aroqni reklama qilib, oilalarni abgor qilmayman
– qimorga targ‘ib qilib, odamlarning yostig‘ini qurutmayman
– faxshga chaqirib, jamiyatni bulg‘amayman…

Agar insonda qat’iy, buzilmaydigan qoidalar bo‘lmasa, jamiyat uchun xavfga aylanadi.

Reputatsiyani yer bilan yakson qilish…

Mutaxassis sifatida ishlaydigan joyingizni yaxshilab tanlang.

Uylansangiz qanday surishtirib ko‘rasiz? Ishxonani ham xuddi shunday surishtirib ko‘ring.

Axir o‘rtacha ishda 8 soat vaqtimiz ketadi. Umrimizni 1/3 qismi.

1fit chiqarayotgan uyatsiz reklamalar bu postni yozishga majbur qildi.

Qaysidir videograf o‘shalarni suratga olyapti, qaysidir targetolog reklama yoqyapti, qaysidir kontent meyker shunaqa ssenariy tuzyapti.

Bitta xato joyda ishlab qo‘yib, yillab o‘sha xatoni yuvolmay qolasiz.
Keyinchalik jiddiy, qadriyatli bizneslar bilan ishlolmay qolasiz.
Ushbu kasb egalari nomiga dog‘ tushurasiz.

Savol: “Yarimyalong‘och qizlarni olib chiqib video qilish shunchalik katta muammomi?”

Fitrat mavzusiga qaytaman. Inson birdaniga katta ayb ish qilib yuborolmaydi.
Masalan, binoyidek yurgan odam o‘z-o‘zidan million dollar xalqning pulini yeb yuborolmaydi. U avval (yuqori ehtimol) kichik og‘riliklarni qilib yurgan bo‘ladi.

Yoki odam birdaniga boshqa odamni shunchaki qasddan o‘ldirmaydi. Avval kimnidir dilini og‘ritadi, so‘kinadi, keyin kimdirni urgan bo‘ladi va yakunida… Ko‘za sinadi.

Hozir jamiyatning hayosini arzonga sotayotgan kimsa, ertaga Alloh asrasin, urush boshlansa, Vatanini ham birinchi bo‘lib sotadi.

“Farosat — ilm bilan yuqmaydigan yagona narsa”.

Temurbek Adhamov

Telegram bugun butun boshli kompaniyalarning boshqaruvida muhim rol o‘ynaydi.

Endi guruhlarda topshiriq almashiladi, jamoadagilar bilan ish bo‘yicha muhokamalar bo‘ladi.

O‘zaro muloqot qilishda bilishimiz kerak bo‘lgan ba’zi narsalar bor.

1. Ism-sharif

Siz profilingizga yozishingiz mumkin bo‘lgan eng go‘zal narsa – bu sizning ism-sharifingiz.

Lekin, yangi ish boshlaganlar yoki ba’zida anchadan beri ishlayotgan tanishlaringiz orasida aniq shunaqa profil bor:

Adekvat inson o‘zi yo‘q, so‘zi yo‘q qilib profil ochmaydi.

Avvalo nuqtacha, belgicha nomli profil egasining kimligi noma’lum. Erkak bilan gaplashyapsizmi, ayolmi bilib bo‘lmaydi. Balki, botdir, kim bilsin..)

2. Rasm

Profilingizga o‘z rasmingizni qo‘ying. Rasmga tushishni yoqtirish-yoqtirmaslik umuman boshqa masala.

Ba’zilar profilini har xil so‘zlar, aforizmlar, ayiqcha-quyonchalar yoki eng ashaddiysi (💀) Conor, Ronaldolar bilan to‘ldirib yuboradi. Ochig‘i, ularning siz bu dunyoda mavjudligingizga ham tupurgani bor.

Jiddiy, rasmiy masalalarda “Yakka Buri ☝️🐺” nomli akkaunt bilan hech kim gaplashmaydi.

Menga bir kuni rasmsiz, nuqta (.) nomli akkaunt yozib qoldi. Beixtiyor singlim, deb murojaat qildim. “Iye, men erkakman!” deb qoldi-ku! Ha, baraka topgur, sening erkak kishi ekaningni men qayerdan bilaman?

Ish yuzasidan gaplashadigan profilda yuzingiz ko‘rinadigan rasm qo‘ying. Nisbatan rasmiyroq bo‘lsa, yana yaxshi. Albatta, qizlarga majburiy emas.

Masalan, men o‘zim hurmat qiladigan insonlar profilini bunaqa yuritishar ekan:

3. Bio

Bio qismiga kichik eslatma yozish mumkin. Agar xizmatingizni sotish bilan shug‘illansangiz, faoliyat turingizni yozish ham ayni muddao. Masalan, bunday:

Lekin, aslo bunday emas:

4. Post

Krinj nimaligini aytib beraymi? Yaxshisi ko‘rsatib beraman.

Telegram bir keraksiz funksiya qo‘shgan. Garchi, undan ham kerakli maqsadda foydalanish mumkin. Bu – postlar. Qo‘yayotgan postlaringiz sizning qadriyatingiz hisoblanadi. Har bir materialdan hazir bo‘ling.

Uning o‘rniga ishingizni, fikrlashingizni, qiziqishlaringizni ko‘rsatib berish yaxshiroq. Shunda o‘xshash dunyoqarashga ega insonlar bilan osonroq muloqot o‘rnatasiz.

5. Xabar

Avval kichik test qilamiz.

Savol: Qaysi javob to‘g‘ri?

– Assalomu alaykum!
–...

a) – Assalomu alaykum!
b) – Vaalaykum assalom!
c) – Vaalaykum assalom, assalomu alaykum!

Albatta b javob to‘g‘ri. Salomga eng yaxshi javob – bu alik olish. Tamom.

Kunning birinchi xabarini salom bilan boshlang. Hamkasblarga “aka” deb murojaat qilgan afzal.

(Bo‘lgan voqea)
Bir millioner akadan so‘rashibdi:
–Nega siz o‘zingizdan kichkinani ham aka deysiz?
– Chunki shu darajaga hammani aka deganim uchun chiqqanmanda)

• Eng asosiysi, salomning o‘zi bilan gap tugab qolmasin, bira to‘la maqsadni yozing.

“Bir savol so‘rayveraymi? Bitta narsa so‘rasam, xo‘p deysizmi?” degan gaplar bilan odobli ko‘rinaman, deb o‘ylamang. Unaqa emas.

Shunchaki savolni bering. Nuqta.

• Xabarni 4-5 ga bo‘lib yozmang 💀
Bechorani telefoni 4-5 marta ting‘illashiga sabab bo‘lasiz.

• Katta harflar, undov belgilar bilan suhbatdoshingizni yurak xurujiga duchor qilmang.

• Nimadir savol paydo bo‘lsa, avval o‘zingiz qidirib ko‘ring. Agar topolmasangiz, keyin birovdan so‘rang.

XXI asrdagi muhim ko‘nikmalardan biri – bu google’lash ko‘nikmasi. (Yoki GPT’lash)

• Guruhda so‘rov yozsangiz, aniq-tiniq odamni belgilab, keyin yuboring.

Kim oladiyo shuginaniyo qilib xabar yuborsangiz, javob olmaslikka birinchi qadamni qo‘ygan bo‘lasiz.

• Imlo xato qilmang. Axir siz professionalsiz-ku!
Bir tanishim “Imlo xato qilmasligimiz — aslzodaligimizdan” degandi.

Bir chimdim krinjga nima deysiz?
Albatta “yo‘q” deysiz, lekin baribir ko‘rsataman.

Uni o‘qigan odam be like:

• “Sh”ni “w” qilib yozmang, tejagan vaqtingizga baribir hech narsa qilolmaysiz.

Z avlod ❌

W avlod ✅

• Rahbarlar, endi tanishgan hamkasbar, mijozlarga ovozli xabar yuborilmaydi. Toki o‘zaro munosabat qurib olinguncha. Nega?

— Ovozli xabarda behuda va mujmal gaplar gapirish ehtimolingiz katta
— Oldida odam bo‘lishi mumkin
— Shovqinli joyda bo‘lishi mumkin
— Qidiruvda chiqmaydi
— Hujjat o‘rniga o‘tmaydi
— Ovozli xabarni ochmasdan o‘qib bo‘lmaydi

• Odatda ish kunlari va kunduzi 8:00 - 18:00 orasida xabar yozgan afzal.

*Istisnolar bo‘ladi.

Siz o‘zingizga qulay vaqtda savol yozdingizmi?
Qabul qiluvchi ham o‘ziga qulay vaqtda javob beradi.
Hadeb javob berishga qistash ham noto‘g‘ri.
*Albatta, xabarning muhimlilik darajasi bilan

Yakun
Bu maqolani yozganimda, barcha ish guruhlariga pin qilib qo‘yiladi va yangi ish boshlagan yosh xodimlarga tashlab beriladi, deb o‘yladim.

Asar mazmuni haqida to‘xtalaman.

“Molxona” asari hayvonlar rolida odamlar tasvirlab berilgan ajib bir hikoya ekan.

Voqealar bir molxonada boshlanadi. Undagi hayvonlar odamlarni quvib chiqarib, o‘z mustaqil davlatlarini tashkil qilishadi.

Inqilob qanday qilinishi, olamonni qanday g‘oyalar qo‘zg‘atishi sodda tilda ochib berilgan.

Undan so‘ng xalqni qanday qilib hukm ostida ushlab turish, boshqaruvni diktaturaga aylanishi haqida go‘zal o‘xshatish berilgan.

Qanday qilib xalq zulm ostida yashab, unga batamom rozi bo‘lishi, hatto zulmga shukrlar qilib yashashi mumkinligi bayon qilingan.

Ushbu kitobni ko‘plar SSSR inqilobiga nisbat berishar ekan. Uning asoratlarini, biroz bo‘lsada, biz ham sezganmiz. Beixtiyor boshlang‘ich sinflarda yodlagan maqollarim esimga tushib ketdi:

Mehnatdan kelsa boylik – turmush bo‘lar chiroyli.
Mehnat, mehnatning tagi rohat.
Mehnat bilan topganim – qand-u asal totganim.

Mehnat haqida bejiz to‘xtalmadim. Shu maqollar zamonaviy maqollar emas, deyishadi. Balki, SSSR’dan qolgandir.

Mehnat so‘zida muammo yo‘q. Lekin, mehnat 2 turga – aqliy va jismoniy mehnat bo‘linishi esda tutish kerak. Nima bo‘pti, ikkalasi ham ish, deysizmi?

Aqliy mehnat qiluvchilarga gapimiz yo‘q.
Jismoniy mehnat qiluvchilarga ham ofarin deymiz.

Muammo – aqliy mehnatsiz jismoniy mehnat qilishda.

SSSR siyosat ko‘proq kallani ishlatmasdan mehnat qilishga qaratilgan.

Mana shu narsa rivojlanishni to‘xtatadi. Insonlarni ongsizlashtiradi.

Daraxt latifasini eshitganmisiz?

SSSR davrida 2 kishi dalada ishlayotgan emish. Biri kovlasa, ikkinchisi ko‘marmish. Bir o‘tkinchi ulardan nega bunday qilyapsizlar, deb so‘rabdi.

Ishchilar javob qilibdi: “O‘zi biz daraxt ekyapmiz. Shunchaki, ko‘chatni ushlab turishga mas’ul 3-sherigimiz ishga chiqmadi. Shunga o‘zimizni ishimizni qilib qo‘yyapmiz”.

Aqliy mehnatsiz jismoniy mehnat qilishga bundan zo‘r misol topolmadim.

Aql hamisha kerak, mardikormisiz, dasturchimi farqi yo‘q. Mehnatga aqlni qo‘shmasak, qancha ko‘p ishlasak ham o‘smay turaveramiz.

O‘sha paytdagi siyosat aqlni ishlatuvchilardan juda qo‘rqqan ko‘rinadi. Hatto targ‘ibor o‘laroq bayroqda ham o‘roq bilan bolg‘ani rasmi bor. Nahotki? Mafkura o‘roq ustiga qurilsa?

‘‘Molxona” asarida yo‘lboshchi-diktatorlik roli cho‘chqaga berilgan. (Zo‘r o‘xshatish)

Kitobda Cho‘chqa o‘zini ulug‘lashni har bir jabhaga bog‘laydi: Nutqlar Cho‘chqani e’tirof etmay boshlanmaydi. Tovuq tuxum tug‘sa, Janobi Cho‘chqa sharofatlari bilan bo‘ldi, deydi. Havo yaxshi bo‘lsa, Cho‘chqa zoti oliylari tufayli osmonimiz musaffo, deyiladi va hokazo.

Hayotga qaytamiz. Dadamlar davrlarida “Lenin bobomiz, rahnamoyimiz” kabi shiorlarga, madhlarni aytishga kuchli da’vat qilingan ekan (Dadam o‘zlari aytib berardilar).

Maddohning yuziga tuproq sochmay qo‘yilgan davrlar rivojlanishni to‘suvchi navbatdagi omil bo‘lsa kerak.

Bunday paytda sog‘lom tandiq qilmay qo‘yiladi.

Odam qayerda xato qilayotganini, kerak bo‘lsa, so‘rab olishi kerak. Chunki, inson o‘ziga oshiqdir. Oshiq esa mashuqning aybini ko‘rmaydi.

Kitobda yolg‘onni yoyish siyosati ham ochib berilgan.

Yomon yaxshi, yaxshi esa yomon bo‘ladigan siyosat

Yolg‘onni oz-ozdan, tadrijiy takrorlab borish uni omma tomonidan rost, deb qabul qilishiga olib kelishi mumkin.

‘‘Yolg‘on oddiy bo‘lishi kerak, ko‘p takrorlanishi kerak, alternativ ovozlar o‘chirilishi kerak”.
Bu natsistlar(Gitler davridagi Germaniya)ning propaganda vaziri Yozef Gebbels’ning prinsiplari mazmuni edi.

Hayvonlar bilan ayni shu hodisa sodir bo‘ladi. Alaloqibat ko‘zlari ko‘rgan narsaga ham ishonmay qo‘yishadi.

Maqola oxirini boshidagi latifa mazmuni bilan tugatsam.

Diktator va Afandi – ular bitta odam.

Afandi tekinga yong‘oq berilyapti, deb o‘zining yolg‘oniga o‘zi ishongan edi.
Diktator xalqqa o‘zining dohiyligini ishontiradi va axiyri o‘zi ham bu yolg‘onga chuv tushadi.

Toshbaqa bir kuni jim turib dedi:

“Bu kosa menga yoqmaydi.

Men buni tanlab tug‘ilmaganman.

U meni sekinlashtiradi, qisib qo‘yadi, har qadamimni og‘irlashtiradi.

Qarang, qurbaqalar qanday erkin — xohlagan joyiga sakraydi, xohlagancha o‘ynaydi.

Men ham ozod bo‘lishni xohlayman.

Bu kosa — yuk. Uni tashlayman.”

Shu fikr bilan kosasidan chiqishga urindi.

Va chiqdi ham.

Lekin shu yerda uning yo‘li tugadi.

Chunki haqiqat umuman boshqacha edi.

Kosa — alohida yuk emasdi.

U toshbaqaning bir bo‘lagi edi.

Panohi edi.

Uni sovuqdan, zarbadan, yirtqichning tishidan asraydigan qalqon edi.

Qurbaqalar sakrashiga mahliyo bo‘ldi.

Ular sakrab osmonni quchmaydi, balki botqoqqa qulaydi.

Karl Syuel, Pol Braun

Kitobni chakana savdo bilan shug‘illanadiganlar uchun “madhiya” deb atasa bo‘ladi.

Xizmat ko‘rsatishning cho‘qqisiga chiqqan kompaniya qanaqa bo‘lishi kerakligi haqida bilib olish mumkin.

Quyida kitobdan ba’zi iqtiboslar:

– Kamroq va’da berib, ko‘proq ish qiling.

– Biz mijoz xohlagan paytda ishlashimiz kerak, biz xohlagan paytda emas.

– Qo‘yning yungini ko‘p marta olish mumkin, biroq terisini faqat bir marta olinadi. Mijoz ertami, kechmi kuni kelib uning terisini shilayotganingizni tushunib qoladi va siz uni qaytib ko‘rmaysiz.

– Agar mahsulotingiz yoki ko‘rsatgan xizmatingiz mijozingizni qoniqtirmaydigan bo‘lsa, hech qanday jilmayishlar sizga yordam bermaydi.

– Siz yoki boshidan hammasini to‘g‘ri bajarasiz yoki doimga orqada qolasiz.

– Mijoz uchun asosiy narsa siz va’dangizda turishingiz sanaladi.

– Mijozlar ko‘p hollarda biz haqimizda aynan biz muammolar bilan qanday ishlashimizni muhokama qilishadi.

– Do‘stining tavsiyasidan ham ko‘ra ta’sirliroq reklama yo‘q.

– O‘zimga mos odamni topdim, deb ishonch hosil qilmaguninigizcha 25 ta odam bilan suhbat o‘tkazishingiz mumkin.

– Samarasiz kimsalar asosiy pozitsiyada bo‘lishlariga yo‘l qo‘ymang. Bu yerda xatto o‘rtacha daraja ham to‘g‘ri kelmaydi – bu xodim sizga qanchalik yoqishiga, siz qanchalik birga ko‘p ishlaganingizga va u ilgari qanchalik yaxshi ishlaganiga qaramagan holda.

– Maqsadga erishgandan so‘ng bo‘shashish emas, balki zabt etish uchun yana boshqa tog‘ni qidirish kerak.

– Agar sizda birinchi darajali mutaxassislar ishlashini xohlasangiz, ularga yetarli darajada yaxshi haq to‘lashingiz kerak.

– Mijozlarga yaxshi xizmat ko‘rsatish uchun siz, har oy maosh to‘lashning odatdagi sxemasidan voz kechib, xodimlaringizga hamkor sifatida haq to‘lashni boshlashingiz kerak.

– O‘z xodimingiz sizning g‘oyalaringizni tarqatib yurishi bu eng samarali yo‘ldir.

– Mayda harflarni o‘qish osonroq.

– Yaxshi odamlar hech qachon obro‘si yaxshi bo‘lmagan odam uchun ishlashmaydi.

– Avval ozgina sotib sinab ko‘r.

– Yaxshi servis yomon mahsulotni qutqarib qola olmaydi.

– Agar yangi g‘oya bir kompaniyada ishlayotgan bo‘lsa, u boshqasida ham ishlab ketishiga ishonaverishingiz mumkin. Odamlar bir-biridan juda ham farq qilishmaydi.

– Yangi muammoga duch keladigan bo‘lsangiz, shunchaki atrofingizga diqqat bilan qarang va kimdir o‘sha muammoni yechganini ko‘rasiz.

– Biz hamma narsaga mijoz ko‘zi bilan qarashimiz kerak.

– Eng past narxni taklif qilib yutishga harakat qilganlarning kelajagi yo‘q.

Qaysi fikr sizga yoqdi? Izohlarda yozib qoldiring.

Balki, ertaroq o‘qiganimda ba’zi xatolarni oldini olgan bo‘lar edim.

“Good to Great”ni umumiy qilib ish borasida yozilgan shedevr kitoblardan TOP 5 talikka qo‘shgan bo‘lardim.

Kitobni yozishda butun boshli tadqiqot jamoasi ishtirok etgan.

Yaxshidan buyukka aylangan kompaniyalar saralab olinib, ularning muvaffaqiyati yo‘lidagi o‘xshash jihatlar o‘rganib chiqilgan.

Ushbu kitobni kompaniya qurmoqchi bo‘lgan, o‘z ish o‘rnida o‘smoqchi bo‘lgan istalgan inson o‘qib, manfaat olishi mumkin.

Eng qizig‘i kitob 2001-yilda ilk bora nashr qilingan.

Biz esa endi o‘qiyapmiz.

Endi biroz tanqid qilsam.

O‘z ishiga nisbatan xiyonat qilganlar kim, deb so‘ralsa, hech ikkilanmasdan “Good to Great” kitobini o‘zbekchaga tarjima qilgan va nashr qilganlarni ko‘rsataman.

Tarjimani rasvo qilingan, ChatGPT ham bundan yaxshiroq tarjima qilib bera olardi.

Imlo xatolarga umuman e’tibor berilmagan. Musahhih va muharrir degan insonlar bo‘lardi. Qayerda ular?

Ha mayli, nailoj.

Lekin, kitobni o‘zi zo‘r. Ilmiy va faktlarga asoslangan. Har bir xulosa izohlab berilgan.

Quyida eng qaymoq joylarini yozib qoldiraman:

(Aslida kitob to‘la qaymoq)

– Biz besh kishini yollaymiz, ularni o‘n kishi uchun ishlashga majburlaymiz va sakkiz kishi uchun to‘lov qilamiz.

– Mutloq natijalarga erishayotgan odamlarga yordam berishning eng yaxshi yo‘li – bunga qodir bo‘lmagan boshqalar unga boshog‘riq bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslikdir.

– Shubhalansangiz, ishga olmang, izlashda davom eting.

– Kimdir sizning bevosita boshqaruvingizga jiddiy ehtiyoj sezayotgan bo‘lsa, demak, ishga yollashda xatolikka yo‘l qo‘ygansiz. Eng yaxshi kadrlar bevosita boshqaruvga zarurat sezishmaydi.

– Agar zimmangizga yuklangan vazifani bajarishingiz uchun boshqaruvingizda kamida 15 kishi bo‘lishi kerakligini hamkasblaringizga isbotlab bera olmasangiz, sizga bitta ham xodim berilmaydi.

– Qachondir texnologiya muvaffaqiyat kaliti bo‘lishi mumkin, degan fikr xayolingizga kelsa, Vetnam urushini xotirlang.

Oxirgi iqtibosga hayotiy misol qo‘shib ketsam.

Odatda biz ham qoyilmaqom shaxsiy rivojlanish uchun moddiy narsalarni asos qilib olamiz.

Masalan, iPhone’im bo‘lsa, blog ochardim. Pulim bo‘lsa, YouTube kontent qilardim. MacBook’im bo‘lsa, yangi kasb o‘rganardim.

Urush nega eslandi?

Tarixda Vyetnam va AQSh o‘rtasida urush bo‘lgan. Sezganingizdan amerikaliklar armiyasi kuchli qurollangan, zamonaviy texnikalar va hokozalarga ega. Vyetnam armiyasida esa fundamental qurollar va biroz xiylakorlik bor edi.

Shunday qilib, vyetnamliklar jon saqlash uchun yer qazib, xuddi chumolilardek ximoyalanishgan.

Alaloqibat, AQSh o‘z qo‘shinini Vyetnamdan olib chiqib ketgan. Mag‘lublarcha…

Qurol yo‘qligidan noligandan ko‘ra, texnikasiz nima qilish mumkinligi haqida bosh qotirish kerak.

Videodars davomida Hasanxon Yahyo ustozning bir gaplari qulog‘imda qoldi: “Men bu kitobni o‘qib, o‘zimni yomon ko‘rib ketdim”.

Shundan keyin kitobga juda qiziqib qoldim va darrov sotib oldim. Kitobda ulamolarning vaqt bilan qilgan munosabatlaridan hayotiy misollar keltirilgandi.

Kitobni o‘qirkanman, xuddi bir boshqa mavjudotlarning hayotini o‘rganayotgandek his qildim.

Nahot shunday insonlar bo‘lgan bo‘lsa?!

O‘qishga o‘qidim-u, qanday amalga tatbiq qilishga boshim qotdi.

Kitobda yana bir qiziq jumla e’tiborimni tortdi. Bir olim aytadi: “Odamlarga hayronman, Dajla daryosi bo‘yida yurishadi. Vaqtlarini isrof qilishadi”.

Oldingi odamlar daryo bo‘yini bekor kezgan ekan, hozir biz reels ko‘ryapmiz.

Bu haqida Aziz Rahimov ham “Iqtibos” podkastida aytgan edi.

Vaqtini isrof qilish uchun har zamonda sabab bor ekan.

Aytgancha, tanlovda “faxrli” 326-o‘rinni oldim)

@ishtiqoq