<script data-pm-proxy="intercept"></script><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[raeella]]></title><description><![CDATA[words left in silence]]></description><link>https://pennedbyella.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2_jo!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F81fb6974-4124-4a82-aedc-fc4c16a1a425_736x736.jpeg</url><title>raeella</title><link>https://pennedbyella.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Sat, 05 Sep 2026 09:00:17 GMT</lastBuildDate><atom:link href="/__u/pennedbyella.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[raeella]]></copyright><language><![CDATA[en]]></language><webMaster><![CDATA[pennedbyella@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[pennedbyella@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[raeella]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[raeella]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[pennedbyella@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[pennedbyella@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[raeella]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[A home I longed for]]></title><description><![CDATA[nasa bahay na ba ako? bakit hindi ko ramdam na nakauwi na ako?]]></description><link>https://pennedbyella.substack.com/p/a-home-i-longed-for</link><guid isPermaLink="false">https://pennedbyella.substack.com/p/a-home-i-longed-for</guid><dc:creator><![CDATA[raeella]]></dc:creator><pubDate>Sat, 29 Aug 2026 03:38:27 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg" width="736" height="613" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:613,&quot;width&quot;:736,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:99943,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!1s5Z!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa570d9dc-87c8-4daf-88a8-16a9d5aeedc8_736x613.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption"><em>[ photo from pinterest ]</em></figcaption></figure></div><p></p><p>It's not new to me whenever I hear someone saying that their parents were physically present but emotionally absent. And it sounds like, having that kind of family is somehow normal when, in fact, it's really not. I realized that having physically but emotionally absent parents can shape a person in different aspects.</p><p></p><p></p><p></p><p>Growing up in a household where everyone's emotionally absent.</p><p>Our first heartbreak didn't come from relationships, friendships, or from the people we hate. </p><p>It came from the hands of the people who were supposed to be our safe refuge. </p><p>It came from our dearest parents, who were supposed to be our role models.</p><p>They say that in order to have a perfect family, you must have a complete family. </p><p><em>But no one said that, hindi porket kumpleto ang pamilya ay matatawag mo nang perpekto at masaya.</em></p><p></p><p></p><p></p><p><strong>A home full of people that doesn't feel like home at all.</strong></p><p>May tatay nga, pero hindi ko maramdaman na tatay ko siya. May nanay, pero kung makapagsalita, parang hindi niya anak ang kausap. </p><p>May mga ate, may kuya, pero ni isa sa kanila, 'di ka magawang kamustahin.</p><p>Growing up, I learned it the hard way: to be strong, to be brave, to not be dramatic, and to learn how to wipe your own tears.</p><p></p><p></p><p>We're not like the typical families you often see in TV shows or movies. There are no birthday greetings when one of us celebrates a birthday. During Christmas or New Year, we don't take family pictures, exchange gifts, or even say <em>"Merry</em> <em>Christmas" or "Happy New Year"</em> together. You won't find a single family picture displayed anywhere because we've never had one.</p><p>Mula pagkabata, mulat na ako sa kung anong nangyayari sa bahay. Sa bahay, bawal ang mahina. Sa bahay, bawal ang madrama. Sa bahay, bawal ka umiyak. Kapag umiyak ka, talo ka, mahina ka, katawa-tawa at kahiya-hiya ka. Hindi rin uso ang kamustahan. Sa bahay, walang magtatanong sa'yo kung kumusta ang araw mo, kung may problema ka ba, kung may masakit sa'yo, o kung pagod ka galing eskuwela. Para kaming mga estrangherong nasa iisang bubong at walang pakialam sa isa't isa. Hindi rin namin nakalakihan ang yakapan, lambingan, halik galing sa magulang, at tawanan kasama ang buong pamilya. Dahil ang pinamulat sa amin mula pagkabata ay samu't saring ingay mula sa kusina; bangayan na tila alarm clock sa umaga, sigawan na parang radyo, at dabugan na gigising sa'yo, kasama ang mga nagliliparang kasangkapan na tila may sariling buhay. </p><p>Hindi rin namin nakalakihang magsabi ng nararamdaman. Ang matanong kung may bumabagabag ba sa'yo, kung may dinadamdam ka, o kung kailangan mo ng payo&#8212;suntok sa buwan, ika nga nila, kung aasa akong mangyari ang mga 'yan. Hindi ko sila malapitan sa tuwing gusto ko ng yakap galing sa magulang. Kapag pagod na ako sa pag-aaral, hindi ko sila matakbuhan at sabihing &#8220;ma, pa pagod na po ako&#8221; at kapag hindi naging mabuti sa akin ang araw, hindi ko alam kung sinong kakapitan ko. Sa tuwing gusto kong maramdaman na may kakampi ako at 'di ako nag-iisa, walang bisig ang sasalo sa akin at walang mga kamay na pupunas sa bawat luhang papatak mula sa aking mga mata. At kung iisipin ng iba na baka hindi lang ako sanay na ipahayag ang aking nararamdaman, na baka nahihiya lang ako? Gusto ko lang sabihin na hindi hiya ang nararamdaman kong pumipigil sa akin&#8212;kundi <em>kaba</em> at <em>takot</em>, dahil alam kong hindi kilala ang pagiging emosyonal sa amin. Takot at kaba na baka, imbes na yakapin ka, magmukha ka lang katawa-tawa sa harap nila. Kasi sa isip nila, mahihinang tao lang ang nagpapakita ng kahinaan. </p><p></p><p>                     </p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://pennedbyella.substack.com/subscribe?utm_source=email&r=&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/pennedbyella.substack.com/subscribe?utm_source=email&amp;r="><span>Subscribe</span></a></p><p></p><p>Bahay na puno ng tao, pero parang walang nakatira; na kahit tahimik, pakiramdam mo ay delikado ka. Bahay na walang ibang ginawa ang tatay mong galing trabaho kundi uminom kaysa kamustahin ang pamilya. <em>Minsan, napapaisip ako, parang mas may halaga sa kanya ang mga boteng hawak niya kaysa sa kaming pamilya niya. </em>Sigurado nga ako na kahit ang paborito kong kulay ay hindi niya alam, baka nga pati birthday ko. Wala rin kaming malalim na usapan. Never niya akong tinanong tungkol sa school, sa sarili ko, at mas lalo na sa mga pangarap ko. Pero ako, maraming beses kong inasam ang presensya niya mula pagkabata hanggang ngayon na nasa tamang edad na ako.</p><p>Si Mama naman, parang 'di ko na kilala. Mula pagkabata, masakit na talaga siyang magsalita, pero iba pala ang dating sa'yo noon kapag nasa tamang edad ka na. Growing up, ni minsan hindi ko narinig sa kanila ang mga salitang, <em>"mahal</em> <em>kita," "proud ako sa'yo," </em>o <em>"magsabi ka kapag may problema</em>, <em>ha?"</em> Kundi ang lagi kong naririnig ay ang mga mali ko, pagkukulang, at pagkadismaya, lalo na sa kanya. Minsan, iniisip ko, parang ang lalim ng galit niya sa akin. Bakit laging mali ang napupuna nila at hindi ang ilang beses kong pagbangon at pagsubok ko kahit na ang hirap na?</p><p>Lahat ng masasakit na salitang binibigkas niya ay parang bubog at latigo na gumuguhit sa dibdib at puso ko. Na kahit hindi na bago sa akin, kahit paulit-ulit na niya itong sinabi at paulit-ulit na ring narinig ng dalawang tainga ko, masakit pa rin.</p><p><em>Every time I hear her saying it, it feels like I'm being stabbed nonstop</em>.</p><p></p><p></p><p></p><p>Pero aaminin ko. Oo, gustong-gusto ko pa ring marinig ang mga salitang ito mula sa kanila:</p><p></p><p><em>"Ingat ka, anak!"</em></p><p><em>"I love you, anak!"</em></p><p><em>"Kumusta ang bunso ko?"</em></p><p><em>"Proud na proud kami sa'yo, anak."</em></p><p><em>"Ang galing naman ng anak ko."</em></p><p><em>"Kayang-kaya mo 'yan!"</em></p><p><em>"Andito lang ang Mama at Papa, naka-support sa'yo."</em></p><p><em>"Magsasabi ka, anak, kapag may problema ka, ha?"</em></p><p><em>"Ang ganda naman ng bunsong anak ko."</em></p><p></p><p></p><p></p><p>Ilan lamang 'yan sa mga salitang pinapangarap kong marinig galing mismo sa bibig nila&#8212;mga salitang reality ng iba. Mga salitang maaaring mababaw sa karamihan, pero sa akin ay hindi. Mga salitang pakiramdam ko ay pinagkait sa akin ng mundo na marinig mula sa mga taong pinagmulan ko. <em>Who would've thought that those words are the reason why I broke down at 10 p.m., because I'm longing for their love?  </em>Mga salitang hirap na hirap nilang sabihin sa anak nila, pero ang dali-dali pagdating sa mga taong 'di naman nila kaano-ano. I know some of you would think it sounds ang babaw ko, that I'm being unreasonable. <em>Well, yeah, because I would never understand how they can compliment and praise other people, but it feels like it's a sin when it comes to their own child.</em></p><p></p><p></p><p></p><blockquote><p><em>Baka gano'n talaga? Na mas madali nilang makita ang iba kaysa sa mga taong malapit sa kanila. At hindi mo rin puwedeng ipilit na makita ka nila kung sila mismo ayaw nilang ibukas sa'yo ang kanilang mga mata.</em></p></blockquote><p></p><p></p><p></p><p>Hindi ko alam kung kailan nagsimula, pero habang lumalaki ako, napansin kong tuluyan nang lumayo ang loob ko sa kanila, lalo na kay papa. Basta ang alam ko, hindi ako komportable kapag nasa paligid ko sila. Pakiramdam ko, hindi ako ligtas. Parang ang lakas lagi ng tensyon. Pakiramdam ko, laging may gulo. Pakiramdam na kahit ang tahimik ng buong silid, kahit wala nang ingay na naririnig at katahimikan na ang nagsisilbing tinig, hindi ka pa rin mapakali. Siguro nga dahil sanay na, dahil kinalakihan na, dahil araw-araw nang nangyayari, kaya kabisado na ng utak at katawan mo na pati katahimikan ay parang peligro pa rin.</p><p>They said <strong>home</strong> should make you <em>feel safe</em>, <em>welcome, protected</em>, and at <em>peace, </em>but instead, you <em>felt scared,</em> <em>nervous, uncomfortable,</em> and <em>suffocated.</em></p><p></p><p></p><p></p><p>Siguro kaya sa tuwing tinatanong ako ng mga kaibigan ko kung may balak ba akong mag-asawa in the future, wala akong maisagot. Hirap akong sumagot. Hindi dahil sa ayoko o wala akong plano, kundi dahil hanggang ngayon, patuloy ko pa ring inaaral ang mga dapat na nararanasan, nararamdaman, at kung paano ba namumuhay ang isang ordinaryong pamilya. Dahil ang pagkakaroon ng pamilya ay hindi lang tumutukoy sa pagpapakasal, pagkakaroon ng anak, pagsisilbi sa asawa, o para masabi mong, <em>"may</em> <em>pamilya ako."</em> Hindi rin ito dapat minamadali para patunayan sa mga kamag-anak na 'di ka napag-iiwanan o tatandang mag-isa, gaya na lang kung paano sila mag-isip. Na para bang laro-laro lang ang pakikipagrelasyon at pagbuo ng pamilya. Hindi nila iniisip na ilang libong kabataan na naman ang maaaring makaranas ng mabigat na pasaning 'di naman sila ang may gawa. Kaya siguro ganito na lang ako magsalita kapag usapang pamilya. Kasi alam at danas ko ang pakiramdam na dapat ay 'di ako pamilyar. Dahil doon, I learned how a family is supposed to look like. Because a family should be something you build&#8212;a solid foundation rooted in love, understanding, trust, and respect. Where everyone feels safe enough to be themselves. Kaya kapag nagkaroon ako ng pamilya, I want our home to feel like home&#8212;<em>a lovely home</em> where every corner feels like the <strong>safest</strong> place in the world. A home where everyone is excited to come home because they know they will be welcomed with warmth, understanding, and love.</p><p>Kaya kapag nagka asawa ako, I want my person to remember that we are each other's pahinga. 'Yung kapag may hindi pagkakaunawaan, mas pipiliin naming pag-usapan kaysa hayaan ang katahimikan ang manaig. Hindi sigawan, sumbatan, at bangayan ang bungad sa umaga, at walang mababasag na kagamitan dahil sa isang pagkakamali. 'Yung pareho naming pipiliing ayusin, unawain, at pag-usapan ang mga bagay imbes na pagtalunan. I don't want my person to feel guilty for asking if I'm okay, then feel hurt because I yell and choose to be angry. I want my home to be filled with gentleness, softness, and calm&#8212;not only on ordinary days, but most especially sa mga araw na hindi madali. Gusto ko ng tahanan na puno ng tawanan, kuwentuhan, at mga simpleng alaala na balang araw ay magiging mga bagay na gugustuhin naming balikan. <em>I want to build a home they can always return to, no matter how difficult the world outside may be.</em></p><p></p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://pennedbyella.substack.com/subscribe?utm_source=email&r=&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/pennedbyella.substack.com/subscribe?utm_source=email&amp;r="><span>Subscribe</span></a></p><p></p><p></p><p>Pero sa totoo lang, natatakot din ako.</p><p>Oo, natatakot akong maging katulad nila dahil alam ko ang pakiramdam ng isang anak na takot umuwi sa sarili niyang tahanan dahil sa walang humpay na sigawan. Ngunit alam kong hindi dapat ako matakot dahil hindi naging maganda ang naging karanasan at buhay ko. Kundi dapat ko itong gamitin bilang isang sandata upang tapusin ang sistemang magpapatuloy kung hindi ko ito wawakasan. Ang mga karanasan kong 'yon ang siyang humubog sa akin kung paano ako mag-isip at magdesisyon ngayon, ngunit hindi ko ito ipaparanas sa magiging pamilya ko dahil hindi ito kailangang ipasa sa iba para maintindihan nila ang aking pinagdaanan at kinalakihan.</p><p>Mahal na mahal ko ang pamilya ko. Pero kahit gaano ko sila kamahal, mas nananaig kung gaano sila <em>kasakit</em> mahalin. I know I cannot change it. I cannot rewrite it or choose different people. At kahit anong gawin ko, <em>"Magulang ko pa</em> <em>rin sila."</em> yeah, I know, at ni minsan ay hindi 'yan nawala sa isipan ko. Hindi ko rin isinasantabi ang lahat ng nagawa at isinakripisyo nila para sa akin. Habang buhay kong tatanawin na utang na loob sa kanila ang lahat ng hirap, pagod, pawis, at pagtitiis na ginawa nila para sa amin. Pero hindi ko maikakaila na masaya ako at I feel at peace whenever I'm not with them. Na mas gusto kong wala sa bahay. May kalayaan kapag wala sa bahay&#8212;malaya ako kapag malayo ako sa kanila. Isa sa mga pangako ko sa sarili ko na pinanghawakan ko sa napakahabang panahon ay: ang hindi maging katulad nila. <em>Ayokong maging katulad nila.</em></p><p></p><p></p><p></p><p>Alam ko, masakit at harsh pakinggan, but believe me, there are days when I feel so guilty thinking this way. There are days when I feel like I'm a horrible person for saying that in front of my friends. Because it sounds illegal, awful, and ungrateful. Pero hindi ibig sabihin na ayokong maging katulad nila ay kakalimutan ko na sila, tatalikuran, at bibitawan. Hindi gano'n. Walang gano'n. Because no matter what happens, they're still my family, my parents. I came from them; their blood runs through my veins. Sabi ko nga, kahit siguro anong gawin nila sa akin, kahit may isasakit pa ang lahat ng pinaranas nila, may isang bagay na laging matitira&#8212;ang pagmamahal ko sa kanila. Kahit maubos ang tiwala at pasensya ko sa kanila, alam kong hinding-hindi ako mawawalan ng pagmamahal sa kanila. Simply because that's what makes me, me. And maybe that's the thing I think is better&#8212;to be a better person. That's the only thing I know I have control over.</p><p></p><p></p><p>So if the time comes na magkaka-anak ako, I don't want my child wishing to be gone just because there are unresolved things they don't deserve to carry. I don't want my child to be scared just by hearing footsteps. Ayokong kailangan muna nilang siguraduhin kung anong timpla ng mga magulang nila bago sila lumabas ng kwarto. I would build a family where there's no need to be perfect. Bubuo ako ng pamilya na puwedeng magkamali at hindi kasalanan kapag hindi naging perpekto ang pagkilos. I don't want them to feel that even silence feels like a punishment. I don't want them to remember me as the type of parent who's always yelling and grumpy. I want them to remember me as someone who first comes to their mind when they need someone to lean on&#8212;when they're scared, when they're having a hard time, when they're tired. Then I'll come saving, comforting, and pulling them closer instead of making them feel dramatic, like a burden, or too emotional.</p><p>Gusto ko, pag-uwi ng mga anak ko, maiinit na yakap, a kiss that reminds them that they're loved, at malalaking ngiti ang ibubungad nila sa akin&#8212;hindi takot, kaba, at pagkailang. I want them to feel comfortable, secure, and at peace. Ayokong isipin ng mga anak ko na bawal maging mahina, umiyak, at humingi ng tulong kapag nahihirapan na. I don't want them to feel like they're not allowed to feel tired just because I'm more tired. I don't want my child to choose to stay in their bedroom all day because they feel safer there rather than roaming around the house. Gusto ko bumuo ng tahanang napapakinggan ang damdamin at hinaing ng bawat isa. 'Yung tahanang hindi titiisin ng magiging anak ko ang gutom just because they feel guilty for doing nothing. </p><p>I don't want my child to hesitate every time they need something for school, instead of trying to deprive themselves. Bubuo ako ng tahanang busog sa pagmamahal, alaga, aruga, at masasayang alaala. Hindi kailangang maging perpekto, pero masasandalan at unang kakapitan sa unos at kahirapan. I want them to feel that they're still worthy of love even after making a mistake. </p><p>Siguro nga, mababaw lang ng mga gusto ko para sa isang pamilya, pero para sa isang batang maraming tiniis at naranasan, para sa akin, hindi lang ito simpleng bagay.</p><p></p><p></p><p></p><p>Siguro nga hindi ko na mababago ang pamilyang pinanggalingan ko.</p><p>Siguro rin, hindi ko ito kailangang baguhin upang maayos ako.</p><p>Ngunit alam kong may magagawa akong pagbabago sa hinaharap.</p><p>Kaya tatapusin ko ang mapait na karanasan, at baka sa pagwawakas ko nito magsimula ang <em>paghilom</em> ko.</p><p></p><p></p><p></p><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:null,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Thank you for giving your time to support my work, @pennedbyella! I hope you enjoyed reading.
For new updates and new posts, subscribe for free. &#8226;&#7447;&#8226;</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Libreng mangarap, pero hindi ang pangarap ko.]]></title><description><![CDATA[Ang dali mangarap at pumili ng pangarap, ngunit hindi madali ang pag-abot nito.]]></description><link>https://pennedbyella.substack.com/p/libreng-mangarap-pero-hindi-ang-pangarap</link><guid isPermaLink="false">https://pennedbyella.substack.com/p/libreng-mangarap-pero-hindi-ang-pangarap</guid><dc:creator><![CDATA[raeella]]></dc:creator><pubDate>Wed, 19 Aug 2026 08:09:55 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>                             </p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg" width="1025" height="577" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/cf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:577,&quot;width&quot;:1025,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:252955,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!nQvx!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcf7822ea-c1f1-4cfa-b665-4a9311f0f88c_1025x577.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>                                 <em>[ photo from pinterest ]</em></p><p></p><p>Growing up, akala ko kapag may gusto kang kurso, libre lamang ito.</p><p>Akala ko malaya kang makapipili kahit anong gusto mo.</p><p>Akala ko may kalayaan sa pagpili ng pangarap.</p><p>    <em>Akala ko lang pala...</em></p><p></p><p></p><blockquote><p><em>Dahil tila sadyang mapaglaro ang mundo nang mapagtanto kong mahal din pala ang mangarap.</em></p></blockquote><p></p><p></p><p></p><p>Oo, libre nga naman talagang mangarap.</p><p>Walang bayad, walang hinihinging kapalit.</p><p>Sabi nga ng karamihan, <em>&#8220;Taasan mo lang ang pangarap mo.</em><strong>&#8221;</strong></p><p>Pero ang totoo, walang libre. Lahat mahal&#8212;<strong>lahat nagmamahal.</strong></p><p></p><p></p><p>Pati ang pangarap?</p><blockquote><p>    <em><strong>Lalo na ang pangarap.</strong></em></p></blockquote><p></p><p></p><p></p><p>When I was a kid, I <em><strong>used</strong></em> to know what my dream was.</p><p></p><p>I used to know what I liked.</p><p>I used to have a list.</p><p>I used to have a plan.</p><p>I used to know what I wanted.</p><p>I used to be <strong>so sure.</strong></p><p></p><p></p><p></p><p>Sa ilang pangarap na mayroon ako noon, hindi ako makapili kung anong landas ang tatahakin ko. </p><p>Funny how I thought I had so many options back then. </p><p>I was nine or ten years old at that time.</p><p>Full of dreams, fantasies, possibilities, and choices. </p><p>Ni hindi ko inisip kung lahat ba &#8217;yon ay possible at mangyayari.</p><p><em>Crazy, right?</em></p><p></p><p></p><p>Dumating na rin sa puntong pati pangarap ng iba para sa akin, isinama ko na. Kahit taliwas sa kung ano talaga ang gusto ko. Pakiramdam ko kasi noon, mas maraming choices, mas masaya. Naalala ko pa noon, dahil libangan kong manood lagi ng TV, gusto ko ring maging artista. <em>(Hahahahahaha, fantasy siya, oh)</em> Lalo na sa mga TV commercial gaya ng Nesfruta, Bonakid, Colgate, at iba pa. Gusto ko ring matutong kumanta noon dahil sa kakapanood ko ng The Voice Kids, o kaya naman mapasama sa Goin&#8217; Bulilit. <em>(wow, bibo yarn?)</em></p><p></p><p></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://pennedbyella.substack.com/subscribe?utm_source=email&amp;r=&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/pennedbyella.substack.com/subscribe?utm_source=email&amp;r="><span>Subscribe</span></a></p><p></p><p>I used to say these words out loud before...</p><p></p><p><em>&#8220;Gusto kong maging flight attendant.&#8221;</em></p><p><em>&#8220;Gusto kong maging doctor.&#8221;</em></p><p><em>&#8220;Gusto kong maging chef.&#8221;</em></p><p><em>&#8220;Gusto kong maging teacher.&#8221;</em></p><p></p><p></p><p>Nakakatawa lang, kasi kung makakausap ako ng batang ako at itatanong niya saakin kung alin sa apat ang nanatiling pangarap ko? wala sa apat na nabanggit ang lalabas na sagot mula saaking bibig. From being a kid, to being a teen, and now being a young adult, I realized that none of those were really my passion. Dahil hindi ko naman pala talaga gustong maging flight attendant&#8212;ang mahal kasi at magastos. Hindi ko rin gustong maging doctor. Ang hirap, at hindi ko passion. Hindi ko rin pala pangarap maging chef. Bukod sa wala akong skills, hindi rin naman ako marunong magluto. <em>(Ewan ko ba sa batang ako, patawa ka, beh)</em></p><p>At ang panghuli, teacher&#8212;ang pangarap sa akin ni Mama. Hindi ko talaga siya gusto, pero dahil gusto &#8217;yan para sa akin ni Mama, kaya ginusto ko na rin.</p><p></p><p>Pero pagtungtong ko sa tamang edad, nagbago ang lahat.</p><p>Wala sa mga nabanggit ang gusto kong maging.</p><p>Tila masyado akong nilinlang ng pagkabata ko.</p><p>Masyado kong sineryoso at isinabuhay ang mga fantasy na dapat hanggang fantasy lang.</p><p>Sa mga pangarap na naririnig ko sa iba at sa mga pangarap na hinahangad nila para sa akin, <em>hindi ko pala mga pangarap ang mga &#8217;yon<strong>&#8212;pangarap nila.</strong></em></p><p></p><p></p><p>I was in Grade 10 when I realized what I really wanted to pursue. Pero huli na ang lahat para mamuhay pa sa fantasy ko. Para aliwin ang sarili na makukuha ko ito. Napagtanto ko nga kung ano talaga ang gusto ko, ngunit napagtanto ko rin na &#8217;di ko afford ito. Kahit gustong-gusto ko, kahit mahal ko ang pangarap ko, hindi puwede.</p><p></p><p></p><blockquote><p>       <em>Dahil mahal ang pangarap ko.</em></p></blockquote><p></p><p></p><p></p><p>Nasagot nga ang tanong na bumagabag sa akin ng maraming taon.</p><p></p><p>Tanong na matagal kong &#8217;di masagot-sagot sa sarili ko.</p><p></p><p>Pero agad ding napundi ang saya at agad napalitan ng lungkot ang pag-asa.</p><p></p><p>Parang panandaliang liwanag sa napakadilim na silid.</p><p></p><p>Sa isang iglap, muli itong nawala at iniwan kang nakatayo sa gitna ng dilim.</p><p></p><p></p><blockquote><h4><em><strong>    It hurts when you really know what you want to choose, but you also know what you need to choose.</strong></em></h4></blockquote><p></p><p></p><p></p><p>Sabi nila, libre lang mangarap, ngunit hindi nila sinabing hindi libre ang pangarap.</p><p></p><p>Kasi kung totoong libre ang mangarap, <em><strong>bakit ang mahal ng pangarap ko?</strong></em></p><p></p><p>Siguro nga, hindi para sa lahat ang katagang iyon.</p><p></p><p>Para lamang iyon sa mga taong may pribilehiyo sa buhay.</p><p></p><p>Dahil kapag may pribilehiyo ka, maaari kang pumili. May choices ka at puwede kang mangarap nang malaya.</p><p></p><p></p><p></p><p>Siguro nga, tama sila.</p><p></p><p>May mga bagay na kailangan mo munang bitawan at isakripisyo para sa mga bagay na mas kailangan at mas praktikal.</p><p>Gaya na lamang ng mga pangarap.</p><p>Pangarap na kailangan munang ipagpaliban at isantabi.</p><p>Hindi lang para sa mga bagay na praktikal, kundi dahil sa kakapusan at kakulangan sa pananalapi.</p><p></p><p></p><p>Siguro nga, sa ngayon, ang mga pangarap ko&#8217;y mananatili munang pangarap lamang.</p><p>Mananatili munang drawing na walang kulay.</p><p>Gaya ng bahay na walang bubong at pintuan.</p><p>Siguro hindi pa ito ang tamang panahon upang kulayan, lagyan ng bubong, at lagyan ng pintuan ang aking pangarap.</p><p>Kaya sa ngayon, patuloy ko muna itong mamahalin mula sa malayo, <em>dahil mahal pa.</em></p><p></p><p></p><p></p><p>Hindi man ngayon at hindi rin bukas. Pero malay natin, balang araw, pagbigyan na tayo ng panahon na abutin ka.</p><p></p><blockquote><p>   <em><strong>&#8212; Minamahal kong sikolohiya.</strong></em></p></blockquote><p></p><p></p><blockquote><p>   Nawa&#8217;y sa ibang dimensyon, ako naman ang makalaya at mapalaya ng Sikolohiyang malaya.</p></blockquote><p></p><p></p><h4>This is dedicated to those who were unable to pursue their passions for various reasons and instead chose to pursue something more practical and more favorable to their parents. Hugs to all my peeps out there! I just want to say that even we cannot fulfill what our hearts yearn for right now, malay natin? maybe someday, we will be given the chance to pursue them. Maybe for now, we are meant for something else&#8212; something we need to experience before we can finally have what our hearts have always wished for.</h4><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:null,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em><strong>Para sa mga sikolohistang Pilipino, salamat sa pagpili at pagtupad ng pangarap ko. Mabuhay ang sikolohiyang Pilipino. Mabuhay ang sikolohiyang malaya at mapagpalaya!!</strong></em></p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p><div class="captioned-button-wrap" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://pennedbyella.substack.com/p/libreng-mangarap-pero-hindi-ang-pangarap?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Share&quot;}" data-component-name="CaptionedButtonToDOM"><div class="preamble"><p class="cta-caption"><em>Thank you for giving your time to support my work, @pennedbyella! I hope you enjoyed reading. For new updates and new posts, subscribe for free. &#8226;&#7447;&#8226;</em></p></div><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://pennedbyella.substack.com/p/libreng-mangarap-pero-hindi-ang-pangarap?utm_source=substack&utm_medium=email&utm_content=share&action=share&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Share&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="/__u/pennedbyella.substack.com/p/libreng-mangarap-pero-hindi-ang-pangarap?utm_source=substack&amp;utm_medium=email&amp;utm_content=share&amp;action=share"><span>Share</span></a></p></div><p></p><h4></h4><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Hindi ako maramot, nasanay lang ako sa kakarampot.]]></title><description><![CDATA[kapag kinalakihan mong tipirin ang sarili mo, hirap kang tumanggap ng sobra.]]></description><link>https://pennedbyella.substack.com/p/hindi-ako-maramot-nasanay-lang-ako</link><guid isPermaLink="false">https://pennedbyella.substack.com/p/hindi-ako-maramot-nasanay-lang-ako</guid><dc:creator><![CDATA[raeella]]></dc:creator><pubDate>Mon, 17 Aug 2026 09:34:00 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg" width="720" height="521" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:521,&quot;width&quot;:720,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:302195,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!DlZ0!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd2e762ec-b4d4-45bf-a12d-56a95a4196b4_720x521.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em><strong>&#8220;I am the way I am because I know how guilty it feels asking for what you wanted as a child.&#8221;</strong></em></p><p></p><p><em><strong> </strong></em>Lumaki akong natutong makuntento sa kaunti.</p><p>Mula pagkabata, mulat na ako sa ideyang magtipid. </p><p>Tinuruan akong tipirin ang sarili ko. </p><p>Nasanay ako sa kung ano lang ang meron at huwag maghanap ng wala. </p><p>Tinuruan akong unahin ang mas kailangang bilhin kaysa sa mga bagay na pansarili. </p><p>Mula pagkabata, alam ko ang halaga ng bawat sentimo ng salapi.</p><p> Kaya batid ko kung paano ito gastusin sa mga bagay na dapat unahin.</p><p></p><p></p><p>Hindi ko namalayan na hanggang ngayon, ganoon pa rin ako pagdating sa sarili ko.</p><p></p><p>Hindi kami mayaman. </p><p>Kung kaya't hanggang ngayon, bawat bagay na bibilhin ko ay kailangan ko munang pag-isipang mabuti bago ko bilhin. Iisipin ko muna kung kailangan ko ba talaga o sadyang nahikayat lang ako ng nagtitinda. </p><p>Titingnan ko muna ang perang naipon ko kung sasapat ba o kulang. </p><p>Kukuwentahin ko muna ang baon ko sa makalawa kung makakaipon ba ako ulit, nang sa ganoon ay may pamalit ako sa ipon ko. </p><p>Lagi rin akong nagtatabi ng kaunting salapi kung sakaling may gastusin sa eskuwela dahil hindi ko maatim ang manghingi ng karagdagang pera.</p><p></p><p>Lumaki akong hindi nasanay manghingi sa mga bagay na dapat namang ibigay sa anak ng mga magulang. </p><p>Hihintayin ko na lamang na sila'y may iabot kaysa magpilit. </p><p>Sa eskuwela man o pansariling gamit, ganoon ako. </p><p>Kahit sa pagkain, hindi ako kumukuha ng sobra dahil iniisip kong bawat piraso nito'y nakalaan sa iba.</p><p></p><p>Ganoon din sa ibang tao.</p><p> Hindi ko nakasanayan na manghingi o magsabi ng aking gusto. </p><p>Kaya siguro madalas akong tumanggi sa libre. </p><p>Madalas ayoko, at pakiramdam ko kailangan ko itong ibalik sa kanila, lalo na kapag alam kong sobra.</p><p> Hindi ako sanay na tinatanong kung ano ang gusto ko, kung gutom na ba ako, o baka may gusto akong ipaluto.</p><p></p><p>Ayokong magdesisyon kung maaari, lalo na kung hindi ko pera ang panggastos. </p><p>Dahil tinuruan din ako na makiramdam at huwag maging gahaman kung hindi naman akin.</p><p></p><p>Hindi rin ako sanay mabigyan ng regalo. Pakiramdam ko kasi, sobra-sobra iyon para sa akin. </p><p>Mulat kasi ako na kung nais kong mabigyan, kailangan ko itong pagtrabahuhan, o kaya nama'y kailangan ko munang maging magaling, kapaki-pakinabang, o maipagmalaki bago humingi ng mga bagay na higit pa. </p><p><em>      Dapat higit pa ang mailapag ko kaysa sa hinihingi ko.</em></p><p></p><blockquote><p><em>Minsan, iniisip ko, bakit parang kasalanang humingi sa mga bagay na dapat binibigay? </em></p></blockquote><blockquote><p><em>Bakit parang nakakahiya na sabihin ang mga pangangailangan?</em></p></blockquote><p></p><p>Kahit na ngayong nasa tamang edad na ako, lagi ko pa ring inaalala at inuuna ang mga mas kailangan kaysa sa gusto. </p><p>Lagi ko pa ring tinitingnan ang presyo ng bawat bagay na bibilhin ko. </p><p>Lagi ko pa ring pinipili ang pinakamura, sa pagkain man, damit, o kasangkapan. </p><p>Hindi ko kayang bilhin ang isang bagay kung walang bawas o discount.</p><p></p><p>Madalas, hindi ko sinasabi kung may kailangang bayaran sa eskuwela dahil mas pipiliin ko na lang bayaran iyon gamit ang ipon kaysa manghingi. </p><p>Nagiguilty kasi ako sa tuwing idinadaing ko ang mga pangangailangan ko, lalo na't batid kong kalkulado rin nila ang bawat sentimong nakatabi para sa iba't ibang bayarin.</p><p></p><p><em>   At itong nakalakihan kong ito ang dadalhin ko sa pagtanda.</em></p><p></p><p>Hindi dahil ito ang nakasanayan ko, kundi dahil dito natutunan kong paghirapan at pahalagahan ang bawat bagay na mayroon ako.</p><p></p><p>Pero napapaisip pa rin ako.</p><blockquote><p><em>Kailangan ba talagang sanayin ang sarili na magtipid upang makuntento? </em></p></blockquote><blockquote><p><em>O sadyang sinanay lang din ako sa sitwasyong nakasanayan nila?</em></p></blockquote><p></p><p>Hindi pagtitipid sa pera ang pinakamalaking kalaban mo rito, kundi ang paniniwalang nakasanayan mong kailangan mong tipirin, sanayin, bawasan, at pagkasyahin sa sarili mo ang bawat sentimo upang sila'y 'di mangamba.</p><p></p><p>Napagtanto ko na hindi ang pagtitipid ng pera ang lunas upang makuntento, kundi ang matutunan ang tamang paglalaan nito at disiplina sa sarili.</p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Echoes of Darkness]]></title><description><![CDATA[naririnig ko pa rin ang mga boses nila.]]></description><link>https://pennedbyella.substack.com/p/echoes-of-darkness</link><guid isPermaLink="false">https://pennedbyella.substack.com/p/echoes-of-darkness</guid><dc:creator><![CDATA[raeella]]></dc:creator><pubDate>Sun, 16 Aug 2026 02:34:29 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_webp, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg" width="640" height="482" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:482,&quot;width&quot;:640,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:103615,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="/__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_424, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 424w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_848, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 848w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1272, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 1272w, /__u/substackcdn.com/image/fetch/$s_!FkBw!, /__u/pennedbyella.substack.com/w_1456, /__u/pennedbyella.substack.com/c_limit, /__u/pennedbyella.substack.com/f_auto, /__u/pennedbyella.substack.com/q_auto:good, /__u/pennedbyella.substack.com/fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F32f7216c-58f6-4dfd-9780-0349b722068d_640x482.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>                              <em>[</em> <em>photo from pinterest ]</em></p><p></p><p>The lamp looks weird, but I feel like this happened before&#8212;it really does. </p><p>The shadows arounud it seem familiar.</p><p> The air that lingered in my skin feels <s>suffocating</s> as I breathe harder. </p><p>My chest <strong>tightens</strong>, and the silence makes everything even more unsettling.</p><p>The feeling of someone is chasing me whenever I go, that even hiding feels <em>unsafe</em>.</p><p>Funny how I believed I was getting better but it's truly not.</p><p>I still feel like her, the little girl in me who stayed quiet, I still carry her fear, her loneliness.</p><p>Scary because when it hit me again, I don't wanna be found nor seen by anyone.</p><p>Loud voices, slammed door, shattered pieces, <s>nonstop</s> argument&#8212; the sounds and memories i grew up with.</p><p>I feel like I need to isolate, hide myself, and be quiet until no one is shouting.</p><p>I feel them again&#8212;the haunting voices of memories I tried to bury in silence. </p><p>They return like shadows that refuse the light.</p><p> I dread being pulled back into that painfully corner I onced fought my way out.</p><p></p>]]></content:encoded></item></channel></rss>