1) Dante

Bence bu evrensel bir kabul. Dante çok iyi bir entelektüeldi ve günümüzün hayran kurgu dünyasına adepte olabilir miydi bilemiyorum ama bence yaratıcı şeyler çıkarırdı. 1000 sayfalık bir hayran kurgu beklerdim.

2) Platon

Felsefe tarihçileri beni öldürmez umarım. Platon dönemimizde olsaydı kurguya yönelme ihtimali çok fazla bence. Ayrıca Ao3te illa bir arşiv yazısı olurdu.

3) Homeros

Homeros kesinlikle nefret ettiği karakterleri kurguda öldüren bir yazar olurdu. Marvel fanfic beklerdim ondan.

4) Büyük İskender

Günümüzde yaşasaydı büyük bir fanboy olurdu. Fanboyun atası Büyük İskenderdir. Achilles ve Patroclus'a fanfic yazardı.

5) Jane Austen

Düşmandan aşka dinamiğini her yazdığı hayran kurguda kullanırdı. Ayrıca sevdiği karakterleri farklı evrenlerde yaratırdı.

Yazdıkça Ao3 okuma istediği geldi.

1) Agamemnon

Bu listenin başını hak ettiği için onu tebrik ediyorum. Mitolojide en nefret edilen erkek karakterin başıdır. Kendi hırsı ve kibri nedeni ile kendi kızını bile kurban edebilecek konumdadır.

2) Achilles

Zaten açıklama gerek yok. Achilles aşırı biçimde patlamaya hazır bir insan (yarı hayvan yarı tanrı desek daha doğru).

3) Azize Olga

Eşi İgor'u öldüren Drevlians kabilesinden aldığı intikam tam olarak bu maddenin insanı olduğunu gösteriyor. Ayrıca bunları o kadar stratejik yaptıki aziz olarak başa geçmeyi başardı.

4) Medea

Kendisi Krike'nin soyundan bir cadıdır. Sırf eşinden intikam almak için kendi çocuklarını öldürmüştür. Tiyatrosunu okumanızı öneririm.

4) Erlik Han

(Eski Türkçe: 𐰼𐰚𐰠𐰏), Türk ve Altay mitolojisinde kötülük, yeraltı ve yıkım tanrısıdır. Günümüzde "kötü cin" olarak kullanılan bir tür cin olmasına rağmen kötülüğü simgeleyen bir tanrı ruhudur. Türk mitolojisini eklemeden olmazdı.

Listeyi daha uzun yapardım fakat substackte düzenlerken zorlanıyorum. Part iki yapacağım.

2003’te Plymouth Üniversitesi’ndeki Psikoloji Okulu tarafından yapılan bir araştırma, hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde, Japon balığının en az üç aylık bir hafızaya sahip olduğunu ve değişik şekilleri, renkleri ve sesleri ayırt edebildiğini gösterdi.

2) Kutup ayıları solak değildir.

Birçoğuda diş macunu sever.

3) Maddenin üç değil, on beş tane hali vardır. Hatta bu artmakta olan maddeler diyebiliriz.

4) Dünya'nın en yaygın olarak bulunan madde: Perovskit.

Perovskit; magnezyum, silikon ve oksijenden oluşan bir mineraldir. Perovskit, gezegenimizin toplam kütlesinin yarısını oluşturuyor. Dünya’nın katmanlarından manto, büyük ölçüde bu maddeden oluşur; ya da bilimciler öyle tahmin etmektedirler: Şu ana kadar hiç kimse bu bölgeden bir numune alıp bu tahmini kanıtlamamıştır.

5) Kırkayağın, kırk ayağı yoktur.

6) Evren resmi olarak bej rengindedir.

7) Develer aslında Kuzey Amerikan kökenli canlılardır.

8) Hâlâ buzul çağın içerisindeyiz.

9) Kara tahtaya tebeşirle değil, alçıtaşı ile yazarız.

10) Yıllanlar müziğe değil, fülüdün görüntüsüne karşı cezbedilirler.

Bugünlük bu kadar…

Ana nedeni devletler arası olan doğru bilginin güç oluşu. Eğer daha önceden çıkacak savaşları, terörleri bilirseniz kendi ekonomik çıkarınızı koruyabilirsiniz. Bu durum dolaylı olarak bize devletler arası güçlerin ne kadar önemli bilgi kaynakları olduğunu gösteriyor. Peki bireyler arasında yer alan bilgisel güç?

Bilgi dediğimiz kavram kendi başına güç değildir. Şu an birçok bilgiyi internet aracılığıyla bulabiliyoruz. Fakat unuttuğumuz şey internetin bilgi konusunda cahilliği. Bir bilgiyi kitaptan öğrenmek ve internetten öğrenmek arasınsa dağlar kadar fark olduğunu söyleyebiliriz. Belki, kitap yanlış fakat kitaptaki bilgiyi hemen geçmeyebiliriz. Kitap düşünmeye alan tanır fakat internet kaydırmak üzerine kuruludur.

Bunu bildiğimize göre nasıl bilgileri beynimizde tutacağız?

Ben neredeyse çocukluğumdan beri kitaplara aşık bir çocuk olarak büyüdüm. Bunun sonucunda ise çocukluğumda yer alan kitapların konularını bile hatırlayabiliyorum. Bunun nedeni o kitapta yer alan bilgilerin benim kişilik oluşumuma etki etmesi.

Bilgileri aklımda tutarken hep bir bağlama koyduğum için aklımda kalıyor. O kitap aklımda olmasa bile başka kitaplarla bağlantı kurduğum için o bilgiler aklımda kalabiliyor. Beynimiz bilgisayar gibi çalışmaz. Şok olacağın veya saçma şeyler aklında kalır.

Yine kendimden örnek vermem gerekirse queer tarihte yer alan dedikodular herhangi kronolojik bir zamandan daha çok aklımda kalır. Bu durumda ikisini birbirine bağlayıp kurgularım. Hatta böyle yapıp kendi kendime anlattığım çok oldu. Bu hesapta yer alan birçok yazı böyle ortaya çıktı diyebilirim.

Buna psikolojide Anlamsal Kodlama denir.

Anlamsal kodlamanın etkinliği, birden fazla geri çağırma yolu oluşturmasından kaynaklanır. Bilgiyi semantik olarak işlediğimizde, ilgili kavramları, ön bilgileri ve kişisel çağrışımları etkinleştiririz.

Ben bu yöntemi bir yerden okuyarak değil, sezgisel olarak fark ettim. Beynimiz tembel bir anlamlandırma makinesidir. Eğer anlamlandırırsanız bu anlamlandırma sürekli karşınıza çıkar. Hayatta yer alan eylemlerle bağ kurmaya başlarsınız. Bu anlamlandırma dolaylı olarak çok yönlü olmanızıda sağlar. Anlamlandırırken tek bir şeye değil, birçok şeye bağlayarak oluştururuz.

4N 1K olan sorular mı? 4 benim peşimi hiç bırakmıyor. Kapımın asma kilitinde aslıyor. Yastığıma başımı koyduğumda 1 rakamı ile yatıyorum; o da beni yalnız bırakmaz benimle kalkıyor, benimle başını yatığa koyuyor. Gece bana sorular soruyor.

Neden bir değilde ikisin? Neden o birinci, neden iki bile değilsin? SADECE 4

Geçen okumuştum bir kitapta a hayır bir tiktok videosunda sonuçta kimse artık okumaz demi kimsenin vakti zamanı bana ait değil o video sadece ama sadece beni kandırmak için kurulmuş sistemsel bir sorun mu yoksa sistem beni kendi içine çekip yutuyor aynı yutuluşta olan kişi bana çık burdan diyor çıkabilenler sadece o karadeliğin üst kısmında oturanlar oluyor bana inci boncuk diziyorlar al bunu diye uzatıyorlar ama ben uzanana kadar ben kara deliğin içinde ölmüş oluyorum ama aslında demek istediğim sistem eleştirinin sonucu olarak yok olmamız ve siyasetçiler bizi kullanıyor, aslında herkes bizi izliyor, verilerimiz yok oluyor, beni şu an kim izliyor? Ölüyormuyum?

SADECE 4 ÖLÜMÜ SİMGELİYORMUŞ!

Hatta Kore'de o yüzden kullanılmıyormuş. Takıntılarımız. İnsanlarımız. Çocuklarımız. Bence takıntıda tık- filinden geliyor. A hayır yanlış mışşş kesin netlerim düşecek! Annem ağlar, babam ballar, kardeşim yağlar. Hepsi netlerime bakar. En net en okunabilir benim diye BAĞIRIRIM! EN BÜYÜK KÖLE BENİM ALTIN BENİM ZİNCİRİM KİM DEMİŞTİ BUNU OSCAR W. DEMİ?

Gözlerim duyar, kulaklarım görür, dil duyar neden hepsinin bir görevi var. Bütün kitaplarının yazarları var. Benim yazımın yönetmeni var.

Cast: tık -4 1 düşünceler

Director: Phoibos

Writers / Screenplay: Beyin

Producers: Eller

Director of Photography: René Magritte

Thanks: Oscar Wilde, Kore kültürü

Legal Notice: Bu yazı gemini yapay zekasına gösterilmiştir. Veriler üç günlüğüne şirket tarafından yutulmuştur. İşiniz elinizden alınırsa beni suçlamayınız. Çekim sırasında hiçbir düşünceye zarar verilmemiştir. Verileriniz çoktan kara delik yutulmuştur. Hiçbir sistemsel eleştiri yoktur. İş kaybı olsun istemem.

1)Sappho'nun sevgililerinden biri olmak

Bunu özellikle çok isterdim. Sappho bana ayrı şekilde samimi gelen bir kadın. Antik Yunan'da kesin yaşmak istediğim yer Lesbos (Midilli) adası olacaktır. Sebebi ise

2) Lou Salome olmak/ Nietzsche, Lou ve Paul üçlüsünün arasına girmek

Lou Salome olmak ister miydim? Pek değil. Fakat o üçlünün arasına girmek isterdim. Lou ile erkekleri dışlayıp konuşurduk. Kesinlikle hayran olduğum bir kadın. (Birazcık bağlanma sorunları olsada)

3) Osmanlı'nın 19. Yüzyılda bir diplomatın kızı olmak

Eğer böyle biri olsaydım kesinlikle Ahmet Mitat Efendi'nin dergisinde kendi yazılarımı çıkarmak isterdim. Sevdiğim çoğu yazara uzun uzun kitapları hakkında olan inceleme mektupları yazardım.

4) Cumhuriyet'in kuruluş dönemlerinde kadın milletvekilerinden biri olmak

3 madde ile bağlantılı. Eğer diplomat kızı olup kendimi geliştirseydim, belki olabilirdim. Özellikle kadın hakları üzerine ve eğitim reformlarına çalışırdım.

5) Orta Asya'nın Altın Çağı’nda kadın bir hikâye anlatıcısı olmak

Bu özellikle orta-üst sınıftan nesiller arası bir aktarıcı olmamı sağlardı. İnsanlar beni tanımaz fakat beni kendi anlattıkları ile anardı. Bu benim gözümde aşırı romantik bir şey.

6) Garip Akımı'nın içinde olan bir şair olmak

O “Muhteşem Üçlü” olarak tanıdığımız; Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat arasında olmak isterdim.

7) Oscar Wilde'nin en yakın arkadaşı olmak

Zaten insanların Oscar Wilde'ye olan sevgimi bildiklerini düşünüyorum. Onunla sabahlara kadar estesizm hakkında tartışmak isterdim.

8) Dionysos rahibi olmak - Mainad

Dionysos'un yeri bende ayrı. Onun rahibi olmak beni çok mutlu ederdi. Toplum tarafından hem korkulan hem sayı duyulan biri olurdum muhtemelen.

9)Abbasiler Döneminde şair olmak

İslamın Altın Çağ'ı görmek isterdim. Ebu Nuvas ile konuşmadan reenkarnasyon yaşamayalım.

10) Ağaç olmak

Biraz garip madde farkındayım ama ağaç olup insanları incelemek benim için çok iyi bir deneyim olurdu.

Daha çok kafamda kurduklarım var. Bugünlük bu kadar.

Sayısalcılar neden zekidir?

Birkaç ay önce başlığı “İşlevin işlevsizliği” olan bir blog yazım vardı. Bu yazıda kısaca neden sayısal alanların daha çok tercih noktasına konulduğunu araçsal akıl kavramı ile harmanlayıp açıklamıştım. İsteyenler okuyabilir.

Öncelikle bir sayısal öğrencisi olarak şunu belirtmeliyim: hiçbir insanı alanından ve yeteneğinden dolayı küçümsenmemelidir. Sayısal alanı başarılı yapmak demek diğer alanları aşağı çekmez. Her alan birbirini besler konumdadır. Burda alacağım konu akademik olarak sözel değil; üniversite giriş sınavlarının neden basite alındığını olacak.

Sözel neden bir sınavda bu kadar basit? Bunun öncelikli nedeni sözel alanların sayısal gibi net bir çizgisi olmaması. Müfredatta göre doğru olan bir konu günlük hayatta akademide tartışma konusudur, hatta müfredat akademiye karşı geride kalır. Bu durumda sözel alanları sayısal gibi basite indirgemek için giriş seviyesine indirgenmek durumunda(!) kalır.

Bunu anlamak için paragraf sorularına bakmak yeterlidir. Metin içerisinde bir doğruyu sadece 5 şıkka indirgemek, sözel alanların esnekliğini yok eder. Temelde felsefe sayısal alanlardan yararlandığı ve sözelden yararlandığı soyutlama ile var olan bir alanken giriş sınavlarında aforizmaya hangi filozofun ne dediğine veya paragraf sorularına indirgenir. Bu birçok öğrenci için sıkıcı bir ders olur. Günlük hayatta kullanımları göremezler. Bu durum derinlik değil, hızlı şekilde ‘anlamaya' yönelir. Ezberlediğini kusmaya benzer kısaca.

(Taslakta olan yazımı atasım geldi. Daha derinden alabilirdim ama üşendim. Eğer temel ve sosyal bilimlerin ortak noktasını merak ediyorsanız ‘kaos teori'ne bakın.)

Kaos ve düzeni ne kadar zıt olarak kafamızda kodlasakta aslında iç içe geçmiş kavramlardır. Sınırların ve sınırsızlığın geçit yolu bu iki kavram üzerinden geçer. Evren temelde sınırsız olarak varsayarız fakat bu sınırsızlık yok olmaya mahkûmdur. Hatta bunun birçok yolu da vardır. Yani yokoluş , varoluşumuz gibi birçok sınırsız ihtimalin içinde sürüklenir.

Bu kadar belirsizlik arasında insanın tek istediği bunu yok etmektir. Belirsizlik, varoluşumuzu tehdit eden algıdır.

Peki, o çizgi nasıl oluştu?

Biri “Bir varlık geldi o çizgiyi yarattı.”

Bir diğeri “Kozmik bir patlama ile oluştu.”

Bir diğeri ise “Onlardan önce ne vardı?” diye sorar.

Belki de ortak nokta ise o çizgiyi ilk yapanın kim olacağını asla bilemeyeceğimizdir, hatta bulduk diyelim o kalemi nereden buldu? O sayfayı nasıl yarattı? O çizgi ne kadar büyüktü? Çizgiyi neden çizdi? Sonunda yine sorular çıkacak. Asıl anlam arayışımız budur: ‘merak’.

Camille, Katolik bir ailede dünyaya gelmiştir. Kendisinden 4 yaş küçük kardeşi Paul Claudel; Nobel Ödülü’ne 4 kez aday gösterilmiş bir şair ve aynı zaman da diplomattır. Paul'un yazdığı şiirlerin içinde Katolik aile imgesini görürüz.

Camille'in yaşadığı dönemde kadınların akademiye girmesi ancak bir ilham perisi olurlarsa kabul ediliyordu. Bu durum Camille'in potansiyelini yıldırmaya yetmedi ve kendi yeteneğiyle, öğrendikleri kadarıyla heykeller yapmaya başladı.

Bunun sonucunda Camille, arkadaşları ile ortaklaşa karar alıp bir resim atölyesi kurmaya başladılar. Burda hoca olarak Auguste Rodin geldi; Camille'nin hayatının kırılma noktası burda başladı.

Yapılan dersler sonucu Rodin Camille'nin yeteneğini fark ediyor. Bu fark ediş umut gibi görünsede Camille'nin sonunu getiriyor.

Rodin, Camille ile çıktığı dönemde bir ilişkisi olmasına rağmen Camille'nin kalbini çalmaya başarıyor. (Hatta bir dedikoduya göre Camille'nin gayrimeşru bir çocuğu oluyor. Sonra ortaklaşa bir karar ile aldırıyorlar.)

Bu ilişki Fransa medyasında görünürlük kazanıyordu. Fakat bir sorun vardı; Camille sadece bie gölge olarak kalmaya başlıyor. Heykelleri değil, ‘Rodin'in sevgilisi’ olması konuşuluyor. Buna sinirlenen Camille Rodin'den ayrıdı vr kollarını kendi sanatına sarmaladı. (Rodin hakkında daha fazla bilgi için Strane hasabının yazısına bakabilirsiniz.)

“Hayal gücümün, hislerimin ve yeniliğimin gelişmiş ruhumdan gelmesi, onlar için beklenmedik bir şey. Bu tür şeyler onlara uzak. Şaşkın kasaplar, kalın kafalılar aydınlığa sonsuza kadar kapalılar.”

Bu dönemden sonra Camille en büyük eserlerini ortaya atıyor. Vals, Coltho, Kayıp Tanrı, Geveze Kadınlar gibi birçok eserini üretiyor. Hatta Rodin'i geçiyordu. Fakat Camille eserlerinin ‘çalıntı’ olduğu iddalar çıkmaya başladı. Bu süreçte ciddi bir paronaya ve takip edilme korkusu geliştirdi. Camille'ye tek maddi ve manevi desteği olan babası da ölünce, Camille'nin yaşadığı psikolojik bozukluklar arttı.

Büyük bir sinir krizi geçirdi. Bu sinir krizi sonucunda bütün yatığı eserleri parçaladı. Annesinin ve kardeşinin onayı ile ruh hastanesine kaldırıldı. Şizofreni teşhisi sonrası doktorlar, yanında duygusal destek olacak bir akrabası olması gerektiğini söyleselerde; annesi kabul etmedi. Annesinin dindarlığı, kızına olan sevgisinin önüne geçmişti. Camille, ruh hastanesine sürgün edildi.

Kendi durumu en iyi kendisi açıklamıştı:

“Bir avuç toprağı yoğurmayı bile bilmeyenler. Duygusuz yavan insanlar. Bu benim ruhum en kutsal varlığım... Bunlar çalışma saatleri. Ruhumun yandığı saatler. Siz yiyip içerken, dalga geçerken, oburca tıkınırken, ben heykelimle yalnızdım.. Ve yavaş yavaş akan benim hayatımdı.. Bu toprağın derinliklerine kanımı akıtıyordum..”

İlk olarak sanat kavramından başlamamız gerekir. Günümüzde sanat, fazlasıyla endüstriyelleşmiş bir daldır. Bu endüstriyelleşmenin sonucunda ise tekelleşme, yüzeysellik ve taklitten ibaret bir sanat anlayışı gelişti. Bazı dijital platformlar bu olumsuz anlayışı daha da körükleyerek kitap satış sistemini tamamen değiştirdi.

Şunu açıkça belirteyim: Ben hayran kurgu (fanfiction) okumayı seven ve bu kurguları değerli bulan biriyim. Özellikle genç kesimin, var olan farklı evrenleri yeniden yorumlayarak dijital bir arşiv oluşturmasını çok doğru buluyorum. Bu süreç, gençlerin kendini tanıması ve yazarlık yolundaki amatörlüklerini geliştirmeleri için harika bir fırsattır. Fakat bu durum bir şirketin ticari çıkarına dönüştüğünde, asıl büyük sıkıntı orada başlıyor.

Wattpad kendi içinde kapalı bir ekosistem ve bu platform, belli başlı popüler klişeleri barındıran hikayeleri algoritmasıyla öne çıkarıp keşfete düşürüyor. Bu durum, gerçekten kaliteli olan eserlerin göz ardı edilmesine yol açıyor. Hatta Wattpad kategorilerindeki etiketlerin tek amacı keşfete düşmek haline gelmiş durumda; etiketler artık kitabın içeriğini yansıtmıyor. Öyle ki şiir kategorisinde birinci olan kitap, bir şiir kitabı bile değil.

Toplumda ve okurlar arasında sıkça eleştirilen bazı durumları ben de masaya yatırmak istiyorum:

Cinsellik ve Argo Kullanımı

Özellikle belirtmek gerekir ki edebiyatta tarih boyunca cinsellik ve argo hep var olmuştur; Binbir Gece Masalları, yeraltı edebiyatı veya gotik edebiyat bunun en net örnekleridir. Birçok aile, Wattpad’in çocuklara sunduğu bu kontrolsüz cinsellik ve argo içeriklerinden şikayet ediyor. Birinci olarak, bu durum sadece dijital platformlara özgü değildir; birçok klasik kitapta da çocuklar için uygun olmayan karanlık temalar mevcuttur. Wattpad’e kıyasla daha kontrol edilebilir görünse de aileler, sırf sayfa sayısı kısa diye her klasik kitabı çocuklarına okutmamalıdır.

Peki, Wattpad gibi bir platformda cinselliğin bu denli rahat yazılması uygun karşılanabilir mi? Bu sorgulanabilir bir durumdur. Cinselliği yazan kişi eğer cinsel eğitime sahip değilse veya bu konuda yazabilecek olgunlukta değilse, evet, bu bir sıkıntıdır. Bir yandan platformda yazan çoğunluğun 12-20 yaş arası gençlerden oluştuğunu düşünürsek, bu içeriklerin bu yaş grubu tarafından üretilmesi çok makul görünmüyor. Benim açımdan bir kitapta cinsellik olması normaldir; fakat o cinselliğin edebi olarak nasıl yazıldığı ve okuyucuyu psikolojik olarak nasıl etkileyeceği önemlidir.

Ayrıca hayran kurgularda etik olarak tartışılması gereken bir diğer konu da hâlâ yaşayan, gerçek bir birey üzerinden cinsel ve kişisel ögeler barındıran hikayeler yazılmasıdır. Bunu ben de son derece sıkıntılı buluyorum. Sonuçta karşımızda yaşayan ve bu yazılanları görebilecek gerçek bir insan var; dolayısıyla bu durum benim gözümde etik sınırları aşıyor.

Karakter tutarlılığı açısından metinlerde argo kullanılabilir; ancak bunun edebi bir derinlikten uzak, sadece dikkat çekmek amacıyla kaba bir dille yapılması büyük bir nitelik sorunudur.

Dil Bilgisi ve Yazım Kuralları

Dil bilgisi ve yazım kuralları konusunda, basılan kitaplarda editörlerin imzası yer alsa bile nihayetinde hep dil bilgisi ve yazım yanlışlarıyla karşılaşılıyor. Bunun temel nedeni basittir: Yayınevleri. Yayınevleri, popüler olanı daha hızlı piyasaya sürüp kazanç elde etmek için editörlere o kadar büyük bir zaman baskısı uyguluyor ki, editörler metindeki hataları ayıklamakta bile zorlanıyorlar. Yayıncılık sektörünün yarattığı bu ticari piyasa koşullarının bir sonucu olarak, günümüz edebiyatı niteliksel açıdan büyük sıkıntılar yaşıyor. Edebiyatın temeli, zihinde yer alan olay akışını kağıda doğru ve kusursuz bir biçimde aktarabilmektir; seri üretim bu temeli sarsıyor.

Tekelleşme ve Klişeler

Wattpad’in bence en büyük sıkıntısı, keşfete hep benzer şeylerin düşmesi ve bu durumun bütün hikayeleri aynılaştırmasıdır. Aynı yüzeysel karakterler, aynı olay örgüleri, aynı kadın veya erkek tiplemeleri... Bu durum direkt olarak kitap piyasasını etkiliyor ve anti-entelektüalizmin yaygınlaşmasına neden oluyor. Yani Wattpad’de var olmak ve öne çıkmak istiyorsanız aynı formülü uygulamak zorundasınız. Bu da yaratıcılığın tamamen yok olmasına yol açıyor.

Hayran Kurguların ve Amatör Yazarların Önemi

Bence temeldeki asıl sorun, Wattpad’in tamamen bir piyasa ürününe dönüşmesidir. Buna karşılık, Archive of Our Own (Ao3) gibi kâr amacı gütmeyen arşiv platformları, amatör yazarlara hem kendilerini geliştirmeleri için daha çok özgürlük tanıyor hem de genç kullanıcılar için daha güvenli bir alan sunuyor (örneğin 13 yaş altı için ebeveyn izni şartı bulunuyor). Wattpad’in sıkıntılı tarafı ise sadece belli ve tek tipleşmiş içerikleri üste çıkartıp, niş ve nitelikli diyebileceğimiz kesim yerine kitlesel popülerlikten para elde etmeye odaklanmasıdır.

Sonuç olarak; hayran kurgu yazmanın ve bir platformda dijital olarak içerik üretmenin bireylere çok yararlı olduğunu düşünüyorum. Belli bir disiplinde kitap yazmak, elinden geldiğince uğraşmak, emek vermek ve yeni bir evren yaratmak harika şeylerdir. Fakat bu durum bir yayınevinin ticari emeline alet edildiğinde, yaratıcılık ölmekte ve yerini sadece tek tip bir pazara bırakmaktadır. Çıkar amacının gütmesi yaratıcılığı, nişliği ve edebi bilgiyi yok ediyor. Bu yapısal sorunlar göz önüne alındığında, Ao3 kesinlikle daha güvenilir ve sağlıklı bir tercihtir.

Michelangelo Buonarroti (1475 – 1564)

Kendisi koyu bir Katolikti; aynı zamanda yeni-platonculuk (Neoplatonist) akımını benimsemişti. Bu akımı benimsemesini kısmen erkeklere olan aşkını kendi dinine bağlama şekli denebilirdi. Kendisinin bir sürü erkekle ilişkisi olsa da en ünlüsü:

Kendisi önemli bir Romalı aristokrattı. İronik olan şey Mikelenjelo'nun aristokratlara olan nefretiydi. Mikelenjelo uzun süreler boyunca aristokratlar ile çalıştı ve bu durum onun nefretini körükledi. -özellikle Mikelenjelo'nun mükemmeliyetçi ve huysuz biri olduğunu varsayarsak- buna rağmen nasıl bir aristokrata âşık oldu?

Mikelenjelo kendisini çirkin bulan (çocukken burnu kırıldığı için), çekilmez biri olarak görüyordu. Dünyaya karşı bir aslan iken Tommaso'ya karşı kırılgan bir şairdi. Mikelenjelo'nun birçok ilişkisi onun statüsüne sahip olmak isteyen kişilerden oluşuyordu. Tommaso'da ise böyle bir beklenti olamazdı çünkü zaten bir aristokrattı. Muhtemelen Mikelenjelo'nun aradığı birçok şeye sahipti. Bu durumda ilişkide gerçek bir samimiyet ve sahiplenme kalıyordu. (Ayrıca belirtmem gerek ki; tanıştıklarında Tommaso 23, Mikelenjelo ise 53 yaşındaydı)

Pyotr Çaykovski (1840–1893)

Çaykovski'nin hayatı trajik bir roman öyküsü gibi ilerler. Her zaman saklanma ihtiyacı duymuştur. Aynı zamanda mizacı toplumsal kuralları önemseyen, depresyona ve melankoliğe meyilli bir insandı. Bu durum kardeşi Modest ile arasındaki farkı gösteriyor. Pyotr melankolikken ve kendine olan güveni azken Modest daha barışık ve gamsız bir kişiliğe sahipti. Bu durum iki kardeşin bağını güçlendiriyordu. Modest her zaman en büyük dostu olmuş ve cinsel yönelimi konusunda hiçbir zaman onu yargılamamıştı. Modest'in kendisi de eşcinsel bir erkek olduğunu hatırlatmak gerek.

Pyotr bu kadar kaygılı biri olmasının arkasında uluslararası bir ikon olması da yatıyordu. Şöyle düşünün hâlâ Fındıkkıran ve Siyah Kuğ şarkılarını bilmeyen yoktur. Bilmeyen yoksa bile dinlediğimizde tanıdık gelen bir senfonisi vardır. Bu uluslararası ikon oluşu bütün gözleri ona çekiyordu. Yaşayacağı her ifşa onun yok oluşu olabilirdi. Gelelim ilişki dedikodularına

Hem kendi bestelerinde önemli bir yeri olan hem de romantik arkadaşlık olarak sürdürdükleri bir ilişkileri vardı. Pyotr onun sayesinde güven kazanmıştı. Ayrıca eşcinsel alt kültürlerle tanışmasına yarar sağlamıştı. Pyotr, Apukhtin'in ölümünden birkaç ay sonra ölmüştü. Uzun bir yas sürecindeyken hayata veda etmişti. Kendisi çok önemli bir Rus şairi olarak tarihe geçti.

Vladimir "Bob" Davydov, Pyotr’un hayatında önemli yer kaplayan erkek yeğenlerinden biriydi. Pyotr ona büyük bir hayranlık duyduğunu mektuplarda belirtmiştir. İronik olan ikisinin de ölümü intihar ile gerçekleşti. Kişilikleri aşırı benziyordu ve ikisi de hayatları boyunca ağır depresyonlarla yaşamak durumunda kaldı.

Walt Whitman (1819–1892)

Birçok kişi Ölü Ozanlar Derneği filminde yer alan “Oh Captain, My Captain” şiirinden tanıyordur. Kendisi elitizme karşı, işçi sınıfını kutlayan ve doğa ile iç içeliği tercih etmiş bir adamdı. Kendisi bütün dünyayı kucaklayan sevgi ve empati dolu bir insandı. Bu durum edebiyattaki asiliğini yok etmemişti. Serbest nazımın babası olarak bilinir.

Peter Doyle ilişki açısından en bilinendir. Kendisi bir toplu taşıma çalışanıdır. Edebi çevrelerince hep tartışılan bir ilişki olmuştur. İkilinin birbirine yazdığı mektuplardaki sevgi dolu, şefkatli ve romantik ton, dışarıdan bakanlar için sıradan bir arkadaşlığın çok ötesindeydi. Whitman, benzer şekilde New York'taki faytoncular, işçiler ve askerlerle de çok yakın ve samimi bağlar kuruyordu. Bir ara John Addington Symonds (Erken dönem eşcinsel hak savunucularından biridir.) şiirlerinde yer alan erkek erkeğe sevgiyi açıklamasını istedi. Whitman, hapse girme çekincesinden dolayı, evli olmamasına rağmen farklı kadınlardan 6 tane gayrimeşru çocuğu olduğunu belirtmiştir. Tarihsel olarak kanıtlanmış bir bilgi değildir.

Hans Christian Andersen (1805 – 1875)

Dünya çocuk edebiyatı açısından en ikonik figürlerden biridir. Kurşun Asker, Kibritçi Kız, Küçük Deniz Kızı gibi birçok masalın yazarıdır. Aşk hayatı ise hep bir tartışma konusu olmuştur fakat genel kabule göre queer bir bireydir.

Andersen, arkadaşı Edvard Collin’e ve Danimarkalı balet Harald Scharff gibi erkeklere de çok yoğun romantik duygularla bağlanmıştır. Özellikle Edvard Collin’e yazdığı mektuplarda, "Sana güzel bir Calabria kızına duyulabilecek bir özlemle bağlanıyorum... Duygularım tıpkı bir kadınınki gibi" diyerek aşkını açıkça itiraf etmiştir. Maalesef karşılık alamamıştır. Bu durum Küçük Deniz Kızı masalına yansımıştır.

Bugünlük bu kadar kazarken ben bittim 😭

"Modern dönemde birçok markayı tanırken, bizim yaşamamızı sağlayan bitkiler hakkında bilgimiz çok az."

Ben de bu sorunu fark ettim ve bitkilere karşı farkındalığımı artırmak için ilgilenme kararı aldım. Araştırma yaparken de fark ettiğim şeylerden biri, bitki ile ilgili olan içeriklerin çoğu benim kuşağıma (Z/Alpha) uygun şekilde tasarlanmamış oluşuydu. Bitkileri çoğu zaman "kozmetik" veya "bakım" alanında işlevsel olursa video içeriği olarak benim kuşağıma uygun olarak görüyordum. Eğer botanik hakkında ilgilenmek istiyorsanız ya botanik alanında üniversitede okuyorsunuzdur ya da köye yakın yerlerde yaşayan birisinizdir. (Belki benim algoritmam ile ilgilidir bilemiyorum)

Bu durum, bitkilerle ilgili yeterince bilgiye sahip olmamamızın hem popüler kültürde buna yönlendirilmememizden hem de sosyal medya algoritmalarımızdan kaynaklandığını gösteriyor.

Benim başlama şeklim çevremde yer alan yaprakları, bitkileri, çiçekleri toplayıp (kökünden koparmadan!) deftere yapıştırarak ya da fotoğrafını çekmek oldu. Farklı şekillerde fotoğraflarını çekip "seek" adlı uygulamaya göndererek türünü öğrendikten sonra araştırmakla oldu. Eğer ai değil de daha kapsamlı bir uygulama istiyorsanız "seek" önerdiğim uygulamalardan biri olabilir. Çiçeğin farklı biçimlerde fotoğrafını çekip öyle atmanızı öneririm.

Belirtmem gereken diğer şey bir disipline başlarken hemen bütün kitapları veya eşyaları almaya çalışmayın. Eğer o disiplin veya hobi size göre değilse muhtemelen o kitaplar veya eşyalar kullanılmayacak. Bu yüzden pdf olan eserlerle başlamanız daha doğru olur. (Örnek kitap olarak bitki zekası veya ağaçların gizemli yaşamı olabilir.)

Eğer başlamak istiyorsanız ihtiyacınız olan şeyler:

• Yanınızda taşıyacağınız bir defter

• Çiçekleri yapıştırmak için bir bant

• Kalem

• İsteğe bağlı büyüteç

• İyi bir gözlemcilik

• Bitkilerin türlere nasıl ayrıldığını bilmek

• Ve böcek korkusunu yenmek

Özellikle çevremde yer alan yaşıtım erkeklerle kavga etme nedenlerimden biri saçma şekilde bir erkeğin “kadınsı” özellikler taşıdığı gerekçesi ile yargılanmasıydı. İstediğim kadar bir erkeğe “Geçmişte erkeklik normları çok farklıydı. Hatta erkeklerler şu dönemde kadınsı buldukları çoğu şeyi yapıyorlardı.” desemde hatta bunu kanıtlasamda kendi bildiklerini okumaya devam ediyorlar. Bunun hem konfor alanı hem de öğrenilmiş çaresizlik ile ilişkili olduğunu düşünüyorum.

Diğer örnek göstermek istediğim şey ise sorumluluk olucak. Çevremde gördüğüm çoğu baba figürü bakım vereni yok sayan ve yapılan çoğu işi “görevli fedakarlık” olarak gören figürlerdi. Çoğu kadından olayı karşılıksız bir beklenti ile kabul etmelerini bekliyorlardı. Bu durumda en çok babamla tartışan bendim sanırım. Bir baba figürü evde yer alan bakım işlerini -burda çivi çakmak bile girer.- “yaparım” diyerek erteleyip sonra hiçbir biçimde elini bile sürmediğini çok sık gördüm. Bu sadece erkeklerle ilişkili olmadığının farkındayım. Bir kadında böyle yaparak sorumluluklardan kaçabilir fakat bu durumun baba figürnün yapması çevremde daha sık rasladığım bir şey.

Kısa günlük hayatımda tanıdığım çoğu erkekten hoşlanmıyorum. Genel olarak nefretim daha çok eril bakışın normları ve onun yarattığı toplum oluyor.

Ben insanları bırakıp bitkilerimle ilgilenmeye gidiyorum. Bb.

Kitap: Tek Meyve Portakal Değildir

Kitabın ismi bile dev bir metafor. Yarıotobiyografik bir roman. Roman, yazarın bir dini tarikat içerisinde kendini bulmaya çalışan bir kızı anlatıyor. Özellikle mitolojik anlatımları seviyorsanız seversiniz. Kitabın isminin anlamı ise hayatı boyunca tek yol gösterilmiş bir insanın aslında hayatın birçok yönü olduğunu keşfetmesi ile ilgili.

Tıp queer tarih

20.yüzyılın başlarında ABD'de halk sağlığı hakkında reformları ile ünlü bir hekimdir. Çocuk ölümleri büyük oranda azaltması ile bilinir. Bebek sağlığı istasyonlarını kurdu, tıbbi gözetim geleneğini getirdi, verem hastalığının tedavisi üzerine çalıştı, kadın ve azınlık hakları için çalıştı. 1930 emekli olduktan sonra sevgili olduğu ünlü senarist Ida Alexa Ross Wylie ile bir çiftlik evinde yaşamışlardır. Açıkçası bir senarist ile bir hekimin ilişkisini merak ederdim.

İskoçya’nın ilk kadın doktorlarından ve tıp eğitimcilerinden biri olan Sophia Jex-Blake, 19. yüzyıl Britanya'sında kadınların tıp eğitimi alabilmesi ve doktorluk yapabilmesi için öncü bir mücadele yürütmüştür. "Edinburgh Yedilisi" olarak bilinen tıp öğrencisi kadın grubuna liderlik eden Jex-Blake, karşılaştığı yoğun ayrımcılıklara rağmen pes etmeyerek 1876'da kadınlara tıp lisansı verilmesini yasal hale getiren reformların önünü açmıştır.

Özel hayatında ise yazar ve doktor olan Margaret Todd ile geçirmiştir. Ölümünden sonra ilk biyografisini ise Margaret Todd ele almıştır.

Kendisi erkek taklidi yaparak Edinburgh Üniversitesi'nde tıp eğitimi almıştır. Britanya Ordusu'nda askeri cerrah olarak görev yapmıştır. Görev yaptığı bölgelerde (özellikle Güney Afrika) hastane reformları, hijyen standartlarının yükseltilmesi ve mahkumlar ile yerli halkın tıbbi bakımı için büyük mücadeleler vermiştir. Hatta tıp tarihinde anne ve bebeğin ikisinin de hayatta kaldığı ilk başarılı sezaryen ameliyatlarından birini gerçekleştiren kişidir.

Kendisi yaklaşık 60 yıl erkek olarak geçirmiştir. Gerçekten trans mıydı yoksa bu bir hayatta kalma şekli miydi bilinmiyor. Etik olarak onun vasiyetine sadık kalmak bana daha doğru geliyor.

Yeşil Karanfil

1892 yılında Oscar Wilde, Lady Windermere'in Yelpazesi adlı oyununun ilk gösteriminde bir arkadaş grubundan ve oyunculardan yakalarına yeşil karanfil takmalarını istedi. Seyirciler ve hayranlar bunun ne anlama geldiğini sorduğunda Wilde, "Hiçbir anlamı yok ama zaten can alıcı olan da bu, hiçbir anlama gelmemesi!" diyerek insanlarla dalga geçmişti. Bir yandan Oscar Wilde'nin oluşturmuş olduğu “Doğa sanatı taklit eder.” Fikrini geliştirilmişti. Doğada yeşil karanfil yoktur, kimyasallar ile yeşil karanfil oluşturulur. Bir süre sonra gay erkekler arasında sembolleşmişti.

Şarkı önerisi

Bugünlük bu kadar iyi gay aylarrr!!!

Carmilla

Eğer gotik edebiyat ile igilenen biri iseniz illa karşılaşmış olduğunuzu düşünüyorum. Sevdiğim bir eser ve bu ay içerisinde tekrar okudum.

Eserin temelinde iki kadının '“arkadaşlığı” ele alınıyor. Burda arkadaşlık dememin nedeni dönemin Viktorya'sın da bu tür ilişkilere kadınların giriceğinin düşünülmemesiydi. Le Fanu bunu yazarken acaba ne düşünürerek yazdı merak ediyorum. Kendisi uzun bir evliliği olmuş hatta bildiğim kadarıyla karısının ölümünden sonra sosyal olarak izole olmuş bir insandı. Temel olarak neden böyle yazdığını bilmesekte umuyorumki fetişize edilmek için yazılmamıştır. Maalesef, o dönemde lezbiyen ilişkiler böyle görülebiliyordu.

Sanat tarihi: Romaine Brooks (1874-1970)

1. Yüzyılların başında yaşamış Romaine Brooks queer sanat tarihi için çok önemli bir yerde durmaktadır. Hayat hikayesi bakımından garip bir yerde durmaktadır. Kendisi zengin fakat travmatik bir ailede doğmuştur. Babası alkolik iken, annesi duygusal olarak istismarcıydı ve sadece zihinsel engelli olan abisi ile igilniyordu. Bunun üzerine Romaine'yi annesi fakir bir aileye bırakıp kaçmıştı. Romaine fakir bir sanat öğrencisi iken dedesinden kalan miras sayesinde kimliğini ortaya koyabilmiş ve sanat tarihinde görünürlük kazanabilmiştir.

Sanat tarihinde yer alan erkek bakışını reddetti. Bu sayede birçok queer biçimde eserler üretti.

Bunun dışında onun ilişkilerinin dedikodusunu yapıcak isek Natalie Clifford Barney adında bir kadınla olan ilişkisi günümüze göre bile radikaldi. İlişki 50 yıl sürsede bu ilişkiye giren başka kişilerde oluyordu. Fakat Natalie için merkezde hep Romaine vardı. Hatta bununla ilgili sözleşme bile imzalamışlardı aralarında. En son 90 yaşlarında Romaine iyice kendi içine çekildiği dönemde Natalie kendinden genç biri ile olunca Romaine en son bunu reddedi ve aralarında küslük yaşandı zaten bir süre sonra ölümü gerçekçleşti. Natalie ise 2 yıl sonra öldü.

Menekşe çiçeğinin anlamı

Menekşenin lezbiyen bir simge olmasının nedenlerinden biri Sappho'dur. Bunun nedeni ise Sappho'nun sevgilisi ile yaptıkları menekşe taçları inanışı. Queer kültürün bir sembolizmi haline geldi.

Şarkı önerisi

1) Lezbophobia

hoHer queer kadının yaşadığı durumlardan biride hetero olan bir kızın “bana aşık olmazsın demi?” söyelemidir. Sanki queer kadınların tipleri, standartları yokmuş gibi bu şarkı ise bunu temel alarak sert bir eleştiri yapıyor. Tür olarak queer-punk bir şarkıdır.

Bu kadar yazmak yeter. Herkese iyi geceler ve iyi onur günleri dilerimm 💗😗

Ben bir lise öğrencisi olarak okul tatilleri ve boş zamanlarımız hakkında bir yazı yazmak istedim. Bunun temel nedeni ise tatilin gerçekten tatil gibi hissettirmemesi.

Acaba tatiller dinlenmek için değil de, öğrencilerin daha rahat ders çalışması için verilmiş yasal süreler mi?

Burda tatil derken kasettiğim işte denize gitmek, sahile gitmek ya da başka bir şey değil. Kasettiğim hiçbir tatilde gerçekten dinlenmiş hissettmiyorum. Yani her tatilde yaptığım şeyin yanında bir ödev, ders ya da sınav var. Bu asla bitmiyor. Ortaokuldada böyleydi şimdide böyle. Artık acaba gerçekten tatiller dinlenmek için değilde öğrenciler daha rahat ders çalışsın diye mi diye sorgulamaya başladım. Yani diyelim bayramda bir sahile veya yazlığınıza gittiniz oraya gitseniz bile haftaya sınavlarınız var bazıların yks bazıların lgs bazıların sınav haftaları var. Buda gerçekten keyif almanız gereken yerde stresinizide ortaya çıkarıyor.

Ben açıkçası bunu normal olduğunu düşünmüyorum ve bunun dolaylı olarak sistemin baskısı olduğunu bile düşünüyorum. Obp saçmalığınında bunun bir yolu olduğunu düşünüyorum.

Tatil döneminde köye giden bir öğrenci var sayalım

Mesela diyelim çok çalışkan bir öğrenci iki haftalık bir tatili var ve bu tatilinin önünde bir haftalık bir sınav haftası olucak. Bu çocuk köye gitti. Bu çocuğun ne bir interneti olucak ne de evde olduğu kadar kitabı kendi elinden geldiğince çalışmaya çalışıcak ama köye gidenlerbilir köy o kadar sakin sessiz bir yerde değil. Akrablara sürekli bir performans göstermek zorunda bırakılırsınız. Notlarınız iyiliğini aileniz gururla taşıması gerekir. Çok telefona bakmamanız ve aile fertlerinize katlanmanız gerekir. Bu tür yükümlülük ve sorumluluklada o haftaya olan sınavları halletmemiz gerekiyor.

Bu durumun ben normal olduğunu düşünmüyorum. Bence şu kurban bayramınıda birçok öğrencide aynı şeyi hissediyor. Bazılarının yks veya lgs gibi sınavları yaklaştı bazılarının ise bayramdan sonra direkt sınavları var. Bu birçok insan için psikolojik sıkışma yaratmaz mı?

Belki de fazla paranoyakça düşündüğümü söyleyenler olacaktır. "Tatiller bilerek bu sınavların önüne konuyor ki çalışacak zamanınız olsun" diyenler çıkacaktır. Ancak gözden kaçırılan çok büyük bir faktör var: Stres ve tükenmişlik. Bizler robot değiliz ve zihnimizin tamamen boş kalacağı, "hiçbir şey yapmama" hakkına sahip olduğumuz gerçek tatillere ihtiyacımız var. Sürekli stres altında kaldığımız bir okul sistemine değil.

· İşçi sınıfının sömürüsü

· İkiyüzlü ahlak anlayışı

· Estetik ve edebi yüzü, zenginliği

Bunların karanlık dehlizlerine inersek karşılaşacağımız muhtemel şey ise bastırılmış cinselliktir – ki gotik edebiyatın çıkış noktalarından biri de bu durumdur. Erotik sanat tarihine baktığımızda gözlerimize sokulan ahlak, çoğu durumda sadece Viktorya döneminin bir kısmıdır.

Ben de bu Viktorya döneminin bir kısmını ele almaya çalışarak queer tarihine ineceğim. Bu metinde denizcilik sektörüne inmeye çalışacağım.

Birinci metinde belirttiğim gibi denizcilik homososyal bir alandır. Homososyal alan, kısaca aynı cinsiyetteki bireylerin bir ortamda bulunması olarak tanımlanabilir – eşcinsellik ile bir ilişkisi yoktur. Erkek egemen bir sektöre dahildir. Bu sektörün erkek egemen oluşu, kültürel olarak eşcinselliğin görünürlüğünü arttırmıştır. Queer tarihte en çok incelenen spesifik alandır. Bunun nedeni daha fazla vakanın kayıt altında oluşudur.

Bu vakaları sadece iki yetişkinin bir arada oluşu olarak göremeyiz. İçinde cinsel istismar ve çocuk istismarı dediğimiz bir nokta da vardır.

Anayasal olarak Kraliyet Donanması'nda katı kurallar yer alıyordu. Eğer gemide böyle bir durum kayıt altına alınırsa idam edilme ya da tayfanın önünde kırbaçlanma cezası verilebilirdi. Bu tür eylemlere yasal olarak "sodomi" – yaygın adıyla "buggery" – deniyordu.

Çocuk istismarı yönünden gidecek olursam: "Ship boys" denilen çocuklar (8-12 yaş arasında) üst rütbelerdeki erkekler tarafından istismara fazlasıyla uğruyorlardı. Bu durum, hem gemi hiyerarşisi hem de kapalı alan açısından büyük sıkıntılar yaratabiliyordu. En yaygın vakalar bunlardır. Bu çocuklar sadece cinsel olarak değil, sistematik bir biçimde birçok işte zorla çalıştırılıyor, dövülüyor ve aç bırakılıyorlardı.

Bahsettiğim yasalar sadece donanma gemileri üzerindeki yasalar değildir. Bu yasalar ulaştırma gemilerinde de aynı biçimde vardır, fakat diğerleri kadar sert bir noktada değildir. Ulaştırma gemilerinde olanlar, karada yer alan "ağır müstehcenlik suçu" olarak geçiyordu. Bu durumda 2 yıllık hapis cezası alınabiliyordu. Askeri gemilerdeki katılık, ulaştırma veya sivil gemilerde çoğu durumda yer almıyordu.

Rızaya dayalı ilişkilerde durum daha farklı işleyebiliyordu. Çoğu durumda bu ilişkilere göz yumulabiliyordu (turning a blind eye). Bunun sebebi gemideki düzeni korumak olabiliyordu. Ya da tayfa, kendi içinde o bireyi dışlayıp ceza da verebiliyordu.

Bu tür durumlarda bireylerin kendi içinde ritüelleri de olabiliyordu. Unruly Desires: American Sailors and Homosexualities in the Age of Sail eserinde şöyle bahsedilir: Bu denizciler farklı dövmeler ile fark edilebiliyordu. Birçoğu da erotik anlamlar içerebiliyordu. Bir yandan dövme, çoğu zaman ötekinin simgesi olarak da taşınırdı.

Ayrıca Amerikan denizciliğinde Viktorya döneminden farklı olan şuydu: Sodomi cezaları eklenmemişti. Sadece istismar durumlarında müdahale vardı. Bunun nedenini tam bilmesem de muhtemelen daha fazla işçi almak içindi. Fransa'da ise eşcinsellik yasal olarak yasak değildi, ancak kamusal alanda var olmak yasaktı.

Bu birinci bölümdür. Bu metin iki bölümden oluşacaktır. Birinci bölüm denizcilik sektörünün temelini alır. İkinci bölüm ise eşcinselliği ve oluşturacak alt kültürleri inceleyecektir.

Denizcilik, tarihin en eski ulaşım faaliyetlerinden biridir. İnsanlığın ilk dönemlerindeki basit sallardan günümüzün üst düzey gemilerine kadar denizcilik sektörü binlerce yıldır varlığını sürdürmektedir. Bu denli köklü ve büyük bir sektör içerisinde, kendine has alt kültürlerin oluşmaması şaşırtıcı olurdu.

Belirtmeliyim ki bu alt kültürler, karada alışık olduğumuz yapılardan oldukça farklıdır. Gemi ve deniz, kendi içinde izole birer "ada" gibidir. Bu ortamda katı bir hiyerarşi hakimdir; bu hiyerarşi bir tercihten ziyade zorunluluktur. Çünkü denizde hata yapmak, telafisi zor ve büyük sonuçlara yol açar.

Günümüzden bir örnek vermek gerekirse; disiplin kurallarının (alkol veya sigara kısıtlamaları gibi) ihlali durumunda, gemiadamı cüzdanınıza işlenen kırmızı sicil kayıtları ile karşılaşabilir ve denizcilik sektöründen tamamen menedilebilirsiniz. Öte yandan, kaptanla yaşanacak şiddetli bir tartışma, gemi adamı cüzdanınıza işlenecek "kırmızı süslü bir not" ile sonuçlanabilir; bu da kariyeriniz için pek iç açıcı bir durum olmaz.

Günümüzde denizcilik, hâlâ erkek egemen bir sektördür. Çalışanların yalnızca %9'u kadındır ve maalesef bu kadınların %45'i tacize uğradığını bildirmektedir. Durumu rapor etmeyenlerin de varlığı düşünüldüğünde, bu oranın ciddiyeti daha da belirginleşmektedir.

Birçok şirketin bu konuda katı politikaları olsa da kadın çalışanlar genellikle araştırma gemilerini, yatları veya yolcu gemilerini tercih etmektedir. Bunun temel nedenlerinden biri, yakıt tankerlerinin 7 ay gibi uzun süreler denizde kalması ve personel yapısının ağırlıklı olarak erkeklerden oluşmasıdır.

Denizcilik mesleği hem psikolojik hem de fiziksel dayanıklılık gerektirir. Aylarca "yürüyen bir ada" üzerinde, dış dünyadan izole bir şekilde yaşarsınız. Bu süreçte, o adanın içindeki insanlara profesyonel anlamda güvenmek zorundasınızdır. Fırtınalar veya korsan saldırıları gibi risklere karşı eğitim alsanız da denizde asıl mesele insan faktörüdür. Bir gemiyi ne kadar güvenli inşa ederseniz edin, insan davranışlarını tamamen kontrol edemezsiniz. Bu durum, denizcilik sektöründeki en büyük açıklardan ve risk alanlarından biridir.

Kaynaklar:

İstatistikler

1

2

Türkiye'de "meme" demek bile bazı insanları tetiklerken, "kadının memesi" görülmemesi, duyulmaması gereken ama aslında olan ve kadınların ilk bakılan yeridir. Fakat konu erkek bedeni olduğunda, açılması da kapanması da çok umursanan bir noktada kalmaz. Erkek bedenine sanatın izlerinden baktığımızda, hep gurur kaynağıdır. Kadın bedeni ise hep utangaç bir şekilde kendini kapatır. Eril bakışın nesnesi olduktan sonra istediğiniz her yerinizi kapatsanız da sonunda bir yeriniz, bir özelliğiniz hep cinselleştirilecek ve arzulanacak. Garip olan şeyse bu durumun sütyende daha fazla görülmesi. Korselerden kurtulduğunuzu düşünebilirsiniz ama aslında size modern korsenin sütyen olduğunu söylesem?

Sütyenin tarihi

Antik Yunan'da kadınlar göğüslerini sıkı bantlarla ('strophium') sarıyordu. Orta Çağ'ın sonlarına geldiğimizde ise –2008'de Avusturya'da bulunan bir örnek bunu kanıtlıyor– kadınlar dantel işlemeli, askılı ve düğmeli, tıpkı bugünkü sütyenlere benzeyen keten iç çamaşırları giyiyordu. Ama asıl büyük hapis, 16. yüzyılda korselerle başladı. Korseler, bir heykeli sıkarak yeni ve iyi görünecek forma getiriyordu. Kadın kendi bedenini erkek gözüyle tamir ediyordu. 20. yüzyıl başında kadınlar korseleri yaktı, "özgürlük" dendi. Herminie Cadolle ve Mary Phelps Jacob gibi isimler sütyeni icat ettiğinde, bir kurtuluş hikâyesi yazıldı. Korsenin yerini alan sütyen, onun mirasını da aldı: kadının göğsünü doğal halinden koparıp "kaldırılmış, toparlanmış, birleştirilmiş" bir forma sokma görevini. Tel, balen, kalıp, dolgu; bunların hepsi korsenin ruhunun modern kılıflarıydı. Korse bedeni dıştan sıkıştırırken, sütyen bedeni içten şekillendiriyordu; ama ikisinin de ortak mesajı aynıydı: "Kendi halinde kalamazsın.”

Meme vergisi

Tarihin karanlık yüzü olan Mulakkaram vergisi –meme vergisi–, kadının en doğal hakkı olan bedeni kapatıp açmanın bile kadınlar üzerinde hep bir tahakküm mekanizması olduğunu gösteriyor. Meme vergisinde olay çoğu zaman kast sistemindeki alt kesimdeki kadınların memelerini kapatmak için verdiği bir vergi sistemiydi. Eğer kapatmazsanız, üst kesimden bir erkek rahatça bakma iznine sahipti. Hatta memurlar kapı kapı dolaşır ve ergenliğe giren kızların göğüslerine bakarak fiyat biçerdi. Bu vergiyi kaldırmaya başlayan ve büyük protestolar yaratan efsanevi olay ise bir kadındı: Nangeli.

Nangeli göğüslerini kapatmaya karşı çıkınca polis evine dayanmıştı. Bunun üzerine Nangeli kendi göğüslerini orakla kesti ve bir muz yaprağının üzerinde polise teslim etti. Kan kaybından öldü. Bu olay vahşi protestolara neden oldu. Channar İsyanı başladı. Kral, daha fazla huzursuzluk çıkmaması için bu yasayı kaldırdı. (Çok sağ ol yani temel haklarını verdiğin için 🙏🏻)

Ünlü tarihçi Dr. V. Raman Kutty şöyle diyor: "Göğüs vergisi, üst kastlar tarafından alt kast kadınlarına dayatılan bir aşağılama ve küçük düşürme aracıydı. Bu, yalnızca kast temelli hiyerarşiyi pekiştirmekle kalmadı, aynı zamanda cinsiyet ve seks ayrımcılığını da sürdürdü." (Kaynak: DNA India, 2020)*

Medya

Türkiye'de bilmem ama Batı medyasında bazı durumlarda kadınların sütyensiz şekilde kıyafet giydiğini görebilirsiniz. Bunun nedeni Batı'da yer alan "No Bra" hareketidir. 1970'lerde ise "sütyen takmamak özgürlüktür" hareketi dalgalar halinde yaratıldı. Ayrıca bunların lezbiyen alt kültürleriyle de ilişkisi vardı.

Butch (erkeksi) lezbiyen kadınlar çoğu zaman toplumsal normlardaki kadınlığı reddetmek için içlerine sütyen giymeden tişörtler giyerlerdi. Bu durum lezbiyen kadınlara aidiyet oluşturuyor, aynı zamanda eril bakışın yönlendirilmesini sağlıyordu. Arzu değil, direniş biçimiydi.

Sonuç

Bunun sonunda konu tamamen sizin rahat etmenize bağlı olmalıdır. Ne biri zorla taktırmalı ne de biri zorla çıkartmalıdır. Eril bakış maalesef ülkemizde çok fazla var. Sütyen takmayan bir kadına garip bakışlar atılabiliyor ya da "tahrik ediyor" iddiaları olabiliyor.

Ayrıca feminizm, sütyen takmayanın "bilinçli", takansa "körleşmiş" olduğu bir hiyerarşi değildir. Mesele, tercihin kendisi değil; o tercihin bir "ahlak sınavı"na dönüştürülmesidir. Bazı kadınlar sütyeni sever, bazıları nefret eder, bazıları mecbur kaldığı için takar, bazıları canı istediği için çıkarır. Asıl soru "takıyor musun, takmıyor musun?" değil, "başka bir kadının tercihi sana ne karışıyor?" sorusudur.

Sağlık açısından sütyen

Burada bazı efsaneleri yıkmak için kullanacağım:

1. "Sütyen meme kanserine neden olur" veya "Sarkmaya neden olur"

Doğru değildir. Sütyen takıp takmamak bunlara neden olmaz. Bununla ilgili araştırmaları en sona koyacağım.

2. Spor yaparken sütyen takılmalı mı?

Çoğu kişi takılmasını öneriyor. Hem ağrı yapmaması için hem de rahat etmek açısından. Bir yandan da şunu belirteyim: sütyenin kendi boyutunuzda olduğuna dikkat edin. Sürtünme tahrişe neden olabilir, fazla dar ise nefesinizin kesilmesine neden olabilir.

3. Sütyen göğüs gelişimini etkiler mi?

Hayır, etkilemez. Hormonlara ve genetiğe bağlıdır.

4. Nasıl karar vermeliyim?

Rahatınıza göre takmanızı öneririm. Eğer C üstü bir göğüs boyutunuz varsa takmanız omuz ve sırt ağrıları açısından daha rahat etmenizi sağlayabilir. C altıysa istediğiniz gibi kullanabilirsiniz, karar sizin.

Kaynaklar:

Sağlık açısından kaynaklar

1

2

Meme vergisi