Najgorszy moment w uczeniu się nowych rzeczy nie przychodzi na początku. Zdawałoby się, że to właśnie wtedy jest najgorzej. Przecież nic nie umiesz. Widzisz, ile jest do nauczenia i czujesz, jak długo może Ci to zająć. A jednak nie. Najgorszy moment przychodzi później. Gdy już się wymościsz w tym nowym zajęciu. Kiedy umiesz już wystarczająco dużo, żeby zobaczyć, jak bardzo jesteś jeszcze słaby. Ira Glass nazywa to przepaścią między gustem a umiejętnościami i właśnie o tym będzie to wydanie Prostych Słów.

Od ponad 8 miesięcy codziennie piszę. Po wielu latach odkładania tego marzenia na później, postanowiłam sobie w tym roku po prostu zacząć to robić.

Jest tylko jeden problem.

Kiedy jeszcze nie pisałam na poważnie, miałam w głowie piękny obrazek, jak będzie to wyglądać. Z jaką łatwością i lekkością będę produkować zatrzęsienie poruszających duszę słów zbitych w idealne zlepki głębokich znaczeń.

Przecież przeczytałam tysiące książek.

Mam świetny gust. Wiem, co jest dobre.

Potrafię rozpoznać genialny tekst.

No i super, ale problem polega na tym, że jeszcze nie umiem stworzyć czegoś równie dobrego. A ponieważ przeczytałam tysiące książek, mam świetny gust, wiem co dobre i potrafię rozpoznać genialny tekst, wiem DOSKONALE, jak daleko od niego jest to, co w pocie czoła produkuję.

To właśnie ten obszar

Ira Glass nazwał ten moment taste gap – przepaścią między gustem a umiejętnościami. Masz świetny gust, więc bez problemu dostrzegasz, że to, co robisz nie jest dobre. Podrzucam Ci cytat z Iry, bo poruszył we mnie strunę i wierzę, że tak będzie też u Ciebie:

Pogódź się z tym, że będziesz kiepski

Być może, żeby stać się naprawdę dobrym, musisz najpierw pogodzić się z tym, że będziesz kiepski. Musisz wytrwać w tej kiepskości. Wymościć się w niej. Na swój sposób ją pokochać. Tak, jak kocha się brzydką i niedoskonałą gąsiennicę, bo wiesz, że w końcu przemieni się w motyla. Musisz tylko wytrwać w tym co robisz. Robić tego dużo. Robić to regularnie, nawet wtedy, gdy każda komórka w Twoim ciele piszczy z żenady. I za każdym razem starać się robić to coraz lepiej. Niekoniecznie dużo lepiej. Wystarczy o maleńki ułamek. To wystarczy.

Bo każde kolejne „trochę lepiej” zmieni się w końcu w: „jest całkiem lepiej” i może – bardzo być może – kiedyś zmieni się w „dobrze”. A ty będziesz już tak bardzo wkręcony, że nawet się nie zorientujesz, kiedy to się stało. I tego Ci z całego serca życzę.

📌 Zasoby

• Ira Glass o Taste gap – ten wywiad zainspirował mnie do napisania tego wydania Prostych Słów.

• Pokochaj podróż przez krzaczory średniości

Jestem na wakacjach, więc zamiast zwykłego wydania podsyłam Ci dzisiaj garść polecajek. Mam nadzieję, że znajdziesz wśród nich choć jedną, która Ci się przyda, troszeczkę Cię zainspiruje lub nawet – kto wie – zrobi Ci dzień.

3 (no dobra, 4…) nieznośnie dobre książki

Zaczynamy od polecajek czytelniczych. Ostatnio miałam całkiem niezłą passę do książek absolutnie wciągających, więc dzielę się nimi z Tobą:

• Kiedy wykluł się Księżyc i Ballada o spadających smokach, Sarah A. Parker – Absolutnie uzależniające romantasy z rozbudowanym światem przedstawionym. Czy wspominałam, że są tam smoki 🐉? Dawno się tak pięknie nie zanurzyłam w książce.
  Opis wydawcy: Raeve pracuje dla grupy rebeliantów jako elitarna zabójczyni. Jej zadaniem jest wykonywać rozkazy i nie dać się złapać. Do czasu, kiedy rywal Raeve, łowca nagród, obraca w gruzy jej świat, a on a sama wpada w ręce Gildii Szlachty, grupy wpływowych fae. Kaan Vaegor, jeździec smoków, pogrążony w żałobie po stracie bliskiej osoby, przejmuje władzę w sąsiednim królestwie. Aby ukoić niedający mu spokoju ból serca, wyrusza w podróż, która zaprowadzi go do pilnie strzeżonego więzienia o zaostrzonym rygorze. Tam natyka się na uwięzioną Raeve.

• Alchemised, SenLinYu – Ogromne zaskoczenie. Z opisu myślałam, że jest to książka o wojnie i trudach osób, które muszą żyć w takich czasach, z domieszką magii i alchemii. A potem zaczęłam czytać o tej książce i okazało się, że autorka napisała jakiś czas temu fanfik Harrego Pottera, gdzie opisała świat, w którym Voldemort wygrał, a Hermiona i Draco Malfoy mają romans. Historia okazała się tak dobra, że wydawnictwo zaproponowało jej wydanie książki, jeśli zmieni wątki tak, by nie dało się ich połączyć ze spuścizną Rowling. Jeżu, jakie to było dobre. Ale według mnie jeszcze lepiej się to czyta, gdy myślisz sobie, że to jednak są bohaterowie z Harrego Pottera.
  Opis wydawcy: Helena Marino, która niegdyś była świetnie zapowiadającą się alchemiczką, stała się więźniarką – wojenną oraz własnego umysłu. Jej zdolności stłumiono, towarzyszy z ruchu oporu brutalnie wymordowano, a cały znajomy świat obrócono w perzynę. Według danych ruchu oporu była mało znaczącą uzdrowicielką, lecz brak jej wspomnień sprzed wielu miesięcy wydaje się podejrzany. Czy naprawdę jest zupełnie nieistotna, a może wymazano z jej pamięci jakiś kluczowy element planu rebeliantów? Aby spróbować odkryć głęboko pochowaną przeszłość, Helena zostaje odesłana do wysokiego namiestnika – jednego z najpotężniejszych i najokrutniejszych nekromantów w tym nowym świecie. Przetrzymywana w jego rozpadającej się posiadłości rozpoczyna walkę o odzyskanie utraconej pamięci i zachowanie okruchów dawnej siebie.

• Miasto niedźwiedzia, Fredrik Backman – zanim polecę, krótkie ostrzeżenie. Backman pisze najpiękniej, ale wiedz, że jego książki rozedrą Ci duszę. Czasem tylko troszkę, czasem na pół i nic już nie będzie takie samo. Ta seria całościowo rozdziera na pół, ale tom pierwszy, czyli „Miasto niedźwiedzia” właśnie, rozdziera tylko troszeczkę. Pięknie napisana i świetnie skonstruowana powieść o tym, jak jedno wydarzenie może podzielić miasto, które nigdy nie było tak naprawdę całe. Uczta czytelnicza i polecam bardzo.
  Opis wydawcy: Poruszająca, przenikliwa powieść o mieszkańcach małego miasteczka z wielkimi marzeniami – i o cenie, jaką trzeba zapłacić, by je spełnić. Björnstad, miasteczko położone głęboko w lesie, od dawna w niczym nie było najlepsze. Ale ma stare lodowisko. A na tym lodowisku Kevin, Amat, Benji i reszta lokalnej juniorskiej drużyny hokejowej zamierzają rywalizować w półfinałach krajowych – i rzeczywiście mają szansę na wygraną. Wszystkie plany i marzenia tego miejsca spoczywają teraz na barkach garstki nastoletnich chłopców. W dzień meczu półfinałowego dochodzi do aktu przemocy, który odciśnie piętno na życiu młodej dziewczyny, a społeczność pogrąży w szoku i chaosie. Padające oskarżenia nie pozostawią nikogo obojętnym. W Björnstad budzą się nadzieje, które jednoczą mieszkańców, sekrety, które ich dzielą, i odwaga, której potrzebuje jednostka, aby pójść pod prąd. W tej historii o małym miasteczku Fredrik Backman zawarł cały świat.

Filmy, które skłoniły nas z mężem do dyskusji

• The Drama – wyobraź sobie, że Twoja druga połówka przed ślubem wyjawia Ci coś ze swojej przeszłości. Coś dużego. Sekret. Ale taki, który ciężko zignorować. Czy po takiej bombie możesz nadal tej osobie zaufać? Czy nasza przeszłość ma nadal znaczenie? Dużo fajnych pytań, dużo przemyśleń, polecam Ci ten film bardzo.

• Ruchomy zamek Hauru – odświeżyliśmy sobie jakiś czas temu z Młodym i zestarzał się cudnie. Świetna historia, bajkowy świat przedstawiony i opowieść o szukanie prawdziwej wersji siebie. Bardzo mi się to podobało! Fabuła w skrócie: Sophie zostaje zamieniona przez Czarownicę w staruszkę. Wyrusza w magiczną podróż pełną niebezpieczeństw i trafia do dziwnego zamku należącego do czarodzieja Hauru. I oj, będzie się tam działo.

Piosenki, których nie mogę przestać słuchać

Wszystkie z mojej playlisty do pisania:

Przesyłam Ci wakacyjne uściski!

A.

Mój synek w zeszłym roku uczył się jeździć na rowerze. Nie przychodziło mu to łatwo. Pełen frustracji chciał zrezygnować, dlatego postanowiliśmy zmotywować go do działania poprzez prosty system naklejek i nagrody głównej w postaci jego wymarzonego zestawu LEGO (nie oceniaj, proszę). Zasada była prosta. 50 przejazdów na rowerze – za każdy miał otrzymać naklejkę, a po uzbieraniu kompletu otrzyma od nas zestaw. Faktycznie zaczął jeździć regularnie. Wkrótce mój mąż zauważył, że tak naprawdę załapał mechanikę jazdy i spokojnie mógłby mu odczepić boczne kółka, ale synek bardzo protestował. Mąż na próbę podniósł je wyżej i faktycznie – młody bez problemu trzymał równowagę. Ale nadal upierał się przy tych kółkach. Nie wierzył, że jest w stanie bez nich bezpiecznie przejechać. Pewnego dnia mój mąż po prostu je odkręcił. Synek niepewnie zaczął jechać, a po chwili z szerokim uśmiechem zobaczył, że jedzie bez problemu. I myślę, że każdy z nas ma taki obszar w życiu, gdzie kurczowo trzymamy się bocznych kółek, choć od dawna jesteśmy gotowi do samodzielnej jazdy. I o tym będzie to wydanie Prostych Słów.

Sama mam dokładnie tak samo z pisaniem. Na urodziny dostałam od męża 4-miesięczny dostęp do szkoleń dziewczyny, od której uczyłam się do tej pory na YouTube. 70 szkoleń, 4 miesiące – zarzuciłam sobie ostre tempo i udało mi się to wszystko obejrzeć, przerobić i zrobić z tego wszystkiego notatki. Teraz w sierpniu moja subskrypcja dobiegała powoli końca i jak to zwykle bywa, dostałam fajną ofertę na przedłużenie. I kurde, naprawdę się wahałam, czy nie opłacić sobie kolejnych miesięcy szkoleń. Jeszcze się trochę pouczyć.

Bo jeszcze nie czuję się gotowa.

Bo może jeszcze jedno szkolenie sprawi, że w końcu poczuję się pewniej.

Przestanę czuć się, jak oszust.

Niestety. Nic tego nie sprawi.

Nigdy nie będziesz czuć się gotowy

I wtedy przypomniała mi się rozmowa z Jakubem Małeckim, której wysłuchałam na tegorocznym Festiwalu Książki w Opolu. Małecki jest moim absolutnie najbardziej ulubionym pisarzem. Top of the top, nikt nie zajmuje w moim serduszku tak istotnego miejsca. Nikt inny mnie tak nie porusza. I nawet on – chłop, który wydał 13 książek, który pisze od prawie dwóch dekad – za każdym razem czuje niepewność. Myśli sobie: „No kto to przeczyta?“.

Więc coraz częściej sobie myślę, skoro ktoś taki też tak się czuje.

Skoro ktoś tak wybitny, tak doświadczony, taki BARDZO też tak ma…

… to może, bardzo być może… nikt tak naprawdę nie czuje się gotowy? I może, bardzo myć może, wcale nie musimy czuć się gotowi, żeby robić fajne i trudne rzeczy?

Tylko wtedy poczujesz dech zaparty w piersiach

Każdy chce, żeby te kółka treningowe były zawsze dostępne, bo przecież za rogiem może być kamień. A kamień to wiadomo – niebezpieczeństwo, możemy się przez niego wywalić i zedrzeć oba kolana. I jak po tym świecie potem chodzić takim uszkodzonym, z podartymi kolanami, a może też i duszą? Kto takie coś opatrzy? No nie ma takich lekarzy na świecie.

Ale też sobie myślę, że na tym to życie trochę polega. Wsiadasz na ten rower, ćwiczyć z kółkami, a potem bierzesz wdech i je odczepiasz. Bo tylko bez kółek możesz tak naprawdę jechać tak szybko i intensywnie, że motyle w brzuchu i dech zaparty w piersiach.

Więc na wypadek, gdyby nikt Ci tego wcześniej nie powiedział, nie licz na to, że pewnego magicznego dnia poczujesz się super-duper pewnie i będzie Ci łatwo robić trudne i ważne rzeczy. Tak pewnie nie będzie. Ale obiecuję Ci, że gdy odczepisz te kółka i zaczniesz samodzielnie jeździć, z każdym kolejnym razem będzie Ci trochę lżej to robić. A motyle w brzuchu i dech zaparty w piersiach jak nic innego sprawią, że poczujesz, że było warto. Nawet, jeśli po drodze zdarzą się zdarte kolana.

Bo okazuje się, że nawet z kolanem zdartym do krwi, można całkiem daleko zajechać.

📌 Zasoby

• Jakub Małecki i przy okazji świetna rozmowa z nim w Rybniku.

Na początku każdej książki „wiedzowej” znajduje się spis treści. Czyli magiczna lista najważniejszych zagadnień, które w niej znajdziesz. Spis treści pomaga nam się zorientować, czy książka, którą trzymamy w ręce, jest warta naszego czasu i uwagi. Nawet najlepszy tytuł i okładka nie przekona mnie do zakupu, jeśli w spisie treści znajdują się rzeczy, które mnie nie interesują. Myślę sobie, że nasze życie też ma taki spis treści, nawet jeśli nie układamy go jakoś szczególnie świadomie. Tworzą go rzeczy, którymi poświęcamy naszą uwagę. Wystarczy przyjrzeć się ostatnim kilku miesiącom, żeby zobaczyć, o czym tak naprawdę jest teraz Twoja książka. A zatem, w tym wydaniu Prostych Słów sprawdzimy, o czym jest teraz Twoje życie – i czy odpowiada Ci ta lektura.

Jeśli dziś zadałabym Ci pytanie: Co jest dla Ciebie ważne?, pewnie masz na to jakąś swoją odpowiedź. Każdy chyba ma w głowie soundtrack z tym, jaka odpowiedź brzmi dla nas najlepiej na danym etapie naszego życia. Dla mnie są ważne relacje, rozwój, działalność społeczna – czy co tam fajnego Twoje EGO lubi o sobie myśleć. Problem w tym, że to co CHCEMY żeby było dla nas ważne najczęściej mocno różni się od tego, co jest dla nas ważne FAKTYCZNIE. Lubimy myśleć, że jesteśmy super wysublimowaną osobą, która ceni relacje i rozwój, ale jeśli bez wcześniejszego przygotowania zajrzymy do naszego kalendarza i w licznik czasu spędzonego przed ekranem, możemy zobaczyć zupełnie inną historię. I tak mnie naszło w tym tygodniu:

Gdyby ktoś zobaczył wyłącznie Twój kalendarz i sposób, w jaki spędzasz wolny czas, prawdopodobnie byłby w stanie całkiem nieźle odgadnąć, co znajduje się w Twoim spisie treści. Co więcej! Pewnie miałby w tym więcej racji niż Ty, gdy odpowiadasz na pytanie: Co jest dla Ciebie ważne.

Dlatego proponuję Ci mały eksperyment. Bez wielkich życiowych deklaracji i planowania kolejnych dziesięciu lat, bo dobrze wiem, że to nie działa. Sprawdźmy po prostu, jak wygląda nasz obecny spis treści i czy jego obecna forma nam odpowiada.

👉 Ćwiczenie: Jak wygląda spis treści Twojego życia?

Wyobraź sobie, że ostatnie siedem dni Twojego życia to książka, która ma 300 stron. Każdy rozdział opisuje coś, czemu poświęcałeś/aś swój czas i uwagę.

• Na początek, po prostu spróbuj odtworzyć miniony tydzień. Zajrzyj do kalendarza, pamiętnika, a jeśli nie prowadzisz ani tego, ani tego i nic o tym tygodniu nie pamiętasz, przegadaj temat z drugą połówką. Sprawdź czas spędzony przed ekranem i przypomnij sobie, co robiłeś/aś po pracy. Następnie wypisz od 5 do 8 największych rozdziałów swojej książki. Nie uwzględniaj snu ani zadań pierdołowatych.

• Rozdziel swoje 300 stron. Twój gotowy spis treści może wyglądać na przykład tak:

Praca – 110 stron
Dom i codzienne obowiązki – 50 stron
Telefon i internet – 45 stron
Czas z bliskimi – 40 stron
Odpoczynek – 30 stron
Ruch – 15 stron
Czytanie – 10 stron

Teraz popatrz sobie przez chwilę na ten podział. Daj temu wsiąknąć w pory. Tak wygląda Twoje życie tu i teraz.

🧪 Możesz się pokusić o mały eksperyment

I właściwie to tyle. Nie musisz od razu robić z tym spisem treści niczego wielkiego. Samo zobaczenie go czarno na białym potrafi być ciekawe, bo nagle rzeczy, które zwykle zlewają się w jedną codzienność, dostają konkretne proporcje. A potem, jeśli czujesz się odważny/a, to możesz trochę poeksperymentować. Możesz przy każdym rozdziale postawić konkretny znak:

+ Chcę, żeby zajmował więcej miejsca.
– Chcę, żeby zajmował mniej miejsca.
= Taka liczba stron mi odpowiada.

A potem wybierz 1 rzecz do zmiany i zacznij swój mały eksperyment. Zabierz pięć stron stąd, dorzucić dziesięć tam, sprawdź przez tydzień, jak Ci się z tym żyje. N

ajważniejsza zasada jest taka, że nie przepisujesz od razu całej książki, tylko poprawiasz jeden, konkretny fragment. Najlepiej taki, który najbardziej Cię uwiera. Bo czasem wcale nie trzeba pisać nowej książki. Wystarczy sprawdzić, czy rozdział, który strasznie się nam w życiu rozpanoszył, naprawdę zasługuje na aż tyle stron. A resztę możesz poprawiać po kawałku, w kolejnych wydaniach. Nikt Ci tego nie zabroni. Trzymam za Ciebie mocno kciuki, przerzucając jednocześnie 15 stron ze scrollowania Instagrama na pisanie 🫣.

Zasoby

• Obsesja – jeśli lubisz horrory, najlepszy horror tego roku właśnie trafił na streaming (niestety za dodatkowy pieniądz). Możesz go kupić na Prime. Absolutnie wyjątkowy, trzymający w napięciu, cudownie zagrany – mistrzostwo!

Mrugnęłam dwa razy i skończył się lipiec. Nie wiem, naprawdę nie mam pojęcia, jak to się stało, ale takie są fakty. Jeśli też tak masz i z zaskoczeniem witasz razem ze mną sierpień, to wydanie Prostych Słów jest dla Ciebie. Bo razem, wspólnymi siłami zrobimy teraz wszystko, żeby wycisnąć resztę wakacji jak cytrynkę. Aż nam ten sok pryśnie na buzię, pocieknie po łokciach, a intensywnie cytrusowy zapach zostanie z nami przez całe 15 miesięcy polskiej jesieniozimy.

Do napisania tego wydania zainspirował mnie świetny odcinek podcastu „Dwa kilo mózgu”, który polecałam już w ostatnim wydaniu PS. Słuchałam sobie tej rozmowy i nagle dotarło do mnie z całą mocą, że ten lipiec naprawdę gdzieś mi spierdolił. Poza kilkoma wyjątkami nie robiłam zbyt wielu wakacyjnych rzeczy, a gdy już je robiłam – one wszystkie działy się obok mnie, bo nie potrafiłam się w tych chwilach zanurzyć, gdy trwały. Moja głowa wiecznie hasała albo po przepastnych dolinach przeszłości, albo wypatrując przyszłości malującej się na horyzoncie. No koniec takiego czegoś! Chcę zapamiętać ten sierpień, dlatego sprawdziłam, co mogę zrobić, żeby zrobić z niego bank cudnych wspomnień na całą resztę roku, ale z godnością – bez ciśnięcia i wpychania rzeczy na siłę.

Jak zapisać to lato w pamięci

Bo owszem. Najpierw chciałam Ci tutaj podać listę 101 odjechanych pomysłów, co możesz zrobić, żeby to lato było fajne, ale, wiesz co? Te wszystkie listy są o dupę roztrzaść (tak mówiła moja babcia, bardziej elegancko byłoby: o kant dupy potłuc), bo tylko wprowadzają niepokój i FOMO i takie poczucie, że trzeba robić coś więcej, więcej, więcej. A ja sobie myślę, że to wcale nie chodzi o to, żeby robić rzeczy WIĘCEJ, tylko żeby robić rzeczy INACZEJ.

Podobno jest tak, że nasz mózgi lepiej odróżniają doświadczenia, które nie są kopią poprzedniego dnia. To dlatego dni nam się zlewają w jedną, bezkształtną masę.

Uporczywie.

Nagminnie.

Bo w gruncie rzeczy robimy ciągle to samo. Mózg obsługuje takie powtarzalne dni niemal automatycznie. Tym, co wytrąca go z tego autopilota są nowe bodźce.

Nie trzeba milionów monet

Dlatego, żeby zapamiętać to lato, musimy sprawić, żeby się wyróżniało na tle tego, do czego się już przyzwyczailiśmy. Plan jest zatem banalnie prosty:

I żeby to zrealizować nie trzeba wcale pojechać w podróż życia czy wydać milionów monet na te wszystkie parki rozrywki inne ekscytujące przeżycia. Bo tak naprawdę możesz ten kolejny miesiąc wyróżnić robiąc małe rzeczy. Zmieniając codzienność tylko ociupinkę. Kilka pomysłów znajdziesz poniżej:

• I tak robisz w tygodniu zakupy. A gdyby tak przy okazji nakupować sobie tych wszystkich świeżych owoców, ale tak wiesz, po kokardę? Gdyby tak przez cały sierpień ładować sobie na śniadanie obok tych zwyczajowych kanapek te pyszne czereśnie, jeżyny, nektarynki? Zjadać to wszystko nie przed komputerem, a jak człowiek, przy stole, wgryzając się w każdy kęs? Aż Ci soczycho ścieknie po łokciu.

• I tak pijesz rano kawę albo herbatę. A gdyby tak napić się jej na dworze? Na balkonie albo tarasie. Albo na ławce pod blokiem. Ale na dworze, żeby słyszeć te ptaki, czuć ten gorąc na twarzy i ładować się tym całym słoneczkiem. Bez telefonu oczywiście.

• I tak coś oglądasz czasem. Jakiś film lub serial, coś dla relaksu. A gdyby tak wybrać sobie na seans film rozkosznie wakacyjny, żeby nawet przez ekran docierało do Ciebie słońce? Mogę Ci polecić – „Ludzie, których spotykamy na wakacjach“. Jest to lekki film romantyczny, ale wakacje wylewają się z każdej klatki.

• I tak coś będziesz robić w weekend. Może zamiast zwyczajowego ogarniania chaty zaplanujesz sobie jedną wakacyjną aktywność. To nie musi być coś spektakularnego. Możesz kupić sobie w Żabce Big Milka i zjeść go na kąpielisku. Albo wybrać się na spacer o 20:00, gdy jest jeszcze jasno. Nacieszyć się tym, że idziesz i nie ma jeszcze nocy. Poczytać sobie książkę na kocyku w parku.

• I tak coś gotujesz na obiad. Może zamiast tego, co zawsze, rozkosznie podkręcisz menu czymś takim jak: Sałatką z arbuza, ogórka, fety i limonkową posypką pistacjową.

• I tak słuchasz sobie jakiejś muzyki. A może zamiast dobrze znanych nutek stworzysz sobie swoją własną playlistę na te konkretne wakacje? U nas w domu leci: Easy Day.

I tak robisz te rzeczy. Po prostu podkręć ich wakacyjność.

Inaczej zapomnisz

I jeszcze mały protip ode mnie. Pisałam też o tym w sumie w tym wydaniu: #55 Co się działo w Twoim życiu w zeszły wtorek?. Łatwo o tym wszystkim zapomnieć. Tyle bodźców walczy o naszą uwagę każdego dnia, że jeśli nie podejmiemy świadomego wysiłku, żeby ZAPAMIĘTAĆ, nawet najpiękniejsze wspomnienia nam ulecą. Nawet najdroższa Ci twarz, niewidziana regularnie, z czasem zblednie w obrazie Twojej wyobraźni. Żeby lepiej zapamiętać, udokumentuj to. Nie masowo, cykając miliard zdjęć, do których pewnie już nie wrócisz. Z każdego pięknego momentu zrób 1 zdjęcie. A potem stwórz z tego album wspomnień.

Ja kupiłam sobie takie NOTESY i wklejam tam zdjęcia wydrukowane na papierze samoprzylepnym. Mam taką drukarkę, która drukuje zdjęcia prosto z telefonu i jest to wygodne mocno:

A jeśli masz dziecko…

Na koniec podzielę się jeszcze myślą dla wszystkich rodziców, o której zawsze przypomina mi moja przyjaciółka (Buziaki D.!).

Masz 14, może 16 okazji do tego, żeby wspólnie pięknie przeżyć lato, zanim wakacje z rodzicami przestaną być dla nich oczywistym wyborem. Nie chodzi o to, żeby każde z nich było spektakularne, drogie i wypełnione atrakcjami po brzegi. Ale kurde, weź się nachapaj tego małego człowieka, póki jest. Póki chce z Toba robić rzeczy. Póki trzyma Twoją rękę, jakby to było najbezpieczniejsze miejsce na świecie. Każdego dnia patrz swojemu dziecku w oczy dłużej, niż patrzysz w ekran telefonu.

Z tą myślą Cię zostawiam, a na koniec pojadę Ci jeszcze sentymentalną nutką. I lecę już robić sobie super lato. Mam nadzieję, że Ty też 🫶

Prawda jest taka, że wcale nie potrzebujesz kompletu informacji, żeby zacząć robić to, o czym marzysz. Nie musisz mieć pełnej wiedzy, ani posiąść w pełni danej umiejętności. Wystarczy, że widzisz kilka kroków do przodu. Tak naprawdę, jeśli chcesz coś zrobić, o wiele dalej poniesie Cię entuzjazm i to, że po prostu zaczniesz. Nieumiejętnie. Niedoskonale. Po swojemu. I o tym będzie to wakacyjne wydanie Prostych Słów, w którym zaprezentuję Ci Metodę Klatki Schodowej.

Trafiłam na nią podczas moich pisarskich poszukiwań. W tym roku powiedziałam sobie jasno – koniec czekania, biorę się za to moje pisanie. No i fajnie-fajnie, ale jak KONKRETNIE mam to zrobić? Przecież jest tyle różnych rzeczy, których się trzeba nauczyć. Szybko zdałam sobie sprawę, że kurde, ja to się chyba porwałam z motyką na słońce i przekucie tych moich pięknych chęci na działanie może nie być takie proste, jak to sobie wyobrażałam. W przypływie desperacji odpaliłam więc YouTube i znalazłam sobie tutoriale dla pisarzy. Zaczęłam ich maniakalnie słuchać i szybko się okazało, że tak naprawdę nikt, kto zabiera się za pisanie, nie wie do końca, co robi. I to jest całkowicie w porządku. Bo naprawdę nie musisz widzieć całej drogi, żeby dojść do swojego celu. Tak samo, jak nie musisz widzieć calutkiej klatki schodowej, żeby wejść na ostatnie piętro.

Co to jest Metoda Klatki Schodowej?

Metoda Klatki Schodowej polega na tym, że rozpisujesz sobie kilka pierwszych kroków i od razu zaczynasz działać. Ruszasz w drogę, a gdy je pokonasz, rozpisujesz sobie kolejne. Działasz w ten sposób – etapami, aż dotrzesz na sam szczyt klatki schodowej.

Ta metoda jest fajna, bo dzięki niej ograniczasz planowanie tylko do absolutnie niezbędnego minimum. Do tych kilku najbliższych kroków, a zaraz potem rzucasz się w wir działania. Dzięki temu nie wpadniesz w pułapkę wiecznego szykowanie się lub w sidła perfekcjonizmu. A jednocześnie masz to delikatne poczucie bezpieczeństwa, bo nie działasz w absolutnym chaosie, tylko masz swój prosty plan, który pomoże Ci ruszyć. A potem, siłą rozpędu, potoczysz się coraz dalej i dalej.

Jak to wygląda w praktyce?

Jak może to wyglądać w praktyce? Mam dla Ciebie kilka przykładów:

• Jeśli piszesz książkę, to rozpisujesz pierwsze 5 rozdziałów. Po ich napisaniu, rozpisz kolejne 5.

• Jeśli chcesz wziąć udział w biegu na 5 km, zaplanuj kilka pierwszych treningów. Gdy je odbędziesz, zajmij się dietą i dalszym planowaniem.

• Jeśli chcesz uporządkować zagracony dom, zacznij od jednego pomieszczenia. Rozpisz wszystkie obszary, które trzeba tam uprzątnąć i bierz się za nie dzień po dniu. Gdy to ogarniesz, weź na warsztat kolejne pomieszczenie.

• Jeśli chcesz zmienić pracę, nie musisz od razu wiedzieć, gdzie będziesz pracować za rok. Najpierw zaktualizuj CV, zadbaj o dobre referencje i poszukaj 5 firm, do których wyślesz swoje dokumenty.

• Jeśli chcesz wyjechać w daleką podróż, nie musisz od razu układać planu każdego dnia. Najpierw wybierz termin, kup bilety i zarezerwuj nocleg na pierwsze dni. Resztę dopracujesz później.

Kiedy ta metoda się nie sprawdzi?

Kiedy zaczęłam się nad tym mocniej zastanawiać, doszłam do wniosku, że ta metoda nie sprawdzi się w absolutnie każdej sytuacji. Działania, które wiążą się z dużym ryzykiem, jakimiś większymi kosztami, albo trudnymi do odwrócenia konsekwencjami będą pewnie wymagać dokładniejszego przygotowania, zanim z nimi ruszysz. Przyszedł mi do głowy taki przykład – jeśli ruszasz na Everest, albo zamierzasz przebiec maraton, to pewnie nie wystarczy, że zaplanujesz tylko pierwsze kilka kroków. Warto to jednak ogarnąć bardziej całościowo.

Natomiast możesz śmiało wykorzystać Metodę Klatki Schodowej w stujeden mniejszych przygodach, które chcesz rozpocząć w swoim życiu. A zwykle blokujemy się strasznie właśnie w tego typu sprawach. Takich, które w sumie nie mają jakichś poważnych konsekwencji.

Dlatego dalej. Przestań odkładać to coś, co tak bardzo chcesz zrobić na później. Ustal pierwsze kilka kroków, a potem śmiało wchodź na te schody, stopień po stopniu, aż znajdziesz się na szczycie. Widok z dachu podobno zapiera dech w piersiach.

📌 Zasoby

• instrukcja obsługi idealnego lata: zrób to, żeby go nie zmarnować! – Absolutnie musisz to obejrzeć. Cudowny, fantastyczny podcast.

Nie ma nic gorszego niż przepastny ogrom możliwości. Człowiek to jednak strasznie ciekawa bestia. Choć chcemy mieć wybór i opcję dopasowania rozwiązań, jednocześnie gdy jest on zbyt duży, czujemy paraliż i nie potrafimy wykonać kroku. Jeszcze gorzej jest wtedy, gdy zupełnie nie ma ram i ograniczeń. I o tym właśnie będzie to krótkie, wakacyjne wydanie Prostych Słów.

Wyobraź sobie, że wędrujesz przez alejki supermarketu i natrafiasz na sympatyczną Panią od promocji, która oferuje Ci przetestowanie nowych dżemów. Podchodzisz do stoiska i z zachwytem widzisz, jak Pani wciąga kolejne próbki. 24 przepysznych smaków. Gdzieś przy ósmym, przestajesz pamiętać te pierwsze. Przy czternastym – zastanawiasz się, jak to możliwe, żeby było tyle różnych smaków dżemów, skoro Ty nie znasz tylu różnych odmian owoców. Przy dwudziestym czwartym dziękujesz Pani i odchodzisz ze stoiska, nie kupując niczego i czując w sercu chaos.

Zbyt wiele opcji utrudnia nam podjęcie decyzji

Dokładnie takie badanie przeprowadzili Sheena Iyengar oraz Mark Lepper w 2000 roku. Tylko 3% osób, którym zaprezentowano wszystkie 24 smaki dżemów, dokonały zakupu. Dla porównania, w grupie, w której pokazano tylko 6 smaków, aż 30% osób kupiło produkt. Badanie to obnażyło istotę paradoksu wyboru (choice overload) – im więcej mamy opcji, tym mniej skłonni jesteśmy podjąć decyzję. I jeśli choć raz próbowałeś zdecydować się na jakiś film na Netflixie, zapewne doskonale wiesz, że dokładnie tak to wygląda.

Kreatywność też lubi ograniczenia

Najbardziej zaskakujące dla mnie jest to, że paradoks wyboru można zastosować w naszym życiu naprawdę szeroko. Ja ostatnio zauważyłam, że pełna dowolność i całkowity brak ram utrudniają mi pisanie. Jeśli mogę napisać WSZYSTKO, mam na to DUŻO CZASU i może to dotyczyć KAŻDEGO TEMATU – zwykle nie piszę nic.

Bez ograniczeń dane zadanie może mieć milion różnych rozwiązań. Nie ma jasnych kryteriów, po których poznam, że je rozwiązałam. Gdy narzucę sobie ograniczenia (np. liczba znaków, konkretny temat, czas), pojawią się kryteria, po których poznam, które rozwiązania mieszczą się w zadaniu, a które odpadają. Coś się we mnie otwiera i zaczynam tworzyć. Jakby moja głowa przekornie podjęła wyzwanie i zamiast się blokować, zaczęła szukać rozwiązania problemu.

Jak możesz to wykorzystać w praktyce?

Zamiast próbować wybrać najlepszą opcję ze wszystkich możliwych, zawęź pole gry. Wyznacz sobie małą ramę, która od razu odrzuca większość opcji i zostawia tylko te, które naprawdę mają sens. Podam Ci kilka praktycznych przykładów:

• Gdy wybierasz film do obejrzenia na wieczór, ustal na wstępie dwa kryteria zawężające: np. gatunek filmu (komedia, thriller itd.) oraz ocena (na IMDB lub Filmwebie).

• Gdy wybierasz jakiś sprzęt, ustal konkretny budżet i np. 2 cechy, które da się bez problemu odfiltrować w wyszukiwarce.

• Gdy zastanawiacie się, gdzie zjeść obiad na mieście, od razu ustalcie rodzaj kuchni, wysokość oceny w Google i np. konkretny obszar (do 15 minut spacerem).

• Gdy nie wiesz, od czego zacząć sprzątanie, wyznacz sobie konkretny pokój i ustal timer na 30 minut.

• Gdy uczysz się czegoś nowego, wybierz konkretny tutorial, który zrealizujesz od początku do końca.

• Gdy wybierasz miejsce na wakacje, nie zaczynaj od pytania: „Dokąd pojechać?”. To zbyt szerokie. Zacznij od ramy: czego w tym roku najbardziej potrzebujesz? Może całkowitej głuszy. Może styrania w górach. A może raczej dokulturnienia w jakimś fajnym miejscu?

Na pewno już łapiesz, o co chodzi. A zatem recepta jest prosta – gdy czujesz, że gubisz się w dostępnych opcjach, po prostu nałóż sobie konkretne ograniczenia. A jeśli zupełnie nie masz pomysłu, które będą najlepsze, pamiętaj, że zawsze możesz to zderzyć z AI. Nie podejmie dla Ciebie najlepszej decyzji, ale może Ci podpowiedzieć, jakimi kryteriami wyboru warto się kierować.

Uświadomienie sobie tego, że zbyt wiele opcji utrudnia nam podjęcie decyzji ogromnie mi pomogło w tym tygodniu ruszyć z miejsca i szybciej dochodzić do rozwiązań, dlatego mam ogromną nadzieję, że ten pomysł będzie dla Ciebie przydatny. Daj mi koniecznie znać, czy widzisz jego zastosowanie w swoim życiu 👇

📌 Zasoby

• When Choice is Demotivating: Can One Desire Too Much of a Good Thing? – badanie o dżemikach

• Lazy Day – wakacyjna playlista, którą słuchamy na replayu, jako soundtrack dla naszej codzienności. Rozkosznie wchodzi w ucho

Zauważyłam, że w drodze do wielkich celów rzadko zatrzymuje nas ich rozmiar, perspektywa długiej wędrówki czy największe przeszkody, które widzimy gdzieś na horyzoncie. Znacznie częściej wykańczają nas małe trudności, które powoli, ale konsekwentnie uwierają nas każdego dnia, a które systematycznie ignorujemy. Ostatnio przeczytałam w jednym z moich ulubionych newsletterów świetne zdanie, które to ilustruje:

It isn’t the mountains ahead to climb that wear you out; it’s the pebble in your shoe [To nie góry, które masz przed sobą do zdobycia, odbierają Ci siły, lecz kamyk w bucie] – Muhammad Ali.

I właśnie o tym będzie to wydanie Prostych Słów.

To znowu się wydarzyło.

Kolejny raz w moim projekcie pisarskim trafiłam na przeszkodę, przez którą praca nad rozdziałem zaczęła mi się rozwlekać.

Okrutnie i bezlitośnie.

Jak podróż PKP Intercity z Warszawy do Rybnika w upalne popołudnie. Choć starasz się i podchodzisz do tematu pozytywnie, stacji końcowej nie widać. W mojej głowie od razu pojawiły się świetne wymówki – nigdy nie pisałam podobnej sceny, to za trudne, to za wielkie, to dla mnie za duże wyzwanie… – oj, naprawdę dała czadu ta moja głowa.

I wtedy przypomniałam sobie magiczne pytanie gruntujące mojej terapeutki: Jakie są fakty?

Chodziło o absolutną pierdołę

Kiedy tak usiadłam i zapytałam siebie: O co tak naprawdę mi chodzi? Czego konkretnie mi brakuje, żeby po prostu usiąść i to napisać? – wyszło mi, że ja po prostu nie wiem, co tam się ma dziać scena po scenie. Nie rozpisałam sobie tego wcześniej, tylko płynęłam sobie na fali mojego flow. I to działało całkiem dobrze, dopóki fala była wysoka. Ale kiedy przyszedł odpływ, straciłam równowagę i nie miałam na czym się oprzeć. Miałam luźne pojęcie o tym, co tam chcę napisać w głowie, ale gdy siadałam przed kompem, zupełnie nie wiedziałam, jak to sensownie ułożyć.

A tak naprawdę wystarczyło, że sobie to rozpisałam w punktach i potem poukładałam logicznie w całość.

Najprostsze rozwiązanie na świecie. Półtorej tygodnia kiszenia się w swojej głowie, chodzenia z tym kamieniem w bucie, które tak naprawdę dało się rozwiązać w 10 minut.

I kiedy tak o tym myślę, to widzę wyraźnie, że w wielu sprawach chodzi właśnie o takie irytujące drobnostki, przez które kręcimy się w kółko, zamiast iść zdobyć tą naszą górę.

Jak możesz to wykorzystać w praktyce?

A zatem zachęcam Cię, żebyś przyjrzał się drobnym kamykom w bucie, które utrudniają Ci drogę do celów i marzeń.

Co Cię wkurwia i uwiera każdego dnia?

Co (chociaż tak naprawdę nie jest wielką przeszkodą) regularnie odbiera Ci energię i sprawia, że kolejny krok staje się niepotrzebnie trudny?

• Może nie robisz czegoś, bo po prostu nie wiesz dokładnie co trzeba zrobić? Nie wiesz po prostu, jakie są konkretne kolejne kroki do wykonania?

• Może jesz niezdrowo, bo Twoim kamieniem w bucie jest lodówka i spiżarnia pełna niezdrowych przekąsek, które bardzo łatwo możesz wymienić na coś bardziej odżywczego?

• Może nie dogadujesz się z partnerem, bo robi jakąś jedną irytującą rzecz, a gdy mu o tym powiesz, po prostu przestanie i będzie lepiej?

• Może nie realizujesz tego swojego marzenia, bo nie zablokowałeś sobie konkretnego czasu w kalendarzu, gdy dupa siedzi w fotelu a Ty robisz tą rzecz.

• Może nie umiesz zabrać się za ten projekt, bo wiecznie rozprasza Cię bałagan na biurku?

Naprawdę zachęcam Cię do tego, żeby sobie to pokminić i zobaczyć, co Ci z tego wyjdzie. Bo być może góra przed Tobą wcale nie jest zbyt wysoka. Po prostu próbujesz wejść na nią z irytującym kamykiem w bucie.

Zasoby

• Jazz HipHop doskonała muzyczka jako soundtrack codzienności – słuchamy sobie w Mączkowym domu tego popołudniami.

• Milanote – Fantastyczne narzędzie do organizacji kreatywnych projektów, robienia moodboardów, rozpisywania rzeczy. Estetycznie cudne. Bezpłatne do 100 elementów. Jesli założysz konto z mojego linku, dostanę 20 dodatkowych elementów do wykorzystania 😊

W samym środku tego upalnego lata, mam dla Ciebie garść polecajek, które mam nadzieję, umilą Ci te wakacje.

Polecajki książkowe

Moi Przyjaciele, Fredrik Backman  – jeśli nie znasz tego autora, porzuć natychmiast to, co robisz i leć do księgarni po jakąkolwiek jego książkę. To jeden z najlepszych żyjących pisarzy współczesnych, a już na pewno najlepszy w opisywaniu świata młodych ludzi. Ostrzegam Cię jednak lojalnie – jego książki wyrywają serce z piersi i porzucają je bezceremonialnie u Twych stóp. Miażdży to duszę, ale och, jak bardzo to jest dobra literatura. Niezbyt często płaczę przy książkach, ale na Backmanie – ZAWSZE. Polecam gorąco.

Dungeon Crawler Carl, Matt Dinniman – absolutnie przepyszny kawałek fantastyki. Ziemia zostaje praktycznie zaorana przez kosmitów, pozostaje garstka ludzi, którzy rozpoczynają grę o władzę nad tym, co zostało z naszej planety. Aby wygrać, muszą przejść przez pełen złowieszczych stworzeń Loch. Świetnie się bawiłam przy tej książce i serdecznie ją polecam. Plusik za bardzo dobry audiobook z Filipem Kosiorem u głosu. Mała gwiazdka – gracze będą doceniać tę książkę bardziej, niż osoby, które w gry nie grają.

The Love Hypothesis, Ali Hazelwood – lekka i przyjemna lektura wakacyjna dla wielbicieli romansów. Contemporary romance w środowisku naukowców. Bardzo przyjemnie się czyta, jeśli szukacie dobrego odmóżdżenia w upały, będzie, jak znalazł. Dodatkowo Prime pracuje nad ekranizacją, trailer można zobaczyć tutaj:

Polecajki filmowe

Niezwykle szlachetne stworzenia, Netflix – Nie myślałam nigdy, że polubię film o ośmiornicy, ale tak właśnie się stało. Uczciwie przyznam, że najpierw czytałam książkę i to ona urzekła mnie pierwsza, ale film jest solidnie zrobiony. Poruszająca opowieść o samotnych stworzeniach w małym, portowym mieście i o tym, że gdy tak się czujemy, warto wyjść z naszej skorupki i dopuścić inne istoty do naszego świata. Ciepła, zabawna i dobrze napisana historia.

Dzień Objawienia, (w kinach) – Wiem, że oceny ma różne, ale ja się na tym filmie świetnie bawiłam. Poszłam absolutnie bez żadnych oczekiwań. Nawet chyba nie wiedziałam, że to film Spielberga. Od pierwszych minut zanurzyłam się w tej historii i wyrwałam się z tego świata dopiero po napisach końcowych. To film dla osób, którym nie przeszkadzają tematy UFO. Jeśli absolutnie nie wierzysz w takie rzeczy, sam temat Cię wkurza – tedy nie oglądaj tego filmu. Ale jeśli Archiwum X to wg Ciebie jeden z fantastyczniejszych seriali lat 90 – biegnij do kina, będzie grubo.

Polecajki kulinarne

Poziomkowa Matcha Latte

Wiem, wiem jest to napój hipsterski i pretensjonalny, ale jeśli lubisz herbaciane smaczki i chcesz poczuć w domu wakacyjne orzeźwienie – bardzo Ci polecam. Ja robię to tak:

• Do wysokiej szklanki daję bardzo dużo lodu.

• Wlewam tam kieliszek syropu poziomkowego Monin (prosto na lód)

• Wlewam 150 ml mleka (jakie tam lubisz najbardziej)

• Potem wlewm 150-200 ml matchy

Wychodzą cudne warstwy, ale jak to wszystko wymieszasz zaciekle, to smakuje idealnie i pysznie.

Brownie z tego przepisu

Mało jest tak dekadenckich rzeczy, jak dobrze zrobione brownie pełne czekolady. Ostatnie brownie domowej roboty, jakie jadłam, zrobił mi mój tata kilka lat temu. Z prawdziwą rozkoszą wróciłam do tego smaku i serdecznie Ci go polecam. Naprawdę otula kubki smakowe.

Polecajki muzyczne

Polecałam już wcześniej, ale nie da się tego nie lubić. Choć nie przepadam za Kortezem koncertowo, ogromnie szanuję go, jako artystę w ogóle. A ta książka rozwala duszę. Życzę Ci, żebyś miał/a wiele osób, którym warto to zadedykować.

Instrumental dobry do myślenia, przeżywania i czucia różnych rzeczy. Ja ostatnio próbowałam sobie przy tym medytować i zaskakująco dobrze mi poszło. Polecam Ci, gdybyś potrzebował/a w te lato trochę wytchnienia i delikatnej nuty saksofonu.

Tego z kolei słucham do mojej porannej sesji pisania. Świetna jest tam druga linia melodyczna, która wchodzi około 50 sekundy. Działa to mocno na moją wyobraźnię.

Polecajki papiernicze

Lubię notesty. Ale tak wiesz, przesadnie. Tak, że gdy mam mój comiesięczny budżet radości, to potrafię kilka miesięcy sobie zbierać w nim fundusze, żeby kupić sobie fikuśny notes. I ostatnio kupiłam taki:

Wkładasz tam wybrane wkłady:

Do kupienia tutaj: Paper Concept

Niech to będzie dla Ciebie fantastyczne lato!

Tylko krowa nie zmienia zdania – pamiętam, że kiedyś usłyszałam gdzieś to powiedzenie i pomyślałam sobie, że przecież to nie prawda, ale przecież, tak właściwie, to nie musi być prawda, żeby było to prawdziwe. A jakie Ty masz podejście do porzucania wcześniejszych przekonań, przyzwyczajeń i opinii? Wchodzisz w to gładko i bez problemu, a może, gdzieś tam głęboko w serduszku, czujesz jakieś takie lekkie poczucie winy? Bo przecież dorośli ludzie muszą być w jakiś sposób stateczni, ugruntowani w swoich poglądach i opiniach? A może wręcz przeciwnie – o tej mistycznej dorosłości świadczy właśnie to, że potrafimy to zdanie zmieniać, porzucać to, co nam nie służy i z ciekawością iść dalej?

Im jestem starsza, tym bliżej mi do tego drugiego podejścia. Jedyne z czym miewam problem, to rozpoznanie, kiedy jest ten najlepszy czas na zmianę. Czasem za długo siedzę w czymś, co już straciło datę przydatności, ale tego nie zauważam, bo tak bardzo jestem przyzwyczajona do tego, że to JEST w moim życiu. Ale ostatnio usłyszałam fajną metaforę, która pomogła mi zauważyć takie przeterminowane rzeczy w moim życiu. A teraz się nią z Tobą podzielę w tym wydaniu Prostych Słów.

4 stadia rozwoju banana

🟢 Zielony

Wyobraź sobie nową dostawę bananów do sklepu. Jeszcze zieloniutkie, uśmiechają się do Ciebie z palet sklepowego warzywniaka. Pełne nadziei. Jakby obiecywały Ci, że wytrzymają na kuchennej ladzie przynajmniej ten tydzień. A wiec kupujesz je, bo każdy wie, że zielony banan po kilku dniach cierpliwości przemieni Ci w żółtą pyszność. Ten właśnie banan reprezentuje jakieś coś w Twoim życiu – pomysł, opinię, nawyk, czasem osobę, innym razem zobowiązanie, a czasem projekt. Gdy jest zielony, jest w fazie nowości. Podchodzisz do niego z nadzieją i czujesz do niego ekscytację. Ta pierwsza faza przypada na sam początek. Gdy nowy projekt budzi Twój dziki entuzjazm, a nowy znajomy wydaje się najciekawszą osobą na świecie.

🟡 Żółty

Ważne jest to, że żaden banan nie pozostanie zawsze zielony. Po jakimś czasie, dojrzewa i staje się żółty – to złoty czas, kiedy to COŚ w Twoim życiu daje Ci najwięcej satysfakcji. Tak, jak banan, który jest idealny do spożycia, Twój pomysł, nawyk lub projekt właśnie teraz daje Ci najwięcej – rozwoju, sensu, zadowolenia. Jeśli odnosisz tę metaforę do relacji – to na tym etapie jest wspierająca, odżywcza i przynosi Ci dużo radości. Ponieważ jednak jesteśmy ludźmi, nawet najciekawsza rzecz na świecie po jakimś czasie traci dla nas na znaczeniu. Dokładnie tak, jak banan, który brązowieje.

🟤 Brązowy

Brązowiejący banan staje się dużo bardziej delikatny i podatny na uszkodzenia. Choć słodki w smaku, często nie smakuje nam już tak bardzo, jak w poprzednim stadium. Często decydujemy się wtedy na użycie go do wypieków lub koktajli. I tak samo to coś w Twoim życiu. Choć jeszcze niedawno przynosiło Ci entuzjazm, radość i spełnienie, coś przestaje działać. Czujesz, że to już nie cieszy Cię tak bardzo, jak kiedyś. Nie robisz tego z ekscytacją, raczej przypomina to podtrzymywanie trochę na siłę. Gdy osiągniesz to stadium, to może być znak, żeby coś odpuścić lub zmienić – dzięki temu wyciągniesz z owocu jeszcze jakąś wartość. To jest właśnie to przerobienie na ciasto bananowe lub koktajl. Bo jeśli tego nie zrobisz, nieuchronnie przyjdzie kolejny etap.

⚫️ Czarny

Twój niegdyś wspaniały owoc staje się w środku śliski, cieknący i dziwnie mazisty. Coś niedobrego zaczyna tam fermentować i nie możesz wyciągnąć już z niego nic dobrego. Z takim bananem nic już nie zrobisz, możesz go tylko wyrzucić. A jeśli tego nie zrobisz, może Ci tylko zaszkodzić.

Bardzo mi się podoba ta metafora, bo myślę sobie, że często tkwimy w jakichś naszych przyzwyczajeniach nie zważając na to, że one przestały być tym żółtym bananem. I takie proste, zupełnie intuicyjne sprawdzenie z samym sobą: „Jakiego koloru jest ten banan?” – może nam otworzyć oczy na rzeczy, zobowiązania i relacje, które być może warto zakończyć lub jakoś odświeżyć.

Zobacz, jak te fazy działają w Twoim życiu

A zatem, zastanów się, proszę, nad tym, co masz obecnie w swoim życiu. Które zobowiązania, relacje lub projekty są już w fazie brązowego banana i warto coś z nimi zrobić? Wprowadzić w nie więcej życia, przerobić na chlebek bananowy lub po prostu, w końcu zjeść i przejść do kolejnego? Mam dla Ciebie kilka pytań, które mogą Ci pomóc to ustalić:

• Co kiedyś wydawało się żywe, a dziś jest już tylko obowiązkiem?

• W przypadku czego wciąż mam nadzieję, że to znów stanie się ekscytujące, choć po cichu wiem, że już się zmieniło?

• Czy ja jeszcze jestem osobą, dla której to miało sens?

• Jaką tożsamość próbuję zachować tylko dlatego, że tak wiele w nią zainwestowałem/am?

• Co nadal wygląda dobrze na zewnątrz, ale w środku jest już martwe?

• Co już nie pasuje do osoby, którą się staję?

• Co mogę puścić z wdzięcznością, zamiast trzymać z poczucia winy?

Wybierz sobie jedno pytanie, które jakoś najbardziej Cię porusza, coś w Tobie budzi, albo po prostu – podoba Ci się najbardziej. Dla mnie to było pytanie 2.

I co potem? Czy jedyna opcja to: „do kosza”?

Kiedy zaczęłam o tym myśleć, od razu przyszło mi do głowy, że przecież są w naszym życiu takie rzeczy, w których absolutnie nie chcemy osiągnąć stadiów brązowego/czarnego banana. Nasze najbliższe relacje. Nawyk regularnych ćwiczeń fizycznych. Zdrowego jedzenia. I wydaje mi się, że tak, jak konserwanty i odpowiednie przechowywanie mogą przedłużyć życie banana, tak samo my możemy „przedłużyć życie” pewnych rzeczy w swoim życiu. Choć może w miarę, jak my stajemy się nową osobą, nasza relacja z tym czymś ważnym w naszym życiu się zmienia i po prostu wymieniamy tego banana na nowy? Jak myślisz – jak to wygląda?

Ożywienie nadwiędłego banana polega na tym, że wtłaczamy w niego nową energię. Nasz mózg ciągle pragnie nowości, dlatego zauważyłam, że jeśli moja relacja z czymś ulega zbrązowieniu, zwykle pomaga wtłoczenie w nią świeżości. Gdy czuję znudzenie treningiem, zmieniam go na inny, albo progresuję ciężary. Przed zbrązowieniem małżeństwa chronią nas cotygodniowe randki i regularne podrzuty dziecka do teściów. Chodzi właśnie o takie drobne rzeczy, które przełamują rutynę i sprawiają, że nasz banan nabiera wigoru.

Mam ogromną nadzieję, że ta metafora pomoże Ci dostrzec brązowe banany w Twoim życiu i albo się ich pozbyć, albo przywrócić je do życia. Trzymam za Ciebie mocno kciuki.

📌 Zasoby

• Maja Kleszcz - Mam nadzieję feat. Kortez (official video) – słucham tego cały czas w tym tygodniu.

• The Lively Show – tutaj usłyszałam metaforę brązowego banana.

Mam odrobinkę niezdrową obsesję na punkcie horrorów, thrillerów i historii z gatunku true crime. I naprawdę – mam tak od zawsze. Pamiętam, gdy jako dziecko zakradałam się do pokoju dziennego rodziców, chowałam za fotelami i z wypiekami na twarzy podglądałam „Omena” oraz „Egzorcystę”. Zawsze traktowałam to jako moją własną formę rozrywki. Jedni dla zabawy oglądają komedie i stand-up, a ja lubię, gdy szaleńcy popełniają przejmujące zbrodnie. Ale wiesz co? Im jestem starsza, tym wyraźniej widzę, że moja głowa nie zawsze zostawia te historie tam, gdzie powinny zostać – czyli na kartach książki czy na ekranie. I o tym będzie to wydanie Prostych Słów.

Im więcej czegoś wpuszczasz do swojej głowy, tym częściej zaczynasz to później zauważać. Trochę jak z konkretną marką samochodu – dopóki nie rozważasz jej zakupu, jest poza Twoim osobistym radarem. Mogłaby nie istnieć. A potem nagle okazuje się, że jeździ nią pół miasta. Nasza uwaga działa trochę jak reflektor. Jeśli kierujemy ten reflektor na treści określonego typu, nic dziwnego, że potem w pewnym stopniu filtrujemy przez nie naszą własną rzeczywistość.

Myślę sobie, że to nie działa tak bardzo dosłownie. Nie chodzi o to, że jeśli oglądasz horrory i true crime to nagle wokół Ciebie będzie dochodzić do dziwnych i niewyjaśnionych zdarzeń i trup będzie ścielił się gęsto. Chodzi mi raczej o to, że to, czym karmimy swoją uwagę, wpływa na to, jak się czujemy. Historie, obrazy, emocje i napięcie, które wpuszczamy do głowy, nie znikają bez śladu po napisach końcowych. Naprawdę widzę to na swoim przykładzie. Jeśli przez kilka wieczorów z rzędu oglądam filmy o zbrodniach i ludziach, którym wydarzyło się coś potwornego, moja głowa jest potem wyczulona na takie rzeczy. Mój nastrój się pogarsza i zaczynam być niespokojna. I potwierdzają to badania.

Nie oglądaj wiadomości

W jednym badaniu z 2007 roku badacze sprawdzili, jak oglądanie wiadomości telewizyjnych wpływa na samopoczucie. Dwie grupy studentów obejrzały 15-minutowy serwis informacyjny. Jak się pewnie domyślasz, po obejrzeniu wiadomości u obu grup wzrósł poziom lęku i doszło do znaczącego pogorszenia nastroju.

Istnieje nawet pojęcie: „mean world syndrome”, które opisuje sytuację, w której intensywne konsumowanie brutalnych lub niepokojących treści sprawia, że zaczynamy widzieć świat jako bardziej niebezpieczny, niż jest w rzeczywistości. Innymi słowy: to, co regularnie wpuszczamy do głowy, może wpływać nie tylko na nasz nastrój, ale też na nasze poczucie bezpieczeństwa i sposób patrzenia na ludzi.

Co ciekawe, w badaniu z oglądaniem wiadomości sprawdzono też, co pomaga ludziom wrócić do równowagi. Jedna grupa po prostu zajęła głowę czymś innym i wysłuchała 15-minutowego wykładu. Druga wykonała świadome ćwiczenie relaksacyjne, by wyregulować układ nerwowy. I tu robi się ciekawie: samo odwrócenie uwagi nie wystarczyło. Negatywny efekt utrzymał się u osób, które tylko przerzuciły uwagę na inny temat. Do równowagi szybciej wróciły osoby, które świadomie wyciszyły ciało i umysł.

To dobrze pokazuje, że treści, które konsumujemy, nie zawsze znikają z naszej głowy po wyłączeniu ekranu czy zamknięciu książki i musimy się trochę wysilić, żeby zniwelować ich wpływ na nasz humor i naszą rzeczywistość.

Sprawdźmy teraz, jak możesz to wykorzystać w praktyce. Podzielę się z Tobą co zrobiłam u siebie, mając nadzieję, że podsunie Ci to parę dobrych pomysłów do zastosowania w Twoim życiu.

Przyjrzyj się temu, co wpuszczasz do swojej głowy

Pierwszy wniosek, który sobie wyciągam jest taki – jeśli czuję duży niepokój i niefajność, choć w moim życiu nic takiego złego się nie dzieje, być może warto przyjrzeć się uważniej temu, co wpuszczam sobie do głowy. U mnie przebiegło to w kilku etapach.

1. Przejrzałam swoje socialki i feed YouTube i zrobiłam 2 rzeczy:

• Odlajkowałam wszystkie konta, których treści wprawiają mnie w negatywny nastrój. Prawidzwym królem takich treści jest portal NaTemat – zbanowałam dziada całkowicie.

• Przez dobry tydzień świadomie porządkowałam swój feed – czyli mozolnie ukrywałam posty, które miały na mnie zły wpływ i lajkowałam wszystko, czego chciałam oglądać więcej. To dla mnie duża zmiana, bo nie jestem jakimś dzikim lajkującym. Zwykle po cichu obserwuję, bez wchodzenia w interakcje. A teraz wchodzę w nie mocno, żeby mój algorytm się nauczył, co mi pokazywać.

Po tygodniu mogę stwierdzić, że mój feed w socialkach i na YouTube nie powoduje już u mnie negatywnych emocji i jest to wspaniałe. Tak mnie to rozochociło, że od razu wymyśliłam kolejny punkt.

2. Zaczynam eksperyment z bardziej świadomym wybieraniem filmów, książek i seriali, które przyswajam. Planuję ograniczyć mocno szczególnie True Crime i przejmującą literaturę faktu, bo to najmocniej ryje mi głowę.

I tu, przy okazji, pojawia się drugi, znacznie ciekawszy wniosek. Skoro treści, które konsumujemy, mogą nas nakręcać i rozregulowywać, to mogą też robić coś odwrotnego: wspierać nas i przypominać nam, kim chcemy się stawać.

Zanurz się w treściach, które wspierają tożsamość, do której dążysz.

A zatem chcę wpuszczać sobie do głowy (ale tak aktywnie i świadomie!) treści pasujące do tożsamości, którą chcę reprezentować. I Ciebie też bardzo serdecznie do tego zachęcam. Pokażę Ci to na kilku przykładach:

• Jeśli chcesz być osobą wysportowaną i dbającą o zdrowie, polub kanały i profile dokładnie w tym temacie.

• Jeśli chcesz napisać swoją pierwszą książkę, słuchaj codziennie podcastów dla pisarzy.

• Jeśli marzysz o tym, żeby wymiatać w tematach AI, śledź nowinki w tej dziedzinie i wykonuj codziennie jakiś tutorial, który poszerzy Twoje umiejętności.

To trochę tak, jak z obcokrajowcem, który przeprowadza się do nowego kraju. Choć przed wyjazdem chodził na zajęcia z języka, nie nauczył się na nich zbyt wiele. Ale teraz, zanurzony po pachy w nowej rzeczywistości chłonie ten język każdym porem skóry. Dużo łatwiej będzie mu go przyswoić właśnie teraz, gdy jest zanurzony w tej rzeczywistości, niż przez te kilka miesięcy zajęć w dusznej klasie szkoły językowej.

A zatem – co by się stało, gdybyś zrobił sobie taki właśnie eksperyment – gdybyś całkowicie zanurzył się w rzeczywistości osoby, którą chcesz się stać? Gdybyś dopasował sobie feed do tej osoby. Zaczął się tak ubierać i nosić. Ale przede wszystkim – otaczał się wyłącznie treściami, które wspierają taką tożsamość? Mam nadzieję, że spróbujesz się o tym przekonać.

📌 Zasoby

• Egzorcysta

• Omen

• Mean world syndrome

• Negative psychological effects of watching the news in the television: Relaxation or another intervention may be needed to buffer them!

Szalenie lubię „Incepcję” Christophera Nolana. To ten film z Leonardo DiCaprio, w którym technologia pozwala na wchodzenie do świata snów. Główni bohaterowie są specjalistami od kradzieży sekretów z ludzkiej podświadomości. Podczas realizacji swojego zlecenia coraz głębiej schodzą w kolejne warstwy snu, gdzie zaciera się granica między rzeczywistością, a tym, co tworzy ich umysł. W jednej z moich ulubionych scen muszą odeprzeć atak projekcji podświadomości. Jeden z bohaterów, Arthur, strzela do przeciwników ze zwykłego, bardzo „realistycznego” karabinku szturmowego. Robi to sprawnie, ale duża odległość od przeciwników powoduje, że ma problem z ich wyeliminowaniem. Wtedy podchodzi do niego drugi bohater – Eames. Patrzy na niego z lekkim rozbawieniem i rzuca: „You mustn’t be afraid to dream a little bigger, darling” – czyli: „Nie bój się marzyć trochę śmielej, kochanie”. Po czym wyciąga znacznie większą broń (granatnik) i pokazuje, że w świecie snu ograniczeniem nie jest fizyka, tylko wyobraźnia. I o tym będzie to wydanie Prostych Słów.

Pamiętasz, jak byłeś małym człowiekiem i myślałeś sobie, że wszystko jest możliwe? Będziesz strażakiem, pilotem, albo naukowcem. Będziesz pisać książki i wygrasz Mundial. Albo pojedziesz w tę podróż tropem dinozaurów i pokażesz światu, że one tak naprawdę nie wyginęły tylko siedzą pochowane w jaskiniach gdzieś na końcu świata i tylko czekają na to, aż ktoś da im cukierki.

Kiedy jesteśmy mali, wszystko wydaje się możliwe.

Ogranicza nas tylko wyobraźnia.

To się zmienia

Ale gdzieś po drodze, kawałek po kawałku, z dziwną i bezceremonialną stanowczością dorastanie i świat wyrywają z nas tę pewność i przekonanie, dzięki którym osiągamy niemożliwe. Uczymy się chodzić, sikać do kibelka, mówić, czytać i pisać, choć żadna z tych czynności nie jest przecież łatwa. A potem nagle wszystko staje się trudne i niewykonalne, a zakres naszych możliwości kurczy się do postaci celów SMART, bo przecież wiadomo, że cele muszą być

Specyficzne,

Mierzalne,

KONIECZNIE Osiągalne i

NIEZBĘDNIE Realistyczne

i nie zapomnijmy o tym, żeby były Określone w czasie.

A więc nie sięgasz już gwiazd, tylko tego miejsca trochę ponad Tobą, które możesz dotknąć, jeśli odpowiednio się skupisz i staniesz na palcach.

Skala Boba Proctora

Bob Proctor zaproponował ogromnie ciekawe rozróżnienie celów, które możemy sobie wyznaczyć:

• Cele-A (czyli cele odtwórcze) – to cele, które już umiesz osiągnąć. Bezpieczne i łatwe, powodują, że stoisz w miejscu. W naszej metaforze to cele, których możesz dosięgnąć, stojąc na pełnych stopach.

• Cele-B (czyli cele rozwojowe) – to cele, które są większe od A, ale nadal mniej więcej wiesz, jak się za nie zabrać. Ambitne, ale wciąż do ogarnięcia znanymi Ci metodami. Możesz ich dosięgnąć stając wysoko na palcach.

• Cele-C (czyli cele ekspansyjne) – to cele, który Cię jednocześnie kręcą i przerażają, bo bardzo chcesz je osiągnąć, ale nie masz jeszcze pojęcia, jak dokładnie się za to zabrać. Według Proctora takie cele mają nam „zapalać ogień w brzuchu” i wyciągać nas poza dotychczasowy poziom. Są tak wysoko, że nie znasz sposobu, żeby ich dosięgnąć, ale gdzieś pod skórą czujesz, że chcesz jej poszukać.

Większość dorosłych korzysta z celów A i B.

I nie zrozum mnie źle – te cele też są potrzebne. Pomagają nam działać i powoli się rozwijać. Ale jeśli wybieramy wyłącznie to, co już znamy albo potrafimy mniej więcej zaplanować, nasze życie zaczyna kurczyć się do granic tego, co wydaje się rozsądne. Dlatego zapraszam Cię dziś do tego, żeby pomyśleć (trochę-troszeczkę!) o celu C – czyli o tym, co zapala Twój ogień w brzuchu i jest trochę poza Twoim zasięgiem.

Dlaczego warto wyznaczyć sobie cel ekspansyjny?

Warto wyznaczyć sobie cel ekspansyjny, bo on robi coś, czego cele A i B nie są w stanie zdziałać: wyciąga Cię poza aktualną wersję siebie. Sprawia, że zamiast przeskakiwać z kamienia na kamień na drugi brzeg stawu, przepływasz przez niego motorówką na sterydach.

Cel C jest tak duży, że nie jesteś w stanie go osiągnąć będąc tą osobą, którą jesteś dzisiaj. Ale kiedy zasiewasz w swojej głowie malutkie ziarenko tego celu, dzieje się to, co zawsze, gdy wyznaczasz jej jakieś zadanie. Zaczyna je intensywnie kminić w przepastnej otchłani Twojej podświadomości. A kiedy coś zaczyna się tam kminić, Ty zaczynasz inaczej odbierać rzeczywistość. Dostrzegasz jakieś okazje. Usłyszane na ulicy zdania nabierają nowego znaczenia. Albo nagle łączysz ze sobą fakty, które wcześniej wydawały się przypadkowe. Twoja głowa zaczyna filtrować świat przez „okulary” tego celu – jakby w tle uruchomił się nowy program, który w pokręcony sposób próbuje Cię doprowadzić do niemożliwego. To teraz jeszcze zobaczmy, jak możesz to wszystko wykorzystać w praktyce.

Jak wykorzystać Twój cel ekspansyjny, żeby zmienić poziom?

Żeby było jasne – nie ma czegoś takiego, jak prosty plan krok po kroku, żeby osiągnąć Twój cel C. Gdyby coś takiego istniało, to byłby cel A lub B. Ale też nie jest tak, że to wszystko to jest tylko fajny koncept, który brzmi ciekawie, ale nie da się go zastosować w życiu. Nie znasz drogi do swojego celu C i świetnie, bo dokładnie tak ma być. Ale możesz ustalić dwie kwestie, które są Ci potrzebne na początek.

1. Ustal bardzo szczerze, co jest tym Twoim celem C.

Może już to gdzieś pod skórą czujesz, a może jeszcze zupełnie nie wiesz, co by to mogło być. Krok pierwszy polega po prostu na tym, że się nad tym zastanowisz i jasno sobie to dla siebie sformułujesz. Spróbuj odpowiedzieć na pytanie:

Jaki cel jednocześnie mnie pociąga i przeraża – bo wiem, że żeby go osiągnąć, musiałabym stać się kimś więcej niż jestem dzisiaj?

A potem zadaj sobie takie pytania pomocnicze:

• Czy ten cel mnie naprawdę ekscytuje?

• Czy jednocześnie trochę mnie przeraża?

• Czy nie wiem jeszcze dokładnie, jak go osiągnąć?

• Czy musiałabym się rozwinąć, żeby to dowieźć?

• Czy gdybym to osiągnęła, moje życie naprawdę weszłoby na inny poziom?

Jeśli TAK – bingo! Mamy to :) i możemy przejść do kroku 2.

2. Zdecyduj, w którą stronę chcesz wyruszyć

I druga rzecz, którą możesz zrobić, żeby ruszyć na swoja przygodę do celu C, to wybrać sobie jakiś kierunek na początek. Ponownie, pamiętaj, że NIE ZNASZ drogi. Chodzi o to, żeby wyruszyć w najbardziej obiecującą stronę – taką, która na podstawie tego, co dziś wiesz, wydaje się najlepszym pierwszym krokiem. Dopiero kiedy zaczniesz działać, pojawią się kolejne informacje, dzięki którym podejmiesz decyzje co do dalszego kierunku. Kilka pytań, które mogą Ci pomóc ustalić ten kierunek na początek:

• Wiedząc to co wiem dzisiaj, kim muszę stać, żeby osiągnąć ten cel?

• Co muszę robić regularnie?

• Z czego muszę zrezygnować?

Gdy ustalisz te rzeczy, zacznij powoli dreptać w tę stronę. Pomalutku skracaj dystans między sobą i tą wyobrażoną wersją Ciebie, która ma cel C w swoim zasięgu. Nic więcej.

Zrób tyle i zobacz, dokąd Cię to zaprowadzi. Bo gwarantuję Ci, że gdy zaczniesz dreptać, zobaczysz kolejne wskazówki i podpowiedzi. Może zmienisz drogę jeszcze 150 razy. Ale jedno jest pewne: skończysz tę przygodę jako inna osoba niż ta, która ją zaczynała. A o to przecież chyba w życiu chodzi.

Trzymam za Ciebie mocno kciuki, a Ty nie bój się marzyć trochę śmielej, kochanie.

📌 Zasoby

• Setting the Right Goals | Bob Proctor – o celach A, B i C

• You musn’t be affraid to dream a little bigger, darling – ta scena, ten Tom Hardy

• Incepcja – film Christophera Nolana

Jest tego wszystkiego za dużo. Za dużo spraw, za dużo obowiązków, za dużo rzeczy do zrobienia. Budzisz się rano i to wszystko na Ciebie spada. Niekończąca się fala niepokoju. Tsunami zobowiązań. A potem już tylko próbujesz – utrzymać się na powierzchni, nie opaść na dno. Brzeg migocze gdzieś daleko w oddali, ale nie masz pojęcia, jak do niego dotrzeć. Dostanie się tam wymagałoby przedarcia się przez ten niespokojny ocean tematów i okoliczności. A więc walczysz. Tak dobrze, jak tylko umiesz. Dajesz z siebie wszystko, a potem jeszcze trochę. Ale czujesz, tak bardzo czujesz, w tym miejscu tuż pod skórą, że to walka z góry skazana na zagładę. Czy da się z tym coś zrobić? Może troszeczkę? I o tym będzie to wydanie Prostych Słów.

Zatłoczona kawiarnia i świetna pamięć

Ale zaczniemy zupełnie gdzie indziej. Przenieśmy się o niecałe 100 lat, do zatłoczonej kawiarni w godzinach szczytu. Każdy chce się napić kawy, każdy chce coś przekąsić. Ludzie zajmują stoliki, sypią się zamówienia. Każdy stolik to inne zamówienie, inna konfiguracja marzeń i pragnień. Kelnerzy uwijają się w pocie czoła – zbierają zamówienia, wydają je do stolików, rozliczają rachunki i żegnają klientów. Zadanie, z którym się mierzą nie jest łatwe – no bo weź tu spamiętaj te wszystkie zamówienia. Nawet w tym stoliku przy oknie, gdzie usiadła sześcioosobowa rodzina i każdy zamówił coś zupełnie innego, a jeszcze dla dziadka, proszę, koniecznie lody bez polewy, a ciocia chciałaby do herbaty dodatkowo sok.

A jednak, w tym gwarze i niemożliwości, potrafią to wszystko spamiętać. Przynajmniej do pewnego bardzo konkretnego momentu. Kurt Lewin, urodzony w Mogilnie profesor i psycholog, siedząc pewnego dnia w kawiarni, zauważył tę dziwną prawidłowość. Kelnerzy doskonale pamiętają zamówienia klientów, którzy jeszcze nie zapłacili. Jednak gdy tylko przyjęli zapłatę, nie byli już w stanie przywołać szczegółów, które jeszcze przed chwilą były w ich głowach tak żywe. Ta krótka obserwacja stała się podstawą hipotezy badawczej, którą później sprawdziła Bluma Zeigarnik: nasz mózg lepiej zapamiętuje zadania przerwane od tych, które udało się nam zakończyć.

Wszystkie te rozpoczęte tematy tam tkwią

Wracamy do Ciebie, do tu i teraz. Zastanów się przez chwilę i pomyśl, ile takich przerwanych zadań masz teraz w głowie. Ile rzeczy do zrobienia, rozpoczętych projektów, hobby, które chcesz zacząć i nawet masz do nich potrzebne sprzęty, niedokończonych rozmów, niezrealizowanych marzeń. Założę się, że cały ocean. Że głowa wprost pęka Ci w szwach od trzymania tego wszystkiego w środku. Nic dziwnego, że czujesz się przytłoczony i nie masz pojęcia, jak dopłynąć do tego przeklętego brzegu, który majaczy gdzieś tam, przed Tobą. Gdy zaczynasz jakieś zadanie i go nie kończysz (a tym rozpoczęciem może być nawet zwykłe pomyślenie: „Muszę to zrobić”), ono przez cały czas z Tobą zostaje. Tkwi w Twojej pamięci krótkotrwałej. Pokornie czeka na swoją kolej, od czasu do czasu wysyłając Ci elektrowstrząs niepokoju: „Hejka! Ja nadal tu jestem. Musisz coś ze mną zrobić”. Efekt? Przeładowana głowa, a Twój system nerwowy jest w stanie ciągłego alarmu. I mam taką roboczą teorię, że to jest właśnie powód, dla którego czujemy się tacy przeładowani, wypluci i styrani tymi naszymi żyćkami.

Nie wystarczy, że wypiszesz

Klasyczna rada związana z efektem Zeigarnik brzmi: Wypisz wszystkie rzeczy do zrobienia na papier, bo już w momencie, gdy je wypiszesz, poczujesz wielką ulgę. A potem zdecyduj, które odkładasz w czasie, a które zaczynasz robić. I to jest całkiem dobry początek, ale jak dla mnie, to jest tylko ślizganie się po powierzchni. Robiłam takie brain dumpy już wiele razy i choć owszem, pojawia się ta ulga, tak naprawdę trwa ona tylko przez chwilę. Bo prawda jest taka, że większość z nas nagromadziła już tak wiele tych rozpoczętych spraw, że mamy w głowie ich całe repozytoria. Przepastne archiwa, które ciągną się na kilometry. Są tam nie tylko zadania do odhaczenia, ale całe mnóstwo innych rzeczy:

• Niedokończone projekty, do których kiedyś miałeś wrócić.

• Pomysły zapisane w notatkach w 3 różnych aplikacjach i dwóch zeszytach.

• Decyzje, które nad nami wiszą, ale których jeszcze nie podjęliśmy.

• Te wszystkie rzeczy do sprawdzenia, do naprawienia, do kupienia, oddania, anulowania i uporządkowania.

• Rozmowy, których nie dokończyliśmy.

• Kłótnie, po których rany się jeszcze nie zabliźniły.

• Stosik książek do przeczytania, filmów do obejrzenia.

• Hobby, które obiecaliśmy sobie, że zrobimy.

• Fizyczne przedmioty, których już nie potrzebujesz i nie używasz.

• Kursy, które miały zmienić nasze życie, a kurzą się nieprzerobione na wirtualnych półkach.

Nie wspominając już o tych większych sprawach. O naszych marzeniach, nadziejach i pomysłach na to, co zrobić z tym naszym jednym, pięknym i wyjątkowym życiem.

Co możesz z tym zrobić?

Myślę, że ten pierwszy krok pozostaje ten sam. A zatem, wypisujesz. Pamiętaj tylko, żeby nie ślizgać się po powierzchni, tylko naprawdę dokopać się do wszystkiego. Nie pomijaj rozmów, relacji i tych bardziej miękkich elementów listy – one też siedzą Ci w głowie. Co dalej? I tutaj moje podejście jest trochę inne niż klasyczne.

W drugim kroku zachęcam Cię do tego, żeby zrobić audyt Twoich godzin. Rozpisz sobie całe 168 godzin, które masz w tygodniu. Ja zrobiłam to w przedziałach 30 minutowych. Chodzi o to, żeby zobaczyć, ile faktycznie masz czasu WOLNEGO, czasu do TWOJEJ dyspozycji. Jeśli tego nie zrobisz i po prostu przejdziesz do swojej listy, będziesz na nią patrzeć optymistycznie. Po rozpisaniu tych godzin radosny i przesadny optymizm znika, pozostaje twarda rzeczywistość. Jeśli tygodniowo masz dla siebie tylko 3 godziny, nie łudź się, że zrobisz w tym czasie 2 kursy, uruchomisz swój biznes i namalujesz ten obraz po numerkach. Szablon do rozpisania godzin znajdziesz w Zasobach.

W kroku trzecim przechodzimy przez listę. Brutalnie i szczerze. Wyrzucamy wszystko, na co nie mamy czasu. To wszystko, czego nie zrobimy. Czasem najbardziej dojrzałą i dorosłą rzeczą, jaką możesz zrobić, to podjąć decyzję, że czegoś nie zrobisz. I teraz mała rada ode mnie, bo długo łapałam się na tym, że zamiast jasno powiedzieć: „Tego nie zrobię”, odkładałam rzeczy na listy: „Może, kiedyś”. I to jest straszna pułapka, bo wtedy one nadal zaśmiecają Ci głowę. Dlatego zachęcam Cię do bardziej drastycznych środków. Skasuj dostępy do kursów, których nie przerobisz. Sprzedaj książki, których nie przeczytasz. Wystaw na Vinted sprzęty, których nie będziesz używać. Wywal te rzeczy do hobby, którego nie masz czasu robić. Jeśli to powoduje u Ciebie niepokój, powiedz sobie, że jeśli w przyszłości magicznie znajdziesz więcej czasu i zapragniesz wrócić do czegoś co wcześniej wywaliłeś, odkupisz to sobie. Trudno, kupisz sobie tę rzecz lub kurs jeszcze raz. A teraz pozbądź się tego ze swojego życia w stanowczy sposób. To właśnie ten krok robi miejsce w głowie. Uwalnia przestrzeń i daje Ci w końcu oddech.

I wreszcie krok czwarty. Tutaj robi się ciekawie – robisz konkretny plan. Zacznij od zrobienia listy rzeczy do szybkiego ogarnięcia. To te szybkie strzały, które możesz zrealizować w miarę szybko. Kupić puszki dla kota, oddać rzeczy po dziecku, podjąć te wszystkie wiszące nad Tobą decyzje. Wiesz, ile masz godzin do dyspozycji w tygodniu, a zatem jedną z tych godzin przeznaczaj na ogarnianie tej listy. Ważne jest to, żeby działo się to regularnie, co tydzień. Dzięki temu nie dopuścisz do ponownego zapchania swojej listy. Pamiętaj, że zapchanie powoduje niepokój i przytłoczenie, a tego właśnie nie chcemy.

Na koniec zostaw sobie te duże rzeczy. Projekty i zobowiązania, których nie da się odhaczyć w jeden dzień. Wiesz, ile godzin w tygodniu masz jeszcze do dyspozycji. Teraz najtrudniejsze – musisz wybrać, którą z poważniejszych rzeczy zajmiesz się w pierwszej kolejności i kiedy dokładnie to zrobisz. Ale to temat na inny newsletter. W tym wydaniu chcę Cię zachęcić do odkopania się z zaległości. Dzięki temu od razu poczujesz ulgę. Dlatego ustal jasno i z brutalną szczerością, na co nie masz czasu i podejmij tę dojrzałą decyzję, że to odpuszczasz. To najtrudniejsze na świecie i jednocześnie to jedyny sposób, żeby odzyskać siebie. Kawałek po kawałku. Trzymam za Ciebie mocno kciuki!

📌 Zasoby

• Szablon do rozpisania godzin – Skopiuj do swoich Google Sheets.

• Szablon w Notion do spisania spraw niedokończonych – Skupiuj do swojego Notion :)

Henrik Karlsson, szwedzki pisarz i eseista, pewnego dnia wrócił do biblioteki publicznej, w której wiele lat wcześniej spędzał długie, samotne godziny. Siedząc w krześle. Próbując pisać. Walcząc z demonami w głowie, które próbowały mu wmówić, że nie jest w tym dobry. Siadał tam dzień po dniu, walczył ze sobą, z pustą kartką, z poczuciem, że może to wszystko nie prawda. Że może nie ma w nim nic wyjątkowego. I może lepiej zająć się czymś innym. Kiedy podszedł do krzesła, na którym kiedyś zwykle siadał, poczuł coś dziwnego. Jakby to jego dawne „ja” ciągle tam było. Jakby młodszy Henrik nadal siedział przy stole, mozolnie przelewając kolejne słowa na papier. Praktycznie czuł ciężar jego myśli. Zna go każdy, kto próbuje stworzyć coś większego od siebie, zanim świat da mu jakikolwiek dowód, że warto. I kiedy tak patrzył na tego Henrika z przeszłości, czuł tylko wdzięczność. Za to, że się nie poddał. Za to, że dzięki jego codziennym wysiłkom, dzisiaj był tym, kim jest. I o tym będzie to wydanie Prostych Słów.

Suma decyzji

Niezależnie od tego, czy masz w sobie mistyczną zdolność widzenia siebie sprzed kilku lat, na pewno czujesz pod skórą prawdziwość tej myśli:

Jesteś sumą działań i decyzji siebie z przeszłości.

Jeśli kilka lat temu postanowiłeś regularnie ćwiczyć, to dziś pewnie jesteś osobą, która ma niezłą kondycję i bez najmniejszych oporów rozbiera się w basenowej szatni do kąpielówek. Jeśli włożyłeś serce w naukę nowego języka, dziś pewnie jesteś w stanie się nim porozumiewać. Ale to (stety? niestety?) działa w dwie strony. Jesteś sumą swoich codziennych decyzji nawet jeśli one nie były najlepsze na świecie.

Jeśli zamiast ćwiczyć, od kilku lat codziennie wybierasz cziperki na kanapie, Twoja obecna wersja siebie może być daleka od Twoich marzeń i pragnień.

Strasznie łatwo jest odpuścić

Kiedy Henrik Karlsson „spotkał” w pustej bibliotece starą wersję siebie, poruszyło to nim tak bardzo, że powiedział na głos:

„Gdybyś tylko wiedział, jak bardzo jestem ci wdzięczny za to, co zrobiłeś”.

Robienie czegoś dzień po dniu, kiedy nie widzimy tego absolutnie żadnych efektów, lub nasze rezultaty są tak śmiesznie małe, że aby je dostrzec trzeba byłoby wyciągnąć z szafy naprawdę wielki mikroskop – tak, to jest akt odwagi. Trochę też szaleństwa, bo nie oszukujmy się, robienie rzeczy trudnych wymaga braku kilku cennych klepek. Ale tak przede wszystkim, to jednak myślę, że odwagi.

Ile trzeba mieć wiary w tym maleńkim mięśniu w środku klaty, żeby wciąż i wciąż i wciąż próbować? Nie jestem osobą przesadnie wierzącą, ale jeśli istnieje jakaś modlitwa dla ludzi takich jak ja, to chyba brzmi właśnie tak: nie poddawaj się, no weź, spróbuj jeszcze raz.

Ale to nie wszystko

Historia Karlssona nie kończy się na tej wdzięczności i uznaniu drogi tej starej wersji samego siebie. Nim wyjedzie z biblioteki, nim wróci do swojego życia, dostrzega coś jeszcze. Przed nim stoi jeszcze jedno krzesło. I doskonale wie, że jego najważniejszym zadaniem teraz, jest zrobić wszystko, by zadbać o osobę z tego trzeciego krzesła. I każdy z nas ma dokładnie taką samą moc, przywilej i powinność.

Nie masz już wpływu na to, co Twoja stara wersja Ciebie zdecydowała robić ze swoim czasem, jak żyć, co jeść, kim się kawałek po kawałku stawać.

Ale masz wpływ na to, kim się kawałek po kawałku staniesz. Na to, co zrobisz dzisiaj dla osoby z trzeciego krzesła.

Jak możesz to praktycznie zastosować u siebie?

Kiedy zaczęłam się zastanawiać nad praktycznym zastosowaniem tej myśli przyszło mi do głowy, że można to zrobić na kilka sposobów:

1. Działanie na rzecz osoby z trzeciego krzesła może być na przykład dużą, poważną decyzją, którą podejmiesz dzisiaj i która ułatwi Ci życie w przyszłości. Podam Ci kilka przykładów – np. zerwiesz relację, która ewidentnie Ci nie służy, rzucisz toksyczną pracę, wyjaśnisz nieporozumienie z kimś Ci bliskim.

2. Ale może też być bardzo drobną rzeczą, którą będziesz robić regularnie, i która zaprocentuje dopiero za jakiś czas. Przykład z tej kategorii to np. regularne ćwiczenia, dobra zmiana w diecie, codzienne pisanie książki albo nauka tej nowej umiejętności.

3. I wreszcie ta jedna drobna rzecz może być naprawdę błaha i działać na rzecz Ciebie z niedalekiej przyszłości. Przykład? Wieczorem, kiedy mam syf w kuchni po całym dniu, sprzątam, choć bardzo mi się nie chce, bo wiem, że jutrzejsza ja będzie mi za to wdzięczna. Rano idę na spacer, bo wiem, że ja popołudniowa dzięki temu nie zaliczy o 15:00 drastycznego spadku energii życiowej.

Jeśli masz trudność z wymyśleniem tego typu działań, przygotowałam kilka pytań, które Ci w tym pomogą. Żeby czytanie tego wydania nie zakończyło się tylko na zwykłym: No w sumie ciekawa myśl!, tylko żeby realnie coś poruszyć w twardej skorupie Twojej codzienności. Oto one:

• Za jaką jedną decyzję dzisiaj podziękujesz sobie w przyszłości?

• Wprowadzenie jakiego nawyku dzisiaj da Ci największy uzysk w przyszłości?

• Jaką jedną rzecz możesz zrobić dzisiaj dla jutrzejszej/jutrzejszego siebie?

Trzymam za Ciebie mocno kciuki! Niech ten łańcuch krzeseł i wsparcia nigdy się nie kończy.

📌 Zasoby

• The third chair – ten esej zainspirował mnie do napisania tego wydania.

• Męskie Granie Orkiestra 2026 (Igor Herbut, Zalia, Vito Bambino) - Tańczę – Słucham sobie tej nutki w tym tygodniu

Masz takich znajomych, bez których każde spotkanie traci połowę uroku? Samą obecnością wnoszą coś takiego, że od razu jest lepiej, weselej, jakoś tak BARDZIEJ. Sama mam w otoczeniu kilka takich osób i wiem, jak ogromnie ich brakuje, jeśli z jakichś przyczyn nie mogą się zjawić. To, co ich odróżnia to ich energia i obecność. Kiedy się gdzieś pojawiają, są tam na maksa. Nie rozpraszają ich telefony, nie myślą o tym, co tam trzeba jeszcze zrobić w tym tygodniu. Chcę być taką osobą. Chcę tak żyć. A w tym wydaniu Prostych Słów zobaczymy, jak możemy to zrobić w praktyce.

Alex Hormozi, mój guru produktywności i lepszego zrozumienia świata powiedział kiedyś bardzo ciekawą rzecz. To znaczy, powiedział WIELE ciekawych rzeczy , ale w dzisiejszym temacie została ze mną szczególnie jedna. Oto ona:

Zbyt abstrakcyjne pojęcia

Są takie pojęcia, które są tak szerokie i abstrakcyjne, że gdy próbujemy je wprowadzić w życie, szybko wpadamy na ścianę i nie wiemy, jak to zrobić. Podam Ci przykład: jeśli ktoś każe Ci być bardziej charyzmatyczny, to chociaż intuicyjnie wiesz, czym jest charyzma, najprawdopodobniej będziesz mieć problem, żeby mieć jej więcej w swoim życiu. A to dlatego, że to pojęcie samo w sobie jest mało konkretne i tak naprawdę składa się z szeregu działań, które osoba charyzmatyczna wykonuje.

A zatem, jeśli chcesz być bardziej charyzmatyczny w praktyce, musisz sobie to pojęcie bardziej skonkretyzować. Najlepiej poprzez wypisanie określonych działań, które zaobserwowałeś/aś u osób, które według Ciebie tę charyzmę mają. To może być na przykład: patrzenie rozmówcy w oczy, wyraźne przywitanie się, uważne słuchanie drugiej osoby. I tak dalej, możemy sobie wymieniać, ale nie mamy na to czasu, bo temat główny nam stygnie!

Rozbij zagadnienie na konkretne działania

To podejście Hormoziego jest super i można je zastosować do rozbrojenia na czynniki pierwsze praktycznie każdego złożonego pojęcia i umiejętności, którą chcemy nabyć. I właśnie ten proces chciałabym wykorzystać zgłębiając tajniki bycia osobą z fajną energią:

1. Ustalenie, czym jest „bycie osobą z fajną energią” i wypisanie konkretnych działań, które taka osoba robi.

2. Ustalenie, czego taka osoba NIE robi.

3. Wprowadzenie tych pierwszych w życie i unikanie tych drugich.

4. Sprawdzenie czy nasza hipoteza była słuszna, a jeśli nie – poprawa i powtórka pętli.

Może dizałania które wypisaliśmy nie są kompletne? W takim razie – wracamy do tablicy, wymyślamy inne, pracujemy z AI, żeby dotrzeć do tych najważniejszych.

Nie wiem, jak Ty, ale ja czuję ekscytację.

✅ Jakie działania wykonuje osoba z fajną energią?

A zatem ustaliłam listę działań, które według moich wnikliwych obserwacji wykonują takie osoby. Część zapożyczam z naszych rozważań o charyzmie, mamy więc:

1. Patrzy rozmówcy prosto w oczy (nie natarczywie, z życzliwością).

2. Wyraźnie wita się i pozdrawia osoby, które spotyka (np. gdy gdzieś wchodzi, mija sąsiadów itd.)

3. Uważnie słucha drugą osobę. Nie tylko po to, żeby potem coś powiedzieć, tylko z autentyczną uwagą. Czyli gdyby ktoś nagle przerwał rozmowę i kazał zreferować, o czym gadaliście, bez problemu potrafi to zrobić.

4. Żywo reagują na to, co mówi druga strona. („WOW!”, „Musisz mi WSZYSTKO opowiedzieć”, „To MEGA ciekawe!”, „Nic o tym nie wiem, koniecznie mi o tym opowiedz”)

5. Reaguje z entuzjazmem na pomysły i opowieści innych osób. Czyli gdy ktoś mówi: „Słyszałam, że na rynku robią potańcówki, może się wybierzemy?” odpowiada: „No jasne! To świetny pomysł!”.

6. Żartuje z siebie, swoich potknięć i wad.

7. Kończy spotkania czymś miłym – np. „Ale wspaniale było Cię zobaczyć!” „Uwielbiam z Tobą gadać”.

8. Wciąga w rozmowę osoby ciche i milczące na spotkaniu („A Ty, Ala, co o tym myślisz?”).

9. Na czyjeś problemy i zawirowania życiowe reaguje wsparciem i empatią („Kurcze, to musi być dla Ciebie trudne”, „Czy jest coś, co mogę dla Ciebie zrobić?”).

10. Pamięta, co ktoś mówił na poprzednim spotkaniu i nawiązuje do tych rzeczy. Można na przykład w telefonie prowadzić taką notatkę i tam zapisywać takie informacje.

11. Jest obecna. Czyli nie siedzi w telefonie, nie odpływa myślami w niebyt, zanurza się całkowicie tam, gdzie jest.

12. Kiedy pojawia się jakiś problem nie tracą ducha tylko skupiają się na możliwych rozwiązaniach.

13. Są ciekawi świata, innych ludzi i wszystkiego, co się dzieje. Traktują rozmówcę, jak najciekawszego człowieka na świecie.

14. Gdy robi się niezręcznie, lub ktoś palnie gafę, zamieniają sytuację w żart.

15. Gdy ktoś czuje się zawstydzony, pomagają wyjść z sytuacji, zmieniają temat.

❌ Czego osoby z fajną energią NIE ROBIĄ?

1. Nie narzekają i nie marudzą.

2. Nie uciekają nerwowo wzrokiem.

3. Nie siedzą w telefonie na spotkaniach.

4. Nie plotkują o innych.

5. Nie dominują rozmowy.

6. Nie gaszą cudzej ekscytacji.

7. Nie zawstydzają innych dla żartu.

8. Nie udzielają nieproszonych rad i wykładów.

A gdybym miała to Osoba z fajną energią sprawia, że ludzie czują się przy niej trochę bardziej sobą, trochę bardziej żywi i trochę mniej spięci. Zobacz – dzięki takiemu rozpisaniu, mam konkretną mapę. Jeśli chcę być osobą z dobrą energią, wiem doskonale, co mam robić i czego mam nie robić. To dużo bardziej pomocne i konkretne, niż powiedzenie sobie po prostu: „bądź od dziś osobą ze świetną energią”.

Zastosuj ten proces u siebie

I teraz tak – możesz zakończyć lekturę tego wydania w tym momencie i zastosować sobie tę mapę u siebie, aby stać się osobą z lepszą energią. ALE – możesz też po prostu zastosować TEN PROCES. Rozbić abstrakcyjne pojęcie, najlepiej jakąś umiejętność, którą chcesz nabyć, na konkretny zestaw działań. Przypomnę Ci, jak to leciało:

1. Ustal jakie konkretne działania kryją się za abstrakcyjnym pojęciem lub umiejętnością, którą chcesz nabyć.

2. Ustal, czy są jakieś działania, których trzeba unikać.

3. Wprowadź w życie te pierwsze i unikaj tych drugich.

4. Przetestuj czy hipoteza była słuszna, a jeśli coś nie gra – wprowadź poprawki.

Mam wielką nadzieje, że ten proces będzie dla Ciebie pomocny i dzięki niemu zaczniesz przyswajać nowe umiejętności. Trzymam za Ciebie mocno kciuki!

Udostępnij Proste Słowa | Ania Mączka

📌 Zasoby

• how to outlearn everyone – video Hormoziego, w którym było to o tej dekonstrukcji skilli.

• Olivia Rodrigo - the cure (Official Music Video) – piosenka, która zajmuje moje myśli w tym tygodniu.

Ludzie to strasznie dziwne bestie. Siłą rozpędu jesteśmy w stanie góry przenosić, ale gdy coś nas zatrzyma, gdy staniemy w miejscu na krótką choćby chwileczkę, cały nasz postęp w jednej chwili może pójść w piach. Fascynuje mnie to i przeraża.

I zwykle tak to wygląda – wyznaczamy sobie jakiś fajny, ambitny cel i z zaangażowaniem go realizujemy. Gdy w końcu udaje nam się go osiągnąć, zatrzymujemy się. I to jest zupełnie normalne – po okresie ciężkiej pracy przecież chcemy odpocząć. Zaczerpnąć tchu. Pożyć. Ale potem, gdy chcemy wrócić do gry, jest nam ciężko – bo nasz główny motor do działania przecież przestał istnieć. Osiągnęliśmy cel. Dalej już nic nie ma. To zjawisko nazywane jest pułapką dotarcia do celu (The arrival fallacy).

Dlaczego w nią wpadamy?

Składa się na to kilka powodów:

1. Spada nam poziom dopaminy – gdy dążymy do naszego celu, nasz mózg tapla się w dopaminowym szczęściu. Kiedy go osiągamy, poziom dopaminy gwałtownie maleje, a my czujemy spadek nastroju. Wysiłek, który wcześniej napędzała ekscytacja, nagle zaczyna nam ciążyć, bo znika nagroda czekająca na horyzoncie.

2. Tracimy nasze: DLACZEGO – jeśli jesteśmy zorientowani na wynik (ukończony bieg, napisana książka), po przekroczeniu linii mety i osiągnięciu naszego celu tracimy poczucie sensu. No bo skoro przebiegliśmy ten maraton, co innego może się z tym równać?

3. Rozpłaszczamy się za bardzo w odpoczynku – tak, jak wspominałam, odpoczynek po wysiłku jest potrzebny. Często jednak jest tak, że kiedy już zakosztujemy tego oddechu, oddajemy się mu bezpowrotnie. Nawet nie wiesz kiedy coś, co miało być tygodniem wolnego zmienia sie w miesiąc, a powrót do gry staje się coraz trudniejszy.

Czy to oznacza, że lepiej nie wyznaczać sobie dużych i ambitnych celów, bo po nich dopadnie nas ten spadek formy? Myślę, że niekoniecznie – ale warto odwrócić swój sposób myślenia na ten temat.

3 poziomy wtajemniczenia

Myślę, że w tej całej zabawie z celami są 3 poziomy wtajemniczenia.

Nowicjusz

Wyznaczasz sobie ambitny cel, dążysz do niego, osiągasz go i potem czujesz syndrom ukończonego maratonu. Ogarnia Cię zniechęcenie, apatia, jakieś takie dziwne uczucie, że w sumie po co coś robić dalej, skoro kanapa jest taka wygodna, a na Netflixie jest tyle fajnych rzeczy do obejrzenia. Wyobrażam to sobie mniej więcej w ten sposób:

(strzałka to dążenie do celu, po osiągnięciu celu mamy ogromny HAJ, który reprezentuje gwiazdka, ale zaraz potem przychodzi wielka kulka rozpaczy w postaci tych poplątanych linii)

Żeby wyjść z tego poziomu, musisz zrozumieć, że jeśli po osiągnięciu swojego celu nie masz nic innego na horyzoncie, ta kulka rozpaczy Cię zatrzyma i pochłonie.

Adept

A zatem przechodzisz na drugi poziom wtajemniczenia. Stajesz się adeptem – a to znaczy, że masz przed sobą nie tylko ten jeden wielki cel, ale całą siatkę celów, ustawionych jak kaczki, jeden po drugim:

Efekt? Twój haj radości jest mniejszy ALE też mniejsza (i to dużo) jest Twoja kulka rozpaczy. No ale nadal je czujesz, po prostu są mniejsze i jest Ci o wiele łatwiej przez nie przejść dalej. Kiedy już masz to opanowane, zdajesz sobie sprawę, że jest tak naprawdę jeszcze jeden stopień wtajemniczenia.

No bo zobacz. Do tej pory tym punktem, który przynosił Ci radość i spełnienie było osiągnięcie celu. I słusznie, to przecież zwieńczenie wysiłków. Ale co by się stało, gdyby zamiast na osiąganiu tych celów skupić się na wszystkim – na całej drodze, którą chcemy przejść? Myślę sobie, że wtedy właśnie osiągniemy Mistrzostwo.

Mistrz

Zamiast miotać się jak narkoman od dawki szczęścia do dawki szczęścia po osiągniętym celu, skupiamy się na tym, żeby całość była dla nas w jakiś sposób pozytywna. Żeby nagrodą była też w pewnym stopniu ta strzałka, czyli nasza droga do celu. Jasne, iskierki radości są na niej mniejsze, być może mniejsza jest też ta skala radości po osiągnięciu celu, ale zobacz, jak bardzo zmniejszyły się nasze kulki rozpaczy – to tak naprawdę drobne wahania nastroju, które łatwo pokonać.

Mistrz wie, że to gra długoterminowa. Unika więc dużych wahań i wybiera drogę, która da mu największą stabilność i radość z procesu.

A zatem – co możemy zrobić, żeby osiągnąć poziom mistrzostwa i nie dać się syndromowi ukończonego maratonu? Mam dla Ciebie kilka podpowiedzi.

Jak się nie dać syndromowi ukończonego maratonu?

📌 Ustal „co potem”

Na początku, to my się musimy wygrzebać z tego nowicjatu. A zatem, jeśli masz jakiś duży cel przed sobą, od razu, zanim jeszcze go osiągniesz, wyznacz sobie kolejny. Ten drugi cel wcale nie musi być tak samo duży. Zupełnie sie na tym nie fiksuj. Wyznacz cel, który jest w Twoim zasięgu i który nie da Ci spocząć na laurach.

• Zapisz się na inny bieg kilka miesięcy po tym swoim maratonie.

• Po remoncie zaplanuj sobie jakiś projekt DIY.

Ja na przykład zaplanowałam temat tego wydania na długo przed ukończeniem mojego setnego newslettera, żeby od razu mieć o czym pisać. Jestem sobie za to wdzięczna.

🫖 Uprzyjemnij sobie to, co robisz

Żeby przejść do mistrzostwa, musimy sprawić, by liczyła się dla nas droga, a nie cel sam w sobie. Możesz to zrobić na przykład wtedy, gdy maksymalnie uprzyjemnisz sobie te działania, które prowadzą do celu. Podam Ci przykład:

• Jeśli Twoim celem jest jakieś osiągnięcie sportowe, spraw by codzienne treningi były dla Ciebie frajdą np. poprzez zakup fajnego stroju do ćwiczeń, zadbanie o ulubioną muzykę, nagradzanie się po treningu zdrową, ale pyszną przekąską. To się wydaje trywialne, ale uwierz mi, działa.

A zatem zastanów się, co możesz zrobić, żeby uprzyjemnić swoją drogę. Żeby stała się dla Ciebie przyjemnością, na tyle, na ile to możliwe.

🪞 Powoli, ale z uporem buduj swoją nową tożsamość

I wreszcie, tożsamość. Nasze cele są zewnętrzne i tymczasowe. Zupełnie inaczej jest z tożsamością – to coś wewnętrznego i stałego. Wiemy już, że tożsamość buduje się działaniem. Oddawaniem głosu na osobę, którą chcemy być. Ale oprócz działania ważne jest też to, co myślisz. Działanie dostarcza dowodów, ale to Twoje myśli nadają im znaczenie.

Możesz codziennie biegać, a w głowie wciąż powtarzać sobie: „robię to, bo muszę, bo inaczej przytyję”. To transakcja. Prawdziwa zmiana zachodzi wtedy, gdy zmieniasz wewnętrzną narrację z „muszę to zrobić” na „jestem kimś, kto to robi”. Jeśli nie „musisz biegać” a „jesteś biegaczem”, prawdopodobieństwo utknięcia w syndromie skończonego maratornu będzie u Ciebie dużo mniejsze.

Mi bardzo pomaga odpowiadanie na pytania z poziomu tej nowej tożsamości. Na przykład:

• Jestem pisarką, jak pisarka podchodzi do swojej sesji pisania? Co robi, żeby nie odpuszczać?

Kiedy jesteś w jakiejś tożsamości jedną stopą, takie ciągłe przypominanie sobie o niej i stawianie się w jej butach przyspiesza drastycznie ten proces stawania się.

Tyle ode mnie – mam ogromną nadzieję, że dzięki temu wydaniu pułapka dotarcia do celu ominie Cię szerokim łukiem. Trzymam za Ciebie bardzo mocno kciuki i daj mi koniecznie znać w komentarzu, czy doświadczyłeś/aś czegoś podobnego po osiągnięciu jakieś ważnego dla Ciebie celu.

📌 Zasoby

• „Atomowe nawyki” James Clear – niezmiennie o budowaniu nowej tożsamości

🫶 Bardzo Ci dziękuję, że jesteś – nawet sobie nie wyobrażasz, jak dużo to dla mnie znaczy. 🫶

Lecimy z tymi lekcjami.

Lekcja 1: Jeśli chcesz być JAKIŚ, dostarcz sobie dowodów, że taki właśnie jesteś

Musisz o mnie to wiedzieć. Zawsze chciałam być absolutnie fantastyczną babką. Taką wiesz, co góry przenosi na plecach swojej żelaznej dyscypliny. Twardą. Wytrwałą. Taką, co osiąga to, co tam sobie postanowi. Ale przecież z dyscypliną jest tak, jak ze śpiewaniem – albo masz ten dar, albo sorry bejbe. Pociąg odjechał, a Ty stoisz na stacji i mu machasz, absolutnie pewna, że go nie dogonisz. No i cóż, ja zawsze czułam, że w tej wielkiej loterii życia raczej wyciągnęłam pod tym względem krótszą słomkę, a wytrwałości mam w duszy tyle, co kot napłakał. Mój poziom dyscypliny możesz porównać do polskich pociągów 10 lat temu. Czasem się pojawia, czasem spóźnia kilka godzin, a czasem szukaj wiatru w polu. Taki mamy klimat 😅

Kiedy zaczęłam pisać Proste Słowa w maju 2024 r. postrzegałam siebie zatem jako osobę, która rzadko kończy to, co zaczyna i ma raczej słomiany zapał. Nie miałam zbyt wielkich nadziei, choć na tym etapie była jedna rzecz, w której udało mi się wytrwać przez cały miesiąc. Na fali urodzinowego haju: Jestem grubo po trzydziestce, biorę się w końcu za siebie, w kwietniu 2024 r, zaczęłam regularnie ćwiczyć.

Miałam więc dowód, że czasami, jeśli sobie coś postanowię, to przynajmniej przez miesiąc umiem to robić. I to mi wystarczyło, żeby spróbować też z pisaniem. Każdy kolejny trening i każde napisane wydanie Prostych Słów było dla mnie dowodem na to, że potrafię działać regularnie i utrzymać dyscyplinę. A zatem rację miał James Clear, gdy wpajał nam w Atomowych Nawykach, że zmieniamy się wtedy, gdy zmienia się nasza tożsamość, a ta się zmienia wtedy, gdy dostarczamy sobie odpowiednią liczbę dowodów na to, że jesteśmy JACYŚ. A zatem śmiało. Wykorzystaj to!

Co możesz z tego wyciągnąć dla siebie?

• Jeśli chcesz coś zrobić, jeśli chcesz być JAKIŚ – po prostu zacznij to robić. Bez wielkiego planu i spięcia. Po prostu zacznij. Powiedz sobie, że będziesz to robić przez X czasu, a za każdym razem, gdy się potkniesz, wrócisz do gry.

A my przejdźmy do kolejnej lekcji.

Lekcja 2: Inspiracja to wygodna wymówka

Żeby pisać, trzeba czuć inspirację. Żeby coś stworzyć, trzeba najpierw poczuć to coś: tchnienie muzy, iskrę bożą, podszepty duszy – jak tam chcesz to sobie nazwać.

Otóż, okazuje się, że to wszystko nieprawda. Kłamstwo. Wygodna wymówka.

Jeśli nie robisz czegoś, co mówisz, że chcesz zrobić, bo: „tego nie czujesz” albo „nie masz inspiracji” albo „to nie jest dobry czas”, to może, bardzo być może to jednak chodzi o to, że się boisz. Albo tego, że będzie trudno, albo tego, co powiedzą o Tobie inni, albo tego, że spróbujesz i się nie uda i runie Twoja tożsamość, którą sobie pięknie zbudowałeś wokół tego potencjału. Dowiesz się, że jednak nie jesteś w tym dobry. Albo zupełnie inaczej – będzie wielki sukces i tego nie udźwigniesz. Albo będziesz musiał się zmienić, a przecież tak bardzo tego nie chcesz, bo przecież o wiele fajniej jest być małą wersją siebie, bo jest bezpieczna i nie pali oceną innych osób.

Zwykle to: „nie czuję tego”, „nie mam inspiracji” i „to nie jest dobry czas” to solidny mur obronny wokół Twojego serca. Gdy nie dajesz sobie wyboru, tylko siadasz na dupie i robisz to coś, co chcesz zrobić, zaczynasz go powoli rozbierać i potem nagle mija półtorej godziny, a Ty nie wiesz, jak to się stało i co, to już koniec? Trzeba wracać do ładowania zmywarek, robienia prania, szykowania kolacji?

Co możesz z tego wyciągnąć dla siebie?

• Zacznij. Zrób to, co nosisz w sercu. Nie poddawaj się wymówkom, które może i chronią serce, ale są też dla niego ciasną klatką. Przez jej twarde kraty, ono nie ma miejsca na to, żeby rosnąć. A uwierz mi, żaden inny mięsień w naszych śmiertelnych ciałkach nie chce tak rosnąć, jak ono.

• Przyjrzyj się uważnie swoim powodom wymówkom. Może nie robisz czegoś nie dlatego, że nie czujesz inspiracji, a dlatego, że się boisz?

Lekcja 3: Absolutnie nikogo nie obchodzi co robisz

Strasznie się bałam, co to będzie, jak zacznę taki newsletter i będę pisać o tym wszystkim, co tam mi chodzi po głowie. Co ludzie powiedzą? Będę się musiała się z tego tłumaczyć? Znajomi będą przewracać oczami? Okazuje się, że nikt nie ma na to czasu, bo każdy, absolutnie każdy ma lepsze rzeczy na głowie, niż myśleć o mnie i o tym, co robię, czego nie robię i co mnie zajmuje. Bo każdy ma swoje życie. A ludzie, których dziś widujesz codziennie, za rok mogą z niego zniknąć na wiele różnych sposobów. Tak po prostu się dzieje w życiu.

Ludzie mają swoje historie, choroby, dzieci, zwierzęta, problemy, kredyty, prace, dramaty rodzinne i codzienne, ciągle uporczywie powracające dylematy, na przykład co zrobić na obiad, no bo ciągle trzeba gotować, i nikt ci tego nie powie, gdy jesteś dzieckiem, że to „co na obiad” zajmie taki kawał RAM-u w Twojej głowie.

Co możesz z tego wyciągnąć dla siebie?

• Żyj tak, jak chcesz. Jeśli nie chcesz chodzić do kościoła, to nie chodź. Jeśli chcesz – to rób to. Jeśli masz ochotę zacząć keto dietę, to spróbuj. A jeśli masz wszystkie diety w dupie to też, na zdrowie. Nic innym do tego, a jeśli coś jednak do tego mają, to pamiętaj, że zawsze możesz zrobić tak, że nagle przestaniesz się z nimi widywać. Takie rzeczy się dzieją codziennie. Znajomości się urywają. Przyjaźnie rozpadają. Rodziny stają zbiorem osób, które pozornie coś łączy, ale tak bardziej chyba jednak genetycznie niż ludzko, czy duchowo.

• Zobacz, co się stanie, jeśli zrobisz coś po swojemu na małą skalę. Nie myj okien przez cały rok i zobacz, że nikt Ci nic na ten temat nie powie. Nawet, jeśli zauważą, to raczej Ci o tym nie powiedzą. Każdy taki mały akt odwagi da Ci siłę na kolejny. I dalej i dalej i dalej, aż w końcu to życie będzie trochę bardziej Twoje niż cudze. Aż zacznie Cię bawić taki zupełnie najzwyklejszy wtorek popołudniu.

Lekcja 4: Życie to zbiór powtarzających się tematów, wokół których orbitujemy

Kiedy tak sobie patrzę na te 100 wydań, to mam wrażenie, że moja uwaga krąży ciągle wokół tych samych kilku tematów, które wałkuję na różne sposoby. I myślę, że na tym właśnie polega życie. Na tym, że każdy z nas ma swój zestaw lekcji do odrobienia, tematów do poukładania i zderzamy się z nimi wciąż i wciąż, aż w końcu, dojdziemy do jakiegoś wniosku, albo zdobędziemy wyższy level.

A potem te teamaty znowu do nas wracają, ale w poważniejszej, bardziej wykokszonej wersji. No bo w końcu jesteśmy poziom wyżej, ciężko żeby potwory pozostały na tym samym poziomie co wcześniej.

Co możesz z tego wyciągnąć dla siebie?

• Wypisz sobie swoje tematy przewodnie życia i uważnie rozglądaj się za lekcjami, które życie Ci podsuwa. Zauważyłam, że to jest jak z tym modelem auta, które chcesz sobie kupić. Do tej pory mijały Cię setki jego egzemplarzy na ulicy, ale ich nie dostrzegałeś. Od kiedy masz go na radarze, widzisz go wszędzie. Gdy ustalisz te swoje lekcje, zobaczysz ich fragmenty wszędzie. I być może łatwiej Ci je będzie odrobić, nawet jeśli nie ma teraz w szkołach zadań domowych.

Lekcja 5: Nie każdy wielki sukces to chwała, sława i gruby hajs

Cóż mogę powiedzieć, Proste Słowa nie stały się w te dwa lata jakimś niesamowitym sukcesem. Mam trochę ponad 100 czytelników i każdy z nich ogromnie mnie cieszy. Kilka osób regularnie zostawia mi komentarze lub odpisuje na maila z newsletterem i połowa z nich to moi przyjaciele i bliscy znajomi. Częściowo mam takie “Ojej, szkoda”, a częściowo się cieszę, bo czuję się swobodniej w pisaniu, wiedząc, że niewiele osób to przeczyta. No i nie oszukujmy się – szewc bez butów chodzi. Jako marketingowiec nie zrobiłam nic, żeby ten newsletter jakoś bardziej wypromować. Zatrważająca liczba wydań poszła w świat bez nawet najmniejszej informacji w social mediach „ej, napisałam coś, zobaczcie to”.

Jednocześnie, kiedy myślę o tych moich 100 wydaniach, to jestem z siebie ogromnie dumna i czuję wręcz, taki posmak lekkiego sukcesu? Każde wydanie napisałam samodzielnie, co w czasach takiego zalewu treści AI jest jakimś osiągnięciem :) Nie piszę na przód, każde Proste Słowa to takie zdjęcie tego, co w danym tygodniu siedziało mi w głowie. I są ludzie, którzy to faktycznie czytają. Są tacy, co piszą komentarze, albo mi odpisują. To mnie tak cieszy, że coś, co piszę sprawia, że ktoś coś czuje, albo robi. Duma mnie rozpiera.

I myślę sobie, że warto o tym pamiętać, że nie każdy nasz sukces wiąże się z chwałą, sławą i grubym hajsem. Niektóre projekty robimy z potrzeby serca i po to, żeby coś zmieniły w nas samych. I z pełną powagą mogę przyznać, że tak właśnie się stało z Prostymi Słowami. Zmieniły mnie. Napełniły mnie. Odżywiły.

Co możesz z tego wyciągnąć dla siebie?

• Zrób coś dla siebie, nawet jeśli nie będzie z tego tysięcy odbiorców, sławy, sukcesów i pieniędzy.

I tyle ode mnie. Raz jeszcze dziękuję Ci za to, że jesteś i to czytasz. Ale pamiętaj, żeby na tym nie poprzestawać. Idź, zrób coś fajnego z tym Twoim jednym, cudownym, wyjątkowym życiem.

Trzymam za Ciebie mocno kciuki.

📌 Zasoby

• Sebiksy, KACPERCZYK i Julia Wieniawa – piosenka, która towarzyszy mi do pisania tego wydania

Zaczęło się od tego, że miałam problem z pisaniem. Bo musisz wiedzieć, że od listopada mam taką rutynę, że zaczynam sobie dzień od pisania. Budzę się, ogarniam i idę na bieżnię. Robię kroki zawsze do video w temacie okołopisaniowym – żeby przy okazji czegoś mądrego się nauczyć, naładować mózg przed kolejną sesją. Po bieżni siadam do kompa i siup! Jadę z tym moim pisaniem.

Zamiast pisania, tylko wymówki

I przez kilka miesięcy działało to wyśmienicie, strony wypluwały się ze mnie w tempie szaleńczym. Aż przyszedł marzec, ten okropny marzec, pełen chorób i zmagań z codziennością. Ten marzec pełen zimna i chusteczek. Coś się popsuło i zamiast owocnego pisania, czułam tylko wypalenie. Dreszcz mi przebiegał po plecach na widok migającego oskarżycielsko kursora. On wiedział. Wiedział, że moja inspiracja zgubiła się gdzieś pomiędzy kolejnymi łykami syropu na kaszel i niuchami ziołowego środka na zatkany nos, który, nie oszukujmy się, tylko udaje, że działa.

A zatem, zamiast pisać, sprawdzałam coś potrzebnego do pisania, a przy okazji kupiłam zapas makaronu, bo przecież się kończy i kocie chrupki też już trzeba zamówić. Albo zamiast pisać, poprawiałam sobie coś, co napisałam wcześniej. Bo przecież i tak trzeba to poprawić, albo coś tam w mojej głowie brzmi jednak lepiej, i o popatrz, cała sesja minęła na poprawkach, to dziś już chyba więcej nie popiszę. Całe morze wygodnych wymówek.

W końcu, jak ten doprowadzony na dno alkoholik, zaczęłam dostrzegać problem i mój w nim udział. Moim dnem okazał się Rozdział 13, który próbowałam z siebie wypluć w męczarniach najgorszych przez ponad 2 tygodnie.

2.

Tygodnie.

?!

Zaczęłam więc szukać ratunku – oczywiście w Internecie i AI, bo gdzie indziej współczesny człowiek może znaleźć pomoc, jeśli nie chce się zwierzyć z kłopotu drugiej osobie, bo wstyd straszny udawać, że się pisze, a zamiast tego wybierać kocie chrupki na Allegro.

Liczyłam na konkrety. Takie wiesz, absolutnie praktyczne zalecenia – zmień miejsce, w którym piszesz, rozpisz sobie, co chcesz powiedzieć, nastrajaj się muzyką w stylu sceny, którą opisujesz. Coś namacalnego, realnego, co faktycznie zmieni moje życie.

Zamiast tego dostałam radę: Odetnij bodźce i daj sobie czas na nudę.

…

Że co, proszę?!

Otóż tak – cała ludzka mądrość wpompowana w zaawansowane modele językowe wykrztusiła z siebie takie właśnie przesłanie. Stwierdziłam, że to kiepski żart.

Ale potem znalazłam tę samą poradę u twórców, których lubię i szanuję, którzy promują ludzkie, powolne myślenie, tworzenie rzeczy, które są przemyślane. Więc może, cos jest na rzeczy?. Postanowiłam spróbować. Nieśmiało. Delikatnie zanurzając w nudzie malutki paluszek. Poranna bieżnia bez oglądania tutoriali. Szykowanie śniadania bez muzyki i podcastów. Rozwieszanie prania bez audiobooka.

Co się okazało?

Przede wszystkim, zgodnie z oczekiwaniami, okazało się, że nuda jest straszna i męcząca i fizycznie gdzieś tam głęboko w duszy boli mnie ten stan.

Pierwsze kilka dni to było dla mnie autentyczne piekło. Nie od dziś jestem przecież dopaminowym narkomanem i właśnie odcięłam sobie moją ukochaną działeczkę i nic dziwnego, że mój mózg dostał prawdziwego pierdolca. Nie miał pojęcia, co się dzieje, czemu tak jest i dlaczego nagle robimy coś inaczej.

Ale wiesz, co było najciekawsze? Kiedy postanowiłam sobie zrobić ten eksperyment, chciałam sobie dać 2 tygodnie na wybadanie terenu. Bo wiadomo, nic nie działa od razu, na efekty pewnie trzeba będzie poczekać. A tu, przyszedł pierwszy dzień, wchodzę na bieżnię i jest fatalnie, mózg się buntuje ALE – kiedy po solidnych 15 minutach przekleństw i złorzeczeń stracił wszelką nadzieję na zastrzyk dopaminy, zaczął krążyć po tym rozdziale 13! Tak się skubany skupił na tej kości, że tego samego dnia skończyłam ten rozdział. Oprócz tego zaplanowałam całe popołudnie, przypomniałam sobie o dwóch sprawach, które wygoniłam w kąt umysłu i wpadłam na pomysł, od czego zacząć rozdział 14. Szczęka opadła mi tak mocno, że zbierałam ją z podłogi.

A co Ci do tego, drogi Czytelniku?

I pewnie być może teraz zastanawiasz się, po co Ci ta wiedza. Fajnie, że coś działa u mnie, ale najpewniej Ty masz zupełnie inne okoliczności, być może nic obecnie nie tworzysz, masz fajną, stabilną pracę i dobrze Ci z Twoimi rutynami.

Nie mówię Ci, żeby to wszystko wyrzucać do kosza. ALE, jeśli w ostatnich tygodniach-miesiącach-latach czujesz przytłoczenie, wymemłanie i ciężkość, jeśli czujesz, że nie ogarniasz życia i całej reszty to może, bardzo być może, za dużo sobie ładujesz do głowy?

Za bardzo wypełniasz każdą chwilę zadaniami, podcastami, rozmowami, muzyką.

Za dużo masz szumu, za mało przestrzeni?

Jeśli czujesz się źle/średnio/nie tak jak trzeba i od rana masz nos w telefonie, komputerze lub sprawach innych osób, odpisujesz na wiadomości, przeglądasz newsy, czytasz coś, słuchasz, oglądasz i ogarniasz, a wieczorem tylko powtórka z rozrywki – to spróbuj przez tydzień pożyć inaczej i zobacz, co się stanie.

Nie będzie to przyjemne, bo dopamina to zdradziecki narkotyk i okrutnie każe tych, co próbują ją ograniczyć. Ale jest spora szansa, że będąc bardziej w prawdziwym świecie, poczujesz się lepiej. Według badań samo ograniczenie czasu spędzonego w social mediach do 30 minut dziennie może znacząco wpłynąć na Twoje lepsze samopoczucie. Więc może warto spróbować? Ale wiesz, nie chciałabym, żebyś się fiksował/a na tych socialach, bo mi się wydaje, że to chodzi w ogóle o wszelkie wrzuty cudzości do mózgu. Wiadomości od innych, ich sprawy, jakieś newsy i nowinki, ploteczki z świata gwiazd – wszystko, co nie jest z Ciebie. Spróbuj ograniczyć informacyjny wrzut do mózgu i zobacz, jak Ci się będzie żyło

Co może Ci pomóc to zastosować w praktyce?

A jeśli chcesz to zastosować w praktyce, mam dla Ciebie kilka podpowiedzi, co może Ci w tym pomóc:

1. Sprawdź, ile czasu spędzasz na telefonie – mi to bardzo otworzyło oczy. Bo owszem, bardzo duża część tego, co robię w telefonie to działania pozytywne. Słuchanie wartościowych rozmów i książek, pisanie z bliskimi mi osobami, oglądanie tutoriali. Ale czy chcę spędzać aż taki kawał mojego życia przed ekranem? Czy chcę, żeby moje dziecko widziało mnie tylko z telefonem pod ręką? Każdy musi na to pytanie odpowiedzieć sobie samodzielnie. Mi bardzo dało do myślenia ostatnio takie zdanie: Więcej czasu spędzasz gapiąc się w ekran, niż w oczy Twojego ukochanego człowieka.

Jak sprawdzić czas spędzony w telefonie na Androidzie

1. Otwórz aplikację Ustawienia.

2. Znajdź i wybierz Cyfrowa równowaga i kontrola rodzicielska.

3. Wykres pokaże główne statystyki, a po kliknięciu zobaczysz szczegółowy czas na poszczególne aplikacje.

Jak sprawdzić czas spędzony w telefonie na iPhone (iOS)

1. Otwórz aplikację Ustawienia.

2. Wybierz Czas przed ekranem.

3. Kliknij Zobacz całą aktywność, aby uzyskać szczegółowe dane (dzienne/tygodniowe), w tym liczbę podniesień telefonu.

2. Wyznacz sobie konkretne godziny, w których używasz telefonu dla rozrywki/pisania z innymi. Pamiętasz, jak to było, gdy naszym głównym źródłem rozrywki był telewizor? Siadało się przed odbiornikiem w określonych godzinach, bo wtedy nadawali nasz program. Kończył się program, szło się do innych zajęć. Teraz masz dostęp do soczystych treści 24/7, bez limitów. W takich warunkach łatwo przedobrzyć. Mi bardzo pomogło ustalenie sobie konkretnych godzin na korzystanie z telefonu. Dzięki temu, gdy ten czas nadchodzi, nie czuję wyrzutów sumienia i przestałam scrollować na przykład podczas nudniejszych chwil mojego dnia (i oglądania nudniejszych filmów!).

3. Nałóż sobie limity korzystania z aplikacji. Możesz to zrobić z poziomu ustawień telefonu, lub za pomocą konkretnej appki – ja korzystałam długo z Opal.

Jak ustawić limity czasu na korzystanie z aplikacji?

Android (Cyfrowa równowaga):

• Wejdź w Ustawienia > Cyfrowa równowaga i kontrola rodzicielska.

• Kliknij Panel (Dashboard).

• Wybierz aplikację, którą chcesz zablokować, i dotknij ikony klepsydry (ustaw limit).

• Ustaw maksymalny czas dziennie. Po jego przekroczeniu aplikacja zostanie wyłączona, a jej ikona wyszarzona.

iPhone/iPad (Czas przed ekranem):

• Wejdź w Ustawienia > Czas przed ekranem.

• Wybierz Limity aplikacji > Dodaj limit.

• Zaznacz wybrane aplikacje i ustaw czas.

4. Ustal sobie zasadę, co ma się zadziać ZANIM zajrzysz do telefonu. Chodzi o wartościowe zajęcie, które chcesz wdrożyć do swojej rutyny. Np. Najpierw output potem input (czyli najpierw coś stworzysz, nim skonsumujesz coś stworzonego przez kogoś innego), albo Sunlight before screens (czyli zanim zajrzysz do telefonu wyjdziesz na dwór).

5. Używaj budzika w zegarku. Zamiast budzić się przy pomocy alarmu w telefonie, skorzystaj z zegarka. Byłam sceptyczna, czy mnie to dobudzi, czy to będzie skuteczne. Stosuję taki budzik od 6 lat i ani razu mnie nie zawiódł. A dzięki temu mogę trzymać telefon poza sypialnią i zaglądać do niego dopiero, gdy jestem po porannej sesji pisania.

Zamierzam testować poranki bez telefonu jeszcze przed najbliższy miesiąc, żeby sprawdzić, czy ta fenomenalna zmiana to nie był przypadkiem po prostu jakiś dziwny zbieg okoliczności, ale póki co jestem naprawdę zaskoczona, ile może dać nuda i trochę miejsca w głowie. Mam ogromną nadzieję, że taki eksperyment przyniesie Ci oddech, którego być może potrzebujesz.

Daj mi koniecznie znać, czy masz w swoim dniu intencjonalnie zaplanowany czas na nudę, brak bodźców i bycie tylko ze swoimi myślami. Czy to Ci służy? Z ogromną chęcią przeczytam Twój komentarz.

📌 Zasoby

• Opal – appka do blokowania czasu przed ekranem

• Ellipsus – bardzo fajna appka online do pisania, testuję sobie w tym tygodniu i póki co bardzo mi się podoba

Większość z nas ma miękkie brzuszki. Gdy wystawiamy je do świata, łatwo można je uszkodzić. Pełna dezaprobaty emotka. Krzywe spojrzenie, które interpretujemy po swojemu. Niemiły komentarz. To wszystko bodzie nas w ten miękki brzuszek i sprawia, że tracimy równowagę. Przestajemy robić to, co chcemy robić, bo włącza nam się ten pradawny instynkt przetrwania: A co jeśli mnie wykluczą z plemienia i umrę? I choć możemy sobie do znudzenia powtarzać, racjonalizować, że mnie to nie dotyczy, że nie umrę, bo te czasy plemienne już przeminęły, a to są tylko ludzie zwykli (albo ich internetowe wersje bez filtra), to i tak, gdy zamknę oczy, czuję się dokładnie tak, jak wtedy, gdy w podstawówce ta jedna, ważna dla mnie osoba powiedziała mi: „Już cię nie lubię. Już nie chcę z tobą siedzieć” i strzaskała tym mój świat.

Zamknąć się w skorupie

Znam wiele osób, dla których strach przed tym uczuciem jest tak paraliżujący, że przez lata chowają się w swoim pancerzyku. Wcale im się nie dziwię, bo sama tak mam w wielu obszarach. Zawodowo czasem pokazuję się w internecie i zawsze-zawsze-absolutnie-ZAWSZE dostaję jakieś niefajne, personalne komentarze. A to brwi nie takie, a to zbyt żwawo gadam, a to coś innego nie pasuje. Zawsze znajdzie się ktoś, kto chętnie wbije małą szpileczkę. Tyci-tyci, przecież to takie ważne, jakie kto ma brwi i sposób mówienia. Przecież bez wiedzy o tym, co Ty, drogi anonimowy internauto, dokładnie myślisz na mój temat, nie będę mogła zasnąć w nocy.

Być jak Brandon

I zawsze kiedy mam ochotę się poddać, przestać tworzyć, przestać pisać, wejść do jaskini, zawinąć się w małą kuleczkę i więcej nie robić rzeczy, przypomina mi się ten Brandon Sanderson i jego 12 nieudanych książek. Nie jest łatwo napisać książkę. A już na pewno nie łatwo napisać taką, gdzie jest jakaś przemyślana fabuła, bardziej złożeni bohaterowie i rozbudowany świat przedstawiony. I wyobraź sobie, że robisz coś tak cholernie trudnego, wystawiasz się na ocenę i słyszysz tylko: Nie, nie, nie, nie, NIE. I potem robisz to jeszcze 12 RAZY. Nie, nie, nie, nie, NIE. Myślę sobie, że dokładnie to miał na myśli Churchill, gdy powiedział, że „Sukces polega na przechodzeniu od porażki do porażki bez utraty entuzjazmu”. Od dzisiaj synonimem słowa SUKCES jest dla mnie Brandon Sanderson.

Dlatego w tym wydaniu Prostych Słów chciałabym Cię zachęć do tego, żeby właśnie nie tracić entuzjazmu i wystawiać ten brzuszek do świata. Nawet, jeśli się boisz. Nawet, jeśli powiedzą Ci: „NIE”. Nawet, jeśli Twoja jaskinia jest wygodna, dobrze wyposażona i czujesz się w niej świetnie. Bo wydaje mi się, że właśnie o to chodzi w życiu. O próbowanie rzeczy. Doświadczanie. Podążanie za tą iskrą, która tańczy w Twoim sercu.

A zatem, Twoje wystawienie brzuszka do światła może wyglądać na przykład tak:

• Zaproś na randkę tę osobę, która chodzi Ci po głowie.

• Spróbuj zrobić ten biznes, który nie daje Ci spać po nocy.

• Napisz tę książkę/piosenkę/scenariusz/cokolwiek.

• Nagraj to, co chcesz powiedzieć (na przykład w lesie 🙂) i podziel się tym ze światem.

To oczywiście tylko przykłady, ale mam nadzieję, że masz już gdzieś w peryferiach wyobraźni zlokalizowaną tą jedną rzecz, którą chcesz zrobić. To teraz jeszcze dowiedzmy się, jak podążać za nią niestrudzenie pomimo wiatrów, ciosów i przeszkód wszelakich.

Jak nie tracić entuzjazmu i robić?

Jak działać i nie tracić entuzjazmu, nawet wtedy, gdy ludzie zostawiają Ci niemiłe komentarze, przewracają oczami, lub ciągle powtarzają: nie, nie, nie, i NIE? Podzielę się z Tobą tym, co znalazłam i tym, co pomaga mi:

Skup się całkowicie na działaniu, a nie na jego rezultatach.

Przerzuć punkt ważności z efektu na proces. Brandon Sanderson powiedział, że każda z tych 12 książek pomogła mu poprawić warsztat i stać się lepszym pisarzem. Przyznał szczerze, że ta pierwsza nie była najlepszej jakości. Ale była schodkiem, który zaprowadził go do kolejnej, a potem kolejnej itd. Jeśli chcesz coś zrobić, to skup się całkowicie na robieniu tego. Na tym, jak to robisz, ile w to wkładasz serca. Na tym, żeby się w działaniu doskonalić. Kiedy laserowo skupisz się a działaniu, wszelkie ciosy i chłosty, która zdarzą się po drodze, będą łatwiejsze do zniesienia.

Nie czytaj komentarzy lub poproś kogoś o ich moderację

Tak robię w pracy. Gdy puszczamy mój film, w ogóle do nich nie zaglądam, proszę kolegę, żeby zrobił moderację. Usunął wszystkie wredne, personalnie krzywdzące, takie, które nic mądrego nie wnoszą. Potem czytam sobie te konstruktywne, żeby faktycznie coś poprawić w przyszłości. Ale mam to już oczyszczone z całej zgnilizny. Pamiętaj – to na czym się koncentrujesz, wzrasta. Dlatego nie podlewaj zgniłych ziaren zasadzonych cudzą życiową frustracją. Podlewaj swoje działanie, swój zapał i entuzjazm do tematu.

Ustal, czy Twoje „dlaczego” jest czyste. Jeśli tak, zapisz je w jednym zdaniu i wracaj do niego wtedy, gdy zaczyna być ciężko

Doszłam sobie do takiego wniosku i może będzie on dla Ciebie też pomocny: Jeśli Twoja motywacja jest czysta, robisz coś dlatego, że po prostu dla Ciebie nie ma innej możliwości. Brandon pisze książki, szalenie dużo książek, bo nie mógł sobie wyobrazić życia, w którym tego nie robi. Problem jest wtedy, gdy Twoją motywację zabrudziło ego. Czyli, gdy robisz coś, by inni traktowali Cię w jakiś sposób, albo mieli o Tobie jakieś zdanie. I teraz tak: jeśli robisz coś, mając pod spodem oprószoną EGO motywację, krytyka, odrzucenie i negatywny feedback mogą uderzyć prosto w ten czuły brzuszek i zmieść Cię z planszy. W takim wypadku, nie wiem, czy gra jest warta świeczki. Cena będzie za wysoka.

Ale jeśli robisz coś z właściwych, związanych z Tobą osobiście powodów. Jeśli sobie ustalisz, że TAK – Twoja motywacja jest czysta: robisz coś, bo to kochasz, bo chcesz być jakimś człowiekiem, albo dlatego, że chcesz się przekonać, jak to jest tak żyć, koniecznie wyciągnij ją sobie na powierzchnię. Zapisz swoje DLACZEGO w jednym zdaniu i wracaj do niego zawsze gdy jest Ciężko. Podam Ci kilka przykładów, jak potem z tym pracować, gdy pojawi się konkretna sytuacja odrzucenia:

• Fajna dziewczyna odrzuca Twoje awanse? To nic, bo po prostu chcesz być osobą, która próbuje. Zagaduje. Nie boi się życia. To ważniejsze, niż jedno „TAK”.

• Ktoś wyśmiał Twój film/rolkę/relację/post? Nie ważne. Robisz to, żeby edukować na temat XYZ, albo żeby się dzielić swoimi doświadczeniami i wiesz, że dzięki temu, że go wypuściłaś, ktoś będzie miał trochę lepsze życie/dzień/minutę.

• Wysłałaś fragment książki do kilku osób i nikt nie chce go przeczytać? Trudno. Przecież piszesz ją, bo chcesz opowiedzieć historię tych bohaterów. Ona się z Ciebie sama wylewa. Napisz ją dla nich, żeby dać im wyjść na powierzchnię.

Tyle na dziś, mam ogromną nadzieję, że dzięki temu wydaniu Prostych Słów spróbujesz. Pójdziesz za tym, co Ci tam w duszy gra. Z tak wielkim uporem, jak Brandon Sanderson. Choć, oczywiście, życzę Ci o wiele mniejszej liczby porażek i odrzuceń na koncie. Daj mi koniecznie znać w komentarzu, czy masz taki obszar, gdzie jesteś w stanie znieść 12 rund odrzuceń i nadal się tym zajmować.

📌 Zasoby

• We Are The Art | Brandon Sanderson’s Keynote Speech – bardzo polecam, to przemówienie zainspirowało mnie do napisania tego wydania. Plus przesłanie jest świetne.

Pomyśl o szczęściu, jak o łowieniu ryb. Jeśli jesteś samotnym rybakiem, który o świcie w ciszy próbuje złapać rybę, masz ograniczoną szansę na udany połów. Bardzo wiele nie zależy od Ciebie – stoisz z tą swoją wędką, ale jeśli ryba nie będzie tamtędy przepływać, albo coś jej nie spasuje w Twojej przynęcie, nici z Twojej zdobyczy. Ale jeśli wybierzesz się na połów wyposażony w potężną sieć, którą zarzucasz na większy obszar – Twoje szanse na „szczęście” zdecydowanie rosną. I dokładnie tak samo jest w życiu. Chodzi o to, żeby rozszerzyć Twoje pole potencjalnego powodzenia (to właśnie ta Twoja sieć). A możesz to zrobić, jeśli będziesz próbować większej liczby rzeczy. I to jest właśnie ta jedna rzecz, która zwiększy Twój poziom szczęścia w życiu.

Im więcej oddajesz strzałów, tym większa szansa, że trafisz. Z jednym, małym (ale ważnym) zastrzeżeniem. Nie chodzi o to, żeby te strzały oddawać zupełnie na ślepo (choć podejrzewam, że to też będzie miało tam jakąś skuteczność). Chodzi o to, żeby to były strzały przemyślane. Najłatwiej będzie mi to wyjaśnić na przykładzie:

Szukanie nowej pracy

• Jeśli spróbujesz sił tylko w 2 firmach, Twoje szanse na to, że Cię zatrudnią, nie są jakieś gigantyczne.

• Jeśli spróbujesz sił w 100 firmach, to znacząco zwiększasz swój obszar potencjalnego powodzenia, a zatem Twoje szanse rosną.

• Ale mogą urosnąć jeszcze bardziej, jeżeli każda aplikacja będzie dla Ciebie okazją do nauki i delikatnej poprawy Twojego procesu. Jeśli po 10 aplikacjach nikt się nie odzywa, to może warto zmienić coś w CV i sposobie szukania pracy. Jeśli po 5 rozmowach nikt nie oddzwania, może warto poszukać pomocy w lepszym przygotowaniu i przećwiczeniu samej rozmowy.

3 poziomy wtajemniczenia

Czyli mamy takie 3 poziomy wtajemniczenia:

1. PAS, czyli Początkujący Adept Szczęścia, który próbuje swoich sił, ale nie jakoś bardzo mocno.

2. ŚAS, czyli Średniozaawansowany Adept Szczęścia – to taki ktoś, kto rozszerzył swoją sieć połowu szczęścia (czyli próbuje swoich sił bardzo intensywnie), ale jednocześnie, nie robi tego w sposób przemyślany. I w końcu:

3. ZAS czyli Zaawansowany Adept Szczęścia. Najwyższy poziom wtajemniczenia, gdy próbujesz dużo i jednocześnie uczysz się na tych próbach.

Żeby przejść na 2 poziom, zwiększ intensywność swoich prób, a żeby wejść jeszcze poziom wyżej – spróbuj je uskutecznić przez uczenie się na każdej kolejnej próbie. Czy to sprawi, że od jutra zaczniesz wygrywać w totka, naprawisz sobie życie w każdym aspekcie i generalnie w końcu przełamiesz swój pech? Pewnie nie, ALE – z moich obserwacji wynika, że z tym szczęściem jest też trochę jak z takim wielkim, starym kołem zębatym. Gdy zaczynasz podejmować więcej prób i robić różne rzeczy, zaczynasz tymi kołami powoli, polutku obracać. Ząbek za ząbkiem. Zaczyna się kręcić. A gdy już to wszystko rozkręcisz, w pewnym momencie zacznie działać samo. Bez pomocy i siłą rozpędu. I to jest ten magiczny czas, gdy okazje zaczynają znajdywać Ciebie.

No dobrze, pewnie teraz się zastanawiasz, co możesz zrobić, żeby zacząć te koła obracać. Mam dla Ciebie garść praktycznych propozycji.

Jak zarzucić na szczęście większą sieć? Konkretne pomysły

• Gdy ktoś Cię na coś zaprasza, zgódź się i weź w tym udział. Każde spotkanie z drugim człowiekiem to potencjalna rozmowa, z której wyniknie coś dla Ciebie szczęśliwego.

• Jeśli czujesz, że to ma sens, próbuj sił w konkursach. Nie chodzi mi tutaj o te śmieszne konkursy Facebookowe, gdzie musisz polubić, udostępnić i napisać komentarz, tylko o takich prawdziwych.

• Chodź na różne wydarzenia w swoim mieście. Nawet jeśli wydają się dziwne. Nigdy nie wiesz, kogo możesz tam spotkać.

• Jeśli tylko Twoja strefa komfortu na to pozwala, zagaduj ludzi. W kolejce, w sklepie, w pracy, w urzędzie – nigdy nie wiesz, kto podaruje Ci informację, która może zmienić Twoje życie.

• Zagadaj do kogoś miłego ze swojej przeszłości, z kim drogi się trochę rozeszły. Ta fajna koleżanka ze studiów. Ten super współlokator z akademika. Ta koleżanka z ławki w podstawówce.

• Chodź na różnego typu zjazdy i spotkania klasowe. Spotkasz ludzi z zupełnie innych towarzystw, baniek i soków.

• Jeśli chcesz coś stworzyć, po prostu to opublikuj. Jakoś tak to działa, że szczęście częściej trafia do rzeczy, które istnieją publicznie, niż do tych, które nadal siedzą w folderze „wersja ostateczna_final_final”.

• Masz jakiś pomysł (np. w pracy?) – powiedz o nim innym i spróbuj go zrealizować. Czasem jedno mimochodem wypowiedziane zdanie uruchamia całą lawinę: kontaktów, dodatkowych zleceń czy rekomendacji, która przyda się za pół roku, gdy będziesz się starać o awans.

• Mów ludziom, czego szukasz. Pracy. Mieszkania. Dobrego mechanika. Wsparcia. Niestety świat nie czyta w myślach. Czasem szczęście zaczyna się od tego, że ktoś wie, jak może Ci pomóc.

• Wysyłaj propozycje, nie czekając na swoją kolejkę. Wyjazd przyjaciół, spotkanie z kolegą, konferencja. Zamiast czekać, aż ktoś Cię namaści: „Tak oto teraz Twoja kolej na działanie”, wyjdź z inicjatywą.

Mam ogromną nadzieję, że ta lista działań i sam pomysł tego, żeby próbować więcej i bardziej się wystawiać do słoneczka będą dla Ciebie solidną inspiracją w kolejnym tygodniu. Powiem Ci, że kiedy zaczęłam sobie myśleć o tym tekście to faktycznie przyszedł do mnie taki wniosek, że w moim życiu najwięcej takich różnych okazji przychodziło wtedy, gdy byłam na studiach i zamiast siedzieć na dupie chodziłam po różnych dziwnych wolontariatach, spotkaniach uczelnianych, koncertach i posiadówkach z obcymi ludźmi. A zatem róbmy tak. Chodźmy po dziwnych wydarzeniach, na których spotkać może nas wszystko. Życzę Ci dużo dużo szczęścia w każdej formie!

📌 Zasoby

• How to Become Luckier - An Evidence-Based Guide – ciekawy film o Szczęściu, autorstwa Aliego Abdaala