Bir şeyi gerçekten merak ediyorum. İnsanlar başkalarının hayatını didiklemeye ayırdığı vaktin yarısını kendi vicdanına ayırsaydı, bu kadar rahat hüküm verebilir miydi? Yoksa insan, kendi karanlığıyla yüzleşmemek için mi sürekli başkalarının odasına bakıyor? Çünkü aynaya uzun süre bakabilen insanın, başkasını yargılamaya pek vakti kalmaz.

Seçici günahkârlık dediğimiz şey tam olarak budur. İşine gelen günahı "hata" başkasınınkini "ahlaksızlık" diye adlandırmak. Kendi söylediği yalana "beyaz yalan" başkasınınkine "karaktersizlik” demek. Kendi dedikodusunu "tespit" diye süsleyip başkasının iki cümlesini "gıybet" ilan etmek. Ne kadar kullanışlı bir ahlak anlayışı, öyle değil mi?

Mesele adalet falan değil, mesele teraziyi kimin tuttuğu.

Bir de şu bitmek bilmeyen iyilik nöbetçileri var. Sanki gökyüzü onları insanlığın denetçisi olarak göndermiş. Herkesin günahını biliyorlar, herkesin nasıl yaşaması gerektiğini biliyorlar ama nedense kendi vicdanlarının kapısını yıllardır çalmıyorlar. İlginç açıkçası… Başkalarının hayatına bu kadar hakim olan biri, kendi nefsine neden bu kadar yabancı olur?

En yerinde örneklerinden biri Hz. İsa'nın önüne getirilen kadındır. Hakkında zina hükmü çoktan verilmiş, sesi duyulmadan suçlu ilan edilmiştir. Kalabalığın ellerinde taş vardır. İnfazın seyircisi olmak istiyorlardır. Herkes merakla ilk taşı Hz İsa'nın atmasını beklerken, Hz İsa taşları tutan ellere bakar ve yalnızca şu cümleyi söyler, "İçinizde günahsız olan ilk taşı atsın."

Ne oldu sonra biliyor musunuz? Herkes sessizce dağıldı. Taşı kaldıran eller, kendi günahlarının ağırlığını hissedince yere indi. Demek ki herkes başkasının mahkemesinde hakimmiş, sıra kendi dosyasına gelince sanık oluvermiş.

Aradan asırlar geçti ama değişen yalnızca taşların biçimi oldu. Artık kimse avuçlarında kaya parçaları taşımıyor. Onun yerine ekranların arkasına saklanıyor, birkaç cümleyle hayatlar karalıyor, tek bir söylentiyle insanların onurunu paramparça ediyor. Bir haber duyar duymaz hakim oluyorlar, bir dedikodu işitir işitmez cellada dönüşüyorlar. Delil mi? Kime lazımmış? Yeter ki kalabalık alkışlasın.

İyilik, başkalarının yanlışlarını saymakla ölçülmez. Gerçek ahlak, insanın kimsenin görmediği yerde kendi nefsini hesaba çekebilmesidir. Kendisini yargılamaktan kaçan biri, başkasını yargılamaya her zaman heveslidir.

Başkasının hayatına uzattığınız her parmağın, aslında kendinize dönen üç parmağı taşıdığını da unutmayın.

Söylememiz gereken ilk cümle, "Onun günahı ne?" değil "Ben ne kadar masumum ki onun günahı beni ilgilendirsin?" olmalı. Taşı kaldırmadan önce aynadakini kaldırabiliyor musunuz ona bakın. O soruya dürüstçe cevap verebilen biri, zaten eline taş almayı aklından geçirmez.

♥︎

Yaşlı denizcinin bıraktığı ayna bana 'Meis' kelimesini anımsatıyor. Yunan halkı arasında göz derler ona. Ancak burada bahsedilen göz organ değildir. Bir insanı tanımak için yüzüne bakarız öyle değil mi? Ama onu gerçekten anlatan yer hep gözleri olur. Yüz, insanın bugünüdür. Göz ise dünlerinin birbirine eklenerek oluşturduğu bir arşiv. Hiçbir şey kaybolamaz orada. Bakana görünür.

Denizlerin insana benzediğini hiç düşündünüz mü? Sanıyor musunuz ki denizler gerçekten mavidir? Hayır. Denizin kendine ait bir rengi yoktur. O, yalnızca gökyüzüne bakar. Üzerine düşen ışığı kabullenir ve o renge bürünür. Belki de bu yüzden her deniz aynı değildir çünkü her gökyüzü de aynı değildir. O yaşlı denizci, çocuk, ya da sen, ben... doğduğumuzda ruhumuzun belirli bir rengi yoktur. Üzerimize düşen sevgiyi, korkuyu, merhameti, öfkeyi ve şefkati emerek kendi rengimizi oluştururuz. Peki ya bunlar bize ait değilse, ya o öfke başkasının bir gölgesi ya o korku bizim hiç istemediğimiz bir mirassa. İnsan meisine bakmalı, kendi gözlerinin içine bakmadan kim olduğunu nasıl bileceksin?

Eski bir rivayet anlatır... İtalyan bir ressam varmış. Aylarını verdiği portrelerin hiçbirinde gözleri tamamlamazmış. İnsanlar bunun yarım kalmış bir alışkanlık olduğunu sanarken, o yalnızca gülümser ve fırçasını bırakırmış. Bir gün, neden bütün tablolarının bakışlarını eksik bıraktığını sorduklarında şu cevabı vermiş "Ruhunu görebildiğimde, gözlerini de çizeceğim."

Bir yüzü saatlerce ezberleyebilirsin, burnunun eğimini, dudaklarının kıvrımını, alnındaki çizgileri... Fakat gözleri hâlâ yabancıysa, aslında o insanla hiç tanışmamışsındır. Binlerce cümle kuran insanlar hafızamızdan silinip giderken bazı bakışların tek bir kelime etmeden ömür boyu aklımızda kalmasının sebebi de budur.

Yıllar sonra o çocuk, dedesinin bıraktığı aynayı yeniden eline aldı. Bu kez kendi yüzüne bakmadı. Aynayı gökyüzüne çevirdi. Camın içinde yıldızlar belirdi. O anda dedesinin ne demek istediğini anladı. Ayna hiçbir şeyi göstermiyordu aslında. Yalnızca bakan kişinin neyi aradığını ortaya çıkarıyordu. Göz de tam olarak buydu. Aynı gökyüzüne bakan iki insandan biri yalnızlığı görürken, diğeri sonsuzluğu görüyordu.

Demek ki göz hakikati göstermezdi. Göz, insanın içinde en baskın olan duygunun şeklini dışarıya yansıtırdı. Dünya olduğu gibi değildi biz onu olduğumuz gibi görüyorduk.

Yıllar geçtikçe insan, yaşlı denizcinin aslında aynayı değil bakmayı miras bıraktığını anlıyor.

En büyük yolculuk dağları aşmak, denizleri geçmek ya da yeni kıtalar keşfetmek değildir. En uzun yol, göz kapaklarının ardında başlar. İnsan, kendine doğru yürümeye cesaret ettiğinde fark eder ki yıllardır aradığı kişi hiçbir zaman karşısına çıkmayacaktır. Çünkü aranan da arayan da hep aynı insandır.

Denizin gökyüzünü taşıması gibi

İnsan da bütün ömrünü, kendi meisinde taşıdığı gökyüzünü arayarak geçirir.

♥︎

Funfact

Meis adında bi Yunan Adası varmıs fav listemde Midilli'ye kardes geldi🥳

Bana göre insanın yaşı takvimin çevirdiği yapraklarda değil kalbinin solan çiçeklerinden hesaplanır.

Ben biraz yaşlıyım.

Bunu bir gün kendimi, eskiden saatlerce tartışacağım bir konuda sessiz kalırken yakaladım. Haklı çıkmanın, huzurlu olmaktan daha değersiz olduğunu fark ettiği an başlıyor yaşlanmak. Büyümek, her savaşı kazanmak değil hangi savaşın insanın ruhuna değmeyeceğini öğrenmekmiş bazen de. Bir noktadan sonra insan, herkese kendini anlatmaktan vazgeçiyor. Anlaşılmamak canını yakmıyor artık hatta inanın bana yanlış anlaşılmak bile eskisi kadar ağır gelmiyor. En çok da kendini sürekli açıklamak zorunda hissetmemek hafifletiyor insanı.

Ben biraz yaşlıyım.

Çünkü bazı insanların değişmesini beklemenin, denizin altında nefes almak kadar imkânsız olduğunu öğrendim. Kimseyi kurtaramayacağını anlayınca olgunlaşıyorsun. Bazen en büyük iyilik el uzatmak değil çekilmek oluyor. Herkes, kendi seçtiği karanlığın içinde yürümeye razıysa senin taşıdığın fener yalnızca seni yoruyor.

Ben biraz yaşlıyım.

Çünkü artık insanların söylediklerinden çok, söylemediklerine dikkat ediyorum. Bir insanın sevgisini bazen cümleleri değil, ihmalleri anlatıyor. Bir insanın karakterini öfkesi değil, gücü eline geçtiğinde nasıl davrandığı gösteriyor. İnsan, bunu öğrendikten sonra da eskisi kadar kolay hayran olamıyor kimseye.

Ben biraz yaşlıyım.

Hayatın en büyük kayıplarının ölüm olmadığını gördüm. İnsan bazen nefes alırken de kayboluyor. Kendi sesini unutuyor. Başkalarının beklentileri arasında öyle uzun süre yaşıyor ki, sonunda aynaya baktığında yüzünü tanıyor ama kendini tanıyamıyor. Kimsenin fark etmediği, yasını bile tutmadığı kayboluş.

Ben biraz yaşlıyım.

Bazı kapılara adım atmayı geç zili çalınmaz. İçeri girebilmek için sürekli kendinden eksiltmen gereken hiçbir yer, ait olduğun yer değildir. Kimileri bunu geç öğrenebiliyor. Sevilmek için küçülmemesi gerektiğini... Kabul görmek için kendinden vazgeçmemesi gerektiğini, ki onay ihtiyacı duyanlardan da oldum olası nefret etmişimdir, en önemlisi yalnız kalmanın yanlış insanların arasında olmaktan çok daha az yorucu olduğunu.

Ben biraz yaşlıyım.

Çünkü zamanın her şeyi iyileştirdiğine artık inanmıyorum. Zaman yalnızca neyle yaşamayı öğreneceğini öğretiyor. Acı gitmiyor ki,, yalnızca bağırmayı bırakıyor.

Evet, ben biraz yaşlıyım.

Fark ettim ki, insanı en çok geçen yıllar değil boşa harcanan inançlar yaşlandırıyor. Yanlış kapıların önünde beklemek, dönmeyecek insanlar için umut taşımak, kendini hak etmeyen yerlere adamak... Takvim bunları yazmıyor. Fakat ruh, hepsini tek tek kaydediyor.

Belki de yaşlılık dediğimiz şey, saçlara düşen aklar değildir.

Sıcaklığı özlesen bile önce yanmayı hatırlamaktır.

Aynaya baktığında yüzünde çizgiler olmayabilir. Onun yerine ruhunda beklemekten rutubet tutmuş odalar vardır.

Dersini alırsın.

Cam, kırıldığı için cam olmaktan vazgeçmez. Eskisi gibi tek parça kalamaması da onun suçu mudur?

İnsan da böyledir.

Bu yüzden biri bana yaşımı sorduğunda, yine bir sayı söyleyeceğim.

Yıllar geçirdiği için büyüyenlerin yanında kalbinin taşıyabileceğinden biraz daha fazlasını taşıdığı için büyüyenler de vardır.

"Yaşım 16 ama ben biraz yaşlıyım."

♥︎

ne demis atalarımız camur yoksa lotusta yok genclik

Her şey yerli yerinde gibi, güneş aynı yerden doğuyor, insanlar aynı telaşla uyanıyor. O sabah o akışın içinde bir insan var diğerlerinden hiçbir farkı yokmuş gibi görünen biri. O da kahvaltı yapıyor, o da aynaya bakıyor, o da güne başlıyor, toplu taşımaya binerek işine gidiyor.

Söylesenize

Kim size metroda yanınızda oturan yabancının bir katil olmadığı garantisini verebilir?

“Katil Psikolojisi” dediğimiz şey, çoğu insanın sandığı gibi bir anda ortaya çıkan bir durum değildir. Yavaş bir birikimdir.

İnsanları asıl rahatsız eden de budur zaten, bu kadar “normal” görünen birinin, nasıl olur da o çizgiyi geçebildiği.

Belki de mesele o çizginin nerede olduğu değil. O çizginin aslında ne kadar belirsiz olduğu.

İnsan zihni, keskin sınırlarla çalışmaz. “İyi” ve “kötü” çoğu zaman düşündüğümüz kadar net ayrılmaz. Hepimizde öfke var. Hepimizde kırılma var. Hepimizde, belli koşullarda karanlığa yaklaşabilecek taraflar var. Fark, bu duyguların varlığı değil, onlarla kurduğumuz ilişkidir.

Bunu söylemek ne kadar kulağa korkunç gelse de, her insan katil potansiyeline sahiptir. Bu, herkesin o yola gideceği anlamına gelmez. Çünkü aynı karanlıkla karşılaşan iki insan, aynı yere varmaz. İnsan dediğimiz şeyin, kırılabilir, değişebilir ve savrulabilir bir varlık olduğunu inkâr edemeyiz. Biri içindeki öfkeyle yüzleşir, diğeri ondan kaçar. Biri yardım arar, diğeri içine kapanır. Biri acısını dönüştürür, diğeri onu kimliğine dönüştürür.

Psikoloji sabit bir yapı değil. Sürekli hareket eden, koşullarla şekil değiştiren bir alan. İşte tam bu yüzden, insanın kendini tanıması bir zorunluluktur. Şartlar değiştiğinde, insanın iç dengesi de değişebilir.

Fakat insanın en büyük avantajı, kendini gözlemleyebilmesidir.

Öfkeni inkâr etmek yerine anlamaya çalıştığında öfkenin kuklası olmazsın. Acını bastırmak yerine kabul ettiğinde benliğini kaybetmezsin.

Anlaşılmayan her duygu bir noktada yönünü kaybeder.

Çoğu dönüşüm bir anda olmaz. İnsan, bir sabah uyanıp başka biri olmaz. Bir haksızlık, bir bastırılmış öfke, bir görmezden gelinmiş yara, ağır travmalar, bireyin benliğinin toplum tarafından zedelenmesi… Bunlar yıkıcı değildir. Biriktiklerinde, anlamlandırılmadıklarında ve süre:kli içeri itildiklerinde bir noktada şekil değiştirirler. Artık sadece bir duygu değildir o, bir bakış açısıdır.

Kişi, kendi acısını merkez alarak yeni bir gerçeklik kurar.

Yaşadığı acıyı anlamlandıramadıklarında, onu haklı çıkarmaya başlarlar. “Bana yapılan buydu”, “Ben de karşılığını veriyorum.”

•Peki ya “Katil Geni” dediğimiz şey?

Bilimsel olarak tek bir “katil geni” yoktur. Ancak bazı genetik varyasyonlar dürtü kontrolü ve saldırganlıkla ilişkilendirilmiştir. Bu gen, beyinde serotonin ve dopamin gibi kimyasalların parçalanmasını etkiler. Özellikle çocuklukta ağır ihmal veya şiddetle birleştiğinde agresif davranış riskini arttırabiliyor. Bu yüzden “katil geni” fikri kulağa kaçınılmaz gibi gelse de insanı tek bir nedene indirgediği için eksiktir.

Hiçbir gen, tek başına bir insanı katil yapmaz. İnsan davranışı biyoloji, çevre, deneyim ve iç dünyasının kesiştiği yerde oluşur.

Toplum olarak yaptığımız en büyük hatalardan biri de burada ortaya çıkar: suçu romantize etmek. Bir eylemi anlamaya çalışmakla ona gizli bir anlam yüklemek arasındaki çizgi çoğu zaman fark edilmez. Kötülük, bazılarının çocuk aklıyla sandığı gibi havalı ve özenilmesi gereken bir şey değil.

Kibarlık, empati, insanlık...

Bunlar bir insanda zaten olması gereken temel değerlerken, artık bir lütuf gibi algılanıyor. “Ne kadar iyi biri” dediğimiz şeyler, aslında olması gerekenin minimumu. Neleri normalleştirdiğimizin farkında bile değiliz. Standartlar düştüğünde, sınırlar da belirsizleşir.

İnsan, kendini sadece “iyi” olarak tanımlamamalıdır. İnsan, kendini gerçek olarak tanımalıdır.

Çünkü gerçeklik, sınırları sana hatırlatır.

♥︎♥︎

Gözüm değmese de sana, içimde bir pusula hep seni gösterir.

Varsın kelimeler yetmesin, ruhum seninle konuşmayı bilir.

Ben seni bir güne değil,

Zamana değil,

Ömrün bütün ihtimallerine yazıyorum, sevgilim.

İçinde bulunduğum cehennemin acısını öpüyorsun,

Ellerin dokunmadan tenime,

Sesin dokunuyor hayatıma.

Bırak kıskansın gökteki bütün yıldızlar;

en parlağının ٠࣪⭑benim٠࣪⭑ olduğunu bilerek.

Kelebek ol, gel uç yine.

Kanadının tınısında bulayım huzuru.

Nehrim ol, gel ak yine.

Var et beni seninle.

Çiçeğim ol, gel aç yine.

Baharım adınla başlasın.

Rüzgar ol…

Gel beni savur, ama hep sana savur.

Ömrüme yetersin, farkında değilsin.

Her şey seninle başlıyor bende.

Güneş bile sen açınca doğuyor içimde,

Ve rüzgar, saçına değdiğini düşündüğümde güzelleşiyor.

Uzaklardayken bile seni hissediyorum,

Sensizliğin bile sen kokuyor.

Kalbim olmuşsun,

Sanki başka hiçbir şey yaşamamışım,

Sanki dünya senden ibaretmiş

Ve ben ancak şimdi yaşamaya başlamışım.

Bugün seviyorum seni

Ancak yarın kadar değil.

Sonsuzluğun bile yetmediği yerde,

Zamanın bittiği çizgide,

İsmim düşse bile dünyadan,

Seni sevdiğim gerçek olarak kalacak.

Mucizemsin.

Bal sevgilim, sen benim en güzel gerçeğimsin.

...

♥︎`🤍

'Bütün çiçekleri kesebilirler ama..

baharın gelmesini engelleyemezler.'

Hiç merak ettik mi?

Neden bazen her şey bizi aniden bir köşeye çeker ve sadece kendi cevaplarımızı söylememiz gereken bir sınavdan geçirir?

Ne bir kalem, ne bir kâğıt, ne bir hesap makinesi, ne de önceden hazırlanmış bir rehbere göz yumar bu sınav. Sadece sen ve karşında duran, çoğu zaman anlamlandıramadığın bir zorluk.

Kimse sana ne zaman başlayabileceğini söylemez, ne zaman biteceğini de bilmezsin ve bu bilinmezlik seni senden koparır. Elinde kalem yoktur ama cevap vermen gerekir. Çünkü kimsenin eline önceden hazırlanmış bir cevap anahtarı verilmiyor. Çünkü evet, herkesin yolu farklıdır. Herkes kendi kağıdını kendi dolduruyor. Kimi yanlış yapıyor, kimi silip tekrar deniyor, kimi de hiç yazmadan bekliyor... İnsan sınandığını çoğu zaman geç fark eder. Fark edene kadar da o sınav bitmez. Bir gün bir dostla yaşadığın kırgınlık, ertesi gün bir aile meselesi, yanlış anlaşılma, sonra anlamsız bir iç sıkıntısı olarak karşına çıkar.

‘Oysa hep aynı duygudur aslında: sınandığın yer, kendindir.

Ve maalesef ki bu dünya, kendini tanımakla yükümlü bir ruhun sonsuz deneme alanıdır.

Senden hep bir şey bekler,

kendini görmeni.

kendini değiştirmeni.

kendini bırakmanı.

kendini hissetmeni.’

Fakat kimilerimiz, nedense hissetmek yerine hesaplamaya çalışır. İşte en büyük tıkanıklıklar da burada patlak verir. Bir şey olduğunda, neden hemen analiz etmeye başlıyoruz? Neden özgürce hissetmeye izin vermek yerine, her ufak şeyi büyütüp açıklamaya çalışıyoruz?

Belki de acıyı kontrol etmek istiyoruzdur.

Hissetmek, bilinmeyenin içine düşmek gibidir çünkü. Sınırlarını kaybedersin, savunmasız kalırsın. Analiz etmek, seni güvende tutar. En azından sen öyle sanarsın. Sanarsın ki çözümlersen, geçer.

Geçmez işte.

Çünkü hissetmeden geçmez hiçbir şey.

İnsan kendini kandırdığı sürece, sınav devam eder. Sen o dersi anlayana kadar. Çünkü aynı duyguyu farklı yerlerde, aynı yarayı farklı hikâyelerde yaşatırsın kendine. Sınav, bitirmeye niyet ettiğinde biter.

Kendine dürüst olduğunda, yalanlara sığınmadığında, doğru hissettiğini seçtiğinde, olanları olduğundan fazla büyütmediğinde ilk kez kalemini eline alabilirsin. Gerçeği görmek kolay değildir; kendinin artık eskisi gibi olmadığını kabullenmek, savaş alanında kurşunlar yağdırılarak sana kaybettirilen tarafını uğurlamak… zor gelebilir.

Fakat işte o kabullenişimiz, sınavın ilk doğru cevabıdır,

diğer doğrular ise senin seçimlerinde saklıdır.

Sonuçta, yaralarına sonsuza kadar bakarak baharın gelmesine engel olamazsın, yara bandı seviyorsun diye kendini kesemezsin.

Bunu yaparsan, sınavın tek biteni sen olursun.

…

♥︎

bal sevgilim'e.

☆

Hiç beklemediğin bir anda

bir insan gelir sana ve sen farkına bile varmadan, içinde yıllardır süren bir savaşı bitirir.

Savaş neyleydi bilemem — belki yorgunlukla, belki hayatla, belki de kendimle.

Ama sen geldin sonra, sevgilim, ve her şey sakinleşti.

Ben sustum, ama ilk defa huzurla sustum. Neden mi? Çünkü her şeyimin yanındayken her şeyin bir anlamı var.

Her şeyin.

Sonu gelmeyen kahkahaların, sessizliğin, saçmalamanın, düşünmenin, düşünülmenin,sevmenin, sevilmenin, rüyaların, heyecanların hatta sensiz geçen her saniyenin…

Seninle yanmayı seçtim, çünkü ilk defa yanarken bile güzeldim.

Ev; dört duvar değilmiş, evet.

Ev, insanın onun gözlerinde kendini unutmadan kaybolmaktan korkmadığı bir yermiş.

Bazen bir omuz bulmanın rahatlığı, bir bakışın yıldızlarında nefes alabilmekmiş.

Sevilmek, dünyadan kaçmak değilmiş —

dünyayı ilk kez güvenle izleyebilmekmiş.

Ben senin gözlerinden bakmaya başladım her şeye.

Anladım ki; seninle güzelleşen hiçbir şey geçici olamaz, sevgilim.

Seninle öğrendim; sevilmek “kurtarılmak” değilmiş.

Sevilmek, birinin elini tutarken artık savaşmak zorunda kalmamakmış.

Senin ellerinde ben nihayet teslim olabildim.

Ve lütfen inan bana, hiçbir teslimiyet bu kadar huzurlu hissettiremezdi.

Bazı geceler düşünmeden edemiyorum; nasıl olur da bir insan, başka bir insanın kalbinde bu kadar güvenli bir yer kurar?

Ama sen kurdun.

Artık hiçbir yere gitmek istemiyorum.

Çünkü ben her yanımı, sende buluyorum. Sen benim içimdeki bütün gürültüleri susturan tek cümlemsin, balım.

Sana baktığımda, hayat karmaşık değil, hiç değil, hayır.

Her şey yerli yerinde, yıldızlar sadece bizim etrafımızda dönüyor.

Ve ben ilk kez, biriyle aynı hızda nefes alabiliyorum.

Eğer bir gün her şey silinecek olsa, dünyada tek bir şey kalsın isterdim: Sesin. Çünkü o ses, benim kalbimin evi.

Şapşalın seni çok ama çok seviyor, bal sevgilim.

...

🤍⭐️

“Bazen insanın kalbi, hiçbir şeye dokunulmamış bir kristal gibi parıldar;

fakat o kristali taşıyan eller, en ufak sarsıntıda kırılacağından korkar.”

İnsanın ruhunda anlaşılmaz bir çatışma vardır,

bir yanda göğe yükselen coşkunun çağrısı, diğer yanda yere çeken korkuların ağırlığı. Heves, işte bu iki uç arasında filizlenir.

İnsanın içinde filizlenen o ilk heves, sabahın alacakaranlığında doğan ince bir ışığa benzer. Henüz tam aydınlık değildir; ama gözlerin karanlıktan yorulmuşken o beliren parıltı bile sana yeni bir dünyanın sözünü verir. Kalp hızlanır, akıl susar, beden bile başka bir ritimle uyanır.

Başlangıçta küçücük bir ışıltı, bir umut kırıntısıdır. Kalbin sessizliğini yırtar, birden bire içini sıcaklık kaplar. Daha önce sıradan görünen bir gün, bir anda bayram sabahına dönüşür. Bu duygu öylesine güçlüdür ki, insan kendini yeniden doğmuş gibi hisseder. O an, yaşamın kıymeti bütün yoğunluğu ile hissedilir.

Ama yaşam, ne yazık ki bu parlak ışığı daima kısa ömürlü kılar. Bir şeye ne kadar çok sevinilirse, o sevinç o kadar çabuk tüketilir. Her heyecan, en keskin hâliyle başlar ve birden bire yavaşça sönmeye koyulur. İnsan, defalarca aynı manzaraya şahit olunca kendi kendine bir söz verir: “Artık hiçbir şey için heves etmeyeceğim.”

Çünkü coşku, zirvesinde bırakmaz her zaman insanı; en tatlı anda en acı darbeyi indirir.

İşte bu yüzden, nice yürek kendine yasaklar koyar.

Böylece insan, bir tür kendi koruma duvarını inşa eder. Gözlerinin önünde kıvılcımlar çaksa bile onları görmezden gelir, kulaklarında çarpan heyecan sesini bastırmaya çalışır. Kendine zincir vurur. Sevinci sınırlamaya, hevesi, isteği boğmaya çalışır. Dışarıdan bakıldığında cesur, sarsılmaz, hatta korkusuz görünür. Kahkahalar atar, sanki hiçbir şey onu darmadağın edemeyecekmiş gibi davranır. Bilir ki o, yükselmek ne kadar sarhoş edici ise, düşmek de bir o kadar yakıcıdır.

Oysa asıl ses, içindedir: Kırılmanın kaçınılmazlığını bildiği için, kırılmamak adına sevinci de terk etmiştir.

Ne var ki, insanın ruhu sevinçsiz de yaşayamaz. İçini diri tutan şey, çoğu zaman bu küçük heveslerdir. Bir tebessüm, bir ihtimal, bir sabah güneşi, bir çiçeğin açışı, aşk…

Bunlar olmadan hayat yalnızca sürüp giden düz bir çizgiye dönüşür.

Belki de bu yüzden, her şeye rağmen, kalp yine hevesle atar. Bin defa parçalara ayrılmış olsa bile, yine de o ilk kırıntıyı gördüğünde çarpmaya başlar. Sonuçta insan, kendi doğasına ihanet edemez. Ne kadar bastırsa da, içindeki ses vazgeçmez,

—Denemelisin. Bu defa belki farklı olur.

“Daha önce neler olduğunu bu kadar çabuk mu unuttun?”

Heves etmek risklidir, hevesle birlikte hayal kırıklığının da geleceğinden. Ama hiç heves etmemek daha ağır bir felakettir. Çünkü sevinçsiz bir kalp, yavaş yavaş biter. Heyecan duymayan bir ruh, içten içe donar. İnsan, acıyı göze alarak yaşar; acıyı göze almadığında aslında yaşamaktan da vazgeçmiş olur. O çizgide iniş ve çıkışlara izin verilmelidir. Kırılmak insana aittir; heves etmek de, yanılmak da, isyan etmek de, yeniden ayağa kalkmak da…

Mahvedilmek pahasına da olsa, insanın en insanca yönü daima yeniden heves etmeye cesaret etmesidir.

….

✦ ⋆ ࣪.

“İnsan gölgesini arkasında sanır;

meğer ben gölgemden çok, kendimden gerideymişim.”

Sokak lambalarının altında durup gölgemi izledim—uzadı, kısaldı, sonra yok oldu. Gölgeler, görünür olanın arkasında, ışığa ait olmayan ama ışıkla var olan, sessiz bir eşlikçidir. İnsanların ayaklarının önüne serilen, kimi zaman üzerine basılan, kimi zaman göz ucuyla bile fark edilmeyen. Adı anılmayan, varlığı sorgulanmayan. Kimileri kimi zaman gölgedir; ama onlar olmadan kimse ışığını bilemez.

Gölgeler suçsuz mudur, yoksa birinin ışığını örttüğü için sorumlu mu? Bazen kendime bunu sordum. Belki de ben, hep başkalarının parlaklığını taşımakla yükümlüydüm. Onların ışığı olmasa ben de olmazdım belki. Bu yüzden mi hep borçlu hissettim kendimi? Sanki yaşamak bile bana bahşedilmiş, geçici bir emanetti. Bu borcu kapatmak için sustum, geri çekildim, görünmezliğin ince bir zarına dönüştüm. Zar yırtılmasın diye nefesimi kıstım.

İnsan kendi gölgesini taşırken ağırlaşır. Çünkü gölge, sadece karanlık değil, saklanan yüzlerimizdir. Söyleyemediğimiz, haykıramadığımız, gizlediğimiz. Benim gölgem yutkunamadığım cümlelerle doluydu. İçinde çocukluğumun kapısı kapanırken çıkan o kısık ses, mutfak fayanslarına çarpıp donan bakışlar, masada eksik bırakılan bir sandalyenin arsız boşluğu. Gençliğimin telaşı—bir treni kaçırır gibi, birini; birini yakalar gibi, kendimi.

Gölge, bir cümlenin bitiminde söylenmeyen kelime gibidir: anlamı orada tamamlanır ama görünmez. Bazen bir odanın ortasında durdum; kimseler yokken bile, içimde konuşulmayan toplantılar kuruldu: kim sustu, kim suçlu, kim çocuktu, kim yetişkin. Her şeyin ortasına bir sandalye çektim, kendi gölgemi oturttum karşıma. “Sen ne istiyorsun?” dedim. Cevap vermedi. Ben konuştum onun yerine: “Affedilmek mi? Görülmek mi? Yoksa hiçbir şey—sadece ben susayım, sen de rahat et?” Gölge kımıldadı; duvara çalınmış bir leke gibi. O zaman anladım: gölgelerin dili yok, ama ağırlığı var. Konuşmadıkları halde üzerimize yığılan bir gerçekleri.

Bir gece, penceremin önünde kendi karaltımı yakaladım: hem ben, hem değil. İki elimi kaldırıp içimdeki görünmezliğe teslim oldum. Görünmezlik, birçoklarının sandığı gibi kaybolmak değildir; bazen çok fazla görünmekten yorulup en ıssız köşeye çekilmektir. Gölgede dinlenir insan; kimsenin gözünün değmediği bir iç sığınak bulur. Ama sığınak uzarsa zindana döner. Sığınakta nefes alırsın; zindanda nefesin kendine çarpar.

Kendime itiraf ettim: Bazen gölge olmayı ben istedim. Beni inciten ellerden, keskin dillerden, hızlı hükümlerden kaçarken… Gölge olmadan geçilmeyen koridorlar var hayatta; oradan ancak eğilerek, kendini küçülterek, sesi kısarak geçiyorsun. O koridorlarda görüyorsun ki, ışığa koşmak her zaman cesaret değil; bazen ölçüsüzlük. Çünkü ışık her yüzü aynı şiddette yakıyor. Bazı yaralar tam da orada kabuk bağlıyor: loşta, gölgede, başını eğip dinlenirken.

Ama gölgeyle birlik olmak başka, gölgeyi bahane etmek başkadır. Ben, çoğu zaman ikinciyi yaptım. Yarımdım, eksiktim, bilmiyordum—ve bütün bu kelimelerle kendime bir koza ördüm. Bir gün, kozanın ıslak iplikleri boğazıma dolandı. O zaman sordum: “Seni kim ördü?” Cevap netti: “Ben.”

Kimse benim yerime saklanmadı ki, kimse benim adıma susturulmadı. Sükût bir başkası tarafından dayatılabilir; ama susmanın mülkiyeti hep sahibine aittir.

Gölgeyi suçladıkça gölgen büyür. Çünkü suçu yüklendikçe kararırsın, karardıkça yükü onda görürsün. Bir kısır döngü: kendini affetmeyenler gölgelerini tek başına taşır, ve bir süre sonra gölge taşıyıcısını taşımaya başlar. Ben de taşıma sıram geldi sanıyordum; meğer çoktan taşınıyordum. Habersiz. İşte asıl ağırlık buydu: kendi ağırlığı olduğunu sanıp başkasına yüklemeye çalıştığın, ama zaten omuzlarında doğmuş bir yük.

Bir gün, eski bir aynanın karşısına geçtim; kenarları çatlak, yüzeyi buğulu. Aynalar ışığı sever, gölgeyi değil. Ama aynanın bir huyu daha var: senden kaçmaz. Kaçan hep sensin. Aynada ilk kez gölgemi değil, gölgenin sahibi bendeki insanı aradım. Göz çukurlarıma bakarken, orada dikilip duran çocuğu gördüm, ne yapacağını bilmeyen. O çocuk zor değildi; sadece yer bulamamıştı. Ona “Gel,” dedim. “Gölgeni birlikte taşıyalım.” O an, içimde bir sandalye daha çekildi masaya: artık iki kişiydik.

Sorumluluk, gölgeyle yapılan en ağır anlaşmadır. “Seni inkâr etmeyeceğim,” dersin. “Ama seni kutsamayacağım da.” Tanırsın: Sen benim ardımdaki koyu; ben senin önündeki beden. Birbirimizi saklayarak değil, birbirimize mesafe bırakarak yaşayacağız. Gölgenin çizgisi bazen uzar, bazen kısalır; ama çizgi olması yetmez—onu aşan ayaklar gerekir. O adımları attığında, gölge olduğu yerde kalır; sen ilerlersin. İlerledikçe gölge sana uyar, seni sürüklemez.

…

Gölgeyi taşımak, ışığa ihanet değildir. Tam tersine, ışığı ciddiye almaktır. Çünkü ışık, kendine inanmayanı yakar; kendini tanıyanı ısıtır. Ben yakılmak istemiyorum; ısınmak istiyorum. Bunun için gölgemi yanıma alıyorum. Onu kurtarmayacağım, onu kutsamayacağım; ona yalnızca yer açacağım.

Gölgeyi taşırken, ışığa aitim.

Arkamda duran karanlığın adı yok; önümde yürüyen bedenin adı var,

ben.

…❤︎…

Zeynep için rahat etti mi :d

“Hayat devam ediyor; her sahnede ana karakter yeniden doğuyor.

—Çünkü zorunda.”

…

İnsan hayatı, büyük bir nehirdir.

Kaynağından fışkırdığı an tertemizdir, berraktır, coşkuyla akar. Fakat yol aldıkça bulanır, taşlara çarpar, kolları ayrılır, bazen kurur, bazen kabarır… O nehir kimi zaman dingin bir göl gibi durgunlaşır, kimi zaman da çağlayanlar gibi gürültüyle akıp gider. Nehirler durmaz; yolunu bulmak için kıvrılır, aşındırır, taşar.

Bizim hayatlarımız da öyle değil midir? Ne yaşarsak yaşayalım, akış sürer, zaman ilerler, hayat devam eder.

İnsan ilk adımını attığında, dünyanın kendisiyle başladığını sandı. Oysa bir yerde bebekler ilk nefesini alırken, başka bir yerde son nefesini verenler vardı. Bir evde kahkahalar yankılanırken, yan sokakta sessizlik, hüzünle ağırlaştı. Hayat dediğimiz şey, içinde aynı anda hem doğumu hem ölümü taşıyan bir olgudur; bu yüzden anlamak zordur. Aynı gökyüzü altında hem kahkaha hem gözyaşı vardır.

• Ne gariptir ki, bir yanımız “dur” derken, diğer yanımız sürüklenir. Kalbimiz bazen geçmişin yaralarına takılıp kalır; oysa zaman, kulak bile asmadan akıp gider. Düşün: Sen dünün yüklerini sırtında taşırken, gün çoktan değişmiştir. Kimi zaman bir kayıpla sınanırsın; yıllarca yanında sandığın bir insanı bir günde kaybedersin. O boşluk, başta nefesini keser. Ama ertesi gün kapına güneş vurur, pencerenin kenarında kuşlar ötüşür, sokaktan çocukların sesi gelir. Dünya senin yasına katılmaz. Takvim seni beklemez, saat seni dinlemez. Sen kırık da olsan, yürüyemiyor da olsan, zamanın ritmi hiç durmaz. Hayat seninle birlikte ağlamaz, seninle birlikte gülmez; o yalnızca devam eder.

Belki de bu tezat, hayatın en büyük dersidir.

Sevincin içinde keder gizlidir. Çünkü mutluluk anı, kaybetme ihtimalini de fısıldar kulağına.

Acının içinde umut saklıdır. Çünkü hiçbir karanlık sonsuza kadar sürmez, bir yerden sonra ışık kendine yol bulur.

Yalnızlık kalabalığın zıddıdır. Ama ikisi de insana kendini hatırlatır; biri içindeki gürültüyü, diğeri dışındaki sessizliği.

-Ama bu devam ediş sadece acıları değil, mutlulukları da içine alır. En parlak gününde bile, fark etmeden zaman akar. Düğün fotoğrafları sararır, mezuniyet heyecanı unutulur… İnsan mutlu anlarını kilitli bir kutuda saklamak ister, ama anahtar hayatın akışındadır, onları da yanına alıp götürür. Yani mutluluk da geçicidir, tıpkı keder gibi.

Çocukken ağladığın bir oyuncağın peşinde sürüklendiğini hatırla; bugün ise onun adı bile aklına gelmiyor. Bir zamanlar seni yıkan bir ayrılık, yıllar sonra sadece küçük bir anıya dönüşüyor. Demek ki insan, hayatın akışında kabuk değiştiriyor, eski benliklerini geride bırakıyor.

Yaşamın asıl mucizesi, onun sürmesinde gizli. Sen acınla kıvranırken, bir başkasının kahkahası duyulur. Sen bir hayali bırakmışken, başka bir insan aynı hayali yeni kurmuştur. Sen “yeter” dediğinde bile, hayat kendi inadıyla seni sürükler. Bu inat, aslında varlığının garantisidir.

Evet, hayat devam ediyor.

Sen bir sokakta yürürken, koca binalar gökyüzüne uzanıyor; insanlar kendi hızında koşturuyor. O anda fark ediyorsun: Sen, bu devasa hayatın içinde küçüksün, neredeyse hiçbir şeysin. Kaybolmuş, kırılmış, savrulmuş hissediyorsun; çünkü hayatın büyüklüğü karşısında ne kadar küçük olduğunu kabul etmek zorunda kalıyorsun. Neredeyse görünmezsin; ama aynı zamanda her anın, her nefesin, her düşüncenle bu akışın parçasısın. Nehirler durmaz, şehirler büyür, insanlar geçer, duygular değişir; sen bir köşede, kendi hikâyeni anlamaya çalışırsın. Hayat, tıpkı bir ressamın tuvali gibi, her kaybı, her acıyı, her düşüşü ustalıkla işleyerek daha geniş ve anlamlı bir tablo ortaya çıkarır.

Evet, hayat devam ediyor.

Çünkü hiçbir karanlık sabaha karşı koyamaz.

`Kök salmak, her zaman toprağına ait olduğun anlamına gelmez.´

Hayatının bir noktasında mutlaka başına geldi;

kendini, ilk defa girdiğin bir odada, daha kapıdan adımını atar atmaz sanki orada yıllardır yaşayan birinin sakinliğe uyma çabasının getirdiği panikle hareket ederken buldun. Pek çok masaya oturdun, pek çok insanın arasında yerini aldın; ve belki farkında bile olmadan, her defasında küçük ayarlamalar yaptın kendinde: ses tonunu bir yarım perde incelttin, gülüşünün süresini kısalttın, jestlerini daha yumuşak, kelimelerini daha az keskin hale getirdin; kısacası, kendini bulunduğun yere uygun bir forma soktun, sanki görünmez bir el seni alıp oradaki boş kalıba yerleştirmiş gibi; ve dışarıdan bakıldığında her şey yolundaydı, sen oraya yakışıyordun, o ortama uyuyordun, hatta belki “işte bu, ait olduğum yer” diye düşünüyordun, ama içten içe, en derinde, hiç kimseye söyleyemediğin bir sızı vardı—çünkü ait olmakla uyum sağlamak arasındaki farkı bedenin, ruhundan önce anlamıştı.

Ait olmak, bir nefes alış gibidir; onu düşünmezsin, planlamazsın, dengelemezsin—gelir ve gider, kendi ritminde, kendi doğallığında; senin varlığın, bulunduğun yere yük olmaz, aksine tamamlayıcı olur, bir eksik seninle tamamlanır; ama uyum sağlamak, sürekli kendini tartmak, sürekli duruşunu ayarlamak, sürekli ne kadar yer kapladığını ölçmek demektir; ve sen bunu ne kadar ustalıkla yaparsan yap, içten içe bilirsin ki, orada olmanın bedelini kendi varlığından ödüyorsun.

Çünkü ne kadar uyum sağlarsan sağla, kendini evinde hissetmezsin.

• Uyum sağlamak, bazen zekânın, bazen de hayatta kalma içgüdüsünün ürünüdür; yabancılık duygusunu gizlemenin en incelikli yoludur. İnsanlar seni kabul etsin diye değil, senin başkalığını fark etmesinler diye yaptığın küçük, sessiz düzenlemelerdir; fakat her düzenleme, senden bir parçayı alır götürür—bir gün dönüp baktığında, geriye kalan parçaların, sana yabancı gelmeye başlar. Aynada gördüğün kişi, hâlâ sana benzer ama bakışlarının içinde, sadece senin bildiğin bir uzaklık vardır; o uzaklık, uyum sağladığın ama asla ait olmadığın yerlerin mirasıdır.

  İnsanın ruhu, ait olmadığı yerde kök salmaya çalıştığında, toprağın besini ona ağır gelir; bu yüzden kökler yukarıya doğru, yüzeye yakın büyür, derine inemez ve sen, kendini orada tutabilmek için köklerinin sığlığını telafi etmeye çalışırsın: daha fazla uyum sağlarsın, daha fazla sessiz kalırsın, daha fazla gülümsersin; oysa ait olduğun yer, seni değiştirmeye zorlamaz, senin bütün köklerinle, derinliğinle, kusurlarınla orada olabilmene izin verir. Toprağın seni beslemesi için senin ince ayarlar yapmana gerek kalmaz.

En tuhafı da uyum sağladığın yerin sana aitmiş gibi gelmesidir; bu, insanın kendine söylediği en tatlı yalandır—çünkü uzun süre aynı kalıpta durduğunda, kalıbın şeklini kendi formun sanmaya başlarsın. Ne kadar zaman geçtiğini, ne kadar küçüldüğünü, ne kadar yavaşça renk kaybettiğini fark etmezsin; ve bir gün, senin için önemli olmayan, küçük bir olay olur—belki biri seni aniden yanlış anlar, belki masada sana yer açılmaz, belki de biri sen yokmuşsun gibi konuşur— O an, bütün tatlı yalanların mumu söner, bütün uyum çabanın aslında ince bir kabuktan ibaret olduğunu görürsün. İşte o an, ait olmadığın gerçeği, bütün ağırlığıyla göğsüne çöker.

Bir fotoğraf karesinde, herkesin yüzü sana dönük olsa bile, eğer ruhun kendini camın arkasından izliyorsa, o kareye ait değilsin demektir. Ne kadar uyum sağlamış olursan ol, bu hakikati değiştirecek hiçbir çaba yoktur.

İnsan, ait olmadığı yerde ne kadar uyum sağlarsa sağlasın, sonunda kendine ihanet eder. Çünkü her uyum çabası, kendi köklerinden biraz daha kopmaktır; her törpülediğin kelime, her yuttuğun cümle, her sahte gülüş, aslında kendini eksiltmenin başka bir şeklidir. Kendi sesinin tınısını unutmak, kendi rengini başkasının paletine uydurmak, kendi adını bile içten söyleyememek. Bir noktadan sonra, kim olduğunu hatırlamak bile zorlaşır; çünkü hafızandaki “sen” görüntülerinin çoğu, başkalarının onayına göre düzenlenmiş sahnelerden ibarettir.

Belki de bu yüzden bazı yalnızlıklar kalabalıkların ortasında daha gürültülüdür. Çünkü orada, kimse senin yalnız olduğunu anlamaz; gülüyorsundur, konuşuyorsundur, insanlarla çevrilisindir, ama derinlerde bir yerde, her şeyin sadece yüzeyde kaldığını bilirsin. Bir masada oturup kahkahalara karışırken, kendi zihninde “Burada ne işim var?” diye sorarsın.

Kendini yabancı hissettiğin bir yerde kalmak,

başkalarının nefesine göre soluk alıp vermek,

yavaş yavaş silinmektir.

…

Bu yüzden uyum sağlamak, kısa süreliğine seni yağmurdan koruyan bir çatı olabilir ama ait olmak, bütün fırtınaların içinde bile nefes alabileceğin tek gerçek evdir. Yanlış bir yerde uzun süre kalmak seni yıkmaz—ama seni senden çalar;

geriye kalan ise, yaşadığı sanılan ama çoktan hatıralara karışmış bir hayatın solgun gölgesinden başka bir şey değildir.

Kendine ait olduğunu sandığın gerçeklik, en beklemediğin anda paramparça olur. Bir anda dünya, ayaklarımızın altından kayar ve biz kendimizi sonsuz bir boşluğun kıyısında buluruz

Hayat dediğimiz şey, çoğu zaman sanki sağlam, net ve dokunulabilirdi. Parlak renkler, seslerin sıcaklığı, dokunduğumuz her şeyin gerçekliği… Fakat, kimileri için en beklemedikleri anda, bu dünya aniden çatlamaya başlar. Gerçeklik, cam bir yüzey gibi çatlar ve sen birden kendini o çatlağın içinde, parçalanmış ve kaybolmuş bulursun. İşte algı boşluğu, ya da daha bilinen adıyla "Derealizasyon”, o kırılmanın, kopuşun adı.

Bu durumu yaşayanlar için birdenbire etraflarında olan bitenler anlamını yitirir. Gözleriniz dünyayı seyreder ama o dünya size yabancılaşmıştır. Renkler, solgun bir tablonun tozlu yüzeyi gibi donar; parlaklıklarını yitirirler. Sesler, kulaklarınızda uğultu halinde yankılanır; ne konuşulanları ne de müziği net duyabilirsiniz. Her şey bulanıklaşır, silikleşir. Siz o karmaşanın ortasında, dünyanın dışında kalmış bir yabancı gibi hissedersiniz. İnsanlar, objeler, mekanlar – sanki oyuncaklardan yapılmış, canlı olmayan figüranlar gibi.

Ellerinizi hissedemezsiniz. Bedeniniz, üzerinizde ağır bir örtü gibidir, ama o örtüyü kaldıracak gücünüz yoktur. Nefes almaya çalışırsınız ama göğsünüzde yoğun bir baskı vardır; hava, sanki ciğerlerinize girmek istemez. Kalbiniz hızlı atar ama atışlarını bedeniniz değil, dışarıdaki soğuk bir makine duyuyormuş gibi uzaklaşır. O anın içinde nefes almak, yaşamaya devam etmek zordur; çünkü kendinizden kopmuşsunuzdur.

Derealizasyonun en derin hali, bu kopuşun getirdiği yalnızlıktır. İnsanlar sizi etrafınızda dolaşırken görürler ama siz onlara “dokunamazsınız”

Bir zamanlar tanıdığınız benlik, o anın içinde kaybolmuştur. Sanki başka birisinin gözlerinden, başka bir bedenin içinde izliyormuşsunuz gibi; hem kendiniz hem de yabancı.

Konuşmak istersiniz ama kelimeler dilinizde donmuştur. Anlatmak istediğiniz şeyler anlamsızlaşır. “Buradayım” demek istersiniz ama sesiniz kendi içinde kaybolur.

İç dünyanızda fırtınalar kopar. Soru sorarsınız kendinize: “Ben gerçekten kimim? Bu an, gerçek mi? Bu beden, benim mi?” Bu sorular, ruhun en derinlerinde yankılanır ve cevapsız kalır. Cevapsızlık ise, varoluşun en korkutucu boşluğudur. Çünkü insanın en temel ihtiyacı, var olduğuna dair sağlam bir inançtır. O inanç adası sarsıldığında, dünya anlamını yitirir. Nefes darlığı, kalp çarpıntısı, baş dönmesi gibi fiziksel belirtilerle birlikte yaşanan bu deneyim, sıklıkla panik ataklarla iç içe geçer. Panik ve derealizasyon birbirini besler; biri arttığında diğeri daha da yoğunlaşır. Kişi, “Ben delirdim mi? Kontrolümü mü kaybediyorum?” gibi korkularla boğuşur. Bu düşünceler de kaygıyı ve algı boşluğunu derinleştirir. Derealizasyon, beynimizin kendini korumaya çalışırken oluşturduğu geçici bir savunma. Ne kadar boğucu olsa da, aslında bu hisler kalıcı değil. Zamanla, hayat tekrar anlamını bulacak; renkler, sesler, dokunuşlar size geri gelecek.

…

-૪ En önemlisi, eğer bu yazıyı okurken kendinizi bulduysanız yalnız olmadığınızı bilmenizi isterim. Ben de bu algı boşluğunun içinde kaybolduğum anlar yaşadım ve yaşıyorum; bazen hafifçe, bazen daha yoğun hissettim o gerçeklikten kopuşu. O anlarda dünya, sanki üzerime kapanan ince, saydam bir perdeyle örtülmüş gibiydi; kendimi ve çevremi bulanık bir silüet olarak izledim. Kendi bedenim bile bana uzak, yabancıydı.

Kendinize karşı nazik olun. Bu yolculukta yalnız yürümüyorsunuz; ben ve belki sizin gibi pek çok kişi, aynı yoldan geçiyoruz.

Hayat, kırılgan camlar kadar hassas ama o camlardan sızan ışık kadar da umut doludur. Siz, bu ışığı bulacak güce ve cesarete sahipsiniz.

❤︎

“Beni hayatta tutan şey, kimse gelmediğinde bile kalkmayı bilmemdi.

Çünkü bazen en karanlık anında gelen tek kişi, aynadaki halindir.”

Hiç fark ettin mi, küçüklüğümüzde dinlediğimiz bütün hikâyeler aynı sona sahipti?

Küçükken masallarda hep kurtarıcılar vardı. Beyaz atlı prensler, fedakâr dostlar, kahramanca gelen yardımlar… Bir “prens”in, bir “kahraman”ın ya da “doğru kişi”nin gelip bizi bulacağına, düşlerimizin ve beklentilerimizin onu şekillendirdiği bir geleceğe odaklanmamız öğretilirdi. Birçok hikaye, kahramanın zorluklarla karşılaştığında bir kurtuluş umudunu içeren bir noktayla son bulurdu.

Fakat kimse bizi uyarmamıştı; bir prensin ya da kahramanın her zaman gelemeyeceğine.

Çocuk aklımızla sandık ki, her düşüşün sonunda biri bizi kaldıracak. Büyüdükçe öğreniyorsun, çoğu zaman kapı çalınmıyor, çoğu zaman telefon çalmıyor, mesaj gelmiyor. Kimse seni yerden kaldırmaya gelmiyor. Ve o sessizlik, seni paramparça ediyor.

Ama fark etmeden, seni de inşa ediyor.

• Kurtarılmadığın anlar, seni değiştiren anlar. Mesela… Hastayken “Geçmiş olsun” bile yazmayan insanları hatırlıyorsun. Üzgün olduğunda “Anlatmak ister misin?” demeyen dostlarını. O çok önemli gününde yanında olmayan kişileri. Bazen o kadar doluyorsun ki anlatmak istiyorsun. Ama tam konuşmaya başladığında, karşındaki gözlerini telefona indiriyor. Ya da seni dinlemek yerine “Ama bak ben de…” diye kendi hikâyesine dönüyor.

Ne bileyim.

Belki doğum gününde tek başına pasta kesmek.

Kendi kendine “Tebrik ederim” demek… O an, sessizce yutuyorsun kelimelerini.

-Beni asıl değiştiren şey, büyük ihanetler değil, onlara hazırlanabiliyorsun. Ama küçük ihanetler… Söz verip gelmeyenler. En ihtiyacın olduğunda seni görmezden gelenler, sen onlara seni vermişken. İşte onlar, kalbinde minik kesikler açıyor.

Beklemek zehirdir. Özür beklemek, açıklama beklemek, bir “Nasılsın?” beklemek… Sen beklerken, hayat devam eder. O gün gelmez, o cümle söylenmez. Sen ise o zehri yudum yudum içersin, ta ki fark edene kadar:

Kurtuluş başkalarının elinde değil, kendi kararındadır.

Kurtarılmadığım her an, aslında kendi direncimi fark ettiğim andı. Çünkü o çirkin, soğuk ve karanlık anılarda, biri ya da bir şey için beklemenin zaman kaybı olduğunu fark ettim. Kimse gelmeyecekti. Kimse beni dışarı çekmeyecek, kimse o soğuk betonun üstünden elini uzatıp beni kaldırmayacaktı. Bunu kabul ettim.

İçsel gücün keşfi, insanın evriminde en az dışsal gücü kadar önemli bir adımdır.

Dışsal koşullar seni ne kadar zorlar, ne kadar düşürürse düşürsün, o içsel güç seni hep ayağa kaldıracak olan tek güçtür. “Beni kurtarmadılar,” demek, kendini güçsüz hissetmek değil; aksine, “Beni kurtarmayan her şey, beni ben yaptı” demek, içindeki potansiyeli fark etmektir.

Ama bu keşif yolculuğu, kolay bir yolculuk değildir.

Çünkü çoğu zaman, içerideki boşluklar, yüzleşmek istemediğimiz gerçeklerle doludur. Kendimizle yüzleşmek, karanlık taraflarımızla karşılaşmak demektir. Bazen “kurtuluş” diye bir şey yoktur. Kendini o karanlıkla kabul etmek, o boşluklarla barışmak gerekebilir. Maalesef ki bu, kolayca söylenebilen ama zorlu bir eylemdir.

Birçok insan, kendine bir hikaye yaratır, “Eğer o kişi beni sevseydi ya da o durum bana farklı şekilde yaklaşsaydı, her şey çok daha kolay olurdu.” Oysa asıl soru şu olmalı: Kendimi duysaydım, her şey nasıl olurdu?

Bu sorunun cevabını bulduğunda, dışsal kurtarıcıların gerekliliği ortadan kalkar. Sen kendi kurtarıcın olabilirsin. O zaman, bir başkasının seni görüp seni “kurtarmasını” beklemek yerine, kendini görmek ve kendini “kurtarmak” başlı başına bir yolculuk haline gelir.

Kimse seni en iyi şekilde anlayamaz, kimse seni senin kadar güçlü kılacak şeyleri sana öğretemez. Bunu ancak kendi düşüşlerinle ve kendi yükselişlerinle keşfedebilirsin.

Her yeni gün, yeni bir başlangıçtır. Her kayıp, aslında bir kazançtır. Çünkü kaybettiğinde, aslında yeniden kazanmak için bir alan yaratıyorsundur. Kendini bulduğun her an, seni bir adım daha ileriye taşır.

Sonuçta, seni kurtarmayan her şey seni şekillendirir. Kendi yolunda ilerledikçe, her zorluk seni gerçek benliğine biraz daha yaklaştırır. Ve bir gün, dönüp baktığında, o karanlık anların aslında seni ne kadar parlak bir ışığa dönüştürdüğünü görürsün. Beni kurtarmayan her şey, beni ben yaptı. Bu, gerçekten özgürleştirici bir düşüncedir.

Biliyorum ki, insanı asıl büyüten şey, ona uzanan eller değil; o ellerin gelmediği yerde, titreyen dizlerinin üzerinde doğrulup kendi elleriyle ayağa kalkmasıdır.

Kurtarıcı gelmediğinde öğrendim; en büyük gücün, korkunun içinde yüzüp yine de adım atabilmek olduğunu.

En derin yaralarımı kimse kapatmadığında gördüm; iyileşmenin, başkalarının tesellisine değil, kendi şefkatine yaslanmakla mümkün olduğunu.

Anladım ki, bizi “biz” yapan şey, başkalarının varlığı değil; yokluklarında bile hayata tutunma cesaretimizdir.

Sen de biliyorsun… çünkü hâlâ buradasın, bütün gelmeyenlere rağmen.

“Görünmek uğruna yaşarken, kim olduğunu unutan kaç hayat geçip gitti.”

Mükemmel olmak... Ne büyük bir iddia. Dışarıdan bakıldığında takdir toplayan, içten içe ise insanı kemiren bir arzudur bu. En doğruyu yapma ihtiyacı, en iyiyi sunma mecburiyeti, hata yapmaktan duyulan korkuyla yoğrulur. Zamanla bu çaba bir erdem olmaktan çıkar, bir kelepçeye dönüşür.

Hata yapma korkusu öyle ağır basar ki, insan adım atmaya dahi cesaret edemez. Çünkü başarısızlık artık bir olay değil, kişinin özüne indirgenmiş bir tehdit hâline gelir: “Başaramazsam, hiçim.” Mükemmeliyetçilik, özgürlüğü yavaş yavaş çalar. İnsan artık sadece “kusursuz olanı” seçmekle kalmaz, başka hiçbir seçeneği göremez hâle gelir. Yanılmak, bir ihtimal değil, bir tehdit olur. Bu tehdidin baskısıyla kişi cesaretini kaybeder. Denememek, yenilmekten daha güvenlidir artık. Bu yüzden birçok hayal, tam da bu zihinsel cendereye takılıp toprağa gömülür.

Bu, çocukluktan itibaren öğrenilmiş olabilir. Belki bir öğretmenin yüksek notlara övgüsüyle, belki de sevgiye ulaşmanın yolu olarak “kusursuz davranmayı” öğrenmiş bir çocuğun yavaş yavaş kendine kazdığı mezarla… İnsan, sevilmeyi başarıya bağladığında, o sevgiye ulaşmak için hep daha fazlasını ister. Daha çok başarmalı, daha az hata yapmalı, hep “en iyi” olmalıdır. Aksi hâlde değersizlik duygusu baş gösterir. O duygu öyle güçlüdür ki, insan, nefes almayı bile hak etmediğine inanabilir.

★ Mükemmeliyetçilik dışarıdan hayranlık uyandırabilir. Ancak perde arkasında sürekli kendini tüketen biri vardır. Yaptığı hiçbir şeyin yeterli gelmediği, her başarıdan sonra bir adım daha ileri zorlanan, “yetmedi” cümlesini kendine şiar edinmiş bir benlik. Bu insanlar çoğu zaman takdir toplasa da, iç dünyalarında büyük bir yorgunluk taşırlar. Çünkü mükemmeliyetçilik doymaz. Ne kadar verirsen ver, kendine yetemezsin. Zamanla insan ilişkilerinde de belirir bu kırılganlık. Çünkü mükemmeliyetçi bir kişi yalnızca kendine değil, çevresine de aynı çıtayı dayatır. Karşısındakinden beklentiler artar, hoşgörü azalır, tolerans daralır. Çünkü hata, o zihne göre affedilmezdir. Sevgi, bir anda yerini sabırsızlığa bırakabilir.

• Bunun üzerine bir de “Ana Karakter Olma Sendromu" eklenir. Popüler kültür, sosyal medya ve özellikle gençlik döneminin en çok körüklediği zihinsel çarpıklıklardan biridir bu. Herkes, kendi hayatının başrolü olmak ister. Bu doğaldır. Fakat bu istek zamanla bir takıntıya dönüşürse, gerçeklikten kopuş başlar.

• Ana Karakter Sendromu, bir insanın tüm evren onun etrafında dönüyormuş gibi hissetmesiyle ilgilidir. Her bakışın, her olayın, her jestin ona yazılmış bir sahne gibi algılanması… Romantikleştirilen acılar, dramatize edilen yalnızlıklar, süslenen sıradan anlar... Başta motive edici gibi görünse de, zamanla büyük bir hayal kırıklığı getirir. Çünkü gerçek hayat, senaryosuz akar. Her zaman sana odaklanmaz.

— İnsan başrolde olduğunu sandıkça, yan rollerden utanır. Oysa bazen asıl büyü, bir hikâyenin küçük ama anlamlı bir anında gizlidir. Herkesin hayatında başrol olduğu zamanlar kadar, geri çekilip sadece tanık olduğu sahneler de vardır.

İşte mükemmeliyetçilikle, ana karakter sendromu burada kesişir. Kendi hayatının başrolüysen, kusursuz görünmelisin, değil mi? Sahnedeysen hata yapamazsın. Her an karizmatik, etkileyici ve güçlü olmalısın. Başkası sahneye çıkarsa sahneyi terkedersin. Ama gerçek hayat, bir kurgu değil. Yüzün dağılabilir. Sesin titreyebilir. En yüksek puanı alamayabilirsin. Hayatını bir sahne gibi yaşarsan, eninde sonunda perdenin arkasında çöken ağırlıkla baş başa kalırsın.

Gün sonunda en büyük zararı insan kendine verir. Her adımı planlamaya çalışmak, spontane olana tahammül edememek, iç sesin en sert eleştirmen hâline gelmesi... Giydiği kıyafetten söylediği söze, sınavdaki cevaptan aynadaki görüntüsüne kadar her detay sorgulanır.

Hayat, bir sahne değil. Bizler de her an kusursuz repliklerle yürüyen başrol karakterleri değiliz. Gerçeklik, dağınık masalarda, yanlış sözcüklerde, içimizi sıkan sessizliklerde gizli. Kendini sürekli alkışlatmaya çalışan bir zihin, gün gelir tek başına susar. Kendi ışığına güvenmeyen başkasının gölgelerinde yaşar.

Başrol olma arzusu seni önemli hissettirmez, seni yavaşça senden eder. Ne acıdır ki, herkes seni izliyor sandığında, kimse aslında seni görmüyordur.

Tüm bu çaba ne için? Kaç “ben”i sahnede bırakıp kulise dönerken unuttuk? Herkese iyi görünmek uğruna, kendimize ne kadar kötü davrandık?

Kusursuz olmak zorunda değiliz. Sadece gerçek olmak, bu çağda başlı başına bir cesaret.

Sahnede en çok parlayanlar, en gürültülü düşüşleri yaşarlar.

Kendinle kal, spotlardan değil, içinden gelen ışıktan yana ol.

> “İnsan, düşündüğü şey değildir; ama düşündüğü şeyin gölgesinde yaşar.”

Tek bir düşünce…Bir sabah çayını içerken aklına düşer.

“Ya sevdiğim bir gün gitmeye karar verirse?”

Küçük, zararsız, geçici bir düşünce gibi görünür. Ama sen onu misafir değil, ev sahibi yaparsın. Üzerine senaryolar kurarsın. Onu beslersin. Ve gün gelir… sevdiğin gider.

İşte burada başlar bizim sorumuz: Düşüncelerimiz kaderimizi mi şekillendirir? Yoksa biz zaten olacakları mı sezeriz, düşüncelerimizle mi davet ederiz?

Bu yazı, o çizgiyi arıyor. Korkunun, paranoyanın ve aşırı düşünmenin insan yaşamındaki rolünü çözmeye çalışıyor. Belki senin zihnini de biraz rahatlatır.

…

-İnsan zihni, başına gelebilecek her kötü senaryoyu daha yaşanmadan yaşamaya yatkındır. Çünkü bilinmeyen, beynin sevmediği bir şeydir. Beyin, belirsizlikle başa çıkamaz; bu yüzden olabilecek tüm senaryoları önceden yazıp çizerek kendince hazırlıklı olmaya çalışır. Fakat bu hazırlık, çoğu zaman bir korunma değil, bir çağrıya dönüşür. Sürekli aldatılmaktan korkan birinin her bakışta şüphe görmesi gibi. Sürekli kaybetmekten korkan birinin, en çok bağlandığı şeyi kendi eliyle itmesi gibi.

Yani evet, korktuklarımız bazen gerçekten de başımıza gelir. Ama kaderin bizi cezalandırmasından değil; biz, onları zihnimizde o kadar çok tekrarlar, o kadar çok “olur mu?” diye sorarız ki, zihnimiz bir noktadan sonra “olacakmış gibi” yaşamaya başlar. Böylece aslında bir olasılık değil, bir yönlendirme yaratırız. Korktuğumuz şeyin gerçekleşmesi değil, ona verdiğimiz sürekli dikkat, davranışlarımızı değiştirir. Bu değişim, o sonuca bizi götürür.

Kimi günler olur; nefes alırsın ama içine çektiğin hava değil, endişenin pusudur. O anlarda beynin durmaz; sen dinlenmek istersin, oysa o, geçmişi kazar, geleceği kurcalar, olasılıkları bir 𝗹𝗮𝗯𝗶𝗿𝗲𝗻𝘁𝗲 dönüştürür. Düşünce gelir, masumca. Ardından başka bir düşünce. Sonra bir tane daha… Derken zihninde bir yangın başlar. Sebepsiz, ama her yanı saran bir yangın. Bu yangının adı, “Overthinking (Fazla Düşünme)” ve onun en yakın arkadaşı, “Paranoya”.

✸ Paranoya, sadece mantıksız bir korku olarak düşünülmemelidir. O, bazen çok iyi kamufle edilmiş bir travmanın yankısıdır. Bir bakışta, bir boşlukta, bir mesajdaki soğuklukta ya da fazla mutlu olduğun bir anda. Zihnin geçmişten tanıdığı acıları yeniden yaşar. Seni yavaşça içine çeker. İlk başta bir “önlem alma” gibi başlar. Herkes öyle yapıyordur zaten, değil mi? Fakat sonra… iş şuraya varır, Hiçbir şeye %100 güvenemezsin. Sana atılan bakışlar, kafa çevirmeler bile şüphelidir artık. Dostça bir gülümsemeyi bile ”acaba” ile sorgularsın. Kendine de yabancılaşmaya başlarsın. İçinde hep tırmalayan bir his, hep o “Kötü bir şey olacak.” korkusu. Mantıklı gibi görünmeye de başlar. Mutlu olduğun anların bedelini ödeyecekmişçesine yaşarsın.

>“Biri beni kandırıyor olmalı.” “Bu kadar iyi olamaz.” “Kesin bir şey gizliyor.”—

Bu sesler, senin içindeki “bir zamanlar kırılan” yerden gelir. Geçmişte olanı bugünde yaşamaya çalışırsın. Şey, iyi de… kimse geçmişte kalmadı seninle birlikte. Niye hala oradasın?

…

Sadece çok fazla düşünüyoruz. O kadar çok ki, düşünmek bir refleks olmuş. Cümleleri analiz ediyoruz, sessizlikleri yorumluyoruz, gözlerin içine bakarken alt metin okuyoruz. Bir mesaj gelir, “ok” yazıyordur. Bizim kafamızda ise: “Neden bu kadar kısa yazdı?” “Acaba kızgın mı?” “Soğudu mu?”… Belki de sadece meşguldü. Belki de hiçbir şey düşünmemişti. Ama biz, onun yerine düşüne düşüne yorulmuşuzdur bile. O kadar fazla prova yapıyoruz ki hayatı yaşayamıyoruz. Overthinking seni anılarla, ihtimallerle, gelecekteki olmayan tehlikelerle öyle bir boğar ki, yaşadığın anda nefes alamazsın. Hep kaçarsın, ama nereye?

Felsefeciler, “düşünmek” eylemini yüceltir. Ama kontrolsüz düşünce, bir çeşit içsel terör olabilir. Sana ait olan beyin, bir hapishaneye dönüşebilir.

Her şeyi refleksif analiz eden bir hapishanede sonsuza dek esir olmak. Çok zor, çok yorucu.

🕯 O düşünceler, o korkular yine geldiğinde ne yapacaksın?

Ona “git” diyemezsin, çünkü o bir korku değil artık—neredeyse bir alışkanlık.

İşte burada, küçük bir şey değişmeli. Bu düşünceyi kovmak zorunda değilsin. Savaşmak da zorunda değilsin.

Onu sadece fark et.

Dur ve de ki:

“Şuan zihnim bir korku düşündü.”

Hepsi bu. Ne eksik, ne fazla.

Kurtuluş, düşünceleri susturmakla olmaz çünkü ona senin gücün yetmez. Asıl yapman gereken, onlara kaptırmadan yanlarından geçip gitmeyi öğrenmek.

Hayat o kadar da karmaşık değil aslında. Zihnin bazen seni inandırmak istiyor, çünkü seni korumaya çalışıyor. Korunacağım diye o düşünce balonuna bürünmemelisin. Sen, onu fark eden, izleyen, hatta bazen gülüp geçen kişi olmalısın. Bir düşünce geldiğinde, onu hemen gerçek gibi giyinme. Zihin bir radyo gibidir, her kanal senin değil, istersen frekans değiştirirsin.

Belki sadece rüzgârın getirdiği bir ses o.

Sonuçta rüzgar hep eser… ama geçer.

❤︎

“Ruhunu çalanlar, en parlak anında seni gölgeye mahkum edenlerdir.”

Hayatını sabote etmenin en kolay yolu, yanlış insanlara sürekli maruz kalmaktır. Hele ki bu insanlar negatifse... Yani ne yaparsan yap, içten içe seni tüketen, yükselmeni hazmedemeyen, her cümlenin sonuna art niyetli bir “ama” ekleyen, umutlarını sinsice kemiren türdense... O zaman bil ki karşında bir ruh emici duruyor. Aslında bu insanlar sanıldığından çok daha yakındalar: Aynı sofrada oturuyor, aynı sıralarda ders görüyor, aynı odada nefes alıyoruz.

Bu tarz kişiler sadece mutsuz değildir. Mutsuzluk bulaşıcı olur, evet, ama bu başka bir şeydir. Bu bir “emilim” meselesidir. Onlar başkasının neşesinden, hayalinden, dirayetinden, cesaretinden beslenirler.

Öyle açık açık “Seni aşağıya çekiyorum.” demezler. Hayır, daha sinsidirler. Sana kendini suçlu hissettirirler, sen mutlu olduğunda seni bencil gösterecek şekilde konuşurlar. Hayal kurarsın, g̶ü̶l̶e̶r̶ geçerler. Birine güvendiğini söylersin, hemen geçmişte aldatılmış birinin hikâyesini anlatırlar. Bir karar alırsın, “Batıracaksın.” derler. Sana destek olmak yerine kuşku verirler. Umut yerine sis salarlar.

Ve tuhaf olan şey şu: Sen zamanla kendi iç sesinle onların sesini karıştırmaya başlarsın. Kendi içinde “yok ya, ben kimim ki zaten..” dediğinde, o cümle kime ait? Senin mi? Yoksa yıllardır etrafında senin parlamanı istemeyen ama bunu sözde ‘koruma maskesi’ ile gizleyen o negatiflerin mi?

Negatif insanlar eleştirilemez gibi bir görünüme sahiptir genelde. Çünkü kendilerini ya kurban gibi konumlandırırlar ya da sözde gerçekçi. En tehlikelisi de budur zaten, “Ama ben sadece gerçekleri söylüyorum, iyiliğini istiyorum.” Hayır. Sen sadece yıkıyorsun. Gerçekleri söylemek, inşa eder. Senin yaptığınsa balyozla vurmak.

Sürekli şikâyet ederler ama asla çözüm üretmezler. Sana bir fikirle geldiğini sanırsın ama sadece kendi karanlıklarına bir ortak arıyorlardır. Çünkü tek kalmaktan korkarlar. Kendi içlerindeki çözümsüzlüğü, başkasının hayaline zincirlemeye çalışırlar. “Sen de mutlu olma ki ben eksik hissetmeyeyim.” der gibi yaşarlar.

Onlarla aynı ortamda bulunmak, ruhunla kavga etmektir.

—Ama bu bir uyarıdır, sevgili okur. Ruh emiciler aramızda belki. Onların dost maskeleri, kendi mutsuzluklarını senin neşenle dengelemeye çalışan sesleri seni kendi içine çekmeden önce, şunu bilmelisin,

Onların karanlığı senin sorumluluğun değildir.

Onların mutsuzluğu, senin suçun değildir.

Onların huzursuzluğu senin omuzlarına yüklenemez.

İyi bir insan olmak, herkesi idare etmek de demek değildir. Sabretmek, sınır koymamak değildir. Sessiz kalmak, güçlü olmak değildir. Bazen en büyük iyilik, kendini kurtarmaktır. Sen ışığını koruyamazsan, onlara zafer kutlaması verirsin.

O yüzden negatif insanlara karşı merhametli ol, ama mesafeli. Anlamaya çalış, ama içine alma. Yardım etmek isteyebilirsin, ama kendini f̳e̳d̳a̳ ̳e̳d̳e̳r̳e̳k̳ değil. Sen ışığına hala sahipken eğer içindeki bir ses zaman zaman seni aşağıya çekiyorsa, senin ne kadar eksik olduğunu, ne kadar yetersiz olduğunu fısıldıyorsa… Belki de senin ruhuna yerleşmiş o negatifin artık kovulma zamanı gelmiştir. Kendini koru. Ruhunu zehirleyecek insanlara karşı kapını kapat. Çünkü herkesin, kendi ışığını kendi seçtiği kadar yakma hakkı var. Seninki parlasın diye kimseye hesap vermek zorunda değilsin.

➤Dürüst olmak gerekirse, negatif insanlardan oldukça nefret ediyorum. Eğer negatif olacaksan benden uzak durman lazım. Bir fikrim olduğunda senin ilk yaptığın şey onunla ilgili sorunları dile getirmekse o zaman bir sıkıntımız var demektir. Evet, problemleri konuşmanın da bir zamanı var ama ben hayal kurarken ya da hevesle bir şeyler anlatırken değil.

…

Sizi seviyorum, öpüldünüzzzzzzzzz.

—Dün bir parkta küçük bir çocuğun, taşlara basmadan yürümeye çalıştığını gördüm. Kaldırımda kendi uydurduğu oyunun kurallarına sadık, ayak uçlarını dikkatle yerleştiriyor, düşmemek için kollarını açıyordu. Yanından insanlar geçiyor, arabalar korna çalıyordu. Ama o, kendi alemindeydi.

O an anladım, çocuklar zamanın içinde yaşamazlar, zamanı oyunlaştırırlar, tepeden tırnağa hissederler.

Bizler çocukken de bu böyle değil miydi? Her şey çok daha canlıydı, değil mi? Zaman, neredeyse parmaklarımızın arasından ağır ağır sızardı. Bir gün bir haftaya, bir an bir sonsuzluğa’∞ benzerdi. Renkler... Mavi gerçekten mavi, turuncu içimizi ısıtacak kadar turuncu.

✿ Neden?

Zaman, aslında bir ölçü biriminden fazlasıdır. Zaman, deneyimle ölçülür. Beynimiz, “ilk defa”larla doludur. Çocuk halimizle ilk defa bir kelebek gördüğümüzde geçen o birkaç saniye, bizim minik dünyamız için bilinmezliğin kapısını aralar. İlk kez denizi görürüz. Tuzunu hissederiz, dalganın çekilmesindeki sihri çözemeyiz.

İlk kez bisiklete bineriz. Düşeriz, kalkarız, başarıyı öğreniriz.

İlk kez yalnız kalırız. Karanlıktan korkarız.

Beyin, her “ilk”i detaylarıyla işler.

Renkleri, gözden çok kalple görürüz. İlk hayranlığın utangaç pembesi, ilk düşmenin acı yeşili, ilk oyunun mavi özgürlüğü… Renklerin çocukluğa bu kadar yakışmasının sebebi belki de budur: Onlara duygularımızı giydiririz.

Bir yetişkin içinse çoğu şey sıradandır. Güneş her sabah doğar, yollar tanıdıktır, insanlar alışıldık. Beyin artık "yenilik" karşısında heyecanlanmaz. Aynı güzergâhta yürürken, zihnimiz başka yerde gezer. Zaman hızlı geçer çünkü bilinç o anın içinde değildir. Ama bir çocuk? O bir karıncayı dakikalarca izler, gökyüzündeki bulutları tek tek bir şeye benzetir. Onun için her şey "şimdi"dir. Ve işte zamanın yavaşlaması da burada başlar, şimdinin derinliğinde.

Bir çocuğun dünyasında zaman, kurallar zincirine bağlı bir saat değildir. Bir an, günlerce sürebilir. Bir bekleyiş, bir mevsimdir. Bir mutluluksa, yılların karşılığı. Çocuklar zamanı “hisseder” yetişkinlerse sadece "tüketir". Yetişkin oldukça, dünya ile aramıza perde çekeriz. Duygularımızı bastırır, algımızı daraltırız. Büyüdükçe şimdiki zamanla olan bağımız zayıflar. Bu yüzden zaman da koşar, renkler de solar. Renkleri görürüz ama hissetmeyiz. Gökyüzü hâlâ mavidir ama artık o masalsı "çivit" tonu yoktur. Belki de biz, o masalı çoktan terk etmişizdir. Zaman bizim için kronometre iken, bir çocuk için renktir, sestir, kokudur. Bir kelebeğin kanadında dakikalarca kalabilir çocuk. Zamanı uzatan da budur: anda kalmanın mutlak hali.

Çocuk olmak, anı her lezzetiyle yutmaktır.

• ˚🌱୭ ˚ Hatırlar mısın, yaz tatili çocukken bitmek bilmezdi.

  Bir yaz tatilinde sanki bir ömür yaşardık.

  Denize gitmek, dondurma yemek, akşam geç saate kadar dışarıda kalmak…

  Bir yaz gününü tamamen hatırlarsın:

  Sabahki kahvaltıdaki reçelin kokusu, öğlen oynadığın saklambaç, akşam televizyonun başındaki mutluluğun…

  Çünkü o gün "biricikti".

  Şimdi bir yaz tatili bir göz açıp kapayıncaya kadar geçiyor.

  Çünkü artık zaman “aynılıklarla” dolu.

  Tatilde bile aynı kahveyi içiyor, aynı uygulamalarda dolaşıyor, benzer anılar biriktiriyoruz.

Zamanı Yeniden Lezzetlendirmek Mümkün Mü?

….

Bu soruya cevabım, evet. Zamanı yavaşlatmak mümkün. Ama sadece gerçekten yaşarsak. Göz temasını unutmadan, sokakta yürürken ağaçların yapraklarına bakarak, bir kahveyi içerken sadece onu hissederek… Anın içinde kalabilirsek, zaman bizim için yine yavaşlayabilir. Renkler yeniden parlar, sesler derinleşir. Belki tam anlamıyla çocuk olmak mümkün değil ama çocuk gibi görmek hâlâ mümkün.

Günde 5 dakikanı sadece “gözlemeye” ayır. Bir kuşu izle, gökyüzüne bak, bir objeye dokun. Zihnin yavaşladığında, zaman da seninle yavaşlar. Yeni şeyler öğren. Yeni bir dil, bir hobi, farklı bir yol. Beynine “ilkler” sunduğunda zaman yeniden uzamaya başlar. Renkleri duyularla bağdaştır. Pembe bir çiçek gördüğünde dur ve onun ne hissettirdiğini sor kendine. Sarı bir sayfa, sana ne hatırlatıyor?

Bu duygusal bağ, renkleri, hayatı tekrar canlandırır.

Eğer bir gün, elinde telefonun değil de; avucunda bir çakıl taşı ya da hoş kokulu bir çiçek tutarken bulursan kendini—

bil ki o an, içindeki çocuk yeniden nefes alıyordur :)

İçinizdeki küçük çocuğa kulak verin, size ihtiyacı var.

Ama bu arzunun kaynağı nedir?

Neden “tanınmamak” bazen özgürlüğün diğer adı gibi gelir?

— Çünkü tanınmamak, hesap vermemek geçmişinden azade olmak demektir.

İnsan, bazen unutulmak ister. Bilinmemek. Çünkü her “tanıyan” seni bir çerçeveye sıkıştırır. Bir süre sonra sen, o çerçevenin dışına çıkamayan bir tabloya dönüşürsün.

Düşünsene… kimse seni çağırmıyor. Kimse senden hiçbir şey beklemiyor. Adınla çağrıldığında hatırlatılan hataların, etiketlerin, hikâyelerin... hepsi geride kalır. Yeni bir hayatta kimse seni “eski hâlinle” yargılamaz. Kimse o hâli bilmez. Bu bir hafifliktir.

Tıpkı üzerine yıllardır giydiğin bir kostümü çıkarıp nihayet çıplak teninle rüzgârı hissetmek gibidir. Soğuktur, tedirgin edicidir ama aynı zamanda... tarifsiz derecede özgürleştiricidir.

Yalnızca sen ve… ve o kadar.

---

🕊️

Aslında bu hayalin özü bir kaçış değil, bir arıtılma arzusu. Kimliğinden, rolünden, etiketlerinden soyunmak istiyorsun.

“Anne, sevgili, öğrenci, başarılı, melankolik, öğrenci, ciddi, güzel, zeki, sabırsız, şımarık…"

-Hepsi dış seslerin sana biçtiği gömlekler. Ve bu gömlek dar geliyor artık. Boğazına kadar iliklenmiş. Nefes alamıyorsun. Bu yüzden “kimsenin tanımadığı bir hayat” fikri, seni özgürleştirmiyor sadece. Sanki… sanki seni ilk kez sen yapan bir yere götürüyor.

Kimliğini silmek değil niyetin, onu ilk kez kendin seçmek.

O kadar nadirdir ki bu lüks, insana hayal gibi gelir.

🌌 Ya sonra?

Tüm bu özgürlük düşüncesinin ardından, kaç kişi “gerçekten” gider?

Çoğumuz eşyaları toplamaz. Yola koyulmaz. O bilinmeyen şehir yalnızca geceleri düş olur. Bunun sebebi belki de gerçek gitmenin çokça cesaret istemesidir.

Belki de insanın kaçması gereken yer şehir değil, kendi kafasının içidir.

Ama bir soru kalır geriye: “Gerçekten unutulmak mı isteğin yoksa sadece olduğun gibi yaşamayı sana çok görmemelerini istemek mi?”

Belki hiçbir trenin kalkış saatini yakalayamayacaksın. Valizler boş kalacak, pasaport çekmecede tozlanacak, kapılar kapanmayacak peşi sıra.

Yine de… o hayal, yani kimsenin seni tanımadığı o uzak hayat, sessizce zihninin arka bahçesinde çiçeklenmeye devam edecek. Belki gitmeyeceksin ama artık kimseye, hiçbir şeye tam olarak geri de dönmeyeceksin.

Kendini tanımayanların arasına karışmak değil mesele—

Kendine en sonunda dürüstçe “Hoş geldin” diyebilmek. Bakarız, hayal ettiğimiz o bilinmeyen hayattan çok daha gerçek bir özgürlük olur bu bizim için, ha?

“Kimi hayaller yaşanmaz ama insanı yaşatır.”

“Kendimizi sevmediğimizde, kendimizi cezalandırmanın ve duygularımızı uyuşturmanın değişik yolları vardır.”

Kalkarsın yatağından sabahları, aynaya bakarsın ve yüzünde hiçbir suç yoktur ama kendini affedemezsin. Ya o gün saçın istediğin gibi olmamıştır, ya da bir sınavda iyi yapamamışsındır, ya da biri seni beğenmemiştir… Sebep küçük, sebeplerin asılları büyük. O küçücük sebepler, zamanla kocaman bir iç ses yaratır:

"Ben yeterli değilim."

Kendine ait bir yargıçla yaşar çünkü insan, kendini sevmediğinde.

—Sabah gözünü açar açmaz başlar: “Geç kaldın, yine tembel çıktın.”

—Kıyafetini giyerken: “Bu sana hiç yakışmadı.”

—Aynaya bakarken suratını buruşturur: “Şu burnuna bak, şu gözaltlarına. Kim sevebilir seni böyle?”

Bu ses, özsevgisizliğin sesi. Sessiz değil. Çok sesli, çok tekrarlı, çok inandırıcı. O kadar ki, zamanla kendine hakaret etmeye alışıyorsun. Hatta biri seni sevdiğini söylediğinde, için şöyle diyor: “Keşke seni tanısaydı.”

Haksızlık, haksızlığın daniskası.

İnsan kendini sevmediğinde, başkalarından sevgiyi hep eksik alıyor gibi hisseder. Çünkü zaten baştan kendine eksik sayılar yazmıştır. “Ben güzel değilim. Ben zeki değilim. Ben yeterli değilim.” Sonra da bunu ispatlayacak insanları hayatına toplar: Seni aşağılayanlar, seni önemsemeyenler, seni hep “bir tık daha iyi” olan biriyle kıyaslayanlar…

Çünkü bilinçaltın şöyle der: "Evet evet, işte bu. Benim ait olduğum değer tam olarak bu."

Biliyor musun, insan kendine düşman da olabiliyor. Üstelik bunu sevgi sandığı şeylerle yapıyor:

Kendine nefes bile aldırmadan başarı kovalıyor. Duygularını bastırıyor, çünkü “zayıflık göstermekten” korkuyor. Ama duygular, bastırılınca kaybolmaz.

Sadece kabuğunu değiştirir:

Yorgunluk olur, iştahsızlık olur, öfke olur, uyuyamama olur, hatta "hayattan zevk alamama" olur.

Yani duyguların bağırır, inkar eden sensindir.

Ve sonra “neyim var benim..” diye sorarsın. Cevap basit ama acı, kendinden o kadar emin değildin ki, düşmana gerek kalmadı.

O küçük halini, hata yapan halini, bazen saçma konuşan, bazen ağlayan, bazen başarısız olan seni… Onu hep eksik görün. İnsan kendini sadece mükemmelken değil, en savunmasızken de kucaklamalı.

Özsevgi, “her şey yolundayken” kolaydır. Peki sen kendini, işler kötü giderken de sevebiliyor musun?"

Ama özsevgi, lüks değil, hayır değil. Bir temel ihtiyaç. Bir çocuğun sıcak bir kucağa, bir çiçeğin güneşe, bir canlının nefese ihtiyaç duyduğu gibi. Kendini sevmek demek, her şeyi kusursuz yapmak değil.

Hatalı halini de sarmak.

Ağladığında kendine "saçma" dememek.

Birini mutlu etmek için kendi ruhunu susturmamak.

En önemlisi, o içindeki sesi yavaş yavaş eğitmek: “Tamam bugün de çok çok iyi geçmedi, sorun yok, ben seninleyim.”

Şimdi gel benimle dürüst ol. Kendini kaç kez cezalandırdın? Sırf bir hata yaptın diye kendine günlerce sessiz kaldığın oldu mu? Aynaya bakıp da sadece kusurlarını gördüğün günler? İnsanların seni sevmediğini düşündüğünde hemen kendinden şüpheye düştüğün o anlar?

Ben biliyorum. Çünkü bu, sadece senin hikâyen değil. Çok fazla insan, içindeki o yüksek sesle yaşıyor:

“Yetersizsin, baksana diğerleri ne kadar ileride.”

“Ama bu benim savaşarak gelebildiğim yer.”

….

Neden böyle olduğunu sormak yerine, "Artık kendim için ne yapabilirim?" diye sorabilirsin. Kendini sevmek bir günde olmaz, biliyorum. Ama başlamak bir saniye sürer.

Belki bugün sadece şunu kabul et, sen yetersiz değilsin, sadece yoruldun. Belki de ilk kez kendine karşı nazik ol. Yaptığın bir hata için kendini hemen suçlamak yerine, "Ben de insanım" demeyi dene. Bak göreceksin, o iç ses zamanla yumuşayacak. Sen kendine sarıldıkça, o ses de dost olacak. Senin içinde öyle güzel bir parça var ki…Yaralanmış olabilir, unutulmuş olabilir… ama hâlâ orada. O parçayı iyileştirecek olan sensin. Başkalarının sevgisi değil. Başarı değil. Beğeniler, onaylar, puanlar değil.

Sen. Sadece sen.

O yüzden bugün kendin için minik bir adım at.

Bir kahve iç, bir cümle yaz, bir yürüyüş yap, kulağa basit gelir ancak ruh üzerindeki etkisini kalbinle yapınca anlarsın.

Bunu okuyan, bu sorunu hisseden ya da hissetmeyen herkese konuşuyorum, lütfen kendinizi yarıyolda bırakmayın.

Takıntı, bir kişiye değil; onun temsil ettiği duyguya saplanmaktır. Gerçekte sevilen insan değil, onun üzerinden hayal edilen mutluluktur. Ve işte bu yüzden, o kişi değişse de, duygular aynı yoğunlukta kalır. Çünkü mesele o değil; mesele, onun varlığıyla örtülmeye çalışılan içsel boşluktur. Takıntı, dışarıdan bakıldığında bir aşk hikâyesi gibi görünür — dramatik, tutkulu, sadık..? Ama içinde bir esaret taşır: özgürlüğü çürütür, benliği siler.

Aşk, "Sen mutlu ol yeter" der. Takıntıysa “Benimle ol ya da yan.” diye fısıldar. Aşk, karşılıklıdır; takıntı, tek taraflıdır. Aşk, güven verir; takıntı, huzursuzluk. Aşkta karşı tarafın sınırları gözetilir, saygı duyulur. Oysa takıntı, sınır tanımaz. Sürekli aramak, izlemek, onu birilerinden kıskanmak, aklında sürekli onun ne yaptığına dair senaryolar yazmak… Bunların hiçbirinde gerçek aşk yoktur. Sadece birinin zihninde başka birine verilmiş gereksiz bir taht vardır. Ve o tahta oturan kişi, çoğu zaman orada olduğunu bile bilmez.

Çoğunlukla bu takıntı romantik bir arzu gibi süslenir: “Onsuz yapamam.” Bu söz, içsel bir sevgi bağından değil, bağımlılıktan gelir. O kişi artık bir birey değil, bir ihtiyaçtır. İnsan, ihtiyacını kaybetmemek için savaşır. Hatta bazen onun iyiliğini hiçe sayarak. İşte bu noktada takıntı, sevginin en çirkin taklidine dönüşür.

Takıntılı aşklar çoğu zaman dışarıdan “tutkulu” diye alkışlanır. Oysa iç yüzü acıdır: uykusuz geceler, kontrolsüz ağlamalar, gönderilmeyen mesajlar, saklanan hesaplar, her şeyi onunla ilişkilendiren bir bilinç. En ufak etkileşimden anlamlar çıkarılır, her bakışta gizli bir mesaj aranır. Kendisini değersiz hisseden kişi, o diğer insanın gözünde biraz daha parlamaya çalışır. Ama hiçbir zaman yeterli hissetmez. Çünkü mesele o kişi değildir. Mesele, kişinin kendi içindeki yaradır.

Gün gelir... O kişi gider. Belki zaten hiç kalmamıştır. Ama takıntı kalır. Bir iz gibi. Kendi duygularını zihin savaşına çeviren biri olarak kalırsın. En kötüsü de, hâlâ ona aşık olduğunu zannetmendir. Oysa yıllardır sadece kendini kaybetmişsindir.

Aşk, iki kişinin birlikte büyüdüğü bir yolculuktur. Takıntıysa tek kişinin içinde boğulduğu bir çember.

Takıntıdan kurtulmak kendini eksik sanan halinden de vedalaşmaktır.

Sonunda, gerçek sevgi ancak özgürlükte yaşar. Ve eğer bir gün “gerçekten” aşık olursan, bunu anlayacaksın:

Gerçek aşk, tutunmak değil. El ele, özgürce yürüyebilmektir.

Takıntıysa... Tutunup onu da kendini de düşürmektir.

Açıkçası hiç takıntılı biri olmadım. Olmadım çünkü kendime ait bir dünyam vardı hep. Kimseyi merkeze alacak kadar kendimden vazgeçmedim. Ama takıntılı insanları gördüm. Onların birini severken aslında o kişiye değil, kendi eksiklerine tutunduklarını defalarca anladım. Bu farkındalık bende şöyle bir şey oluşturdu: birine körü körüne bağlanan birini gördüğümde içim acıyor, ama aynı zamanda ürperiyorum. Çünkü sevmenin bile bir onuru olmalı, ölümüne takıntılı birisi olmak sevgiden kaynaklanmaz. Kendi benliğini kaybetmeden sevmeyi bilmek, çok şey anlatır bir insan hakkında. Benim sevgim, takıntılı değil. Ben sevdiklerime alan tanırım. Gitsinler isterim değil, ama kalırlarsa kendi istekleriyle kalsınlar. Çünkü birini tutmak istiyorsan elini sıkmayacaksın, aksine eli apaçık bırakacaksın. Özgür bıraktığında bile kalansa gerçek olur.

Öpüldünüz.